1 of 10

Uned 6

Termau ar gyfer ysgrifennu anllenyddol

Adran A: Cyfarwyddiadau

2 of 10

Adran B: Ysgrifennu cyfarwyddiadol

Cyfarwyddiadau

3 of 10

Cyafrwyddiadau

Testunau posib

llyfr ffeithiol e.e. Ymarfer corff, celf, technoleg

patrwm gwnïo

rysait

arbrawf gwyddonol

cyfarwyddiadau ar becynnau

posteri/arwyddion rheolau

llawlyfr technolegol

e.e. ar gyfer car, cyfrifiadur

Llawlyfr DIY

4 of 10

Mae testun cyfarwyddiadol yn:

Dweud sut mae gwneud rhywbeth.

Yn nhrefn amser (yn gronolegol), neu mewn cyfres o gamau sy’n dilyn eu gilydd (mewn dilyniant).

5 of 10

Cynllunio Cyfarwyddiadau

Beth yw pwrpas cyfarwyddiadau?

​

Helpu rhywun i gyflawni’r hyn y mae am ei wneud.

​

Wrth gynllunio mae’n rhaid cael:

​

  1. Cynllun clir
  2. Diagramau a lluniau
  3. Gwybodaeth neu awgrymiadau ychwanegol mewn bocsys

6 of 10

Nodweddion Ieithyddol

Mewn testun cyfarwyddiadol rydyn ni’n dweud wrth rywun sut i wneud rhywbeth penodol.

Rhaid cynllunio eich cyfarwyddiadau yn fanwl gan sicrhau bod y cyfarwyddiadau yn dilyn y drefn gywir. Gallwch wneud hyn wrth ddefnyddio’r diagram.

Wrth ysgrifennu testun cyfarwyddiadol rhaid:

  • Defnyddio iaith syml a chlir
  • Berfau gorchmynnol (er bod rhai eithriadau)
  • Defnyddio’r ail berson (ti/chi)
  • Cynnwys gwybodaeth angenrheidiol yn unig
  • Defnyddio rhifau a / neu gysyllteiriau amser

7 of 10

Iaith syml ac eglur

Wrth ysgrifennu cyfarwyddiadau dylech ddefnyddio iaith syml ac eglur. Does dim angen disgrifiadau manwl, blodeuog. Cofiwch taw pwrpas y testun yw dweud wrth rhywun sut i gwblhau yr hyn y mae am ei gyflawni.

​

E.e. Cymysgwch y siwgr a’r menyn hyd nes bod y gymysgedd o ansawdd hufennog.

NID: Cymysgwch y siwgr gwyn melys a’r menyn sgleiniog, blasus hyd nes bod y gymysgedd o ansawdd hufennog moethus.

8 of 10

Berfau Gorchmynnol

Wrth ysgrifennu cyfarwyddiadau dylech ddefnyddio gorchmynnol yn yr ail berson.

____wch chi

____a di

​

​

E.e. Cymysgwch, rhowch, nodwch, eisteddwch, gallwch, symudwch

​

Nodwch eich atebion yn y blwch.

Symudwch eich cownter o gwmpas y bwrdd.

9 of 10

Defnyddio’r ail berson

Wrth ysgrifennu testun cyfarwyddiadol dylech ddefnyddio’r ail berson, fel y nodwyd yn y sleid flaenorol.

Yn ogystal â berfau gorchmynnol peidiwch ag anghofio eich a dy.

​

E.e. Cymysgwch eich cynhwysion mewn powlen.

Gwisga dy siwmper.

10 of 10

Defnyddio rhifau neu gysyllteiriau amser

Mae rhifau a chysyllteiriau amser yn angenrheidiol wrth ysgrifennu cyfarwyddiadau er mwyn sicrhau bod y darllenydd yn medru cwblhau’r hyn y maent eisiau ei wneud yn gywir.

​

E.e. Mewn rysáit, yn aml iawn, mae’r camau wedi eu rhifo.

​

Geirfa neu gysyllteiriau amser:

Yn gyntaf, i ddechrau, , i gychwyn, ar ôl, wedyn, yna, pan fydd, wrth, i orffen...