1 of 8

���TEMEL KAYNAK�BÜKÜNTÜLÜ(KENET) KAYNAĞI�����

OTOMOTİV GÖVDE UYGULAMALARI ve

OTOMOTİV GÖVDE KAYNAK ATÖLYESİ DERSİ

OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ EĞİTİM PLATFORMU

Büküntü Kaynak Dikişi Çekme Uygulama Teknikleri

Büküntülü Dikiş Kaynak Hataları

Oksi-Gaz Kaynağı ile Yatayda Büküntülü Kaynak Dikişi Çekme

2 of 8

BÜKÜNTÜ (KENET) KAYNAĞI

Kaynak işleminde en önemli hususlardan biri, dikişi meydana getiren kaynak metalinin kaynatılan metal ile aynı özellikte olmasıdır. Bu sağlandığı takdirde, kaynak başarısı artacaktır. Oksijen kaynağı ile yapılan uygulamalardan biri olan büküntülü kaynak bunu sağlar. Özellikle ince parçalar, bu yöntem ile başarılı bir şekilde kaynatılır.

Bunun için parça kalınlığından 1 mm daha fazla olacak şekilde, birleşme kenarları 90° bükülen iş parçaları, ek kaynak teli kullanılmadan kaynatılabilir. Örneğin, 1,6 mm kalınlığındaki bir parçaya büküntülü dikiş çekilecek ise birleşme kenarlarını 2,6 mm bükmek yeterli olacaktır. Kaynak metalini, bükülen kısımdaki metal kaynak esnasında ergiyerek oluşturur.

3 of 8

Büküntü Kaynak Dikişi Çekme Uygulama Teknikleri

Büküntülü kaynak dikişi uygulamasında normal alev kullanılmalıdır. İş parçası kaynak sırasında hizalamasını kaybetmemesi ve aralarda boşluk kalmaması için kaynak öncesinde puntalanmalıdır. Puntalama ile ilk düzenlemesi yapılan iş parçalarının kaynak başlangıcından bitimine kadar eşit aralıkta ve aynı hizada olması sağlanır. Puntalama yapılmadığı zaman kaynak dikişinin meydana getirdiği sıcaklık farklılıkları gerilmelere yol açarak iş parçasında değişimlere neden olur.

4 of 8

İş parçası üzerinde yapılacak olan kaynak dikişinin uzunluğu ve parça kalınlığı dikkate alınarak punta aralığı belirlenmelidir. Kalınlıkları 1-2 mm civarında olan iş parçaları, 25 mm aralıklar ile puntalanır. Daha kalın kesitli gereçlerde puntalama aralıkları 40 mm’ye kadar çıkabilir.

Puntalama işleminde büküntü ve bindirme kaynağı uygulanacaksa telsiz punta, küt ek kaynak yapılacaksa telli punta tercih edilmelidir.

İş parçaları puntalandıktan sonra, örs üzerinde punta yerleri hafifçe çekiçlenerek kaynak sırasında çekmelerden ötürü kaynak aralığının azalması önlenmelidir.

Büküntülü kaynak dikişinde sol kaynak uygulanmalıdır. Yani kaynak yapılacak yerin sağından başlanıp sola doğru kaynak yapılmalıdır. Kaynak ucu sola bakacak şekilde kaynak yapılan parçaya 45°'lik açı ile tutulmalıdır.

Kaynatılan parçaların et kalınlığının ince olması durumunda ergime fazla oluyorsa üfleç açısı azaltılmalı yani üfleç parçaya yaklaştırılmalıdır. Et kalınlığı fazla olması durumunda ergime az ise üfleç açısı artırılmalıdır.

Kaynak süresince üfleç ilerleme hızı sabit olmalı ve parçaların ergimesine göre ayarlanmalıdır. Üflece yay veya zikzak hareketi verilir.

Büküntü kaynakta yön ve açılar

5 of 8

Büküntülü Kaynak Dikiş Hataları

Kaynatılan iş parçaları üzerinde kaynak başlangıç ve bitiş noktalarında fazla ısınma olabilir. Bu durumda parça delinmelerine karşı dikkatli olunmalıdır. Parça kenarlarında yanmaların olmamasına özen gösterilmelidir.

Üflecin fazla yüksekte tutulması veya üflecin gereğinden hızlı ilerletilmesi büküntülü bölgenin tamamının ergimemesine neden olacaktır. Bu nedenle kaynak hızını büküntülü bölgenin ergimesine göre ayarlamakta yarar vardır.

6 of 8

OKSİ-GAZ KAYNAĞI İLE YATAYDA BÜKÜNTÜLÜ KAYNAK DİKİŞİ ÇEKME

1) İş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alınız. Oksi-gaz kaynak işlemleri ile ilgili kişisel koruyucu donanımı hazırlayınız. Yangına karşı güvenlik tedbirlerinizi alınız.

2) 100x50x1,2 mm ölçülerinde 2 adet DKP sac malzemeyi keserek temin ediniz.

3) Kestiğiniz sac parça üzerinde mekanik temizleme işlemini yapınız. Markalama işlemlerini gerçekleştiriniz. Parçalardan birine okul numaranızı markalayınız.

4) Kestiğiniz ve temizliğini yaptığınız parça üzerine şekilde görülen ve ölçüleri verilen çizgileri çiziniz. Çizilen çizgiler üzerinden parçaları caka üzerinde 90°lik açı ile bükünüz.

5) Oksi-gaz kaynak setini ve kaynak masasını hazırlayınız.

Üflece 2 numaralı beki takarak oksi-gaz kaynağında normal alev yakınız.

AMAÇ:Oksi-gaz kaynağında sola kaynak yöntemi ile yatayda büküntülü kaynak dikişi çekme

Kullanılacak Araç Gereç, Makine, Avadanlık

Kişisel koruyucu donanımlar (KKD), Uygulama sac parçası (1,2 mm kalınlıkta DKP sac), Kollu makas

Oksi-gaz kaynak seti, Markalama aletleri, Tel fırça, Zımpara

(4) Büküntü markalanması

(4) Cakayla sacın bükülmesi

7 of 8

OKSİ-GAZ KAYNAĞI İLE YATAYDA BÜKÜNTÜLÜ KAYNAK DİKİŞİ ÇEKME

6) Aşağıdaki işlem sırasını takip ediniz.

İki parçayı sırt sırta hizalayarak Şekilde görüldüğü gibi puntalama işlemini yapınız.

Üfleç ucunu dikey konumda ve parçaya 60°lik bir açı ile tutulmalıdır. Sol kaynak yöntemi uygulayınız. Parçanın sağından başlayarak sola doğru hareket ediniz. Üfleç ucunu kaynak yönüne bakacak şekilde 60°lik açı ile konumlandırınız.

Üfleci ilerletirken hafif şekilde aşağı yukarı hilal şeklinde hareket ettirerek kaynak banyosunun nüfuziyetini sağlayınız.

Kaynağa başladığınız zamanki açınızı, doğrultunuzu ve hızınızı değiştirmeden kaynağı tamamlayınız.

Kaynak dikişi sonuna doğru üfleç açısını parçaya yaklaşacak şekilde azaltınız. Bu durum, parça üzerinde aşırı ısınmayı önler.

Kaynak sonunda parçada deforme varsa örs üzerinde çekiçle doğrultma yapınız.

7) Kaynak dikişlerini tel fırça ile temizleyip gözle kontrol ediniz.

8) İş bitiminde kullanılan alet ve donanımı temiz, düzenli ve güvenli bir şekilde yerlerine bırakınız.

(6) Büküntü kaynağı için parça markalama işlemi

(7) Büküntü kaynağı bitmiş görüntüsü

8 of 8

OKSİ-GAZ KAYNAĞI İLE YATAYDA BÜKÜNTÜLÜ KAYNAK DİKİŞİ ÇEKME