1 of 35

Ý NGHĨA CÁC CHỈ SỐ TẾ BÀO MÁU NGOẠI VI VÀ ỨNG DỤNG LÂM SÀNG

2 of 35

Néi dung bµi gi¶ng

PhÇn 1: S¬ lîc vÒ lÞch sö vµ nguyªn lý ho¹t ®éng cña m¸y ®Õm tÕ bµo.
PhÇn 2: ý nghÜa c¸c chØ sè cña m¸y ®Õm tÕ bµo.
PhÇn 3: Mèi liªn quan vµ øng dông c¸c chØ sè cña m¸y ®Õm tÕ bµo trªn l©m sµng

3 of 35

Nh÷ng n¨m 1950, m¸y ®Õm tÕ bµo ®Çu tiªn mang nh·n hiÖu Coulter model "A" ra ®êi vµ më ra kû nguyªn cña m¸y ®Õm tÕ bµo. Sù ph¸t triÓn theo tõng giai ®o¹n:

N¨m 1955: chØ ®Õm ®îc hång cÇu.
N¨m 1967: ®Õm ®îc hång cÇu vµ b¹ch cÇu.
N¨m 1972: ph©n lo¹i ®îc b¹ch cÇu.
N¨m 1979: ®Õm ®îc tiÓu cÇu.
Tõ 1981: ra ®êi m¸y ®Õm tù ®éng víi nhiÒu chØ sè.

Më ®Çu

4 of 35

M¸y ®Õm tÕ bµo nguyªn lý tæng trë: ph©n biÖt tõng lo¹i tÕ bµo dùa vµo kÝch thíc tÕ bµo.
C¸c m¸y thÕ hÖ sau: øng dông laser vµ xung ®iÖn ®a chiÒu nªn cã tèc ®é cao vµ ph©n lo¹i tÕ bµo chÝnh x¸c h¬n. Víi nh÷ng m¸y s¶n xuÊt tríc 1996 kh¶ n¨ng ph©n lo¹i chÝnh x¸c c¸c thµnh phÇn b¹ch cÇu nãi chung kh«ng qu¸ 90%. C¸c m¸y gÇn ®©y, ®îc ¸p dông tæng hîp c¬ chÕ tæng trë, xung ®iÖn ®a chiÒu, laser vµ scatter nªn kh¶ n¨ng nhËn diÖn tÕ bµo ®îc n©ng ®Õn 95%.
Mét sè m¸y ®Õm tÕ bµo hiÖn ®¹i cã trang bÞ thªm ph¬ng ph¸p nhuém men peroxydase, nhuém RNA/DNA, nhuém huúnh quang. Do ®ã, nh÷ng m¸y nµy cã kh¶ n¨ng ph©n lo¹i chÝnh x¸c 5 thµnh phÇn b¹ch cÇu: B¹ch cÇu ®o¹n trung tÝnh, b¹ch cÇu a acid, b¹ch cÇu a baz¬, b¹ch cÇu monocyte vµ lymphocyte; ®Õm ®îc hång cÇu líi.

5 of 35

2. C¸c chØ sè m¸y ®Õm tÕ bµo lo¹i 8 chØ sè:

TT	ChØ sè	TiÕng Anh	TiÕng ViÖt	Gi¸ trÞ bình thêng
1	WBC	White blood cell	Sè lîng b¹ch cÇu	4-11 G/l
2	RBC	Red blood cell	Sè lîng hång cÇu	Nam : 4.2-5.4 × 10¹²/l N : 4.0-5.1 × 10¹²/l
3	HGB	Hemoglobin	Lîng huyÕt s¾c tè	Nam : 130-160 g/l N : 120-142 g/l
4	HCT	Hematocrit	ThÓ tÝch khèi hång cÇu	Nam : 0.40-0.47 l/l N : 0.37-0.42 l/l
5	MCV	Mean corpuscular volume	ThÓ tÝch trung bình hcầu	85- 95 fl
6	MCH	Mean corpuscular hemoglobin	Lîng huyÕt s¾c tè trung bình hång cÇu	28-32 pg
7	MCHC	Mean corpuscular hemoglobin concentration	Nång ®é HST trung bình HC	320-360 g/l
8	PTL	Platelet	Sè lîng tiÓu cÇu	150-450 G/l

6 of 35

3. C¸c chØ sè cña m¸y ®Õm tÕ bµo lo¹i 18 chØ sè:

TT	ChØ sè (tiÕng Anh)	Tªn chØ sè	Gi¸ trÞ bình thêng
1	RBC (Red blood cell)	Sè lîng hång cÇu	Nam: 4.2-5.4 × 10¹²/l Nữ: 4.0-5.1 x10¹²/l
2	WBC (White blood cell)	Sè lîng b¹ch cÇu	4.0-11.0 × 10⁹/l
3	HGB (Hemoglobine)	Lîng huyÕt s¾c tè	Nam: 130-160 g/l – Nữ: 120-142 g/l
4	HCT (Hematocrit)	ThÓ tÝch khèi hång cÇu	Nam: 0.4-0.47 l/l – Nữ: 0.37-0.42 l/l
5	MCV (Mean corpuscular volume)	ThÓ tÝch trung bình hång cÇu	85-95 fl (femtolit = 10^-15lÝt)
6	MCH (Mean corpuscular Hemoglobine)	Lîng HST trung bình hcÇu	28-32 pg (picogam = 10^-12g)
7	MCHC (Mean corpuscular hemoglobine concentration)	Nång ®é HST trung bình hång cÇu	320 – 360 g/l
8	PLT (Platelet)	Sè lîng tiÓu cÇu	150-450 × 10⁹/l
9	LY % (%Lymphocyte)	Tû lÖ % lymphocyte	25-40 %
10	LY (Lymphocyte)	Sè lîng lymphocyte	1.2-4.0 × 10⁹/l
11	MO % (%Monocyte)	Tû lÖ % monocyte	1-4 %
12	MO (Monocyte)	Sè lîng monocyte	0.05-0.40 × 10⁹/l
13	GR % (Granulocyte)	Tû lÖ % BC h¹t trung tÝnh	55-70 %
14	GR (Granulocyte)	Sè lîng BC h¹t trung tÝnh	2.8-6.5 × 10⁹/l
15	RDW (Red distribution width)	D¶i ph©n bè kÝch thíc HC	11-14%
16	PCT (Plateletcrit)	ThÓ tÝch khèi tiÓu cÇu	0,016 – 0,036 l/l
17	MPV (Mean platelet volume)	ThÓ tÝch trung bình tiÓu cÇu	5-8 fl
18	PDW (Platelet distribution width)	D¶i ph©n bè kÝch thíc TC	11-15%

7 of 35

4. Víi m¸y ®Õm tÕ bµo laser, ngoµi c¸c th«ng sè trªn cßn thªm c¸c th«ng sè sau:

TT	ChØ sè	Tªn chØ sè	Gi¸ trÞ bình thêng
1	EO % (% eosinophil )	Tû lÖ % BC ®o¹n a axÝt	4 – 8 %
2	EO ( eosinophil )	Sè lîng b¹ch cÇu h¹t a axit	0,16 – 0,8 x 10⁹/l
3	Baso % ( % basophil )	Tû lÖ % BC ®o¹n a baso	0,1 – 1,2 %
4	Baso (basophil )	Sè lîng b¹ch cÇu h¹t a baso	0,01 – 0,12 x 10⁹/l
5	RET % ( % Reticulocyte )	Tû lÖ % hång cÇu líi	0,5 – 1,5 %
6	RET ( Reticulocyte )	Sè lîng hång cÇu líi	0,016 – 0,095 x 10⁹/l
7	RDW – SD	D¶i ph©n bè kÝch thíc HC - ®é lÖch chuÈn	35 – 46 fl
8	RDV - CV	D¶i ph©n bè kÝch thíc HC - HÖ sè biÕn thiªn	11 – 15 %
9	P – LCR	Tû lÖ tiÓu cÇu cã kÝch thíc lín
10	IRF	Tû lÖ m¶nh hång cÇu líi

8 of 35

KÕt qu¶ b×nh thêng cña m¸y 18 chØ sè

9 of 35

C¸c chØ sè dßng hång cÇu

1. Sè lîng hång cÇu (RBC):

Sè lîng hång cÇu cã trong mét lÝt m¸u toµn phÇn. §¬n vÞ tÝnh Tera/lÝt ( T/l = 10¹² /l ).

Sè lîng hång cÇu t¨ng: c« ®Æc m¸u (mÊt níc, n«n nhiÒu, Øa ch¶y cÊp…), ®a hång cÇu thùc (bÖnh Vaquez), t¨ng HC do bÖnh tim phæi m¹n tÝnh.
Sè lîng hång cÇu gi¶m: cã thÓ ®i kÌm hiÖn tîng gi¶m lîng huyÕt s¾c tè vµ hematocrit, nhng kh«ng ph¶i møc ®é lóc nµo còng song hµnh.
Trêng hîp m¸u l¾c kh«ng ®Òu, m¸u bÞ ®«ng d©y, ngng kÕt hoÆc m¸y hót kh«ng ®ñ m¸u do m¸u bÞ qu¸nh ®Æc hay hôt kim ®Òu lµm ¶nh hëng ®Õn kÕt qu¶. Do ®ã viÖc lÊy m¸u xÐt nghiÖm lµ yÕu tè rÊt quan träng: m¸u xÐt nghiÖm ph¶i lÊy ®ñ sè lîng, kh«ng ®«ng, kh«ng bÞ vì tÕ bµo, m¸u ph¶i ®îc xÐt nghiÖm trong vßng 6 tiÕng kÓ tõ khi lÊy ra khái thµnh m¹ch.

10 of 35

2. Lîng huyÕt s¾c tè (HGB):

Lîng huyÕt s¾c tè cã trong mét lÝt m¸u toµn phÇn. §¬n vÞ tÝnh gam/lÝt (g/l).

ThÓ hiÖn trung thµnh nhÊt t×nh tr¹ng thiÕu m¸u, ®Æc biÖt trong nh÷ng t×nh tr¹ng thiÕu m¸u do nguyªn nh©n m¹n tÝnh.
Theo ®Þnh nghÜa cña Tæ chøc YtÕ thÕ giíi: ThiÕu m¸u lµ t×nh tr¹ng gi¶m lîng huyÕt s¾c tè lu hµnh trong m¸u ngo¹i vi so víi ngêi b×nh thêng cïng giíi, cïng løa tuæi, sèng trong cïng mét m«i trêng sèng.
Trêng hîp huyÕt t¬ng ®ôc, b¹ch cÇu qu¸ nhiÒu chØ sè nµy sÏ t¨ng hoÆc huyÕt s¾c tè thÊp bÊt thêng kh«ng t¬ng xøng víi t×nh tr¹ng l©m sµng th× cÇn kiÓm tra l¹i m¸u.

11 of 35

3. ThÓ tÝch khèi hång cÇu (Hematocrit):

Thể tÝch khối hồng cầu chiếm chỗ trong một lÝt m¸u toàn phần. Đơn vị tÝnh lÝt / lÝt ( l/l ).

RÊt cã gi¸ trÞ trong viÖc ®¸nh gi¸ vµ theo dâi c¸c t×nh tr¹ng mÊt m¸u cÊp: thiÕu m¸u do xuÊt huyÕt tiªu hãa, gi·n vì tÜnh m¹ch thùc qu¶n…do hiÖn tîng bï trõ, m¸u ®îc huy ®éng tõ c¸c c¬ quan dù tr÷ m¸u nh l¸ch, hÖ tÜnh m¹ch s©u…nªn chØ sè huyÕt s¾c tè thay ®æi chËm h¬n so víi lîng m¸u ®· mÊt.
Sai số do garo qu¸ l©u, do tỷ lệ chất chống ®«ng kh«ng ®óng, lắc trộn kh«ng ®ều, mÉu lấy qu¸ l©u kh«ng làm XN (để qu¸ 6 tiếng ).
Gi¸ trÞ hematocrit cÇn ®îc duy tr× æn ®Þnh ë møc tèi thiÓu 0.25 l/l hoÆc ë møc 0.30 l/l ë nh÷ng bÖnh nh©n m¾c bÖnh tim hoÆc phæi b»ng truyÒn khèi hång cÇu.

12 of 35

4. ThÓ tÝch trung b×nh hång cÇu (MCV): 85 – 95 f/l

Lµ thÓ tÝch trung b×nh cña mçi 1 hång cÇu, nãi lªn kÝch thíc hång cÇu b×nh thêng, to hay nhá. Tõ ®ã gîi ý t×m nguyªn nh©n.

5. Lîng huyÕt s¾c tè trung b×nh hång cÇu (MCH): 28 – 32 pg

Lµ lîng huyÕt s¾c tè ®îc tÝnh trung b×nh trong mçi 1 hång cÇu.

6. Nång ®é huyÕt s¾c tè trung bình hång cÇu (MCHC): 320 – 360g/l

Lµ lîng huyÕt s¾c tè trung bình trong 1 lÝt khèi hång cÇu, chØ sè nµy nãi lªn tình tr¹ng hång cÇu bình s¾c hay nhîc s¾c.

MCHC < 320g/l: hång cÇu nhîc s¾c

MCHC kh«ng bao giê vît qu¸ 360g/l, khi MCHC > 360g/l cÇn kiÓm tra l¹i mÉu xÐt nghiÖm (sè lîng b¹ch cÇu t¨ng cao, hång cÇu bÞ ngng kÕt, lipid m¸u t¨ng cao).

7. D¶i ph©n bè kÝch thíc hång cÇu (RDW):

+ RDW = 11-14% Hång cÇu kÝch thíc ®ång ®Òu

+ RDW >14% Hång cÇu to nhá kh«ng ®ång ®Òu

N¾m v÷ng ý nghÜa cña c¸c chØ sè nµy, chóng ta cã thÓ híng tíi nguyªn nh©n g©y thiÕu m¸u. Tõ ®ã cã thÓ chØ ®Þnh lµm c¸c xÐt nghiÖm ®Ó chÈn ®o¸n x¸c ®Þnh. Mèi liªn quan gi÷a c¸c chØ sè nµy vµ øng dông l©m sµng sÏ ®îc tr×nh bµy trong phÇn sau.

13 of 35

1. Sè lîng b¹ch cÇu (WBC):

§¬n vÞ tÝnh Giga/lÝt ( G/l = 10⁹/l).

YÕu tè ¶nh hëng:

Thêi gian ®Ó ly gi¶i hång cÇu qu¸ ng¾n hoÆc nhiÒu hång cÇu cã nh©n, dÉn ®Õn sè lîng b¹ch cÇu t¨ng gi¶ t¹o.

TiÓu cÇu to, tiÓu cÇu tËp trung thµnh ®¸m lín m¸y ®Õm nhÇm vµo b¹ch cÇu.

2. C¸c thµnh phÇn b¹ch cÇu:

- Sè lîng b¹ch cÇu ®o¹n trung tÝnh (GR#): 2.8 – 6.5 G/l

- Tû lÖ % b¹ch cÇu ®o¹n trung tÝnh (GR%): 55 – 70%

- Sè lîng b¹ch cÇu mono (MO#): 0.05 – 0.4 G/l

- Tû lÖ % b¹ch cÇu mono (MO%): 1 – 4%

- Sè lîng b¹ch cÇu lympho (LYM#): 1.2 – 4.0 G/l

- Tû lÖ b¹ch cÇu lympho (LYM%): 25 – 40%

C¸c chØ sè dßng b¹ch cÇu

14 of 35

C¸c chØ sè dßng tiÓu cÇu

1. Sè lîng tiÓu cÇu (PLT):

Sè lîng tiÓu cÇu cã trong mét lÝt m¸u toµn phÇn.

§¬n vÞ tÝnh Giga/ lÝt ( G/l = 10⁹/l ).

YÕu tè ¶nh hëng:

M¶nh vì hång cÇu, hång cÇu nhá ë bÖnh nh©n tan m¸u miÔn dÞch, tan m¸u bÈm sinh...

2. ThÓ tÝch trung b×nh tiÓu cÇu (MPV):

Lµ thÓ tÝch trung b×nh cña mçi tiÓu cÇu, nãi lªn kÝch thíc tiÓu cÇu to hay nhá vµ ®îc øng dông trong mét sè bÖnh lý trªn l©m sµng.

3. D¶i ph©n bè kÝch thíc tiÓu cÇu (PDW):

ChØ sè nµy ph¶n ¸nh møc ®é ®ång ®Òu vÒ kÝch thíc cña tiÓu cÇu.

4. ThÓ tÝch khèi tiÓu cÇu (PCT):

Lµ thÓ tÝch khèi tiÓu cÇu chiÕm trong mét lÝt m¸u toµn phÇn.

15 of 35

0

100

80

150

fl

%

20

RBC : 4.8

HGB: 128

HCT: 0.46

MCV: 89

RDW: 12

PTL : 258

MPV: 8.5

PDW: 12

BiÓu ®å hc, tc b×nh thêng

16 of 35

Mèi liªn quan vµ øng dông c¸c chØ sè tÕ bµo m¸u ngo¹i vi trªn l©m sµng

17 of 35

Mét sè bÖnh m¸u lµnh tÝnh

1. Thalassemia

2. Tan m¸u tù miÔn

3. ThiÕu m¸u thiÕu s¾t

4. XuÊt huyÕt gi¶m tiÓu cÇu

5. Suy tñy x¬ng

18 of 35

Thalassemia

Sè lîng hång cÇu: t¨ng, b×nh thêng hoÆc gi¶m.

Lîng huyÕt s¾c tè: gi¶m, kh«ng song hµnh víi møc ®é gi¶m hång cÇu.

Hematocrit: gi¶m, tïy møc ®é bÖnh.

ThÓ tÝch hång cÇu: nhá, MCV thêng < 65 fl, mét sè trêng hîp < 50 fl.

Hång cÇu nhîc s¾c, MCH < 28 pg MCHC thêng < 300 g/l.

KÝch thíc hång cÇu rÊt kh«ng ®ång ®Òu RDW>15% thËm chÝ >25%

Quan s¸t trªn tiªu b¶n nhuém Giemsa:

+ Hång cÇu ®a h×nh th¸i (h×nh bia b¾n, giät níc, h×nh m«i, liÒm…).

+ Thêng gÆp hång cÇu non ra m¸u ngo¹i vi.

+ Sè lîng vµ thµnh phÇn b¹ch cÇu b×nh thêng, mét sè trêng hîp WBC vµ BC lympho t¨ng, thËm chÝ t¨ng cao do m¸y ®Õm nhÇm HC non (WBC m¸y ®Õm > 100 G/l trong ®ã HC non chiÕm >90 G/l).

Sè lîng tiÓu cÇu thêng t¨ng gi¶ t¹o do m¸y ®Õm nhÇm hång cÇu nhá hoÆc m¶nh vì hång cÇu (PLT m¸y ®Õm >1000G/l, thùc tÕ PLT < 400G/l).

Do ®ã trong trêng hîp nµy b¾t buéc ph¶i quan s¸t tiªu b¶n m¸u dµn.

19 of 35

Beta Thalassemia

20 of 35

Beta Thalassemia

21 of 35

Tan m¸u tù miÔn

Sè lîng hång cÇu: Gi¶m, tïy møc ®é bÖnh.

Lîng huyÕt s¾c tè: Gi¶m, song hµnh víi møc ®é gi¶m hång cÇu.

Hematocrit: Gi¶m.

ThÓ tÝch hång cÇu: To, MCV > 100fl.

Hång cÇu thêng b×nh s¾c, MCH vµ MCHC ë giíi h¹n b×nh thêng.

KÝch thíc hång cÇu kh«ng ®ång ®Òu RDW > 15%.

Quan s¸t trªn tiªu b¶n nhuém Giemsa:

+ Cã thÓ thÊy m¶nh vì hång cÇu.

+ Thêng cã hång cÇu non ra m¸u ngo¹i vi.

Sè lîng vµ thµnh phÇn b¹ch cÇu b×nh thêng, khi cã hång cÇu non ra m¸u m¸y cã thÓ ®Õm nhÇm vµo WBC vµ BC lympho.

+ Sè lîng tiÓu cÇu cã thÓ t¨ng nhÑ gi¶ t¹o do m¸y ®Õm nhÇm m¶nh vì hång cÇu.

22 of 35

thiÕu m¸u thiÕu s¾t

Sè lîng hång cÇu: gi¶m.

Lîng huyÕt s¾c tè: Gi¶m, kh«ng song hµnh víi møc ®é gi¶m hång cÇu.

Hematocrit: Gi¶m.

ThÓ tÝch hång cÇu: nhá.

Hång cÇu nhîc s¾c, MCH < 28 pg; MCHC <320g/l, mét sè nhîc s¾c nÆng, tïy vµo møc ®é thiÕu s¾t vµ thêi gian thiÕu s¾t.

KÝch thíc hång cÇu ®ång ®Òu ë giai ®o¹n muén, kh«ng ®ång ®Òu ë giai ®o¹n sím (RDW b×nh thêng hoÆc t¨ng).

Quan s¸t trªn tiªu b¶n nhuém Giemsa:

+ Hång cÇu nhá, nhîc s¾c, cã thÓ gÆp hång cÇu non ra m¸u.

Sè lîng vµ thµnh phÇn b¹ch cÇu b×nh thêng, cã thÓ cã mét sè hång cÇu non m¸y ®Õm nhÇm nhng sè lîng rÊt Ýt.

+ Sè lîng tiÓu cÇu b×nh thêng, mét sè trêng hîp m¸y cã thÓ ®Õm lÉn h«ng cÇu nhá.

23 of 35

xuÊt huyÕt gi¶m tiÓu cÇu

Sè lîng hång cÇu: b×nh thêng hoÆc gi¶m tïy thuéc t×nh tr¹ng xuÊt huyÕt cña bÖnh nh©n.

Lîng huyÕt s¾c tè vµ Hematocrit: b×nh thêng hoÆc gi¶m.

ThÓ tÝch hång cÇu: b×nh thêng, hoÆc nhá (nÕu bÖnh nh©n xuÊt l©u ngµy).

Hång cÇu b×nh s¾c hoÆc nhîc s¾c (tïy t×nh tr¹ng mÊt s¾t do xuÊt huyÕt: kinh nguyÖt kÐo dµi, xuÊt huyÕt tiªu hãa…).

KÝch thíc hång cÇu ®ång ®Òu hoÆc kh«ng ®ång ®Òu.

Cã thÓ gÆp hång cÇu non ra m¸u ngo¹i vi (nÕu bÖnh nh©n thiÕu m¸u nhiÒu).

Sè lîng vµ thµnh phÇn b¹ch cÇu b×nh thêng.

24 of 35

PLT ®Õm thñ c«ng = 12 G/l

25 of 35

suy tñy x¬ng

Sè lîng hång cÇu: thêng gi¶m nÆng.

Lîng huyÕt s¾c tè: gi¶m nÆng.

Hematocrit: gi¶m nÆng.

ThÓ tÝch hång cÇu: b×nh thêng hoÆc to.

Hång cÇu b×nh s¾c.

KÝch thíc hång cÇu cã thÓ ®ång ®Òu hoÆc kh«ng.

Sè lîng b¹ch cÇu vµ b¹ch cÇu trung tÝnh gi¶m nÆng, tû lÖ lymphocyte t¨ng.

Sè lîng tiÓu cÇu: gi¶m nÆng.

26 of 35

Ph©n lo¹i bÖnh m¸u ¸c tÝnh

§a u tuû x¬ng

MPS

L¬-xª-mi cÊp

MDS

T¨ng tiÓu cÇu tiªn ph¸t

X¬ tuû nguyªn ph¸t

L¬-xª-mi kinh dßng tuû

§a hång cÇu tiªn ph¸t

L¬-xª-mi cÊp dßng tuû

L¬-xª-mi cÊp dßng lympho

L¬-xª-mi cÊp dßng plasmo

U lympho

27 of 35

®a hång cÇu nguyªn ph¸t

Sè lîng hång cÇu: t¨ng cao.

Lîng huyÕt s¾c tè: t¨ng, thêng trªn 170g/l.

Hematocrit: t¨ng cao HCT > 55%, møc ®é t¨ng Ýt h¬n sè lîng hång cÇu.

ThÓ tÝch hång cÇu: nhá.

Hång cÇu b×nh s¾c hoÆc nhîc s¾c nhÑ.

KÝch thíc hång cÇu kh«ng ®ång ®Òu.

Sè lîng b¹ch cÇu: cã thÓ b×nh thêng hoÆc t¨ng, thêng Ýt khi t¨ng qu¸ 30 G/l.

Thµnh phÇn b¹ch cÇu: cã thÓ gÆp tû lÖ tuæi trung gian dßng h¹t, t¨ng nhÑ b¹ch cÇu a acid.

Sè lîng tiÓu cÇu: b×nh thêng hoÆc t¨ng.

28 of 35

T¨ng tiÓu cÇu tiªn ph¸t

Sè lîng hång cÇu: b×nh thêng hoÆc gi¶m nhÑ.

Lîng huyÕt s¾c tè: b×nh thêng hoÆc gi¶m nhÑ.

Hematocrit: b×nh thêng hoÆc gi¶m nhÑ.

ThÓ tÝch hång cÇu: b×nh thêng.

Hång cÇu b×nh s¾c.

KÝch thíc hång cÇu ®ång ®Òu.

Sè lîng b¹ch cÇu: b×nh thêng hoÆc t¨ng nhÑ.

Thµnh phÇn b¹ch cÇu: b×nh thêng.

Sè lîng tiÓu cÇu: t¨ng cao trªn 600 G/l, mét sè trêng hîp t¨ng trªn 3000 G/l.

Trªn tiªu b¶n m¸u dµn nhuém Giemsa: tiÓu cÇu tËp trung thµnh nhiÒu ®¸m lín.

29 of 35

L¬-xª-mi kinh dßng tñy

Sè lîng hång cÇu: thêng gi¶m.

Hematocrit: gi¶m.

ThÓ tÝch hång cÇu: b×nh thêng.

Hång cÇu b×nh s¾c.

KÝch thíc hång cÇu kh«ng ®ång ®Òu.

Sè lîng b¹ch cÇu: t¨ng, thêng t¨ng rÊt cao, trªn 25 G/l, h¬n 1/2 sè bÖnh nh©n cã sè lîng b¹ch cÇu cao h¬n 100 G/l, thËm chÝ > 500 G/l.

Thµnh phÇn b¹ch cÇu: gÆp ®ñ c¸c løa tuæi dßng b¹ch cÇu h¹t, rèi lo¹n h×nh th¸i, t¨ng b¹ch cÇu acid vµ baz¬.

Sè lîng tiÓu cÇu: b×nh thêng hoÆc t¨ng.

30 of 35

X¬ tñy nguyªn ph¸t

Sè lîng hång cÇu: gi¶m.

Lîng huyÕt s¾c tè: gi¶m, thêng trong kho¶ng 90-120g/l.

Hematocrit: gi¶m.

ThÓ tÝch hång cÇu: b×nh thêng hoÆc gi¶m.

Hång cÇu thêng nhîc s¾c.

KÝch thíc hång cÇu rÊt kh«ng ®Òu.

Trªn tiªu b¶n nhuém Giemsa: quan s¸t thÊy hång cÇu ®a h×nh th¸i (hång cÇu h×nh giät níc, h×nh ovan …)

GÆp rÊt nhiÒu hång cÇu non ë mäi løa tuæi, rèi lo¹n h×nh th¸i.

Cã thÓ gÆp mÉu tiÓu cÇu trªn tiªu b¶n m¸u dµn hoÆc tËp trung b¹ch cÇu.

Sè lîng b¹ch cÇu: thêng t¨ng nhÑ, mét sè trêng hîp cã thÓ t¨ng cao.

Thµnh phÇn b¹ch cÇu: gÆp ®ñ c¸c tuæi dßng h¹t, t¨ng b¹ch cÇu a baz¬.

Sè lîng tiÓu cÇu: b×nh thêng hoÆc t¨ng nhÑ (175-580G/l).

31 of 35

L¬-xª-mi cÊp

Sè lîng hång cÇu: gi¶m.

Lîng huyÕt s¾c tè: gi¶m.

Hematocrit: gi¶m.

ThÓ tÝch trung b×nh hång cÇu b×nh thêng.

Hång cÇu b×nh s¾c.

KÝch thíc hång cÇu thêng ®ång ®Òu.

Sè lîng b¹ch cÇu: b×nh thêng, t¨ng hoÆc gi¶m, kho¶ng 1/2 sè bÖnh nh©n cã sè lîng b¹ch cÇu díi 5 G/l t¹i thêi ®iÓm chÈn ®o¸n.

Thµnh phÇn b¹ch cÇu: thêng gÆp 1 tû lÖ tÕ bµo blast nhng còng cã thÓ kh«ng, b¹ch cÇu ®o¹n trung tÝnh gi¶m.

Sè lîng tiÓu cÇu: gi¶m, trªn 1/2 sè bÖnh nh©n cã tiÓu cÇu thÊp h¬n 50 G/l tuy nhiªn cã thÓ b×nh thêng t¹i thêi ®iÓm chÈn ®o¸n.

32 of 35

M¸y b¸o “F”: C«ng thøc b¹ch cÇu kh«ng chÝnh x¸c

Tû lÖ blast: 75% (trªn tiªu b¶n)

33 of 35

Khi sè lîng BC t¨ng: dÊu H (High), gi¶m: dÊu L (Low).
DÊu b¸o “!” : bÊt thêng vÒ c«ng thøc BC, cÇn kiÓm tra l¹i.
DÊu b¸o “F": cÇn kiÓm tra l¹i c«ng thøc BC trªn lam.
Mét sè m¸y ®Õm chØ cã kh¶ n¨ng ®Õm ®îc 100× 10⁹/l, m¸y b¸o OVER: kiÓm tra l¹i trªn lam, pha lo·ng mÉu vµ ®Õm l¹i.
Sè lîng BC cã thÓ t¨ng gi¶ t¹o: do t¨ng søc bÒn hång cÇu nªn dung dÞch ph¸ vì hång cÇu cña m¸y kh«ng ®ñ thêi gian lµm vì hång cÇu. CÇn kiÓm tra l¹i vµ so s¸nh trªn tiªu b¶n m¸u ngo¹i vi.

Mét sè c¶nh b¸o cña m¸y ®Õm tÕ bµo lo¹i 18 chØ sè

34 of 35

Tãm l¹i, viÖc sö dông m¸y ®Õm tÕ bµo mÆc dï cã nhiÒu u ®iÓm nhng vÉn ®ßi hái viÖc tu©n thñ ®óng qui tr×nh, ®óng kü thuËt tõ kh©u lÊy bÖnh phÈm ®Õn vËn chuyÓn mÉu, xö lý mÉu, ®äc vµ nhËn ®Þnh kÕt qu¶. §Æc biÖt khi lËp c«ng thøc b¹ch cÇu trong nh÷ng trêng hîp bÖnh lý, ®ßi hái ph¶i lu«n kiÓm tra, ®èi chiÕu víi tiªu b¶n m¸u ngo¹i vi khi m¸y b¸o lçi hoÆc khi nghi ngê.

35 of 35

Xin

Tr©n

Träng

c¶m ¬n!