1 of 10

TGAU Cymraeg Iaith

Trafodaeth mewn Grŵp

Ymateb a Rhyngweithio

15% o’r radd TGAU Iaith

Meleri Light

2 of 10

Beth yw’r dasg?

Dyma dasg y byddi di’n ei chwblhau fel rhan o grŵp a bydd disgwyl i chi gynnal trafodaeth o tua deg munud.

Byddwch yn derbyn sbardun trafod gan eich athro neu athrawes cyn yr arholiad.

Ar y sbardun bydd ffeithiau ac ychydig o wybodaeth ond bydd rhaid i chi fel grŵp i ymchwilio ymhellach i’r pwnc.

Nid oes hawl gennych chi i sgriptio’r drafodaeth oherwydd bydd angen trafodaeth naturiol.

3 of 10

Ble mae dechrau?

Y nod wrth gwblhau’r dasg hon yw i fynegi barn ar y pwnc dan sylw. Defnyddiwch y ffeithiau/wybodaeth ar y sbardun er mwyn arwain eich gwaith ymchwil. Mae croeso i chi sôn am eich profiadau personol wrth drafod.

4 of 10

Pa ffynonellau eraill y gallwch chi eu defnyddio?

5 of 10

Y drafodaeth

Fel grŵp, cewch gyfle i baratoi cyn sefyll yr arholiad ac mae’n bwysig eich bod yn manteisio ar y cyfle i fynegi eich barn ac i drafod eich gwaith ymchwil.

Rhaid i ti gymryd sylw o sylwadau aelodau’r grŵp. Cymera nodiadau byrion wrth wrando er mwyn ysgogi dy gof pan mai dy dro di fydd hi i gyfrannu.

Dyma rai brawddegau i dy helpu:

rwy’n cytuno gyda’r hyn soniaist ti amdano ond…
hoffwn ychwanegu at dy bwyntiau…
pan drafodaist am… meddyliais…
yn ychwanegol at dy sylwadau am…

Cofia, nid oes angen i chi gytuno gyda’ch gilydd. Pwrpas y dasg yw i ddechrau trafodaeth am bwnc arbennig ac i glywed barn amrywiol. Yn yr achos hwn galli di ddefnyddio’r brawddegau isod:

rwy’n deall dy safbwynt am… ond rwy’n credu…
anghytunaf gyda dy bwynt am…
dydw i ddim yn cytuno gyda dy safbwynt am… credaf i…
pan ddywedaist… tybed a wnest di ystyried…

Mae gwrando yr un mor bwysig â siarad. Mae’n bwysig dy fod yn annog ac yn rhoi’r cyfle i eraill rannu eu syniadau.

6 of 10

Sgiliau trafod

Yn nhrafodaeth y grŵp, bydd angen i ti ddangos dy fod yn medru rhyngweithio ac ymateb i syniadau aelodau dy grŵp. Bydd angen i ti fod yn hyderus gan adael i eraill drafod a mynegi eu barn nhw hefyd. Cofia fod gwrando yr un mor bwysig â siarad.

Dangosa dy fod yn gwrando gan:

wneud cyswllt llygad gyda’r person sy’n siarad ac ymateb i’w safbwyntiau
adeiladu ar syniadau eraill
cwestiynu pwyntiau sy’n cael eu gwneud gan eraill

Bydd eich trafodaeth yn llwyddiannus os bydd yn llifo’n dda gydag aelodau’r grŵp yn cytuno ac yn anghytuno gan gynnig rhesymau dros eu barn a’u safbwyntiau. Rhaid i bawb gael cyfle i gyfrannu.

7 of 10

Rhaid i ti osgoi:

torri ar draws
tarfu yng nghanol brawddeg
siarad dros bobl eraill

Er mwyn dechrau'r drafodaeth gofynna gwestiynau agored, sef cwestiynau nad ydyn nhw'n gallu cael eu hateb gan ddefnyddio ‘ie’ neu ‘na’. Gallant arwain at drafodaeth gyfeillgar a diddorol.

8 of 10

Cofia fod safon a chywirdeb dy iaith yn cael eu hasesu felly mae’n rhaid i ti ddefnyddio Cymraeg cywir. Wrth baratoi ar gyfer yr arholiad, cofnoda dermau, geirfa, brawddegau, rheolau gramadegol ar dy daflen baratoi.

Anela at fod yn:

gwrtais – parcha farn a safbwyntiau pobl eraill
cadarnhaol – cynorthwya eraill gan ddatblygu’r sgwrs
teg – gwranda ar ddwy ochr y ddadl ac ymateba i’r ddwy yn barchus

9 of 10

Ymarfer

Fel grŵp, trafodwch un o’r pynciau isod:

mae’r cyfryngau’n dylanwadu gormod ar bobl ifanc

a ddylai holl ysgolion Cymru fod yn ysgolion Cymraeg

a ddylai pobl ifanc o dan 18 oed bleidleisio

Gofynnwch i bobl eraill wrando arnoch chi a mynegi eu barn yn onest. Hefyd, gallwch recordio eich hunain er mwyn gwrando arnoch chi eich hunain a gwerthuso eich trafodaeth. Medrwch ystyried y meini prawf/cynllun marcio'r dasg. Byddwch yn dysgu oddi wrth eich camgymeriadau a defnyddio’r pethau llwyddiannus wnaethoch chi eto.