KHÖÛ KHUAÅN TIEÄT KHUAÅN�

MỤC TIÊU

• 1. Trình bày được định nghĩa khử khuẩn, tiệt khuẩn�2. Trình bày được các nguyên tắc khử khuẩn, tiệt khuẩn�3. Mô tả được các phương pháp khử khuẩn, tiệt khuẩn�4. Trình bày được nội dung kiểm soát chất lượng tiệt khuẩn và bảo quản dụng cụ tiệt khuẩn.�

MỘT SỐ KHÁI NIỆM�

• Làm sạch�Một quá trình loại bỏ hoàn toàn các chất ngoại lai�Khử khuẩn sơ bộ (khử nhiễm)�Một quá trình loại bỏ bớt các vi sinh vật (VSV) gây�bệnh khỏi các dụng cụ, làm cho các dụng cụ trở nên an�toàn khi xử lý.
• �Khử khuẩn (Disinfection)�Quá trình loại bỏ hầu hết các vi sinh vật gây bệnh trên�dụng cụ nhưng không diệt bào tử vi khuẩn.�

Có 3 mức độ khử khuẩn gồm: khử khuẩn mức độ�thấp, trung bình và cao.

�Khử khuẩn mức độ thấp (Low-level disinfection)� Khử khuẩn mức độ thấp khi ta cho hóa chất tiếp xúc với dụng cụ khoảng 10 phút để tiêu diệt được hầu hết�các VSV

�Khử khuẩn mức độ trung bình (Intermediate-level�disinfection)� Khử khuẩn mức độ trung bình nếu diệt được trực�khuẩn lao, vi khuẩn dạng sinh dưỡng, hầu hết virus và�nấm nhưng không diệt được dạng bào tử của VK�

Khử khuẩn mức độ cao (High level disinfection)� Khử khuẩn mức độ cao diệt được mọi loại vi sinh vật trừ bào tử với thời gian khoảng 10 phút�

Tiệt khuẩn (Sterilization)

Quá trình tiêu diệt hoặc loại bỏ tất cả các dạng của vi sinh vật sống bao gồm cả bào tử vi khuẩn.�

Một số yếu tố ảnh hưởng tới quá trình KK-TK

​

Số lượng và vị trí tác nhân gây bệnh�Sự tiêu diệt vi khuẩn có trên các dụng cụ phụ thuộc vào

�Số lượng vi khuẩn có trên dụng cụ và thời gian để tiêu diệt chúng.�

Nồng độ và hiệu quả của hóa chất KK�

• Trong điều kiện chuẩn để thực hiện KK, các hóa chất
• KK muốn gia tăng mức tiêu diệt vi khuẩn gây bệnh mà mình mong muốn đạt được, đều phải tính đến thời gian tiếp xúc với hóa chất.�

Những yếu tố vật lý và hoá học của hoá chất KK

�- Tính chất vật lý và hóa học của hoá chất ảnh hưởng đến quá trình KK, TK như: nhiệt độ, pH, độ ẩm.

- Hầu hết tác dụng của các hóa chất gia tăng khi nhiệt độ tăng, nhưng bên cạnh đó lại có thể làm hỏng dụng cụ và thay đổi khả năng diệt khuẩn.�

Chất hữu cơ và vô cơ

�- Những chất hữu cơ từ máu huyết thanh, phân hoặc những chất bôi trơn có thể làm ảnh hưởng đến khả năng diệt khuẩn của hóa chất khử khuẩn�

Các chất sinh học do vi khuẩn tạo ra�- Các vi sinh vật có thể được bảo vệ khỏi tác dụng của hóa chất KK, TK.

- Do khả năng tạo ra những chất sinh học, bao quanh vi khuẩn và dính bề mặt dụng cụ và làm khó khăn trong việc làm sạch dụng cụ nhất là những dụng cụ dạng ống.�

Nguyên tắc khử khuẩn và

tiệt khuẩn dụng cụ

Nguyên tắc�- Dụng cụ khi sử dụng cho mỗi người bệnh phải được xử lý thích hợp�- Dụng cụ sau khi xử lý phải được bảo quản bảo đảm an toàn cho đến khi sử dụng�- Nhân viên y tế phải được huấn luyện và trang bị đầy đủ các phương tiện phòng hộ�

Caùc phöông phaùp khöû khuaån - tieät khuaån

�Phương pháp khử khuẩn� - Đốt� - Đun sôi� - Hóa chất��

Phöông phaùp tiệt khuaån

Hấp ướt (steam sterilization)�- Đây là phương pháp được sử dụng rộng rãi nhất.�- Phương pháp này tin cậy không độc, rẻ tiền, nhanh chóng diệt được các tác nhân gây bệnh.�- Chu trình cho hấp ướt thường là 121⁰C trong vòng 20 phút; 132 – 135⁰C trong vòng 3 - 4 phút với�những DC có lỗ và DC dạng ống.�

Phöông phaùp tiệt khuaån

Hấp khô (dry heat)�- Được sử dụng các loại thuốc mỡ hoặc dầu, DC sắc nhọn.�- Thời gian là 160⁰C (320⁰F) trong 2 giờ hoặc 170⁰C (340⁰F) trong 1 giờ và 150⁰C (300⁰F) trong 150 phút (2giờ 30phút).�- Phương pháp này rẻ tiền, không độc hại môi trường, dễ dàng lắp đặt, tuy nhiên làm hỏng DC, nhất là DC kim loại cao su và thời gian dài.�

Phöông phaùp tiệt khuaån

Tiệt khuẩn với hydrogen peroxide công nghệ plasma

�- Tiệt khuẩn các thiết bị y khoa bằng cách khuyếch tán hydrogen peroxide vào buồng và sau đó "kích hoạt" các phân tử hydrogen peroxide thành dạng plasma.�- Thời gian tiệt khuẩn từ 28 đến 75 phút tùy loại dụng cụ và thế hệ máy.�- Thích hợp để tiệt khuẩn các dụng cụ nội soi và vi phẫu�

Phöông phaùp tiệt khuaån

• Tiệt khuẩn bằng Ethylene oxide

- Nhiệt độ thấp 37⁰C trong 5 giờ, 55⁰C trong 3 giờ

- Không làm hỏng dụng cụ�- Dụng cụ có lòng ống dài, kích thước nhỏ.

- Nhược điểm: thời gian tiệt khuẩn lâu, có thể thải ra khí CO�

Hậu quả của dụng cụ không tiệt khuẩn đúng ?

Vụ dịch trong ICU tim mạch �- Viêm trung thất�- Viêm nội tâm mạc�- Nhiễm khuẩn huyết NKVM�   - 17 bệnh nhân NK� - 5 bệnh nhân tử vong

Dụng cụ phòng mổ không được tiệt khuẩn đúng  �- Đóng gói kích thước quá lớn�- Không thử Bowie‐Dick�- Không làm chỉ thị sinh học�- Không kiểm tra độ ẩm thích hợp�

CÁM ƠN

​

BỆNH VIỆN NHI ĐỒNG 1 – KIỂM SOÁT CHẤT LƯỢNG TIỆT KHUẨN TẠI TTTK