1 of 12

ΔΡΑΜΑΤΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ – ΕΥΡΙΠΙΔΗ ΕΛΕΝΗ �Εισαγωγή – Το αρχαίο θέατρο�Αρχαία Ελληνικά Κείμενα από μετάφραση – Γ΄ Γυμνασίου (1 διδακτική ώρα)

​

​

​

​

​

​

2 of 12

Η παράσταση της Ελένης

Παράσταση του Εθνικού Θεάτρου στο θέατρο Επιδαύρου (1962)

​

Παράσταση του ΚΘΒΕ στο θέατρο Επιδαύρου (2022)

​

Σύντομο βίντεο από την παράσταση του ΚΘΒΕ (2022)

3 of 12

Η παράσταση της Ελένης

  • Από την τριλογία του Ευριπίδη, που παρουσιάστηκε στα Διονύσια την άνοιξη του 412 π.X., μόνο η «Ελένη» σώθηκε.

​

  • Στην Αθήνα οι δραματικοί αγώνες διεξάγονταν στο θέατρο του Διονύσου, στη νότια πλευρά της Ακρόπολης. Αποτελούσαν υπόθεση της πόλης-κράτους και οργανώνονταν με κρατική φροντίδα, υπό την επίβλεψη του «ἐπωνύμου ἄρχοντος».

​

​

4 of 12

Το αρχαίο θέατρο

Ο χώρος των παραστάσεων ήταν το θέατρο, κυκλικός χώρος που περιλάμβανε:

  • Το θέατρον ή κοίλον
  • Την ορχήστρα
  • Τη σκηνή

5 of 12

Το αρχαίο θέατρο

  • Το θέατρον (ή κοῖλον): ο χώρος όπου κάθονταν οι θεατές ημικυκλικά, απέναντι από τη σκηνή.
    • Ἑδώλια: τα καθίσματα των θεατών, κτισμένα αμφιθεατρικά.
    • Βαθμίδες: κλίμακες από τις οποίες οι θεατές ανέβαιναν στις υψηλότερες θέσεις.
    • Διαζώματα: δύο μεγάλοι διάδρομοι που χώριζαν το κοίλον σε τρεις ζώνες, για να   διευκολύνουν την κυκλοφορία των θεατών.
    • Κερκίδες. Tα σφηνοειδή τμήματα των εδωλίων, ανάμεσα στις κλίμακες.

Το θέατρο της Επιδαύρου

6 of 12

Το αρχαίο θέατρο

​

  • Η ορχήστρα: το κυκλικό ή ημικυκλικό μέρος για το Xορό, με τη θυμέλη, είδος βωμού, στο κέντρο. Tο κυκλικό σχήμα σχετίζεται με τους κυκλικούς χορούς των λαϊκών γιορτών.

Το θέατρο της Επιδαύρου

7 of 12

Το αρχαίο θέατρο

  • Η σκηνή: ξύλινη επιμήκης κατασκευή προς την ελεύθερη πλευρά της ορχήστρας, με ειδικό χώρο στο πίσω μέρος για τη σκηνογραφία και την αλλαγή ενδυμασίας των υποκριτών. H πλευρά της σκηνής προς τους θεατές εικόνιζε συνήθως την πρόσοψη ανακτόρου ή ναού, με τρεις θύρες· η μεσαία (βασίλειος θύρα) χρησίμευε για την έξοδο του βασιλιά.

​

Θέατρο της αρχαίας Στράτου

8 of 12

Το αρχαίο θέατρο

  •  Οι πάροδοι: δύο διάδρομοι δεξιά και αριστερά της σκηνής.
    • δεξιά πάροδος: είσοδος προσώπων που έρχονταν από την πόλη ή από το λιμάνι,
    • αριστερή πάροδος: είσοδος προσώπων που έρχονταν από τους αγρούς ή από άλλη πόλη.
  • Το λογεῖον: υπερυψωμένο δάπεδο ξύλινο και αργότερα πέτρινο ή μαρμάρινο, ο χώρος δράσης των υποκριτών.
  • Tο θεολογεῖον: υπερυψωμένη εξέδρα για την εμφάνιση (επιφάνεια) των θεών

​

Λογείον

Θεολογείον

Πάροδος

9 of 12

​

  • Για το ανέβασμα ενός έργου ο χώρος διαμορφωνόταν από τον σκηνογράφο.
  • Τα παραπετάσματα: κινητά ζωγραφισμένα τελάρα που τοποθετούνταν μπροστά από τη σκηνή και απεικόνιζαν τους σχετικούς με το έργο χώρους:
    • στην τραγωδία: την πρόσοψη ανακτόρου ή ναού,
    • στην κωμωδία: μια πλατεία μπροστά από ένα σπίτι
    • στο σατυρικό δράμα: μια παραθαλάσσια περιοχή ή ένα δάσος.
  • Οι ηθοποιοί φορούσαν ενδύματα, κοθόρνους και προσωπεία.

Παράσταση θεατρικής σκηνής σε αθηναϊκό ερυθρόμορφο κρατήρα, 350 π.Χ.

10 of 12

Σκηνογραφία του αρχαίου θεάτρου

  • Τα θεατρικά μηχανήματα: σκηνογραφικά και μηχανικά μέσα, συνεπικουρούσαν το έργο των ηθοποιών και την απρόσκοπτη εξέλιξη της δραματικής πλοκής:
    • το ἐκκύκλημα: τροχοφόρο δάπεδο πάνω στο οποίο παρουσίαζαν στους θεατές ομοιώματα νεκρών,
    • ο γερανὸς ή αἰώρημα: ανυψωτική μηχανή για τον ἀπὸ μηχανῆς θεόν,
    • το βροντεῖον και κεραυνοσκοπεῖον: για τη μηχανική αναπαραγωγή της βροντής και της αστραπής,
    • οι περίακτοι: δύο ξύλινοι στύλοι για εναλλαγή του σκηνικού.

​

Γερανός ή αἰώρημα. Αναπαράσταση από το Τεχνολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης

​

11 of 12

Δραστηριότητα

  • Παρακολουθήστε το βίντεο

Βίντεο για το αρχαίο ελληνικό θέατρο (τα μέρη του θεάτρου και τα μηχανήματα)

  • Τοποθετήστε τα μέρη του θεάτρου στο σχεδιάγραμμα.

​

12 of 12

Κακιούση Αντωνία (φιλόλογος)�Γυμνάσιο Αραβησσού Πέλλας