1 of 5

��������ELEKTRİK ARK KAYNAĞI���ELEKTRİK ARK KAYNAĞI ETKİSİ İLE �MALZEMEDE MEYDANA GELEN FİZİKSEL VE KİMYASAL DEĞİŞİMLER������

OTOMOTİV GÖVDE KAYNAK ATÖLYESİ DERSİ

TEMEL KAYNAK

OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ EĞİTİM PLATFORMU

2 of 5

KAYNAK ETKİSİ İLE MALZEMEDE MEYDANA GELEN FİZİKSEL VE KİMYASAL DEĞİŞİMLERİ

Kaynak yapılan bölgedeki biçim değişikliklerin sebebi nedir?

Biçim değişikliği arkın ortaya çıkardığı sıcaklık sebebiyle olur. Kaynak yapılan ve ısıdan etkilenen bölge önce genleşmeye daha sonra da büzülmeye çalışır.

Kaynaklı birleştirmelerde karşılaşılan biçim değiştirmeler nelerdir?

1.Enine çekme 2.Boyuna çekme

3.Açısal çarpılma 4.Kalınlık çekmesidir

Kaynak etkisiyle malzemede oluşan değişimler

3 of 5

Enine çekme nedir? Nasıl oluşur?

Enine çekme, iş parçasında kaynak dikişine dik eksen boyunca ortaya çıkan kendini çekmedir. Kaynak arkının sıcaklığıyla karşılaşan iş parçası, ağız aralığını daraltır. Ayrıca kaynak banyosunun katılaşmasının ve soğumasının sonucunda ortaya çıkan kendini çekmenin de etkisiyle, enine çekme oluşur.. Bu çekmenin %90 ilâ %95’i iş parçasının ısıl uzaması, %5 ilâ 10’u da kaynak metalinin kendini çekmesi sonucunda ortaya çıkmaktadır. Enine çekmenin boyutları, kaynak ısısından etkilenen bölgeye verilen ısı miktarına, ortalama ağız genişliğine ve dikiş boyuna bağlı olarak değişir.

Boyuna çekme nedir? Nasıl oluşur?

Boyuna çekme, iş parçasının kaynak dikişi yönündeki ekseni boyunca kendini çekmesidir. Kaynak yapılan parçayı bir bütün olarak kabul etmek gerekir. Diğer yandan bu bütünlük içerisinde bir bölgenin, yani kaynak bölgesin, ergimesinin sağlanması için ısıtılması diğer bölgelerin bu sıcaklığa ulaşması anlamını taşımaz. Dolayısıyla parçanın bir bölgesi sıcaklık karşısında genleşirken, kaynaktan uzaklaştıkça parçanın diğer kısımları daha soğuk olur. Kaynak yerinin ark ile ısıtılması sırasında bu bölgelerde ergime meydana gelirken komşu bölgeler de genleşmeye çalışır. Ancak daha dış kısımlarda kalan bölgeler, bu bölgelere göre daha soğuk olduklarından, bu genleşmeye izin vermez. Tüm bunlar bir araya geldiğinde kaynak bölgesinde plastik bir yığılma ve boyuna çekme meydana gelir.

4 of 5

Açısal çekme nedir? Nasıl oluşur?

Açısal çekme, enine çekmenin değişik bir şeklidir. Açısal çekmede parça, kaynağa başlamadan önceki konumuna göre bir a açısı meydana getirir. Ortaya çıkan açısal çarpılmanın büyüklüğü; kaynak ağzının şekline, dikişlerin miktarına, sırasına ve parça kalınlığına bağlı olarak değişir.

Elektrik ark kaynağı sırasında oluşan ısının etkileri nelerdir?

Elektrik ark kaynağı sırasında oluşan ısı sonucu ergime metalin kimyasal yapısında değişikliklere yol açar. Metalin yapısındaki elementler buharlaşabilir ve metalin sertlik gibi metalik özellikleri de değiştirebilir

Elektrik ark kaynağı sırasında oluşan ısının etkileri nasıl engellenir?

Elektrot teknolojisinde meydana gelen gelişmeler bu tür hasarlara engel olmaktadır. Elektrotların teknolojik gelişimleri kaynak esnasında buharlaşan elementlerin yerine konmasına olanak tanımaktadır. Diğer yandan kaynak sonrası yapılacak ısıl işlemler (yavaş soğutma, fırında soğutma vb.) sertlik sorunlarını ortadan kaldırır.

5 of 5

1. Aşağıdakilerden hangisi cürufu oluşturur?

  1. İlave tel B) Elektrot örtüsü C) Ark D)Kaynak makinesi

2. Aşağıdakilerden hangisi kaynak dikişini havanın olumsuz etkisinden korur?

  1. Kaynak makinesi B) Cüruf C) Volt D) Ark

3. Aşağıdakilerden hangisi örtü maddesinin faydalarından biridir?

A) Ark oluşumunu kolaylaştırır.

B) Kaynak dikişinin hızlı soğumasını engeller.

C) Kaynak dikişinin rahat çekilmesini sağlar.

D) Hepsi

4. Arkın en başında meydana gelen ergiye ne ad verilir?

  1. Metal B) İlave tel C) Kaynak banyosu D) Cüruf

5. Aşağıdakilerden hangisi amper ayarına etki etmez?

A) İş parçası kalınlığı

B) İş parçasının cinsi

C) Makinenin çeşidi

D) Bağlantı çeşidi

6. Aşağıdakilerin hangisiyle cüruf temizlenir?

A) Maske B) Çekiç C) Fırça D) Pens