2 of 38

1. การเกษตรแบบยังชีพ

ประเภทของเกษตรกรรม

การเก็บของป่าล่าสัตว์ของ

ชาวเมารี ประเทศนิวซีแลนด์

การปลูกถั่วฝักยาวของเกษตรกร

การเลี้ยงแพะแบบเร่ร่อนในประเทศมองโกเลีย

เก็บของป่าล่าสัตว์

เลี้ยงสัตว์แบบเร่ร่อน

การเพาะปลูกแบบยังชีพ

ประเภทของเกษตรกรรม

เกษตรกรรม

สคลิปสำหรับครู

การเกษตรสามารถแบ่งประเภทได้ดังนี้

1.การเกษตรแบบยังชีพ เป็นการปลูกพืชหรือเลี้ยงสัตว์เพื่อใช้บริโภคในครอบครัวเป็นหลัก ที่เหลืออาจนำไปขายหรือใช้แลกเปลี่ยน กิจกรรมทางเศรษฐกิจที่สำคัญได้แก่

การเก็บของป่าล่าสัตว์ ลักษณะการดำรงชีวิต คือ หาอาหารเมื่อหิว ส่วนมากจะอยู่เป็นกลุ่มเล็กๆ หรือเป็นเผ่า เช่น การเก็บผลไม้ป่า และล่าสัตว์ของชาวเมารี

การเลี้ยงสัตว์แบบเร่ร่อน เป็นการเลี้ยงสัตว์ในทุ่งหญ้ากึ่งทะเลทรายเขตร้อน ที่ต้องย้ายที่ไปเรื่อยๆ ตามสภาพความอุดมสมบูรณ์ของหญ้า ส่วนมากนิยมเลี้ยงแพะ แกะ โค

การเพาะปลูกแบบยังชีพ เป็นการเพาะปลูกด้วยวิธีง่ายๆ ไม่ใช้ปุ๋ย ส่วนใหญ่เป็นการเพาะปลูกแบบทำไร่เลื่อนลอย เมื่อดินขาดความอุดมสมบูรณ์ เกษตรกรจะทิ้งพื้นที่เดิมแล้วไปหาพื้นที่เพาะปลูกใหม่ พื้นที่ที่พบ พืชที่นิยมปลูก ได้แก่ ข้าวโพด อ้อย ถั่ว พื้นที่เพาะปลูกพบได้บริเวณภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และที่ราบลุ่มแม่น้ำแอมะซอน

3 of 38

2. การเกษตรแบบการค้า

ประเภทของเกษตรกรรม

การเพาะปลูกแบบเพิ่มผลผลิต

การทำไร่ข้าวโพดขนาดใหญ่

ในเขตร้อน

การเพาะปลูกแบบไร่ขนาดใหญ่

การเพาะปลูกแบบเพิ่มผลผลิต

การเพาะปลูกแบบไร่ขนาดใหญ่

การเพาะปลูกในพื้นที่กว้างขวาง

การเลี้ยงสัตว์เพื่อการค้า

การเพาะปลูกแบบผสม

การเลี้ยงสัตว์ในไร่แบบผสม

การเพาะปลูกพืชเพื่อจำหน่ายและ

ใช้เลี้ยงสัตว์

การเลี้ยงสัตว์เพื่อการค้า

การเลี้ยงโคนม

ประเภทของเกษตรกรรม

เกษตรกรรม

สคลิปสำหรับครู

2. การเกษตรแบบการค้า เป็นการทำเกษตรเพื่อจำหน่ายผลผลิตและมีการนำเทคโนโลยีสมัยใหม่มาใช้เพื่อเพิ่มผลผลิต จำแนกได้ดังนี้

การเพาะปลูกแบบเพิ่มผลผลิต เป็นการเพาะปลูกในพื้นที่ขนาดเล็กแต่ได้ผลผลิตสูง และมีการชลประทานในพื้นที่แห้งแล้ง พืชที่ปลูก ได้แก่ ข้าวจ้าว ข้าวฟ่าง อ้อย ผัก

การเพาะปลูกในพื้นที่กว้างขวาง เป็นการเพาะปลูกในพื้นที่กว้างขวาง ใช้แรงงานคนในจำนวนน้อย ใช้เครื่องจักรในการเพาะปลูกและเก็บเกี่ยว พืชที่ปลูก ได้แก่ ข้าวสาลี ข้าวโพด ข้าวไรย์

การเพาะปลูกแบบผสม เป็นการเพาะปลูกควบคู่กับการเลี้ยงสัตว์ พืชที่ปลูก ได้แก่ มันฝรั่ง ผัก ผลไม้

การเลี้ยงสัตว์เพื่อการค้า เป็นการเลี้ยงสัตว์ในจำนวนมาก และเลี้ยงเป็นคอกสัตว์ขนาดใหญ่ ซึ่งนิยมเลี้ยงแกะ โคนม โคเนื้อ บริเวณที่พบ ได้แก่ บริเวณทุ่งหญ้าแพรรี่ในทวีปอเมริกาเหนือ

การเลี้ยงสัตว์ในไร่แบบผสม เป็นการเลี้ยงสัตว์และปลูกพืชเพื่อใช้เป็นอาหารสัตว์ด้วย สัตว์ที่เลี้ยง ได้แก่ โคนม โคเนื้อ สัตว์ปีก เขตที่เลี้ยงโคที่สำคัญ ได้แก่ เขตอบอุ่นของอเมริกาเหนือ ตะวันตกของทวีปยุโรป

การเพาะปลูกแบบไร่ขนาดใหญ่ เป็นการเพาะปลูกในเขตร้อน มีการทำไร่ขนาดใหญ่ มีการใช้พื้นที่ตั้งแต่ 250 ไร่ขึ้นไป มีการใช้เครื่องจักรและปุ๋ย เพื่อให้ได้ผลผลิตจำนวนมากและมีคุณภาพ พืชที่ปลูก ได้แก่ ยางพารา มะพร้าว ฝ้าย ชา กาแฟ ข้าวโพด การเพาะปลูกประเภทนี้พบได้ในส่วนต่างๆของทวีปเอเชีย แอฟริกา และเขตร้อนของสหรัฐอเมริกา

4 of 38

กิจกรรมทางการเกษตรที่สำคัญของโลก

ข้าวเจ้า

พื้นที่ปลูกอยู่ในเขตร้อน ระหว่างละติจูด 10 - 20 องศาเหนือ
ภูมิอากาศที่เหมาะสม คือ ภูมิอากาศแบบมรสุม
ปริมาณฝนเฉลี่ย 1,750 มิลลิเมตร อุณหภูมิในฤดูร้อน ไม่ต่ำกว่า 25 องศาเซลเซียส
บริเวณที่ราบลุ่มแม่น้ำ และดินดอนสามเหลี่ยมปากแม่น้ำ

การผลิตเป็นพันเมตริกตัน

สคริปต์สำหรับครู

ข้าวเจ้าเป็นพืชเศรษฐกิจหลักของทวีปเอเชีย และเป็นพืชหลักที่ประชากรชาวเอเชียใช้บริโภค

พื้นที่เพาะปลูกส่วนใหญ่อยู่ในเขตร้อน ภูมิอากาศที่เหมาะแก่การเพาะปลูกคือภูมิอากาศแบบมรสุม สามารถเพาะปลูกได้ดีในบริเวณที่ราบลุ่มแม่น้ำ และดินดอนสามเหลี่ยมปากแม่น้ำ เพราะมีความอุดมสมบูรณ์ของแร่ธาตุในดินและปริมาณน้ำที่เพียงพอต่อการเพาะปลูก

ในบางพื้นที่ที่เป็นพื้นที่สูง ใช้วิธีการทำนาเป็นลักษณะของขั้นบันได โดยเลือกพื้นที่ที่มีความชันไม่มากนัก และช่วยในการกักเก็บน้ำของแต่ละคันนา

ประเทศไทยสามารถส่งออกข้าวตลาดโลกได้เป็นอันดับต้นๆ ของโลก

5 of 38

กิจกรรมทางการเกษตรที่สำคัญของโลก

สคริปต์สำหรับครู

ข้าวเจ้าเป็นพืชเศรษฐกิจหลักของทวีปเอเชียและของประเทศไทย พื้นที่เพาะปลูกที่สำคัญ อยู่ในเขตที่ราบลุ่มน้ำต่างๆเช่น ที่ราบลุ่มน้ำเจ้าพระยา ที่ราบลุ่มน้ำชี-มูล บริเวณทุ่งกุลาร้องไห้ เพราะมีความอุดมสมบูรณ์ของแร่ธาตุในดินและปริมาณน้ำที่เพียงพอต่อการเพาะปลูก

ในพื้นที่สูงทางภาคเหนือของประเทศไทย ใช้วิธีการทำนาเป็นลักษณะของขั้นบันได พื้นที่นาขั้นบันไดส่วนใหญ่อยู่ในเขตจังหวัดเชียงใหม่ แม่ฮ่องสอน

6 of 38

ข้าวสาลี

ปลูกได้ในพื้นที่ที่มีความแห้งแล้งและอากาศหนาวเย็น
ระหว่างละติจูด 35-55 องศาเหนือ และ 30-40 องศาใต้
อุณหภูมิที่อบอุ่นพอเหมาะ ปริมาณความชุ่มชื้นประมาณ 12-40 นิ้ว

กิจกรรมทางการเกษตรที่สำคัญของโลก

การผลิตเป็นพันเมตริกตัน

สคริปต์สำหรับครู

ข้าวสาลี

ข้าวสาลีเป็นธัญพืชที่สามารถปลูกได้ทั่วโลก เป็นธัญพืชที่ผลิตมากที่สุดเป็นอันดับสองรองจากข้าวโพด จากแผนที่แสดงให้เห็นว่าสหภาพยุโรปที่มีการรวมกลุ่มกันของหลายประเทศ มีการผลิตเป็นอันดับต้นของโลก รองลงมาได้แก่จีน และอินเดีย

สภาพแวดล้อมที่เหมาะสม คือมีอุณหภูมิที่อบอุ่นพอเหมาะ และปริมาณความชื้นประมาณ 12-40 นิ้ว นิยมปลูกมากในเขตทุ่งหญ้าสเตปป์ที่ดินมีความอุดมสมบูรณ์ เขตทุ่งหญ้าปัมปัส ในยุโรปตะวันตกและยุปโรปใต้

โดยข้าวสาลีจำแนกตามฤดูกาลที่หว่าน เป็นข้าวสาลีฤดูใบไม้ผลิ และฤดูหนาว ซึ่งขึ้นอยู่กับบริเวณที่ทำการเพาะปลูก

7 of 38

กิจกรรมทางการเกษตรที่สำคัญของโลก

การผลิตในต้น 2014

อ้อย

ปลูกในเขตร้อนและเขตอบอุ่นค่อนข้างร้อน
ดินต้องมีความชื้นและอุดมสมบูรณ์
ผลผลิตส่วนใหญ่อยู่ในแถบเอเชียใต้และอเมริกาใต้

อ้อย

อ้อยเป็นสินค้าเกษตรที่ผลิตมากที่สุดในโลก ซึ่งเป็นทรัพยากรหลักในการผลิตน้ำตาล 70% ของการผลิตน้ำตาลทั้งหมดของโลก และยังนิยมใช้ผลิตเชื้อเพลิงชีวภาพ

อ้อยเติบโตได้ดีที่สุดในสภาพอากาศที่อบอุ่นค่อนข้างร้อนและในเขตร้อน ดังนั้นผลผลิตส่วนใหญ่จึงอยู่ในแถบเอเชียใต้และอเมริกาใต้

ส่วนมากจะปลูกเป็นไร่ขนาดใหญ่ ต้นอ้อยต้องการดินชื้นและอุดมสมบูรณ์

8 of 38

กิจกรรมทางการเกษตรที่สำคัญของโลก

9 of 38

ข้าวโพด

ปลูกได้ตั้งแต่ละติจูด 58 องศาเหนือ จนถึงประมาณละติจูด 35-40 องศาใต้
เจริญเติบโตได้ดีบนพื้นที่ที่มีระดับเดียวกับน้ำทะเลจนถึงพื้นที่สูงกว่าระดับน้ำทะเลประมาณ 3,000-3,900 เมตร
ส่วนใหญ่เพาะปลูกเพื่อ การเลี้ยงสัตว์

กิจกรรมทางการเกษตรที่สำคัญของโลก

การผลิตเป็นพันเมตริกตัน

สคริปต์สำหรับครู

ข้าวโพด

จากแผนที่แสดงให้เห็นว่าสหรัฐอเมริกามีการผลิตข้าวโพดเป็นอันดับหนึ่งของโลก รองลงมาได้แก่จีน และบราซิล

ข้าวโพดสามารถเพาะปลูกได้ตั้งแต่พื้นที่เขตอบอุ่นทางตอนเหนือ ผ่านเขตร้อนเรื่อยมาจนถึงเขตอบอุ่นทางตอนใต้

จะเจริญเติบโตได้ดีในพื้นที่ราบไปจนถึงพื้นที่เนินเขาสูง

ปัจจุบันประเทศไทยภาคการเกษตร เริ่มหันมาปลูกอ้อยและข้าวโพด ซึ่งเป็นพืชที่ภาคอุตสาหกรรมต้องการเป็นจำนวนมาก จนเกิดปัญหาการรุกล้ำพื้นที่ป่าเพื่อทำการเกษตร

และในการทำลายซากซังของอ้อยและข้าวโพดมักใช้งิธีการเผาทำลายจึงส่งผลต่อสิ่งแวดล้อม รวมถึงการใช้สารเคมีป้องกันแมลงเพื่อให้ได้ผลผลิตในปริมารมากโดยไม่ได้ป้องกันตนเอง

10 of 38

กิจกรรมทางการเกษตรที่สำคัญของโลก

ข้าวโพด

และในการทำลายซากซังของอ้อยและข้าวโพดมักใช้วิธีการเผาทำลายจึงส่งผลต่อสิ่งแวดล้อม รวมถึงการใช้สารเคมีป้องกันแมลงเพื่อให้ได้ผลผลิตในปริมารมากโดยไม่ได้ป้องกันตนเอง

จากแผนที่แสดงแหล่งเพาะปลูกข้าวโพดในประเทศไทย แหล่งเพาะปลูกที่สำคัญคือ จังหวัดเพชรบูรณ์ นครราชสีมา เลย

11 of 38

กิจกรรมทางการเกษตรที่สำคัญของโลก

มูลค่าการผลิต 2013

ยางพารา

เป็นพืชเขตร้อนชื้น
ขึ้นได้ดีในเขตอุณหภูมิสูงสม่ำเสมอเฉลี่ย 21-29 องศาเซลเซียส
ปริมาณฝนเฉลี่ยไม่ต่ำกว่า 1,905 มิลลิเมตรต่อปี
ปลูกได้ดีบริเวณเนินเขา

ดินร่วนและระบายน้ำได้ดี

สคริปต์สำหรับครู

ยางพารา

ยางพารา ผลิตจากธรรมชาติจากน้ำยางที่ได้จากต้นยางพารา ที่ปลูกกันอย่างแพร่หลายในบางประเทศในแถบเอเชียใต้และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

ยางพาราเป็นพืชเขตร้อนชื้น ขึ้นได้ดีในเขตอุณภูมิสูงเฉลี่ยสม่ำเสมอ เป็นพืชที่ต้องการฝนในปริมาณมาก ปลูกได้ดีในพื้นที่เนินเขาหรือที่ราบที่มีดินร่วนและระบายน้ำได้ดี พื้นที่ปลูกยางพาราส่วนใหญ่อยู่ในแถบเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เอเชียใต้ และจีน

ประเทศไทยมีการส่งออกปริมาณยางพาราเป็นลำดับต้นๆของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ดังจะเห็นได้จากกราฟ และพื้นที่ภาคใต้เป็นแหล่งเพาะปลูกที่สำคัญ

12 of 38

กิจกรรมทางการเกษตรที่สำคัญของโลก

13 of 38

ปาล์ม

พืชเขตร้อนชื้นแถบศูนย์สูตร
ขึ้นได้ดีในเขตฝนตกชุกสม่ำเสมอตลอดปี
ต้องการความชื้นและแสงแดดจัด
ปริมาณฝนเฉลี่ยประมาณ 1,800-2,000 มิลลิเมตรต่อปี
ปลูกได้ดีในดินร่วนเหนียวถึงดินเหนียว อุ้มน้ำได้ดี มีธาตุอาหารสูง

กิจกรรมทางการเกษตรที่สำคัญของโลก

ตัน (เมตริกตัน)

สคริปต์สำหรับครู

ปาล์มน้ำมัน

น้ำมันปาล์มเป็นหนึ่งในน้ำมันที่ผลิตและบริโภคมากที่สุดในโลก ซึ่งมีราคาถูกและมีประสิทธิภาพในการผลิต ถูกนำมาใช้ในผลิตภัณฑ์อาหาร เครื่องสำอางค์และสามารถใช้เป็นแหล่งเชื้อเพลิงชีวภาพหรือไบโอดีเซล น้ำมันปาล์มส่วนใหญ่ผลิตในเอเชีย แอฟริกา และอเมริกาใต้ เนื่องจากเป็นพืชเขตร้อนชื้นแถบศูนย์สูตร ขึ้นได้ดีในเขตที่มีฝนตกชุกสม่ำเสมอตลอดปี เป็นพืชที่ต้องการความชื้นสูงและแสงแดดจัด

แหล่งปลูกปาล์มน้ำมันที่สำคัญ เช่น มาเลเซีย อินโดนีเซีย ไนจีเรีย และทางภาคใต้ของไทย

14 of 38

กิจกรรมทางการเกษตรที่สำคัญของโลก

15 of 38

กิจกรรมทางการเกษตรที่สำคัญของโลก

มูลค่าการส่งออก (ดอลลาร์สหรัฐ)

ชา

ปลูกตามเนินเขาในเขตร้อนชื้นและเขตอบอุ่นของทวีปเอเชีย
ต้องการปริมาณฝนเฉลี่ย 1,270 - 6,350 มิลลิเมตรต่อปี
ปลูกได้ดีในพื้นที่ที่มีความสูงกว่าระดับน้ำทะเล 1,000 - 2,000 เมตร

สคริปต์สำหรับครู

ชา

เป็นพืชปลูกตามเนินเขาเขตร้อนชื้น และเขตอบอุ่นของทวีปเอเชีย ปลูกได้ดีในพื้นที่ที่มีความสูงกว่าระดับน้ำทะเล1,000-2,000เมตร

แหล่งเพาะปลูกสำคัญ ประเทศอินเดียมีการปลูกไร่ชาขนาดใหญ่ในรัฐอัสสัม บริเวณหุบเขาพรหมบุตร ประเทศจีนจัดเป็นประเทศที่สามารถปลูกชาได้มากที่สุดในโลก และประเทศญี่ปุ่นนิยมปลูกมากตามเนินเขา

โดยประเทศที่กล่าวมา รสชาดของชาจะมีลักษณะเฉพาะตัวและเป็นเอกลักษณ์

16 of 38

กาแฟ

ปลูกได้ในเขตร้อนที่มีปริมาณฝนเฉลี่ย 1,143 -1,524 มิลลิเมตรต่อปี
อุณหภูมิเฉลี่ย 18 - 25 องศาเซลเซียส
ไม่ชอบพื้นที่น้ำขัง

กิจกรรมทางการเกษตรที่สำคัญของโลก

5 อันดับประเทศผู้ผลิตกาแฟชั้นนำของโลก

บราซิล

เวียดนาม

โคลอมเบีย

อินโดนีเซีย

อินเดีย

กาแฟ

กาแฟเป็นสินค้าที่มีการซื้อขายอย่างมาก เนื่องจากมันไม่ได้เป็นเพียงแค่กาแฟที่ถูกนำไปต้มเท่านั้น แต่เมล็ดกาแฟที่ผ่านการกำจัดคาเฟอีนแล้วนั้น ยังใช้เป็นส่วนผสมของคาเฟอีนในเครื่อง เช่นโคล่า และยังใช้เป็นเครื่องสำอางค์และยา

กาแฟปลูกได้ในเขตร้อนที่มีปริมาณฝนเฉลี่ย 1,143-1,524 มิลลิเมตร อุณหภูมิ 18-25 องศาเซลเซียส ไม่ชอบพื้นที่น้ำขัง

แหล่งเพาะปลูกสำคัญ เขตที่ราบสูงทางตะวันออกของประเทศบราซิล ทางตอนใต้ของคาบสมุทรอาหรับ และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

โดยในแต่ละพื้นที่จะมีสายพันธ์เฉพาะที่มีความโดดเด่นแตกต่างกัน

17 of 38

กิจกรรมทางการเกษตรที่สำคัญของโลก

การผลิต (ตัน)

ฝ้าย

ปลูกได้ในเขตร้อนและเขตอบอุ่น
พื้นที่ที่มีปริมาณฝนเฉลี่ย 500 – 1,020 มิลลิเมตรต่อปี
ต้องการอุณหภูมิสูง

สคริปต์สำหรับครู

ฝ้าย

ฝ้ายเป็นเส้นใยพืชธรรมชาติ ที่ถูกนำมาใช้ในอุตสาหกรรมสิ่งทอ ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นของการผลิตอุตสาหกรรมเสื้อผ้า

ฝ้ายปลูกได้ในเขตร้อนและเขตอบอุ่นที่มีปริมาณฝนเฉลี่ย 500 – 1,020 มิลลิเมตรต่อปี ต้องการอุณหภูมิสูง

แหล่งเพาะปลูกที่สำคัญ Cotton belt ในสหรัฐอเมริกา ในทวีปเอเชียปลูกมากในพื้นทางตอนเหนือของที่ราบสูงเดกกัน

ประเทศผู้ผลิตชั้นนำได้แก่จีน อินเดีย และสหรัฐอเมริกา

18 of 38

ผลไม้

ปลูกได้ดีในเขตภูมิอากาศแบบอบอุ่นและแบบชุ่มชื้น
ดินแดนในแถบเมดิเตอร์เรเนียน ได้ชื่อว่าเป็น “ดินแดนสวนผลไม้ของโลก”
ผลไม้ที่ได้รับความนิยมในการปลูก คือ ผลไม้ตระกูลส้ม องุ่น แอปเปิ้ล

กิจกรรมทางการเกษตรที่สำคัญของโลก

การผลิต (ล้านตัน)

สคริปต์สำหรับครู

ผลไม้

ผลไม้ เป็นส่วนสำคัญของโภชนาการของมนุษย์และเป็นอาหารที่อุดมไปด้วยวิตามิน ทั่วโลกผลิตผลไม้มากกว่า 675 ล้านเมตริกตันต่อปี การเก็บเกี่ยวผลผลิตที่มากที่สุดในโลกเกิดขึ้นในเอเชีย คือประเทศจีน ซึ่งสามารถผลิตผลไม้ได้ถึง 275ล้านเมตริกตันต่อปี ผลไม้ที่นิยมมากได้แก่ กล้วย แอปเปิ้ล องุ่น และส้ม

ผลไม้สามารถปลูกได้ดีในเขตภูมิอากาศแบบอบอุ่นและแบบชุ่มชื้น โดยเฉพาะในเขตภูมิอากาศแบบเมดิเตอร์เรเนียน

ดินแดนในแถบเมดิเตอร์เรเนียนได้ชื่อว่าเป็น ”ดินแดนสวนผลไม้ของโลก”

19 of 38

กิจกรรมทางการเกษตรที่สำคัญของโลก

ประมงน้ำเค็ม

ในเขตน้ำตื้นใกล้ชายฝั่ง หรือในเขตทะเลหลวง
เขตสำคัญส่วนใหญ่อยู่นอกเขตร้อนและอยู่ในซีกโลกเหนือ

โคนม และ โคเนื้อ

เลี้ยงในไร่นาผสม
ใกล้แหล่งชุมชน
ใช้เนื้อเป็นอาหาร หนังใช้ฟอก

ทำเครื่องใช้ต่าง ๆ

ใช้แรงงานและใช้เป็นสัตว์บรรทุก
ทนทานต่อสภาพอากาศที่รุนแรง มีการปรับปรุงพันธ์ให้เหมาะกับพื้นที่ต่าง ๆ

สคริปต์สำหรับครู

โคนมและโคเนื้อ

โคนมส่วนมากเลี้ยงในไร่นาผสม เป็นที่นิยมเลี้ยงในเขตพื้นที่อบอุ่น โดยเลี้ยงในพื้นที่ใกล้แหล่งชุมชนเพื่อการขนส่งที่สะดวกรวดเร็ว

โคเนื้อ ส่วนใหญ่เลี้ยงเพื่อบริโภค และมีการนำมาใช้แรงงาน โดยในแต่ละพื้นที่จะมีสายพันธ์ที่เหมาะสมและมีความทนทานต่อสภาพอากาศที่แตกต่างกันออกไป

ประมงน้ำเค็ม

การประมงของแต่ละภูมิภาคขึ้นอยู่กับสภาพทางภูมิศาสตร์และเศรษฐกิจ โดยมีปัจจัยทางด้านลักษณะทางกายภาพ และลักษณะทางเศรษฐกิจและวัฒนะธรรม เขตประมงที่สำคัญส่วนใหญ่อยู่นอกเขตร้อนและอยู่ในซีกโลกทางตอนเหนือ เพราะแพลงก์ตอนที่เป็นอาหารของปลามีปริมาณหนาแน่นในเขตน้ำเย็น

20 of 38

ปัจจัยกำหนดที่ตั้งของอุตสาหกรรม

อุตสาหกรรมการผลิต

ตัวอย่าง การเลือกที่ตั้งอุตสาหกรรมน้ำมัน ต้องคำนึงถึง ปัจจัย ใดบ้าง ?

1. ที่ดิน

2. วัตถุดิบ

5. ตลาด

4. การขนส่ง

3. แรงงาน

สคริปต์สำหรับครู

อุตสาหกรรม เป็นเทคนิคการผลิตเพื่อการเปลี่ยนแปลงหรือแปรรูปวัตถุดิบในรูปแบบต่างๆ โดยอาศัยเครื่องจักรและวิธีการที่ทันสมัย อุตสาหกรรมมีหลายประเภทและมีที่ตั้งกระจายอยู่ทั่วโลก

ในการเลือกที่ตั้งโรงงานอุตสาหกรรม ต้องอาศัยปัจจัยสำคัญ ดังนี้

1.ที่ดิน เป็นสถานที่ตั้งในการประกอบธุรกิจอุตสาหกรรม โดยต้องคำนึงถึงขนาด และราคาของพื้นที่ ในกรณีของอุตสาหกรรมน้ำมัน ต้องอาศัยพื้นที่ขนาดใหญ่และอยู่ห่างไกลจากเมือง เนื่องจากเป็นอุตสาหกรรมที่ก่อมลภาวะ

2.วัตถุดิบ การเลือกที่ตั้งอุตสาหกรรมต้องคำนึงถึงระยะห่างจากแหล่งวัตถุดิบ เพื่อประหยัดค่าขนส่ง ในกรณีของอุตสาหกรรมน้ำมัน ต้องอยู่ไม่ไกลห่างแท่นขุดเจาะน้ำมันมากจนเกินไป

3.แรงงาน ต้องคำนึงถึงจำนวน คุณภาพ และค่าจ้างแรงงาน ในกรณีของอุตสาหกรรมน้ำมัน ต้องจ้างแรงงานที่มีความรู้และความสามารถเฉพาะทาง เช่น วิศวกรน้ำมันที่ประจำอยู่โรงกลั่นน้ำมัน และแท่นขุนเจาะ

4.การขนส่ง ต้องคำนึงถึงความสะดวกในการขนส่ง ระยะทาง และปริมาณสินค้าที่สามารถขนส่งได้ในแต่ละรอบ ในกรณีของอุตสาหกรรมน้ำมัน ต้องอาศัยการขนส่งทั้งทางน้ำและทางบก ใช้ต้นทุนสูง การวางแผนการขนส่งจึงมีความสำคัญ

5. ตลาด หมายถึงผู้บริโภคสินค้าและประชาชนทั่วไป ดังนั้นอุตสาหกรรมที่ตั้งอยู่ใกล้ตลาด จะสามารถลดค่าใช้จ่าย และเข้าถึงกลุ่มคนจำนวนมากได้ ในกรณีของอุตสาหกรรมน้ำมัน คือปั๊มน้ำมัน ซึ่งต้องตั้งอยู่ในบริเวณที่มีผู้มาใช้บริการจำนวนมาก

21 of 38

อุตสาหกรรมที่สำคัญของโลก

อุตสาหกรรมเหล็กและเหล็กกล้า

ปริมาณการผลิตเหล็กและเหล็กกล้า พ.ศ. 2560

808.4�ล้านตัน

โรงถลุงเหล็กกล้า เมืองเฉิ่นหยาง ประเทศจีน

104.8

ล้านตัน

70.8

ล้านตัน

95.6

ล้านตัน

78.5

ล้านตัน

จีน

ญี่ปุ่น

อินเดีย

สหรัฐอเมริกา

รัสเซีย

ที่มา : World Steel Association

สคริปต์สำหรับครู

อุตสาหกรรมเหล็กและเหล็กกล้า เป็นวัตุดิบสำคัญของอุตสาหกรรมหลายประเภทในปัจจุบัน

แหล่งผลิตเหล็กและเหล็กกล้าที่สำคัญของโลกได้แก่

จีน มีปริมาณการผลิต 808.4 ล้านตัน มากที่สุดในปี 2560 โดยมีแหล่งผลิตอยู่ทางตอนใต้ของที่ราบแมนจูเรีย ในเมืองอานชาน และเฉิ่นหยาง

ญี่ปุ่น มีปริมาณการผลิต 104.8 ล้านตัน มากเป็นอันดับที่ 2 ในปี 2560 มีแหล่งผลิตอยู่บริเวณตอนเหนือของเกาะคีวชูและตอนใต้ของเกาะฮนชู

22 of 38

อุตสาหกรรมที่สำคัญของโลก

อุตสาหกรรมผลิตรถยนต์ เครื่องบิน และเรือ

มูลค่าการส่งออกรถยนต์ และเครื่องบิน ในปี 2560

เยอรมนี

สหรัฐอเมริกา

ฝรั่งเศส

ญี่ปุ่น

154.7

51.4

25.2

131.1

54.0

5.2

43.7

(หน่วย : พันล้านดอลลาร์สหรัฐ)

สัดส่วนการผลิตเรือสูงสุด ในปี 2560

99.1

20%

38%

34%

อื่นๆ

ที่มา :Forbes 2018 Global 2000 rankings, TheWorld’s Biggest Public Companies

สคริปต์สำหรับครู

อุตสาหกรรมผลิตรถยนต์ เครื่องบิน และเรือ เป็นอุตสาหกรรมที่ต้องอาศัยวัตถุดิบจากอุตสาหกรรมเหล็กและเหล็กกล้าเป็นจำนวนมาก และมีลักษณะแตกต่างกันออกไป เช่น อุตสาหกรรมต่อเรือ จะมีที่ตั้งบริเวณปากแม่น้ำ หรือริมฝั่งทะเล ในขณะที่อุตสาหกรรมผลิตเครื่องบิน มีการผลิตชิ้นส่วนเฉพาะอย่าง และใช้เงินลงทุนมาก
อุตสาหกรรมผลิตรถยนต์ มีการส่งออกมากในยุโรป โดยเยอรมนี มีมูลค่าการส่งสูงที่สุดถึง 154.7 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ รองลงมาได้แก่ประเทศญี่ปุ่นและอเมริกา มีมูลค่าการส่งออก 99.1 และ 51.4 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ ตามลำดับ
อุตสาหกรรมผลิตเครื่องบิน สหรัฐอเมริกามีมูลค่าการส่งออกเครื่องบินมากที่สุด 131.1 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ รองลงมาได้แก่ฝรั่งเศส มีมูลค่าการส่งออก 54 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ
อุตสาหกรรมต่อเรือ มีสัดส่วนการผลิตสูงที่สุดในประเทศจีน คิดเป็น 38% ของอุตสาหกรรมต่อเรือทั้งหมด รองลงมา

ได้แก่เกาหลีใต้ และประเทศญี่ปุ่น

23 of 38

640 ล้านดอลลาร์สหรัฐ

320 ล้านดอลลาร์สหรัฐ

134 ล้านดอลลาร์สหรัฐ

1.7 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ

อุตสาหกรรมที่สำคัญของโลก

อุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์

อันดับ 1 จีน

อันดับ 2 สหรัฐอเมริกา

อันดับ 3 ญี่ปุ่น

ประเทศที่มีมูลค่าการผลิตอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์สูงที่สุด ในปี 2561

อันดับ 4 เยอรมนี

ที่มา : The World Factbook, Field Listing: Exports – Commodities

สคริปต์สำหรับครู

อุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์ เป็นอุตสาหกรรมที่มีการเชื่อมโยงกับผลิตภัณฑ์อื่นๆ ได้แก่เครื่องใช้ไฟฟ้าและอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ เช่น โทรทัศน์ โทรศัพท์มือถือ คอมพิวเตอร์ รวมถึงอุปกรณ์ทางการแพทย์ต่างๆ
ประเทศที่พัฒนาแล้วจะเป็นแหล่งอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์ โดยเฉพาะในประเทศจีนที่มีมูลค่าการผลิตอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์สูงที่สุด 1.7 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ รองลงมาได้แก่ สหรัฐอเมริกา 670 ล้านดอลลาร์สหรัฐ และญี่ปุ่น 320 ล้านดอลลาร์สหรัฐ

24 of 38

อุตสาหกรรมที่สำคัญของโลก

อุตสาหกรรมปิโตรเคมี

14.8

ประเทศที่มีอัตราการผลิตน้ำมันต่อวันมากที่สุด ในปี 2561

(หน่วย : ล้านบาร์เรล/วัน)

สหรัฐอเมริกา

12.4

11.2

4.8

4.7

แคนาดา

ซาอุดีอาระเบีย

จีน

รัสเซีย

ที่มา : Energy Information Administration (EIA)

สคริปต์สำหรับครู

ในอุตสาหกรรมปิโตรเคมี มีปิโตรเลียม ได้แก่ น้ำมัน และ แก๊ซ เป็นวัตถุดิบหลักในการผลิต ผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมี เช่น ใยสังเคราะห์ ยางสังเคราะห์ สารเคลือบผิว
ประเทศที่มีอัตราการผลิตน้ำมันต่อวันมากที่สุด ได้แก่ประเทศสหรัฐอเมริกา โดยมีอัตราการผลิตอยู่ที่ 4.7 ล้านบาร์เรลต่อวัน รองลงมาได้แก่ซาอุดีอาระเบีย และรัสเซีย มีอัตราการผลิต 12.4และ 11.2 ล้านบาร์เรลต่อวัน ตามลำดับ

25 of 38

การกะจายและความหนาแน่นของประชากรไทย

อุตสาหกรรมที่สำคัญของโลก

อุตสาหกรรมแปรรูปอาหาร

สัดส่วนปริมาณการผลิตอาหารแปรรูปของทวีปต่าง ๆ ในปี 2560

17.3

5.0

71.1

84.5

123.5

41.0

794.2

310.2

11.0

1.7

6.4

11.5

ที่มา : FAO, Statistics Division (FAOSTAT)

92.8

16.6

81.1

56.6

13.4

94.2

68.0

ทวีปอเมริกา (เหนือและใต้)

ทวีปเอเชีย

ทวีปออสเตรเลีย

และโอเชียเนีย

ทวีปยุโรป

ทวีปแอฟริกา

139.3

เนื้อสัตว์แปรรูป

ผลไม้แปรรูป

อาหารทะเลแปรรูป

ผักแปรรูป

หน่วย : ล้านตัน

สคริปต์สำหรับครู

อุตสาหกรรมแปรรูปอาหาร เป็นการนำผลผลิตทางการเกษตร ได้แก่ ผัก มลไม้ ธัญพืช รวมถึงเนื้อสัตว์ต่างๆ มาผ่านกระบวนการแปรรูป เพื่อให้ง่ายต่อการบริโภค และเป็นการยืดอายุการเก็บรักษาได้นานขึ้น
ในแต่ละทวีปมีสัดส่วนของประเภทการแปรรูปอาหารที่แตกต่างกันออกไป ขึ้นอยู่กับทรัพยากรในทวีปนั้นๆ โดยในทวีปเอเชีย มีสัดส่วนของผลิตภัณฑ์แปรรูปอาหารมากที่สุด เนื่องจากเป็นเป็นทวีปขนาดใหญ่ ที่มีความอุดมสมบูรณ์เหมาะแก่การเพาะปลูก ทำให้มีการผลิตผักและผลไม้แปรรูปมากถึง 794.2 ล้านตัน และ 310.2 ล้านตัน ตามลำดับ รองลงมาได้แก่สหรัฐอเมริกาที่มีการผลิต ผลไม้แปรรูป และเนื้อสัตว์แปรรูป 139.3 ล้านตัน และ 92.8 ล้านตัน ตามลำดับ

26 of 38

อุตสาหกรรมในประเทศไทย

10 อันดับสินค้าอุตสาหกรรมส่งออกสำคัญของไทย ปี 2560

ที่มา : สำนักเทคโนโลยีสารสนเทศ กรมศุลกากร

สคริปต์สำหรับครู

อุตสาหกรรมในประเทศไทยปัจจุบันมีหลากหลายประเภท ทั้งผลิตเพื่อทดแทนการนำเข้า และเพื่อการส่งออก
สินค้าอุตสาหกรรมที่มีมูลค่าส่งออกสูงที่สุด ได้แก่ รถยนต์ อุปกรณ์และส่วนประกอบโดยมีตลาดหลักของการส่งออก คืออเมริกา ตามมาด้วยญี่ปุ่น อินโดนีเซีย มาเลเซีย และจีน รองลงมาได้แก่สินค้า อัญมณี เครื่องประดับ และเครื่องคอมพิวเตอร์ อุปกรณ์และส่วนประกอบ ซึ่งมีมูลค่าการส่งออกใกล้เคียงกัน โดยมีตลาดการส่งออกอยู่ที่จีน และสหรัฐอเมริกา และยุโรป

ในปัจจุบันประเทศไทยมีมูลค่าการส่งออกของสินค้าหลายชนิดเพิ่มมากขึ้น เนื่องจากการพัฒนาธุรกิจการค้าและอุตสาหกรรม รวมถึงมีทำเลที่ตั้งเหมาะสม สะดวกต่อการติดต่อค้าขายกับนานาประเทศ

27 of 38

International tourist arrivals received (million)

การท่องเที่ยวและการบริการ

การเติบโตของการท่องเที่ยว

Actual

Forecasts

UNWTO tourism towards 2030 : actual trend and forecast 1950 - 2030

สคริปต์สำหรับครู

ทั่วโลกมีจำนวนนักท่องเที่ยวเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ในพ.ศ. 2558 มีนักท่องเที่ยวทั่วโลกกว่า 1,200 ล้านคนคาดว่า จะเพิ่มเป็น 1,400 ล้านคนในพ.ศ. 2563 และจะเพิ่มเป็น 1,800 ล้านคนในพ.ศ. 2573 โดยภูมิภาคยุโรปมีอัตราการเติบโตของนักท่องเที่ยวสูงที่สุด ตามด้วย เอเชียและแปซิฟิก อเมริกา ตะวันออกกลาง และ แอฟริกาตามลำดับ

28 of 38

จุดหมายปลายทางของนักท่องเที่ยว มีที่ไหนบ้าง?

สคริปต์สำหรับครู

ทวีปยุโรปมีศักยภาพในการท่องเที่ยวมากที่สุด ทั้งแหล่งท่องเที่ยวที่ได้รับความนิยม และจำนวนนักท่องเที่ยวที่เดินทางเข้า-ออก มีมากกว่า 10 ล้านคน

เดินทางไปอเมริกากลาง อเมริกาตะวันออก และตะวันออกกลาง โดยมีชาวอเมริกันฝั่งตะวันออกเดินเข้าทางมาทวีปยุโรปมากกว่า 10 ล้านคน ชาวญี่ปุ่น 5-10ล้านคน

ชาวญี่ปุ่นนอกจากนิยมไปทวีปยุโรปแล้วยังนิยมมาแถบเอเชียตะวันออกเฉียงใต้และอเมริกาเหนืออีกด้วย
ส่วนชาวอเมริกันนิยมมาเที่ยวเอเชียทั้งเอเชียตะวันออก เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และเอเชียใต้ กว่า 3-5ล้านคนต่อปีในแต่ละภูมิภาค
ทวีปแอฟริกามีการเดินทางออกไปท่องเที่ยวนอกทวีปน้อยที่สุด แต่ก็ได้รับความนิยมเดินทางเข้ามาท่องเที่ยวจากชาวยุโรปกว่า 3 ล้านคนต่อปี

29 of 38

จำนวนนักท่องเที่ยวชาวต่างชาติ ที่มายังประเทศไทย

สคริปต์สำหรับครู

จากกราฟแสดงให้เห็นว่ามีนักท่องเที่ยวเดินทางมาเที่ยวประเทศไทยมากขึ้นทุกปี จาก 26.5 ล้านคนในพ.ศ. 2556 เป็น 38.2 ล้านคนในพ.ศ 2561ในแต่ละปีมีนักท่องเที่ยวเพิ่มขึ้นกว่า 3 ล้านคน

โดยส่วนใหญ่มาจากเอเชียตะวันออก ทั้ง จีน มาเลเซีย เกาหลี ญี่ปุ่น รองลงมาคือชาวยุโรป โดยเฉพาะรัสเซีย สหราชอาณาจักร และเยอรมนี

30 of 38

สถานที่ท่องเที่ยวที่น่าสนใจในทวีปเอเชีย

ภูเขาไฟฟูจิ ญี่ปุ่น

เมกกะ ซาอุดีอาระเบีย

กำแพงเมืองจีน จีน

วัดอรุณราชวราราม ไทย

31 of 38

สถานที่ท่องเที่ยวที่น่าสนใจในทวีปยุโรป

หอนาฬิกาบิกเบน อังกฤษ

หอไอเฟล ฝรั่งเศส

ปราสาทนอยชวาสไตน์ เยอรมนี

โครอสเซียม อิตาลี

32 of 38

สถานที่ท่องเที่ยวที่น่าสนใจในทวีปอเมริกาเหนือ

น้ำตกไนแองการ่า แคนาดา

แกรนด์แคนยอน สหรัฐอเมริกา

เลดี้ลิเบอร์ตี้นิวยอร์ก สหรัฐอเมริกา

ชิเชนอิตซา รัฐยูกาตัง เม็กซิโก

33 of 38

สถานที่ท่องเที่ยวที่น่าสนใจในทวีปอเมริกาใต้

อัลปาก้า เปรู

มาชูปิกชู เปรู

เทศกาลคาร์นิวัล นครรีโอเดจาเนโร บราซิล

น้ำตกอีกวาซู อาร์เจนตินา

34 of 38

สถานที่ท่องเที่ยวที่น่าสนใจในทวีปแอฟริกา

ผจญภัยซาฟารี เคนย่า

เมืองเคปทาวน์ แอฟริกาใต้

พีระมิดคูฟู กิซ่า อียิปต์

เกาะมาดากัสการ์ มาดากัสการ์

35 of 38

สถานที่ท่องเที่ยวที่น่าสนใจในทวีปออสเตรเลีย

โต้คลื่น เพิร์ท ออสเตรเลีย

โอเปร่าเฮ้าส์ ซิดนีย์ ออสเตรเลีย

น้ำพุร้อน เมืองโรโตรัว นิวซีแลนด์

ดำน้ำ ฟีจี

36 of 38

รูปแบบของการท่องเที่ยว

การท่องเที่ยวเชิงนันทนาการ เชิงสุขภาพ เชิงนิเวศ

สคริปต์สำหรับครู

เชิงนันทนาการ มีกิจกรรมเพื่อความสนุกสนาน ตื่นเต้น ผจญภัย ใช้เวลาและงบประมาณไม่มากเป็นกิจกรรมที่ก่อให้เกิดการพัฒนาทางกายและใจ อารมณ์ สังคม และสติปัญญา เช่น สวนสนุก สกีรีสอร์ท
เชิงสุขภาพ แบ่งเป็น

1.เพื่อสงเสริมสุขภาพ ให้ร่างกายผ่อนคลาย สุขภาพจิตที่ดี เช่น สปา ออนเซ็น อาหารสุขภาพ

2.เพื่อบำบัดรักษา ฟื้นฟูสุขภาพตามสถานพยาบาลที่มีคุณภาพ การศัลยกรรมความงาม

เชิงนิเวศ คำนึงถึงสภาพแวดล้อม อาศัยความรู้ด้านการอนุรักษ์ เช่น เดินศึกษาธรรมชาติส่องสัตว์ ปลูกป่า หรือ การท่องเที่ยวเชิงเกษตร เรียนรู้ สัมผัส รับประสบการณ์ที่เกี่ยวข้องกับธรรมชาติเพื่อจิตสำนึกในการอนุรักษ์

37 of 38

รูปแบบของการท่องเที่ยว

รูปแบบของการท่องเที่ยว เชิงธุรกิจ (Business Tourism)

สคริปต์สำหรับครู

M = Meeting หมายถึง การจัดประชุมภายในองค์กร หรือระหว่างองค์กร

I = Incentives หมายถึง การจัดการท่องเที่ยวเพื่อเป็นรางวัลแก่พนักงานหรือบุคคลที่สามารถทำงานได้ตามเป้าหมาย

C = Conventions หมายถึง การประชุมนานาชาติ รวมบุคคลในสายอาชีพเดียวกันหรือใกล้เคียงกัน

ซึ่งมักจะเป็นการจัดงานขนาดใหญ่ในระดับภูมิภาคหรือประเทศ

E = Exhibitions หมายถึง การจัดงานแสดงสินค้าหรือบริการ อาจจะจัดในระดับภูมิภาคหรือระดับชาติก็ได้

38 of 38

ผลจากการท่องเที่ยว

ข้อดี

ข้อเสีย

ด้านเศรษฐกิจ

ด้านสังคมและวัฒนธรรม

ด้านสิ่งแวดล้อม

เศรษฐกิจขยายตัว เกิดการสร้างงาน

สร้างรายได้ แก่ประชาชนในพื้นที่

ได้เผยแพร่ศิลปวัฒนธรรมท้องถิ่น

หรือวัฒนธรรมประจำชาติ

เกิดการพัฒนา ปรับปรุง ออกกฎ

เพื่อการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ

ผู้ประกอบการได้รับผลประโยชน์

มากกว่าคนในท้องถิ่น

เกิดการแพร่เข้ามาของวัฒนธรรม

ต่างชาติ กลืนวัฒนธรรมท้องถิ่น

ธรรมชาติบางส่วนถูกทำลายจาก

การสร้างที่พักหรือการจัดกิจกรรม