1 of 47

CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN VỚI BUỔI HỌC NGÀY HÔM NAY!

2 of 47

KHỞI ĐỘNG

Vót tre

Tơ tằm

  • Quan sát hình ảnh và cho biết các vật dụng trên được dùng để làm gì?

3 of 47

  • Giỏ tre
  • Lụa tơ tằm

4 of 47

CHỦ ĐỀ 4:

MỘT SỐ VẬT LIỆU, NHIÊN LIỆU, NGUYÊN LIỆU, LƯƠNG THỰC, THỰC PHẨM THÔNG DỤNG. TÍNH CHẤT VÀ ỨNG DỤNG CỦA CHÚNG

​

5 of 47

BÀI 11: MỘT SỐ VẬT LIỆU THÔNG DỤNG

6 of 47

NỘI DUNG BÀI HỌC

1

2

3

MỘT SỐ VẬT LIỆU THÔNG DỤNG

MỘT SỐ TÍNH CHẤT VÀ ỨNG DỤNG CỦA VẬT LIỆU

SỬ DỤNG VẬT LIỆU AN TOÀN, HIỆU QUẢ VÀ ĐẢM BẢO SỰ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG

7 of 47

1. MỘT SỐ VẬT LIỆU THÔNG DỤNG

Kể tên một số vật liệu thông dụng và các đồ vật, công trình xây dựng được làm từ chúng?

8 of 47

1. MỘT SỐ VẬT LIỆU THÔNG DỤNG

  • Thuỷ tinh
  • Cốc chén, lọ hoa, đồ trang trí,…

9 of 47

1. MỘT SỐ VẬT LIỆU THÔNG DỤNG

  • Đất sét
  • Đồ gốm

10 of 47

1. MỘT SỐ VẬT LIỆU THÔNG DỤNG

  • Thép
  • Thép xây dựng, xe đạp, dao, kéo,…

11 of 47

1. MỘT SỐ VẬT LIỆU THÔNG DỤNG

  • Xi măng
  • Xây nhà, tượng đài, đường giao thông,…

12 of 47

I. MỘT SỐ VẬT LIỆU THÔNG DỤNG

- Vật liệu là chất, hỗn hợp một số chất được con người sử dụng như nguyên liệu đầu vào trong một quá trình sản xuất, chế tạo.

  • Tạo ra sản phẩm phục vụ cuộc sống.

- Phân loại: vật liệu xây dựng, vật liệu cơ khí, vật liệu điện tử, vật liệu hoá học,…

13 of 47

Vật liệu

​

Vật dụng

Đồng

Nhôm

Sắt

Nhựa

Cao su

Gỗ

Dây điện

​

​

​

​

​

​

Phin pha cà phê

​

​

​

​

​

​

Đồ chơi lego

​

​

​

​

​

​

Dây phanh xe đạp

​

​

​

​

​

​

Lốp xe đạp

​

​

​

​

​

​

Tủ quần áo

​

​

​

​

​

​

  • Tích dấu X để hoàn thành bảng trên

X

X

X

X

X

X

14 of 47

2. MỘT SỐ TÍNH CHẤT VÀ ỨNG DỤNG CỦA VẬT LIỆU

a. Nhận xét tính chất của một số vật liệu

  • Vận dụng kiến thức thực tế và hoàn thành bảng

15 of 47

Tính chất

​

Vật liệu

Cứng

Dẻo

Giòn

Đàn hồi

Dẫn điện, nhiệt tốt

Dễ cháy

Bị gỉ

Bị ăn mòn

Kim loại

​

​

​

​

​

​

​

​

Cao su

​

​

​

​

​

​

​

​

Nhựa

​

​

​

​

​

​

​

​

Gỗ

​

​

​

​

​

​

​

​

Thuỷ tinh

​

​

​

​

​

​

​

​

Gốm

​

​

​

​

​

​

​

​

  • Bảng một số tính chất của vật liệu

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

16 of 47

2. MỘT SỐ TÍNH CHẤT VÀ ỨNG DỤNG CỦA VẬT LIỆU

b. Tìm hiểu khả năng bị ăn mòn của một số vật liệu

Thí nghiệm 1

  • Rót giấm ăn vào các cốc thuỷ tinh lần lượt chứa các vật liệu: đinh sắt, miếng kính, miếng nhựa, miếng cao su, mẩu đá vôi và mẩu sành.
  • Quan sát hiện tượng xảy ra.

17 of 47

Vật liệu

Hiện tượng quan sát

Đinh sắt

​

Miếng kính

​

Miếng nhựa

​

Miếng cao su

​

Mẩu đá vôi

​

Mẩu sành

​

Có bọt khí thoát ra, đinh sắt bị ăn mòn

  • Bảng khả năng bị ăn mòn của một số vật liệu

Có bọt khí thoát ra, mẩu đá vôi bị ăn mòn

Không bị ăn mòn

Không bị ăn mòn

Không bị ăn mòn

Không bị ăn mòn

18 of 47

2. MỘT SỐ TÍNH CHẤT VÀ ỨNG DỤNG CỦA VẬT LIỆU

c. Tìm hiểu tính dẫn nhiệt, khả năng chịu nhiệt của một số vật liệu

Thí nghiệm 2

  • Lần lượt đốt nóng các vật liệu sau trên ngọn lửa đèn cồn (dùng kẹp sắt để kẹp vật liệu): đinh sắt, dây đồng, mẩu gỗ, mẩu nhôm, miếng nhựa và mẩu sành.
  • Dừng đốt khi kẹp sắt có dấu hiệu nóng và cho vật liệu vào nước.

19 of 47

Vật liệu

Hiện tượng quan sát

Đinh sắt

​

Dây đồng

​

Mẩu gỗ

​

Mẩu nhôm

​

Miếng nhựa

​

Mẩu sành

​

Miếng kính

​

Dẫn nhiệt, không cháy

  • Bảng khả năng dẫn nhiệt, chịu nhiệt của một số vật liệu

Không dẫn nhiệt, dễ cháy

Dẫn nhiệt, không cháy

Dẫn nhiệt, không cháy

Không dẫn nhiệt, khó cháy

Không dẫn nhiệt, không cháy

Không dẫn nhiệt, không cháy

20 of 47

2. MỘT SỐ TÍNH CHẤT VÀ ỨNG DỤNG CỦA VẬT LIỆU

d. Tìm hiểu khả năng bị ăn mòn, bị gỉ của một số vật liệu

  • Quan sát hình ảnh và cho biết những vật liệu nào dễ bị ăn mòn, hoen gỉ dẫn đến hư hỏng công trình, vật dụng

21 of 47

- Các công trình, vật dụng sử dụng vật liệu làm bằng kim loại sẽ dễ bị hư hỏng.

- Nguyên nhân:

+ Do các vật liệu này khi tiếp xúc với môi trường chứa tác nhân ăn mòn (không khí, nước biển, ...).

+ Bị hoen gỉ bởi oxy trong không khí, mưa acid và môi trường nước biển.

d. Tìm hiểu khả năng bị ăn mòn, bị gỉ của một số vật liệu

22 of 47

  • Quan sát hình ảnh và trả lời các câu hỏi

23 of 47

2. MỘT SỐ TÍNH CHẤT VÀ ỨNG DỤNG CỦA VẬT LIỆU

e. Khảo sát tính chất của cao su

  • Đập quả bóng cao su xuống mặt đường hoặc ném vào tường sẽ xảy ra hiện tượng gì?
  • Bóng sẽ nảy lên và bật ngược trở lại.
  • Kéo căng một sợi dây cao su rồi buông tay ra và nhận xét?
  • Dây cao su bị kéo căng, khi buông tay ra thì co lại nhanh chóng.

​

24 of 47

KẾT LUẬN

- Mỗi loại vật liệu đều có những tính chất riêng. Ví dụ:

+ Vật liệu kim loại: dẫn điện, dẫn nhiệt tốt, dễ bị ăn mòn, bị gỉ.

+ Vật liệu nhựa và thuỷ tinh: không dẫn điện, dẫn nhiệt kém, ít bị ăn mòn, không bị gỉ.

+ Vật liệu cao su: không dẫn điện, không dẫn nhiệt, có tính đàn hồi, ít biến đổi khi gặp nóng/lạnh, không tan trong nước, tan được trong xăng và ít bị ăn mòn.

25 of 47

3. SỬ DỤNG VẬT LIỆU AN TOÀN, HIỆU QUẢ VÀ ĐẢM BẢO SỰ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG�

Hoạt động nhóm

Nhóm 1

Nhóm 2

Hãy cho biết cách sử dụng đồ vật bằng nhựa an toàn, hiệu quả?

Hãy cho biết cách dùng đồ vật bằng cao su an toàn, hiệu quả?

26 of 47

a. Sử dụng vật liệu an toàn, hiệu quả

Hạn chế sử dụng đồ nhựa đựng nước uống, thực phẩm,…

Không sử dụng hộp nhựa để đựng thực phẩm ở nhiệt độ cao (nước sôi, thức ăn nóng, ...)

Không sử dụng hộp nhựa để nấu, hâm nóng hay rã đông thực phẩm trong lò vị sóng.

Hạn chế cho trẻ em chơi đồ chơi nhựa

27 of 47

  • Sử dụng đồ thuỷ tinh thay cho đồ nhựa
  • Thay thế bằng bát đĩa sành, sứ, hộp thuỷ tinh khi dùng lò vi sóng

28 of 47

a. Sử dụng vật liệu an toàn, hiệu quả

Không để các đồ dùng bằng cao su ở nơi có nhiệt độ quá cao hoặc quá thấp

Không để các hoá chất dính vào cao su

Không tẩy giặt bằng xà phòng, xăng dầu,… làm biến chất, lão hoá cao su

29 of 47

a. Sử dụng vật liệu an toàn, hiệu quả

Theo em, chúng ta phải làm thế nào để hạn chế sự hoen rỉ của kim loại?

30 of 47

a. Sử dụng vật liệu an toàn, hiệu quả

- Ngăn cách kim loại với môi trường bằng các biện pháp như:

+ Sơn phủ bề mặt

+ Tra dầu mỡ

+ Chế tạo vật liệu chống ăn mòn

31 of 47

Sử dụng vật liệu hiệu quả theo mô hình 3R

32 of 47

Reduce: giảm thiểu tối đa việc sử dụng vật liệu

Reuse: tái sử dụng các vật liệu có thể dung lại

Recycle: tái chế vật liệu thành các sản phẩm khác

33 of 47

b. Tìm hiểu việc sử dụng các vật liệu bảo đảm sự phát triển bền vững

​

Kể tên một số vật liệu mới được sử dụng trong xây dựng đảm bảo phát triển bền vững và ưu điểm của chúng?

34 of 47

- Một số vật liệu mới được sử dụng trong xây dựng:

  • Gạch không nung
  • Cửa trượt tự động 4 cánh

35 of 47

- Một số vật liệu mới được sử dụng trong xây dựng:

  • Mái che kính
  • Vách kính chống cháy

36 of 47

2Tiết kiệm chi phí, năng lượng, thân thiện với môi trường

An toàn cháy nổ, đẩu nhanh tốc độ xây dựng

Đảm bảo kiến trúc, thẩm mỹ

ƯU ĐIỂM

37 of 47

LUYỆN TẬP

Câu 1: Thế nào là vật liệu?

A. Là một số thức ăn được con người sử dụng hàng ngày.

B. Là một chất được dùng trong xây dựng.

C. Là một chất hoặc hỗn hợp một số chất được con người sử dụng như nguyên liệu đầu vào trong quá trình sản xuất, chế tạo ra các sản phẩm phục vụ cuộc sống.

D. Là hỗn hợp gồm nhiều chất trộn lẫn vào nhau.

​

38 of 47

LUYỆN TẬP

Câu 2: Gang và thép đều là hợp kim tạo bởi 2 thành phần chính là sắt và carbon, gang cứng hơn sắt nhưng vì sao lại ít sử dụng trong các công trình xây dựng?

A

Vì gang được sản xuất ít hơn thép

B

C

D

Vì gang khó sản xuất hơn thép

Vì gang dẫn nhiệt kém hơn thép

Vì gang giòn hơn thép

D

39 of 47

LUYỆN TẬP

Câu 3: Mô hình 3R có nghĩa là gì?

Sử dụng vật liệu có hiệu quả, an toàn, tiết kiệm

Sử dụng vật liệu với mục tiêu giảm thiếu, tái chế, tái sử dụng

Sử dụng các vật liệu Ít gây ô nhiễm mỗi trường

Sử dụng vật liệu chất lượng cao, mẫu mã đẹp

Sử dụng vật liệu với mục tiêu giảm thiếu, tái chế, tái sử dụng

40 of 47

LUYỆN TẬP

A. Thuỷ tinh

​

D. Xi măng

​

C. Nhựa composite

​

B. Thép xây dựng

​

Câu 4: Vật liệu nào sau đây không thể tái chế?

41 of 47

LUYỆN TẬP

Câu 5: Trong các vật liệu sau, vật liệu nào dẫn điện tốt?

Gạch

Gốm

Cao su

Thép

Thép

42 of 47

VẬN DỤNG

  • Dựa vào tính chất nào mà kim loại đồng, kim loại nhôm lại được sử dụng làm dây điện? 
  • Tại sao đồng dẫn điện tốt hơn nhôm nhưng dây điện cao thế lại thường sử dụng vật liệu nhôm chứ không sử dụng vật liệu đồng? 

43 of 47

VẬN DỤNG

  • Kim loại đồng, nhôm được dùng làm dây dẫn điện vì nó có khả năng dẫn điện tốt.
  • Dây điện cao thế thường sử dụng nhôm vì nhôm nhẹ, làm giảm áp lực lên cột điện và giá thành của nhôm cũng rẻ hơn so với đồng.

44 of 47

VẬN DỤNG

Em hãy cho biết sự cần thiết phải phân loại rác thải sinh hoạt hằng ngày? Kể tên 3 - 5 loại rác thải trong gia đình có thể tái chế được thành sản phẩm mới.

45 of 47

VẬN DỤNG

- Phân loại rác sinh hoạt góp phần:

+ Làm giảm ô nhiễm môi trường.

+ Tiết kiệm và bảo vệ tài nguyên.

+ Giảm chi phí cho công tác thu gom và xử lí rác thải.

- Một số loại rác thải gia đình có thể dùng để tái chế: sách báo cũ, đồ nhựa, quần áo cũ, vỏ lon, hộp đựng bánh kẹo,...

46 of 47

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

- Vẽ sơ đồ tư duy để củng cố bài học.

- Học và làm bài tập sách giáo khoa.

- Chuẩn bị trước bài 12: Nhiên liệu và an ninh năng lượng.

​

47 of 47

CẢM ƠN CÁC EM ĐÃ LẮNG NGHE BÀI GIẢNG!