Bolesław Leśmian

​

22.01.1877—5.11.1937

Bolesław Leśmian uro­dził się w War­sza­wie. Część źró­deł po­da­je, że przy­szedł na świat w roku 1877, sam Le­śmian wska­zy­wał rok 1878, na­to­miast pły­ta na­grob­na na Cmen­ta­rzu Po­wąz­kow­skim po­da­je rok 1879.

Jego praw­dzi­we na­zwi­sko brzmia­ło Le­sman. Zmie­nił je za­pew­ne za radą swe­go wuja – An­to­nie­go Lan­ge­go, kry­ty­ka, po­ety i no­we­li­sty. We­dług in­nej wer­sji do „spo­lsz­cze­nia” na­zwi­ska miał na­kło­nić Pi­sa­rza Fran­ci­szek Fi­szer – le­gen­da cy­ga­ne­rii okre­su mo­der­ni­zmu i lat II Rze­czy­po­spo­li­tej.

Rodzice

Jó­zef i Emma z Sun­der­lan­dów – na­le­że­li do in­te­li­gen­cji o ko­rze­niach ży­dow­skich.

Po­cho­dze­nie ży­dow­skie by­wa­ło wy­ko­rzy­sty­wa­ne w kie­ro­wa­nych prze­ciw­ko po­etom z krę­gu Wia­do­mo­ści Li­te­rac­kich, Tuwimowi i Le­śmia­no­wi wła­śnie, zło­śli­wych i na­pa­stli­wych ata­kach an­ty­se­mic­kich.

Bolesław Leśmian z córka w kawiarni

Zofii Chylińska - Leśmian

​

Żona Bolesława Leśmiana

Lata młodzieńcze

​

Po­eta dzie­ciń­stwo spę­dził na Ukra­inie ro­syj­skiej, jego mat­ka zmar­ła, gdy był jesz­cze ma­łym dziec­kiem. Ma­co­chą zo­sta­ła He­le­na z Do­bro­wol­skich. W roku 1912 zmarł rów­nież Jó­zef Le­sman. Bo­le­sław ukoń­czył gim­na­zjum kla­sycz­ne, zaś w roku 1901 stu­dia praw­ni­cze na Uni­wer­sy­te­cie św. Wło­dzi­mie­rza w Ki­jo­wie. W tym­że mie­ście chęt­nie an­ga­żo­wał się w ży­cie ar­ty­stycz­ne Po­la­ków. Za­trzy­ma­ła go po­li­cja ro­syj­ska za wy­stą­pie­nia o cha­rak­te­rze ar­ty­stycz­no-pa­trio­tycz­nym, nie zna­my jed­nak bliż­szych szcze­gó­łów tego in­cy­den­tu.

W Ki­jo­wie Le­śmian roz­po­czął rów­nież two­rze­nie wier­szy. Swo­je pierw­sze po­ezje pu­bli­ko­wał w kra­jo­wych cza­so­pi­smach, po­cząt­ko­wo pod na­zwi­skiem Le­sman. Wkrót­ce, za spra­wą swo­je­go wuja Antoniego Lange, za­czął uży­wać spo­lsz­czo­nej for­my na­zwi­ska – Le­śmian. Ja­cek Trzna­del pi­sze, że de­biu­tem był naj­pew­niej wiersz Sekstyny (Wę­dro­wiec 1895, nr 50). Trzy lata póź­niej, w kon­kur­sie na so­net ogło­szo­nym przez kra­kow­skie Życie, zdo­był wy­róż­nie­nie za utwór Pieśniowa słodycz z lasu się wylewa.

​

Debiut

Debiutował jako poeta w warszawskim "Wędrowcu" w 1895 roku. W następnych latach pisał coraz więcej poezji (również w języku rosyjskim), także tekstów z dziedziny krytyki literackiej i teatralnej. W latach 1901-1907 współpracował z Chimerą redagowaną przez Miriama (Zenona Przesmyckiego). W 1912 roku wydał pierwszy, prawie zupełnie zignorowany przez krytykę tom wierszy "Sad rozstajny", w 1913 roku dwa tomy baśni arabskich dla dzieci: "Klechdy sezamowe" i "Przygody Sindbada Żeglarza". W tym samym roku ukazały się tłumaczone i opatrzone przedmową przez Leśmiana "Opowieści nadzwyczajne" E. A. Poe. W 1920 roku ukazał się tom wierszy "Łąka", który, podobnie jak wcześniejszy, nie cieszył się powodzeniem wśród czytelników i krytyki. W 1936 roku ogłosił kolejną książkę poetycką "Napój cienisty", a w 1938 roku pośmiertnie ukazał się Tom "Dziejba leśna"

.

Czytaj więcej

​

Najpopularniejsze wiersze Bolesława Leśmiana

• (Lubię szeptać ci słowa, które nic nie znaczą)
• W malinowym chruśniaku
• Nie obiecuję ci prawie nic
• Gdybym spotkał ciebie znowu pierwszy raz)
• Wiosna (Łąka)
• Dusiołek
• (Gdy domdlewasz na łożu)
• Wiosna
• (Ty przychodzisz jak noc majowa...)
• Usta i oczy
• Jesienią
• Tęcza

​

Bolesław Leśmian - zbiory twórczości

• Wiersze o wiośnie
• Wiersze dla dzieci
• Wiersze o jesieni
• Wiersze o miłości
• Wiersze do recytacji dla dzieci
• Wiersze na konkurs recytatorski
• Wiersze o śmierci

​

Jaki gatunek literacki uprawiał Bolesław Leśmian

Bolesław Leśmian jest poetą dwóch epok – Młodej Polski i dwudziestolecia międzywojennego.

Nurty – Leśmian jest poeta indywidualistą, trudno przypisać go do określonego nurtu. Poezja którą tworzy wyrasta z symbolizmu młodopolskiego , ale tworzy własną leśmianowską odmianę.

Na czym polega oryginalność Leśmiana

Oryginalność poezji Leśmiana polega więc na niezwykłej metaforyce i światopoglądzie, łączeniu bytu i nie-bytu, zła i dobra, zlewania ich w jedno. Odwrócenie hierarchii pojęć filozofii chrześcijańskiej. Zamiast Boga-Zbawiciela jest ukazana natura-zbawiciel i Zbawiciel-człowiek.

​

Zmarł 5 listopada 1937 w swoim mieszkaniu w kamienicy przy ul. Marszałkowskiej 17 w Warszawie. Został pochowany na cmentarzu Powązkowskim w grobie siostry Aleksandry, zmarłej 20 czerwca 1921 w wieku 34 lat.

Upamiętnienie

Powstał film fabularny o życiu Bolesława Leśmiana zatytułowany Leśmian z 1990 w reżyserii Leszka Barona, w którym w rolę poety wcielił się aktor Piotr Bajor.

Z okazji 140. rocznicy urodzin Leśmiana w 2017 ogłoszono w Zamościu Rok Bolesława Leśmiana, z tej okazji rozpisano m.in. ogólnopolski konkurs leśmianowski, który wygrali młodzi poeci: Dawid Jung i Paweł Bień.

​

Dziękuję za uwagę

Kuba Kuźdub