อุปสงค์ คือ ?
คือ ความต้องการซื้อสินค้าและบริการในราคาที่กำหนดและสามารถซื้อได้
อุปสงค์ (Demand)
"กฎของอุปสงค์"
(Law of Demand)
สินค้าราคาแพง
สินค้าราคาถูก
คนซื้อน้อย
(หรือไม่มีคนซื้อเลย)
คนซื้อเพิ่มขึ้น
ราคา
ปริมาณ
อุปทาน คือ ?
คือ ปริมาณความต้องการเสนอขายสินค้าและบริการของผู้ขายในระยะเวลาใดเวลาหนึ่ง ณ ระดับราคาต่างๆ
อุปทาน (Supply)
"กฎของอุปทาน"
(Law of Supply)
สินค้าราคาแพงขึ้น
สินค้าราคาถูกลง
อยากขาย
มากขึ้น
อยากขาย
น้อยลง
ราคา
ปริมาณ
ดุลยภาพตลาด คือ ?
ดุลยภาพตลาด คือ ความต้องการซื้อและขายเท่ากันพอดี ณ ระดับราคาใดราคาหนึ่ง (ทำให้เกิดราคาดุลยภาพ และปริมาณดุลยภาพ)
Q (ปริมาณ)
P (ราคา)
S
0
D
E
ดุลยภาพของตลาด
P1
Q1
S=D
บทที่ 3 ความยืดหยุ่นของ
อุปสงค์และอุปทาน
ความยืดหยุ่น (Elasticity) คือ
การวัดการเปลี่ยนแปลงของปริมาณซื้อหรือปริมาณขายสินค้าต่อการเปลี่ยนแปลงของตัวกำหนดปริมาณซื้อหรือปริมาณขายนั้น เช่น รายได้ ราคาสินค้าชนิดอื่น เป็นต้น
ความยืดหยุ่นของอุปสงค์ (Elasticity of Demand) คือ
อัตราการเปลี่ยนแปลงความต้องการซื้อสินค้าต่ออัตราการเปลี่ยนแปลงปัจจัยต่างๆ ที่กำหนดอุปสงค์ เช่น ราคา รายได้ เป็นต้น ความยืดหยุ่นของอุปสงค์มี 3 ชนิด ดังนี้
1. ความยืดหยุ่นของอุปสงค์ต่อราคา
2. ความยืดหยุ่นของอุปสงค์ต่อรายได้
3. ความยืดหยุ่นของอุปสงค์ไขว้
ความยืดหยุ่นของอุปสงค์ต่อราคา
(Price Elasticity of Demand : Ed) คือ
ความยืดหยุ่นของอุปสงค์ต่อราคาแบ่งออกเป็น 5 ลักษณะ
ตามค่าความยืดหยุ่นที่แตกต่างกัน ดังนี้
ความยืดหยุ่นของอุปสงค์ต่อราคา (Ed) = % การเปลี่ยนแปลงของปริมาณซื้อ
% การเปลี่ยนแปลงของราคาสินค้านั้น
มีค่าเป็น ลบ
Ed= % การเปลี่ยนแปลงของปริมาณซื้อ
% การเปลี่ยนแปลงของราคาสินค้านั้น
1. อุปสงค์มีความยืดหยุ่นมาก (Relatively Elastic Demand) Ed > 1
มากกว่า
น้อยกว่า
สินค้าที่มีความยืดหยุ่นมากกว่า 1 ได้แก่
สินค้าฟุ่มเฟือยต่าง ๆ เช่น เครื่องปรับอากาศ รถยนต์
2. อุปสงค์มีความยืดหยุ่นน้อย
(Relatively Inelastic Demand) 0 < Ed < 1
Ed= % การเปลี่ยนแปลงของปริมาณซื้อ
% การเปลี่ยนแปลงของราคาสินค้านั้น
น้อยกว่า
มากกว่า
สินค้าที่มีความยืดหยุ่นน้อยกว่า 1 ได้แก่ สินค้าที่จำเป็นต่อการดำรงชีวิต เช่น ยารักษาโรค เครื่องนุ่งห่ม ข้าว ที่อยู่อาศัย
3. อุปสงค์มีความยืดหยุ่นเท่ากับหนึ่ง
(Unitary Elastic Demand) Ed = 1
Ed= % การเปลี่ยนแปลงของปริมาณซื้อ
% การเปลี่ยนแปลงของราคาสินค้านั้น
เท่ากัน
เท่ากัน
กรณีนี้เกิดขึ้นยาก
4. อุปสงค์ไม่มีความยืดหยุ่นอย่างสมบูรณ์
(Perfectly Inelastic Demand) Ed = 0
Ed= % การเปลี่ยนแปลงของปริมาณซื้อ
% การเปลี่ยนแปลงของราคาสินค้านั้น
0
เปลี่ยนแปลง
สินค้าที่มีความยืดหยุ่นเท่ากับ 0 ได้แก่ สินค้าที่ไม่มีสินค้าอื่นทดแทนได้เลย หรือรสนิยมของผู้บริโภคต่อสินค้านั้น เช่น �ยารักษาเฉพาะโรค ไม่ว่าราคาจะสูงขึ้นหรือลดลง ปริมาณเสนอซื้อไม่เปลี่ยนแปลง
5. อุปสงค์มีความยืดหยุ่นอย่างสมบูรณ์
(Perfectly Elastic Demand) Ed = ∞
ณ ระดับราคานั้นๆ ผู้บริโภคจะซื้อสินค้าไม่จำกัดจำนวน แต่ถ้าราคาสินค้าสูงขึ้นเพียงเล็กน้อยจะไม่ซื้อสินค้านั้นเลย
ปัจจัยที่กำหนดค่าความยืดหยุ่นของอุปสงค์ต่อราคา
1. ความสามารถในการใช้ทดแทนกันได้
2. มูลค่าคิดเป็นสัดส่วนของรายได้
3. ความสำคัญต่อการตอบสนองความต้องการของสินค้าขั้นพื้นฐาน
4. ระยะเวลานับตั้งแต่ราคาสินค้าเปลี่ยนแปลง
ความยืดหยุ่นของอุปทาน
(Elasticity of Supply : Es)
ค่าความยืดหยุ่นที่คำนวณได้จะมีค่าเป็นบวกเนื่องจากราคาและปริมาณความต้องการขายมีความสัมพันธ์ในทิศทางเดียวกัน
Es = % การเปลี่ยนแปลงของปริมาณเสนอขายสินค้าชนิดหนึ่ง
% การเปลี่ยนแปลงของราคาสินค้าชนิดนั้น
ความยืดหยุ่นของอุปทานแบ่งออกเป็น 5 ลักษณะ ตามค่าความยืดหยุ่นที่แตกต่างกัน ดังนี้
1. อุปทานมีความยืดหยุ่นมาก
(Relatively Elastic Supply) Es > 1
Es = % การเปลี่ยนแปลงของปริมาณเสนอขาย
% การเปลี่ยนแปลงของราคาสินค้า
มากกว่า
น้อยกว่า
ตัวอย่างสินค้า เช่น สินค้าอุตสาหกรรม สินค้าฟุ่มเฟือย สินค้าราคาแพง
2. อุปทานมีความยืดหยุ่นน้อย
(Relatively Inelastic Supply) 0 < Es < 1
Es = % การเปลี่ยนแปลงของปริมาณเสนอขาย
% การเปลี่ยนแปลงของราคาสินค้า
น้อยกว่า
มากกว่า
ตัวอย่างสินค้า เช่น สินค้าเกษตรกรรม สินค้าหัตถกรรม เป็นต้น สินค้าเหล่านี้ใช้เวลาในการผลิตนานถึงแม้ราคาจะสูงก็ไม่สามารถเพิ่มการผลิตได้ทันที
3. อุปทานมีความยืดหยุ่นเท่ากับหนึ่ง
(Unitary Elastic Supply) Es = 1
Es = % การเปลี่ยนแปลงของปริมาณเสนอขาย
% การเปลี่ยนแปลงของราคาสินค้า
เท่ากัน
เท่ากัน
สินค้าชนิดนี้ค่อนข้างหายาก
4. อุปทานไม่มีความยืดหยุ่นอย่างสมบูรณ์
(Unitary Elastic Supply) Es = 0
Es = % การเปลี่ยนแปลงของปริมาณเสนอขาย
% การเปลี่ยนแปลงของราคาสินค้า
0
เปลี่ยนแปลง
ตัวอย่างสินค้า เช่น วัตถุโบราณ แหล่งท่องเที่ยวที่เป็นมรดกโลก เป็นต้น
5. อุปทานที่มีความยืดหยุ่นอย่างสมบูรณ์
(Perfectly Elastic Supply) Es = ∞
ณ ระดับราคานั้นๆ ผู้ขายยินดีเสนอขายสินค้าอย่างไม่จำกัดจำนวน แต่ถ้าราคาสินค้าลดลงเพียงเล็กน้อยจะไม่ขายสินค้านั้นเลย
ปัจจัยที่กำหนดค่าความยืดหยุ่นของอุปทาน
ประโยชน์จากการศึกษาเรื่อง�ความยืดหยุ่นของอุปสงค์และอุปทาน
ให้นักเรียนทำกิจกรรมใบงานที่ 1
เรื่อง ความยืดหยุ่นของอุปสงค์และอุปทาน
โดยศึกษาค้นคว้าด้วยตนเอง (50 นาที)