Hoofdstuk 11�Persoonlijke beschermingsmiddelen

Waarom gebruik je PBM’s?

• om risico’s te verminderen of uit te schakelen
• ze kunnen bij een ongeval / incident letsels voorkomen
• niet noodzakelijk alle mogelijke letsels!
• PBM’s moeten beschermen tegen gevaren waarvoor andere beschermingsmaatregelen (o.a. uitschakeling, beperking, collectieve bescherming) onvoldoende bescherming bieden
• PBM’s beschermen enkel de mens

video

Hoofdstuk 11�Persoonlijke beschermingsmiddelen

Waarom gebruik je PBM’s?

• voor de bescherming van:
• de ogen
• de oren
• het hoofd
• de handen
• de voeten
• de longen
• voor de bescherming tegen vallen

Hoofdstuk 11�Persoonlijke beschermingsmiddelen

Algemene aspecten

• PBM’s moeten een CE-markering hebben
• Het CE-etiket moet :
• duidelijk leesbaar zijn
• onuitwisbaar tijdens de vooropgestelde levensduur
• als het etiket niet op de PBM’s kan, moet het op de verpakking staan
• PBM’s moeten beschikken over duidelijke instructies bij gebruik
• PBM’s moeten vervangen worden indien ze beschadigd zijn

Hoofdstuk 11�Persoonlijke beschermingsmiddelen

Wat moet de werkgever doen?

• hij moet PBM’s voor de werknemers aankopen
• hij moet alle PBM’s die nodig zijn aan de werknemers geven
• hij moet op eenvoudige vraag versleten PBM’s vervangen of herstellen

Hoofdstuk 11�Persoonlijke beschermingsmiddelen

Wat moet de werknemer doen?

• hij moet de PBM’s gebruiken wanneer de werkgever dit oplegt
• hij moet goed zorg dragen voor zijn PBM’s
• hij mag de PBM’s niet mee naar huis nemen
• als je PBM’s draagt, laat je zien dat je vakbekwaam bent

video

Hoofdstuk 11�Persoonlijke beschermingsmiddelen

Oogbescherming

wanneer gebruik je oogbescherming?

Hoofdstuk 11�Persoonlijke beschermingsmiddelen

Oogbescherming

wat kan er gebeuren als je geen oogbescherming gebruikt?

Hoofdstuk 11�Persoonlijke beschermingsmiddelen

Oogbescherming

soorten veiligheidsbrillen

• normale veiligheidsbril
• het montuur is van onbrandbaar materiaal
• de glazen zijn van kunststof
• de bril heeft zijkapjes
• ruimgezichtbril gebruik deze bril wanneer je moet:
• slijpen
• hakken
• boren
• werken met producten die kunnen spatten

Hoofdstuk 11�Persoonlijke beschermingsmiddelen

Oogbescherming

soorten veiligheidsbrillen

• zuurbril
• de bril gaat volledig rond je hoofd
• lasbril – hand/hoofdlasscherm
• bij elektrisch lassen is er meer straling dan bij gaslassen
• de lasbril geeft bescherming bij autogeen lassen en branden
• het handlasscherm wordt gebruikt bij elektrisch lassen
• op het lasscherm of bril staat een codering die aangeeft voor welke lasprocédés hij geschikt is

Hoofdstuk 11�Persoonlijke beschermingsmiddelen

Oogbescherming

soorten veiligheidsbrillen

• gelaatsscherm
• voor het werken met:
• agressieve scheikundige producten
• slijpwerk
• elektrische installaties onder spanning
• werken boven het hoofd
• reinigen met hoge druk
• kan je gebruiken samen met een veiligheidsbril

Hoofdstuk 11�Persoonlijke beschermingsmiddelen

Gehoorbescherming

welke maatregelen kan je nemen?

• lawaai moet bestreden worden aan de bron
• als het mogelijk is moet je zoneren en omkasten
• als technische collectieve oplossingen niet mogelijk zijn, �moeten PBM’s gebruikt worden die moeten gegeven worden door de werkgever

Hoofdstuk 11�Persoonlijke beschermingsmiddelen

Gehoorbescherming

wanneer moet je gehoorbescherming dragen?

• KRIJGEN van de werkgever: vanaf 85 dB (decibel)
• DRAGEN door de werknemer: vanaf 90 dB (decibel)
• de werkgever kan vanaf 92 dB de werknemer verplichten de gehoorbescherming te dragen

video

Hoofdstuk 11�Persoonlijke beschermingsmiddelen

Gehoorbescherming

Hoofdstuk 11�Persoonlijke beschermingsmiddelen

Gehoorbescherming

soorten gehoorbescherming

• oorkappen
• zien eruit als een koptelefoon
• sluiten het oor volledig van de omgeving af
• de beschermingsfactor is afhankelijk van de soort kap en de hoogte van het geluid

Hoofdstuk 11�Persoonlijke beschermingsmiddelen

Gehoorbescherming

soorten gehoorbescherming

• oordoppen
• kunnen gebruikt worden tot max. 95 dBA
• ‘A’ verwijst naar de soort filter van het toestel
• vb. voorgevormde watten, voorgevormde kunststof pluggen, vervormbare schuimrolletjes

Hoofdstuk 11�Persoonlijke beschermingsmiddelen

Gehoorbescherming

soorten gehoorbescherming

• oorapparaten met filter
• zijn op maat gemaakt
• otoplastieken

belangrijk om weten!

• oorkappen zijn hygiënischer dan oordoppen
• oorkappen beschermen meestal beter dan oordoppen
• lawaaidoofheid / gehoorschade is onherstelbaar!

Hoofdstuk 11�Persoonlijke beschermingsmiddelen

Hoofdbescherming

een veiligheidshelm dient om te beschermen tegen:

• de val van voorwerpen op je hoofd
• het stoten van je hoofd

Hoofdstuk 11�Persoonlijke beschermingsmiddelen

Hoofdbescherming

soorten helmen

• stoothelm-stootkap-stootpet
• veiligheidshelm
• stoothelmen zijn NIET hetzelfde als veiligheidshelmen!

CE-keuring

• de helm moet CE-gekeurd zijn.
• volgende items moeten terug te vinden zijn:
• de referentienorm
• de naam van de fabrikant
• de geldigheidsdatum
• het fabricagenummer

Hoofdstuk 11�Persoonlijke beschermingsmiddelen

Hoofdbescherming

wanneer moet je een helm vervangen?

• een helm wordt minder goed door:
• UV-stralen van de zon, hoge of lage temperatuur, vochtigheid, chemische aantasting
• wanneer hij een zware klap of stoot heeft gehad
• wanneer de vervaldatum bereikt is
• afhankelijk van de soort mag je hem voor een bepaalde tijd gebruiken
• wanneer je in de helmschaal scheurtjes waarneemt
• vb. een thermoplastische veiligheidshelm mag je maximum 3 jaar gebruiken of tot wanneer hij een schok of slag heeft ondervonden

Hoofdstuk 11�Persoonlijke beschermingsmiddelen

Hoofdbescherming

wat zijn de risico’s wanneer je geen helm draagt?

• je kan een klap of een stoot krijgen
• je hoofd kan doorboord worden als je in aanraking komt met scherpe of puntige voorwerpen

samenstelling van een veiligheidshelm

• de helmschaal of bol vangt 70 % van de schok op
• het binnenwerk vermindert en verdeelt de schok

Hoofdstuk 11�Persoonlijke beschermingsmiddelen

Hoofdbescherming

waartegen beschermt de helm je?

• een helm breekt de schok
• een helm geeft weerstand tegen doorboren
• een helm zorgt voor veiligheid bij brand
• een helm biedt elektrische isolatie

Hoofdstuk 11�Persoonlijke beschermingsmiddelen

Handbescherming

wat zijn de risico’s als je geen handschoenen draagt?

• als je ruwe materialen moet hanteren, kunnen wonden ontstaan: gebruik lederen handschoenen
• als je te maken krijgt met elektrische risico’s kan er stroom door je handen stromen: gebruik isolerende handschoenen
• als je te maken krijgt met thermische risico’s kunnen koude- of warmtestralingen ontstaan: gebruik Kevlar-, weefsel-, lashandschoenen

Hoofdstuk 11�Persoonlijke beschermingsmiddelen

Handbescherming

wat zijn de risico’s als je geen handschoenen draagt?

• als je met mechanische gereedschappen of voorwerpen werkt, is er heel veel kans dat er wrijving, steekwonden,�spatten en warme delen ontstaan: gebruik katoenen, synthetische,…. handschoenen
• als je werkt met chemische producten kan een rechtstreekse werking of allergie ontstaan: gebruik handschoenen in PVC, Neopreen, Rubber of Vinyl

Hoofdstuk 11�Persoonlijke beschermingsmiddelen

Handbescherming

nuttige tips!

• gebruik beschermcrèmes als “onzichtbare” handschoen
• was je handen NOOIT met oplosmiddelen: deze producten ontvetten de huid en dringen door tot in de bloedbanen
• gebruik hiervoor bereide reinigingsmiddelen

Hoofdstuk 11�Persoonlijke beschermingsmiddelen

Voetbescherming

soorten voetbescherming

welke voetbescherming je kiest, hangt af van het soort werk:

• hoge en lage schoenen
• hoge en lage laarzen

Hoofdstuk 11�Persoonlijke beschermingsmiddelen

Voetbescherming

verplichtingen

• gebruik veiligheidsschoenen met stalen tip/neus als je werkt met zware of ruwe voorwerpen
• veiligheidsschoenen met stalen tussenzool zijn verplicht als je:
• in scherpe voorwerpen kan trappen
• werkt met ruwe voorwerpen
• een goed zoolprofiel tegen uitglijden

Hoofdstuk 11�Persoonlijke beschermingsmiddelen

Voetbescherming

beschermende delen van een veiligheidsschoen

• stalen tip en neus
• enkel- en wreefbescherming
• stalen binnenzool
• evt. bescherming van de achillespees

Hoofdstuk 11�Persoonlijke beschermingsmiddelen

Ademhalingsbescherming

Wanneer tijdens het werken gevaar bestaat dat de toelaatbare grenswaarden van gevaarlijke stoffen overschreden worden, is adembescherming nodig.

soorten adembescherming

• toestellen die je gebruikt als er genoeg zuurstof in de lucht is
• toestellen die je gebruikt als er niet genoeg zuurstof in de lucht zit

video

Hoofdstuk 11�Persoonlijke beschermingsmiddelen

Ademhalingsbescherming

stoffilters (voldoende zuurstof in de lucht)

• gebruik je wanneer je moet werken in een omgeving met stof
• vervang de filter wanneer de ademhalingsweerstand te groot is
• wegwerpstofmaskers bieden enkel adembescherming bij werkzaamheden waar onschadelijke stoffen vrijkomen

Hoofdstuk 11�Persoonlijke beschermingsmiddelen

Ademhalingsbescherming

gasfilters (voldoende zuurstof in de lucht)

• enkel geschikt voor kortstondig gebruik
• gebruik je wanneer je moet werken met giftige of schadelijke gassen of dampen
• de filter zuivert de lucht die je inademt
• laat de gevaarlijke stoffen niet door, ook bij verzadigd gasfilter
• vervang de filter als je het product ruikt of proeft!

Hoofdstuk 11�Persoonlijke beschermingsmiddelen

Ademhalingsbescherming

soorten gasfilters

• aan de kleurcode kan je zien tegen welke gassen of dampen de gasfilter bescherming biedt
• type – A (bruin): dampen van organische stoffen
• type – B (grijs): zure gassen
• type – C (geel): zwaveldioxide
• type – K (groen): ammoniak
• type – ABEK: filter is een combinatie van filters
• beschermingsgraad gasfilters
• kan verschillend zijn
• vb. beschermingsgraad P1 beschermt tegen niet-toxische stof

Hoofdstuk 11�Persoonlijke beschermingsmiddelen

Ademhalingsbescherming

soorten filtermaskers

• half-gelaatsmaskers
• gebruik je als je met organische oplosmiddelen werkt
• vol-gelaatsmaskers
• gebruik je als je werkt met schadelijke producten in de vorm van gas of damp
• uitgerust met een geschikte filter
• vol-gelaatmasker kan gebruikt worden als:
• stofmasker
• masker tegen een bepaalde damp
• masker tegen een bepaald gas

Hoofdstuk 11�Persoonlijke beschermingsmiddelen

Ademhalingsbescherming

autonome persluchtmaskers (te weinig zuurstof)

• gebruik je in ruimten met minder dan 19 % zuurstof
• bij gevaar voor verstikking
• verplicht gebruik als er schadelijke of giftige gassen zijn
• mogen alleen gebruikt worden door speciaal geoefende en opgeleide personen onder deskundige leiding
• de lucht die je gebruikt, komt uit persluchtflessen of wordt aangevoerd vanuit een andere ruimte

Hoofdstuk 11�Persoonlijke beschermingsmiddelen

Valbescherming

Indien je werken uitvoert op 2 meter hoogte of hoger moet je jezelf beschermen tegen vallen.

video

soorten valbescherming

• collectieve bescherming
• vb: leuningen, vangnet, …
• persoonlijke bescherming
• vb: veiligheidsharnas, vanglijn, …

Hoofdstuk 11�Persoonlijke beschermingsmiddelen

Werkkleding

soorten werkkledij

• wegwerpkleding (voor éénmalig gebruik)
• signaalkleding voor op de openbare weg
• isolerende kleding of ondergoed tegen de koude

preventietips!

• gesloten zakken in werkkledij is beter dan open zakken
• draag je kleding ALTIJD gesloten (alle ritsen dicht doen)
• wissel vuile kleding om, of reinig ze
• wegwerpkleding moet je na één dag weggooien
• blaas je kleding NOOIT schoon met perslucht na het werken in stof