Από Αμπέτειος Σχολή Καΐρου μέχρι Χατζηκυριάκειο Ίδρυμα
2ος ΤΟΜΟΣ ΠΕΡΙΛΗΨΕΩΝ
1
Αφιερωμένο
στους μαθητές της χώρας μας που, δρώντας ως νεαροί ιστορικοί,
διασώζουν τη μνήμη από τη λήθη»
2
«Έλα να σου μιλήσω για τον τόπο μου»
Σμίγουμε για τέταρτη συνεχή σχολική χρονια σε μια κοινή αφετηρία για να ανακαλύψουμε ξανά την τοπική μας ιστορία – όχι ως ένα στεγνό άθροισμα χρονολογιών, αλλά ως μια ζωντανή δύναμη που διαμόρφωσε την ταυτότητά μας.
Η τοπική ιστορία · είναι το ζωντανό κύτταρο της συλλογικής μας μνήμης. Μέσα από την έρευνα, τη συλλογή προφορικών μαρτυριών και την περιήγηση σε ιστορικά τοπόσημα, οι μαθητές λειτούργησαν ως σύγχρονοι ερευνητές. Κατάφεραν να αναδείξουν πτυχές της καθημερινής ζωής, της κοινωνικής εξέλιξης και των τοπικών ιδιαιτεροτήτων, συνδέοντας το «μικρό» του τόπου τους με το «μεγάλο» της εθνικής και παγκόσμιας ιστορίας.
Ψάχνοντας στα αρχεία των πόλεων, στα σοκάκια των χωριών και στις αφηγήσεις των παππούδων μας, δεν βρήκαν μόνο πληροφορίες· βρήκαν τις ρίζες μας. Σε μια εποχή παγκοσμιοποίησης, η γνώση του τόπου μας είναι η πυξίδα που μας επιτρέπει να προχωράμε στο μέλλον με αυτογνωσία και αυτοπεποίθηση.»
Ο ανά χείρας τόμος αποτελεί το επιστέγασμα μιας συλλογικής προσπάθειας που ένωσε τη μαθητική κοινότητα από κάθε γωνιά της πατρίδας μας και της ομογένειας. Ο τόμος αυτός δεν είναι μόνο ένα αρχείο επιστημονικών ανακοινώσεων, αλλά μια απόδειξη ότι η ιστορική γνώση μπορεί να εμπνεύσει, να προβληματίσει και να διαμορφώσει ενεργούς πολίτες με βαθιά αυτογνωσία.
Εκφράζουμε τις θερμές μας ευχαριστίες στους συναδέλφους εκπαιδευτικούς που καθοδήγησαν τους μαθητές και, κυρίως, στους ίδιους τους νέους μας για την επιμονή και το όραμά τους.
Κυριακουλόπουλος Ευ.
3
Περιεχόμενα
4
5
6
7
«Ελληνικά τοπόσημα στο Κάιρο»
Μπάσεμ Άντρο, Ρεκτσίνη Χριστίνα
Επιβλέπων: Μπακούρος Βασίλειος, ΠΕ02
Αμπέτειος Σχολή Καΐρου
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Στην ανακοίνωση της Αμπετείου Σχολής με τίτλο: «Τα ελληνικά τοπόσημα στο Κάιρο» διερευνάται ο τόπος ως ιστορικός χώρος, και συγκεκριμένα το Κάιρο ως σήμα της συλλογικής μνήμης μια ιστορικής μειονότητας της αιγυπτιακής κοινωνίας. Παρά το γεγονός ότι η παρουσία των Ελλήνων στην Αίγυπτο είναι ευδιάκριτη ήδη από την Αρχαιότητα, η ανακοίνωση επικεντρώνεται σε εκείνα τα τοπόσημα που συνδέονται με τη ζωή και τη δράση της ελληνικής παροικίας στο Κάιρο από τον 19ο αι και εξής. Από τότε, η παρουσία των Ελλήνων στην πρωτεύουσα της Αιγύπτου ισχυροποιείται και παλαιότερα τοπόσημα επανανοηματοδοτούνται, ενώ δημιουργούνται νέα, για να εξυπηρετηθούν καινούργιες ανάγκες, καθώς το αιγυπτιακό Κράτος διαμορφώνεται . Έτσι, η σχολική κοινότητα της Αμπετείου μέσα από την έρευνα που απαιτήθηκε, στην πραγματικότητα μελετά το ιστορικό περιβάλλον που τη συντηρεί ως κοινωνική δομή.
8
Γνωριμία Με Τα Ρωμαϊκά Μνημεία Της Πάτρας. Η Ζωντανή Ιστορία Της Πόλης Μας
Αθανασόπουλος Ανδρέας, Αναστασίου Ελισάβετ, Κατριβέσης Μάξιμος, Κωνσταντακόπουλος Νικόλαος, Λι Ιτόνγκ, Ξενοφώντος Αναστασία, Παπαχρήστου Ιωάννα, Παπαχρήστου Χριστίνα, Προδρομάκη Αθαναΐς, Ρούσσος Αθανάσιος, Σροέντερ Μελίνα, Τσάκαλη Άννα
Επιβλέπουσες: Γεωργίου Αικατερίνη (ΠΕ02), Παλυβού Χαρίκλεια (ΠΕ02)
Αρσάκειο Γυμνάσιο Πατρών
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η εργασία αυτή αποτελεί μια ερευνητική και βιωματική προσέγγιση της ρωμαϊκής κληρονομιάς της Πάτρας. Οι μαθητές μελέτησαν τα σημαντικότερα ρωμαϊκά μνημεία της πόλης, όπως το Ρωμαϊκό Ωδείο, το Αρχαίο Στάδιο, το Υδραγωγείο, τα Ρωμαϊκά Λουτρά και άλλα. Παρουσιάστηκε η ιστορική τους σημασία, η αρχιτεκτονική τους μορφή, καθώς και η χρήση τους τόσο στην αρχαιότητα όσο και σήμερα. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη «ζωντανή» πλευρά των μνημείων, δηλαδή στο πώς αυτά παραμένουν ενεργά μέσα στον σύγχρονο αστικό ιστό και χρησιμοποιούνται ακόμα για πολιτιστικές και εκπαιδευτικές δραστηριότητες. Μέσα από ομαδική εργασία, έρευνα πεδίου, δημιουργικές παρουσιάσεις και αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων, οι μαθητές έγιναν μικροί ξεναγοί και ιστορικοί της πόλης τους. Η εργασία αναδεικνύει τη σημασία της διατήρησης και ενεργού αξιοποίησης των μνημείων, προβάλλοντας την Πάτρα ως μια πόλη όπου το παρελθόν συναντά δυναμικά το παρόν.
9
Έλα να σου γνωρίσω την Αίγυπτο μέσα από την ποίηση
Αθανασίου Γεώργιος, Άσρα Σοφία, Γιακούμπ Τζόρτζ, Ελντερίνι Ναντίν, Καμάλ Ελ Ντιν Καρίμ, Κουτάδη Αλεξάνδρα, Ρεκτσίνης Κωνσταντίνος, Χαραλάμπους Παντελής
Επιβλέπουσα: Δήμητρα Πετρίδου ΠΕ70, Αθανασία Δημοπούλου ΠΕ 70
Αχιλλοπούλειος Σχολή Καΐρου
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η παρούσα εργασία αφορά την Αίγυπτο, μέσα από τη ματιά του Κωνσταντίνου Καβάφη και του Στρατή Τσίρκα, θα τη γνωρίσουμε όχι σαν ένα γεωγραφικό προορισμό, αλλά σαν ένα πνευματικό σταυροδρόμι όπου η Ιστορία συναντά τον αισθησιασμό και η πολιτική την υπαρξιακή αναζήτηση.
Κ.Π. Καβάφης: Η Αλεξάνδρεια της Μνήμης. Η ποίησή του μετατρέπει την πόλη σε ένα σκηνικό όπου το ένδοξο ελληνιστικό παρελθόν συνομιλεί με το παρακμιακό παρόν. Ο Καβάφης μας γνωρίζει την Αίγυπτο των καπηλειών και των αρχαίων επιγραφών, διδάσκοντάς μας πως η πόλη «θα μας ακολουθεί» παντού.
Στρατής Τσίρκας: Η Αίγυπτος της Δράσης και του Νείλου. Ο Τσίρκας είναι ο λογοτέχνης που «βουτά» στο χώμα και το αίμα της Αιγύπτου. Μέσα από το ποιητικό του έργο (συλλογή «Φελλάχοι»), δίνει φωνή στους αδικημένους και στον μόχθο του λαού. Στο ποίημά του «Το Νείλο», η Αίγυπτος εμφανίζεται ως μια δύναμη επιβίωσης, αγώνα και κοινωνικής αφύπνισης. Η δική του Αίγυπτος μυρίζει λάσπη του ποταμού, ιδρώτα και ελευθερία.
Μέσα από τις αναγνώσεις των ποιημάτων και την περιπλάνηση μας με εξορμήσεις στις όμορφες πόλεις της Αιγύπτου οι μαθητές της ε΄ και της β΄ τάξης έθεσαν το ερευνητικό ερώτημα αν μπορούν να δημιουργήσουν ποιήματα που μιλούν για μνημεία, όμορφους τόπους και για ανθρώπους στο πέρασμα των χρόνων. Αυτή η ποιητική ξενάγηση μας καλεί να μην δούμε την Αίγυπτο ως τουρίστες, αλλά ως «μύστες» μιας ιστορίας που συνεχίζει να γράφεται πάνω στην άμμο και το νερό.
10
Στα ίχνη ενός αρχαίου νομοθέτη στη Γόρτυνα της Κρήτης: Η «μεγάλη επιγραφή» της Γόρτυνας, ο αρχαιότερος και προοδευτικότερος γραπτός νομικός κώδικας της Ευρώπης, χαραγμένος στον λίθο τον 5ο αι. π.Χ.
Ανωγειανάκη Στυλιανή, Αποστολάκη Μαρία, Γαβαλά Χρυσή, Ζαγαλάκης Αριστείδης, Καλαϊτζάκης Λεωνίδας, Καμπιτάκης Κωνσταντίνος, Νινιράκη Ιωάννα, Ξενάκη Δήμητρα, Ξυλούρης Δίας, Ξυλούρη Νεφέλη, Σημαιουδάκη Γεωργία – Ραφαέλα, Σχοιναράκη Ιωάννα – Αντωνία, Φανουράκη Βασιλεία, Χασουράκης Μχαήλ
Επιβλέπουσες: Αρβανιτάκη Μαρία ΠΕ02, Καραταράκη Καλλιόπη ΠΕ02, Ξενικάκη Αικατερίνη ΠΕ02
ΓΕΛ Αγίας Βαρβάρας Ηρακλείου Κρήτης
ΠΕΡΊΛΗΨΗ
Η αρχαία Γόρτυνα βρίσκεται στη νότια κεντρική Κρήτη (Μεσαρά), 45 χιλιόμετρα νότια του Ηρακλείου. Η Δωδεκάδελτος Επιγραφή της Γόρτυνας αποτελεί τον αρχαιότερο σωζόμενο γραπτό νομικό κώδικα της Ευρώπης. Χαράχθηκε τον 5ο αιώνα π.Χ. σε λίθινους τοίχους δημόσιου οικοδομήματος, σε δωρική διάλεκτο και με βουστροφηδόν γραφή. Η έκθεσή της σε δημόσια θέα υπογραμμίζει τον δεσμευτικό και κανονιστικό χαρακτήρα του δικαίου στην αρχαία πόλη της Γόρτυνας.
Οι διατάξεις του κώδικα ρυθμίζουν βασικούς τομείς του οικογενειακού και κληρονομικού δικαίου, όπως τις οικογενειακές σχέσεις, το διαζύγιο, τα κληρονομικά ζητήματα και τις διαδικασίες εκδίκασης «εγκλημάτων κατά των ηθών», όπως η μοιχεία και η αποπλάνηση. Ιδιαίτερη σημασία έχει η πρόβλεψη θεμάτων προσωπικής ελευθερίας και νομικά κατοχυρωμένων δικαιωμάτων για τους δούλους, στοιχείο πρωτοποριακό για την εποχή. Παράλληλα, η θέση της γυναίκας εμφανίζεται ενισχυμένη, με αναγνώριση περιουσιακών δικαιωμάτων και προστασία σε περιπτώσεις διαζυγίου. Μέσα από τις διατάξεις αναδύεται μια ιεραρχημένη αλλά οργανωμένη κοινωνία, όπου οι σαφείς κανόνες περιορίζουν την αυθαιρεσία. Η Γόρτυνα πρωτοπορεί με τη δημόσια καταγραφή και έκθεση του δικαίου, καθιστώντας το προσιτό στους πολίτες.
Στην παρουσίαση των μαθητών/τριών θα αξιοποιηθεί οπτικοακουστικό υλικό, με συνεντεύξεις ειδικών και φωτογραφίες από τον αρχαιολογικό χώρο της Γόρτυνας και τη Μεγάλη Επιγραφή, με στόχο να αναδειχθεί η σημασία της στο πλαίσιο της εξέλιξης του ευρωπαϊκού νομικού πολιτισμού.
11
Θεόφιλος Χατζημιχαήλ: Ο «φουστανελάς» ζωγράφος συναντά… τους ήρωες του 1821
Βασλά Γρηγορία, Γιαννάκα Μαρίνα, Καμαρός Δημήτριος, Σκορδά Ραφαηλία, Τσομπανέλλη Βασιλική, Χαρέλλη Ειρηάννα
Επιβλέπουσες: Καραμανώλη Ευαγγελία (ΠΕ02), Σαββέλη Ανδρονίκη (ΠΕ02), Χατζηβασιλείου Βασιλεία (ΠΕ02)
Γενικό Λύκειο Αγιάσου & Πρότυπο ΓΕ.Λ. Μυτιλήνης του Πανεπιστημίου Αιγαίου
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η προσέγγιση της ουσιαστικής σχέσης του Θεόφιλου Χατζημιχαήλ με την ελληνική Ιστορία και, ειδικότερα, με τον ηρωικό κόσμο της Επανάστασης του 1821. Διεξοδικότερα, αφού αποτυπωθούν κομβικοί σταθμοί της βιογραφίας και της εργογραφίας του λαϊκού ζωγράφου από τη Λέσβο, θα φωτιστεί η σχέση του με την Ιστορία όχι ως στατική ανάμνηση, αλλά ως βιωματική πραγματικότητα, την οποία ενσάρκωνε υιοθετώντας τη «φουστανέλα» ως καθημερινό ένδυμά του από την εποχή της εφηβείας του. Μετά από σύντομη αναφορά στην ιδιαίτερη εικαστική γλώσσα του «φουστανελά» ζωγράφου, η εργασία θα εστιάσει στις μορφές των ηρώων του ΄21, οι οποίες κυριαρχούν στο καλλιτεχνικό του έργο. Έτσι αναδεικνύεται περίτρανα ότι μέσα από τη ματιά του Θεόφιλου οι αγωνιστές της ελευθερίας - όπως ο Κολοκοτρώνης, ο Καραϊσκάκης, ο Αθανάσιος Διάκος, ο Μάρκος Μπότσαρης, ο Οδυσσέας Ανδρούτσος - παραμένουν ζωντανοί στη συλλογική μνήμη… μέσα από την τέχνη του το ηρωικό ιδεώδες συναντά την απλότητα της λαϊκής ψυχής. Ο «άνεμος της Ιστορίας» εμπνέει, λοιπόν, τον Θεόφιλο Χατζημιχαήλ σφραγίζοντας καθοριστικά την καθημερινή του ζωή και την καλλιτεχνική του παρουσία.
12
200 Χρόνια Καρβασαράς
Αναστασίου Ι., Βάρδιας Π., Βλάχου Ε., Διαμάντη Π., Δίπλας Σ., Δράκου- Γαλάνη Μ., Ευαγγελοπούλου Β., Ζαρμακούπη Θ., Ζαχαράκης Γ., Ζιώγα Χ., Καμπάνας Β., Καπινιάρη Π., Καραγκούνη Α.,Καραμπούλη Α., Κατσάνου Β., Κόμπου Ο., Κουρέλη Θ., Ριζογιάννη Α., Σαλμά Α., Σαφάκας Σ., Σολδάτου Σ., Στούμπος Μ., Τανταρούδας Χ., Τσουγκρής Θ.,Τσώλη Μ., Φλώρος Κ., Φοινίκου Ν., Χαρδαλιά Χ., Χούτας Χ., Ψωφάκη Θ., Ασπρούδη Ε., Βέτα Ι., Γάκης Β., Δήμου Ε., Ζαρμακούπη Μ., Μπακαμήτσου Ε., Κοντοπάνου Π., Καφρίτσα Ρ., Κυρώση Β ., Λίκα Κ., Πάνος Κ., Χούτας Β., Νικολάου Π., Κατσικοκέρης Ο., Μούρτη Μ., Μπούση Γ., Μπιτάκου Χ., Καρατάσος Α., Κουτρουμάνος Β.,Καζάκου Ι.
Επιβλέπουσες καθηγητές: Τσόγκα Ουρανία ΠΕ02, Χριστοδούλου Ιφιγένεια ΠΕ02, Σαλμά Αθανασία ΠΕ04.04, Μασούρα Βασιλική ΠΕ 80.
ΓΕΛ ΑΜΦΙΛΟΧΙΑΣ
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Μελετήσαμε την πορεία από την Αμπρακιά και τον Καρβασαρά στη σύγχρονη Αμφιλοχία. Ο Καρβασαράς είναι το παλιό όνομα της πόλης μας, της Αμφιλοχίας, σημαίνει πέρασμα (Καραβάν Σεράι), κάτι που συμβαίνει ακόμα. Λόγω αυτής της θέσης και σε σύνδεση με τα ιστορικά γεγονότα της εποχής ο λόρδος Βύρων περνώντας για το Μεσολόγγι, περιγράφει τον τόπο μας. Μας απασχόλησε το πώς διαμορφώθηκε ο τόπος στη διάρκεια των 200 χρόνων από την μάχη του Καραϊσκάκη (κάτι που για πρώτη φορά γιορτάστηκε το 2025 με αφορμή την ανέγερση ανδριάντα του ήρωα) και τη συμβολή της στην πολιορκία του Μεσολογγίου. Ξεκινήσαμε με την μελέτη αρχείων και ιστορικών στοιχείων, συλλέξαμε προφορικές μαρτυρίες, επισκεφτήκαμε σημαντικά τοπόσημα, δραματοποιήσαμε γεγονότα του παρελθόντος, αποτυπώσαμε σε φωτογραφίες και βίντεο τον τόπο μας, αξιοποιήσαμε λογοτεχνικά και λαογραφικά έργα που αναφέρονται σε αυτόν. Από όλα αυτά επιλέξαμε τα πιο αντιπροσωπευτικά, ώστε να παρουσιάσουμε τον τόπο μας ιστορικά, γεωγραφικά, κοινωνικά, πολιτιστικά και αυτό με σύγχρονα τεχνολογικά μέσα προκειμένου και εμείς να γνωρίσουμε τον τόπο μας αλλά και οι συμμαθητές μας από τα ελληνικά σχολεία που συμμετέχουν σε αυτό το δίκτυο.
13
Από τη σιωπή της επαρχίας στους ορίζοντες του κόσμου: Μεγάλοι δημιουργοί της περιοχής μας.
Αδαμαντοπούλου Δέσποινα, Αναγνωστοπούλου Ουρανία, Ασημακοπούλου Ιωάννα, Βαϊδάνης Θεόδωρος, Γκόβαρης Κωνσταντίνος, Δημητρέλου Ιωάννα, Δροσοπούλου Παναγούλα, Ζωμένος Παναγιώτης, Ηλιάδη Ισιδώρα, Ηλιάδης Αχιλλέας, Καρακίτσος Ηλίας, Καραλέξη Αθανασία, Καραπλής Λουκάς, Κούκου Γεωργία, Κούρτι Μελίνα, Λυκουρέσης Πέτρος, Μπούγας Δημήτριος, Ξανθοπούλου Μαρία, Ράπτη Χαραλαμπία, Τσαφόγιαννου Ελένη, Τσικνή Χρυσούλα
Επιβλέπουσες: Ραφτοπούλου Ευθυμία ΠΕ02, Κουκούλη Ηλιάνα ΠΕ02, Λαζαρίδου Θωμαή, ΠΕ02
Γενικό Λύκειο Άμφισσας
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η παρούσα εργασία εξετάζει τη διαχρονική συμβολή της Άμφισσας στο ιστορικό, εκπαιδευτικό και καλλιτεχνικό γίγνεσθαι της Ελλάδας, μέσα από τη ζωή και το έργο των σημαντικότερων προσωπικοτήτων της. Σκοπός της μελέτης είναι να αναδείξει πώς μια επαρχιακή πόλη της Φωκίδας λειτούργησε ως κοιτίδα ανθρώπων που πρωτοστάτησαν σε κρίσιμες καμπές της ελληνικής ιστορίας και του νεοελληνικού πολιτισμού.
Η έρευνα εστιάζει σε τρεις κεντρικούς πυλώνες:
Την Εθνική Προσφορά: Με κεντρικό πρόσωπο τον Επίσκοπο Ησαΐα Σαλώνων, αναλύεται ο ρόλος της πόλης στην Επανάσταση του 1821 και η θυσία ως σύμβολο ελευθερίας.
Την Εκπαιδευτική Μεταρρύθμιση: Παρουσιάζεται η μορφή του Αλέξανδρου Δελμούζου, του οποίου το έργο καθόρισε τον εκπαιδευτικό δημοτικισμό και την πορεία της νεοελληνικής παιδείας.
Την Καλλιτεχνική Πρωτοπορία: Αναδεικνύεται η συμβολή του ζωγράφου Σπύρου Παπαλουκά στη Γενιά του ’30, η λογοτεχνική ιδιοφυΐα του Γιάννη Σκαρίμπα και η θεατρική προσφορά της Ασπασίας Παπαθανασίου, μορφών άρρηκτα συνδεδεμένων με την πνευματική ζωή της περιοχής.»
Μέσα από τη χρήση βιβλιογραφικών πηγών και αρχειακού υλικού, η εργασία καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η Άμφισσα δεν αποτελεί απλώς έναν ιστορικό τόπο, αλλά ένα ζωντανό πολιτισμικό κεφάλαιο. Η μελέτη αυτών των προσωπικοτήτων προσφέρει πρότυπα δράσης, δημιουργικότητας και κοινωνικής ευθύνης, ενισχύοντας την επαφή τους με την τοπική και εθνική ιστορία.
14
Η ιππική παράδοση στην Ανδραβίδα
Βαρβαρέσου Μάρθα-Ελένη, Βαρβαρέσος Νικόλαος, Γέροντα Κωνσταντίνα-Αντιγόνη, Ελέζι Μάρσια, Λαζαρίδη Ουρανία, Λαμπροπούλου Ζωή, Λευκαδίτη Ειρήνη-Καλή, Νικολοπούλου Ιωάννα, Ξένος Θεόδωρος, Χριστογιαννοπούλου Πετρούλα, Χριστοδουλοπούλου Ελένη
Επιβλέποντες: Αργυροπούλου Τερψιχόρη ΠΕ03, Γκιάφης Γεράσιμος ΠΕ02, Διαμαντοπούλου Μαρία ΠΕ03
Γενικό Λύκειο Ανδραβίδας
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η Ανδραβίδα είναι μία πόλη στην καρδιά του κάμπου της Ηλείας, με πλούσια ιστορία από τα χρόνια της Φραγκοκρατίας, όταν ήταν η πρωτεύουσα του Πριγκηπάτου του Μορέως. Η ιππική της παράδοση έχει ρίζες που χάνονται στους αιώνες. Η φυλή αλόγων Ανδραβίδας είναι ένα από τα σπουδαιότερα κεφάλαια της τοπικής παράδοσης της περιοχής αφού πρόκειται για μία από τις παλαιότερες φυλές αλλά και τις πιο αναγνωρίσιμες από όλες τις ελληνικές φυλές αλόγων. Η αγάπη των κατοίκων της Ανδραβίδας για τα άλογα, έχει κρατήσει ζωντανή μέχρι σήμερα την ιππική παράδοση, συνδέοντας έτσι το ένδοξο παρελθόν της με τη σύγχρονη κουλτούρα της περιοχής. Στην Ανδραβίδα, υπάρχουν δύο Ιππικοί Όμιλοι, με πλούσιες δράσεις και κάθε χρόνο διοργανώνεται η φημισμένη Ιππική Έκθεση Ανδραβίδας (με ιστορία αιώνων), όπου μπορεί κανείς να θαυμάσει τα καλύτερα δείγματα της φυλής. Πρόσφατα ανακαινίστηκε και εμπλουτίστηκε το Ιππικό Κέντρο Ανδραβίδας, που φιλοδοξεί να δώσει στην πόλη τη θέση που της αξίζει στο χώρο των ιππικών εκδηλώσεων, προσελκύοντας επισκέπτες και λάτρεις του αλόγου από όλη την Ελλάδα.
15
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΤΥΠΟΓΡΑΦΙΑ ΣΤΗ ΓΕΝΕΤΕΙΡΑ: ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΑΓΑΘΟΦΡΟΝΟΣ ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΥ
Βασίλακα Βάγια, Ζαχαροπούλου Μαρία, Νάσι Άγγελος, Ρέππα Ευαγγελία
Επιβλέπουσα: Θάνου Στυλιανή (ΠΕ02)
Συντονιστές καθηγητές: Κωνσταντινίδης Ιωάννης (ΠΕ03), Νταλιάνη Αγγελική (ΠΕ02)
Ημερήσιο Γενικό Λύκειο Ανδρίτσαινας
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η παρούσα εργασία πραγματεύεται τη ζωή, την προσωπικότητα και την πνευματική προσφορά του Κωνσταντίνου Αγαθόφρονα Νικολόπουλου, ενός σπουδαίου λογίου και μεγάλου δωρητή, ο οποίος δώρισε τη σπάνια και πολύτιμη βιβλιοσυλλογή του στη γενέτειρα του πατέρα του, την Ανδρίτσαινα. Στόχος του προγράμματος είναι η ανάδειξη της σημασίας της δωρεάς αυτής ως πολιτιστικού κεφαλαίου για την τοπική κοινωνία, αλλά και ως σημαντικής παρακαταθήκης για την ιστορία της ελληνικής παιδείας και του ευρωπαϊκού πνεύματος. Οι μαθητές της Α΄ Λυκείου, μέσα από ερευνητική και δημιουργική διαδικασία, μελέτησαν το ιστορικό πλαίσιο της ευρωπαϊκής τυπογραφίας, τη σχέση της με τη διάδοση των ιδεών και τον ρόλο της βιβλιοσυλλογής του Νικολόπουλου στη διατήρηση και μετάδοση της γνώσης. Παράλληλα, δημιούργησαν παρουσίαση και εικαστική απεικόνιση της ζωής και της προσφοράς του δωρητή, καλλιεργώντας την ιστορική συνείδηση, τη δημιουργικότητα και τον σεβασμό προς την πολιτιστική κληρονομιά του τόπου τους.
16
Η Ιστορία Του Σταυράκειου Λυκείου Ανωγείων
Βάμβουκας Βασίλειος, Βρέντζος Αντώνιος, Δακανάλης Στέργιος, Κάββαλος Εμμανουήλ, Καλλέργη Χαρά, Καλομοίρη Χρυσούλα, Καλυβιανάκης Ηλίας, Κεφαλογιάννη Γεωργία-Φανουρία, Κεφαλογιάννη Χριστίνα, Κεφαλογιάννης Αναστάσιος, Κλάδου Βασιλική, Κλάδου Γεωργία, Κόκκινου Ελεονώρα- Ελένη, Κουντάτος Αθανάσιος, Μανουρά Ελένη, Μανουρά Μαρία-Ελένη, Μανουράς Βασίλειος, Πασπαράκης Νικόλαος
Επιβλέπουσες: Μπότση Βενετία Μαρία ΠΕ02, Μεταξάκη Ελένη ΠΕ02
Σταυράκειο Λύκειο Ανωγείων
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Το Σταυράκειο Λύκειο Ανωγείων ιδρύθηκε το 1954 ως Εξατάξιο Γυμνάσιο από δωρεά του ζεύγους Μιχάλη και Λετίτσια Σταυρακάκη. Αποτέλεσε παράρτημα κάποιου εξατάξιου Γυμνασίου του Ηρακλείου ως το 1960 και από το 1960 και μετά αναφέρεται ως εξατάξιο Γυμνάσιο του Δήμου Ανωγείων. Για πολλές δεκαετίες φιλοξενούσε μαθητές από πολλά μέρη της Κρήτης, οι οποίοι διέμεναν στην μαθητική εστία Ανωγείων, που τότε την αποκαλούσαν οικοτροφείο. Σήμερα το Λύκειο στεγάζει μαθητές από τα Ανώγεια και τα γύρω χωριά. Θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα σχολεία του Μυλοποτάμου και του Ρεθύμνου εξαιτίας και του γεγονότος ότι είχε και έχει μεγάλο αριθμό εισακτέων σε ΑΕΙ.
Σκοπός, λοιπόν, της παρούσας εργασίας είναι να μελετήσει τους δωρητές του Λυκείου, το ζεύγος Μιχάλη και Λετίτσια Σταυρακάκη, να συλλέξει φωτογραφικό υλικό των αποφοίτων του Λυκείου και να προβάλει τη σημερινή ανακαινισμένη και οικολογική υλικοτεχνική υποδομή του.
17
Τοπική Κρητική Γαστρονομία Του Ορεινού Μυλοποτάμου
Μιρζάκ Βαλέριος-Κων/νος, Νταγιαντά Μαρία, Νταγιαντάς Χαράλαμπος, Παπαδάκη Ειρήνη, Παπαδάκη Κωνσταντίνα, Παρασύρη Ανδρονίκη, Παρασύρη Ζουμπουλία, Παρασύρη Χριστίνα, Πλουμή Ιωάννα-Μαρία, Πολύζου Δανάη, Ρουμπάκη Παρασκευή, Σκουλά Νίκη, Σμπώκου Ειρήνη, Σταυρακάκης Χαράλαμπος-Γεώργιος, Σφακιανάκη Μαρία, Σφακιανάκης Εμμανουήλ
Επιβλέπουσες: Μπότση Βενετία Μαρία ΠΕ02, Ψαρουδάκη Χριστιάνα ΠΕ02
Σταυράκειο Λύκειο Ανωγείων
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Ο Ορεινός Μυλοπόταμος φημίζεται για την διαχρονικότητα των παραδόσεών του και των εθίμων του. Σημαντικό μέρος αυτών των παραδόσεων είναι η ποικιλόμορφη γαστρονομία που είναι συνδεδεμένη με την κρητική παράδοση, τα αγνά τοπικά υλικά και τα προϊόντα της κρητικής φύσης. Φαγητά και εδέσματα όπως οι σαρικόπιτες, τα καλτσούνια, η φέτα, τα ρεβίθια με το χοιρινό, το φρικασέ, τα ντολμαδάκια, το ξομπλιαστό κουλούρι, το ρυζόγαλο, το οφτό κρέας, το αντικρυστό, ο ξινόχοντρος, το γαμοπίλαφο και τα σαλιγκάρια είναι μερικά από όσα έχουν επιβιώσει με το πέρασμα των χρόνων και εμπλουτίζουν το κρητικό τραπέζι μέχρι σήμερα σε ποικίλες οικογενειακές και κοινωνικές εκδηλώσεις, όπως αρραβώνα, γάμο, βάφτιση, κ.ά.
Σκοπός, λοιπόν, της παρούσας εργασίας είναι να καταγράψει την τοπική κρητική γαστρονομία του Ορεινού Μυλοπόταμου (συγκεκριμένα των περιοχών: Ανώγεια, Σίσαρχα, Ζωνιανά, Λιβάδια, Αξός, Βενί), να παρουσιάσει την συνύπαρξή της με οικογενειακές, κοινωνικές, θρησκευτικές, επετειακές στιγμές και να προβάλει την ποικιλομορφία και την διαχρονικότητα της κρητικής άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς.
18
Η Ξάνθη του Χατζιδάκι: Μνήμη, τόπος και έμπνευση
Αλεξιάδης Αριστοτέλης ,Αμμάρι Άγγελος, Ζώτου Ναταλία Σεβαστή , Θεοδωρίδης Ελευθέριος, Κάιφας Νικόλαος , Καρυώτη Παναγιώτα, Κατσαούνη Ευαγγελία Ειρήνη ,Κουλκοβίνης Δημήτριος , Κουρκούτα Μαρία Καλλιθέα , Λιακοπούλου Μελπομένη, Μπάσογλου Εφέ Κααν , Ντελή Ογλού Μπερράκ, Παναγιώτου Παναγιώτης, Πεχλιβάνης Γεώργιος, Χατζηθεοδώρου Ιωάννης
Επιβλέπων/ ουσα: Κοκκίνου Ελένη ΠΕ02,Ανδριόπουλος Χρήστος ΠΕ02,Γαλαζούδη Αγλαία ΠΕ01
Ιδιωτικό Λύκειο ΑΞΙΟΝ Ξάνθης
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η παρούσα μαθητική εργασία διερευνά τη σχέση του Μάνου Χατζιδάκι με τη γενέτειρά του, την Ξάνθη, αναδεικνύοντας τη σημασία της πόλης ως τόπου μνήμης και καλλιτεχνικής έμπνευσης. Μέσα από βιογραφικά στοιχεία, μαρτυρίες και αναφορές στο έργο του, εξετάζεται πώς το πολυπολιτισμικό περιβάλλον, οι ήχοι, τα τοπία και οι εμπειρίες της παιδικής του ηλικίας επηρέασαν τη μουσική και τη σκέψη του. Η εργασία φωτίζει τον τρόπο με τον οποίο η Ξάνθη λειτουργεί όχι μόνο ως γεωγραφικός χώρος αλλά και ως εσωτερικό τοπίο, που διαμόρφωσε την αισθητική και τις αξίες του συνθέτη. Τέλος, αναδεικνύεται η διαχρονική παρουσία της Ξάνθης στο έργο και την πνευματική παρακαταθήκη του Χατζιδάκι.
19
«Σαν έρθει η ώρα του θερισμού …»: η απαρχή της ορυζοκαλλιέργειας στην πεδιάδα της Θεσσαλονίκης
Αθανασίου Γιάννης, Αναστασοπούλου Δανάη, Δάμιαλης Στέλιος, Δόξα Αφροδίτη, Δουλγέρη Ελισσάβετ, Δουλγέρη Μαρία, Ζακαλκά Ειρήνη, Καραγιάννης Αντώνιος, Κουτσιούκη Αγγελική, Μητροπούλου Μαρία, Νικηφόρος Θωμάς, Ντόι Αλμπιόν, Παπαδιώτη Μαρία, Παπαζαχαρίας Αλέξανδρος, Παπάζης Κωνσταντίνος, Πέγιου Κωνσταντίνα, Σαπνάρας Δημήτριος, Σβάρνας Αλέξανδρος, Τσαρουχάς Νίκος, Χατζηλάσκαρη Ολυμπία
Επιβλέπουσες: Μαλιγκάνη Ελένη ΠΕ 02, Διαμαντοπούλου Μαρία ΠΕ 02
ΓΕΛ Αξιού (Κυμίνων)
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η έναρξη της ορυζοκαλλιέργειας στην περιοχή μας δεν ήταν απλώς μια αγροτική αλλαγή, αλλά το επιστέγασμα μιας ευρύτερης εγγειοβελτιωτικής προσπάθειας. Πρόθεσή μας είναι το πρόγραμμα μας να φωτίσει τη συλλογική προσπάθεια που απαιτήθηκε: από τα μεγάλα έργα για την αποξήρανση και άρδευση, μέχρι τον καθοριστικό ρόλο της ΥΠΕΜ στη προώθηση και οργάνωση των νέων καλλιεργειών. Διερευνούμε την οικονομική ενίσχυση του Σχεδίου Marshall ως καταλύτη, συνδέοντας την τοπική ιστορία με τη διεθνή πολιτική. Επίσης, επιχειρούμε να αναδείξουμε την κοινωνική και πολιτισμική διάσταση της νέας καλλιέργειας μέσα από την τελετή του θερισμού, όπως αποτυπώνεται σε ιστορικά τεκμήρια και μαρτυρίες.
20
Αρχαγγελίτικο καρναβάλι: μουζώματα, αλευρώματα και πολύ γλέντι
Κακούλλη Αναστασία-Κυρά, Κιόσια Ειρήνη, Κολάμι Σίλβιο, Κωνσταντινίδου Χριστίνα, Λαμπριανού Μαρία, Λάμπρου Κωνσταντίνα, Μάγκου Σταματία, Μάζζα Ρομπέρτο, Ντάικο Δέσποινα, Ντάκα Φανή, Οικονόμου Βαγγέλης, Οίκουτα Μαρίνα, Παναγιωτά Αναστασία, Παναγιωτά Ανθή, Παπουρά Μαριλίνα, Πατινιώτης Σάββας, Ραφαήλ Χρήστος, Σαρικά Φωτεινή, Στεφανίδης Παντελής, Φαρμακαλή Αναστασία
Επιβλέποντες: (Γαζάκης Αντώνιος, ΠΕ02, Ευστρατίου Χαρίσιος ΠΕ02)
ΓΕΛ Αρχαγγέλου Ρόδου
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η παρούσα εργασία παρουσιάζει το Αρχαγγελίτικο καρναβάλι, ένα από τα πιο ζωντανά και αυθεντικά λαϊκά δρώμενα της Ρόδου, που διατηρεί μέχρι σήμερα τον έντονο βιωματικό και κοινοτικό του χαρακτήρα. Στον Αρχάγγελο το καρναβάλι δεν είναι απλώς μια γιορτή μεταμφίεσης, αλλά μια συλλογική εμπειρία ανατροπής, σάτιρας και απελευθέρωσης, με κεντρικά στοιχεία έθιμα όπως τα μουζώματα και τα αλευρώματα, αλλά και το αδιάκοπο γλέντι στους δρόμους του χωριού.
Μέσα από φωτογραφικό και οπτικοακουστικό υλικό, καθώς και σύντομες συνεντεύξεις κατοίκων, η εργασία φωτίζει τις ρίζες και τη σημασία του εθίμου, αναδεικνύοντας τη συμμετοχή όλων των ηλικιών και τη μετάδοση της παράδοσης από γενιά σε γενιά. Παράλληλα, εξετάζεται ο κοινωνικός ρόλος του καρναβαλιού ως χώρου ισότητας, συλλογικής χαράς και προσωρινής ανατροπής της καθημερινότητας, όπου οι ρόλοι συγχέονται και το γέλιο λειτουργεί ως κοινός κώδικας επικοινωνίας.
Στόχος της παρουσίασης είναι να γνωρίσει το κοινό ένα τοπικό έθιμο που παραμένει ζωντανό όχι χάρη σε ακριβές παραγωγές, αλλά χάρη στη συμμετοχή, τη μνήμη και την αυθόρμητη διάθεση των ανθρώπων του τόπου.
21
«Μιλούμε όπως οι παλιοί: Εξερεύνηση του Αρχαγγελίτικου ιδιώματος μέσω προφορικών μαρτυριών και παραδοσιακών συνταγών»
Νικολού Αργυρώ - Κυρά, Ντοκόουπιλ Παρασκευή , Παπανικόλας Μιχαήλ, Παπουρά Αντωνία, Πευκιανάκης Εμμανουήλ - Μίνωας, Ροδανάκη Χρυσαφίνα - Αγγελική, Σακελλάρης Νικόλας - Τσαμπίκος, Σαρή Κυρά - Ηλιάνα, Σαρικά Ελένη - Σαββίνα, Σταυριανού Κυρά- Καθολική, Στεφανάκης Σάββας, Σωτηράκη Ιωάννα, Ταράλη Φλώρα - Κυρούλα, Τριαντενού Τσαμπίκα του Παύλου, Χατζηαντώνης Εμμανουήλ, Χριστουδούλου Χρυσάνθη, Χότζα Μελίνα.
Επιβλέπουσα: Ελένη Μαρούδη ΠΕ02
ΓΕΛ Αρχαγγέλου
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Στην εργασία αυτή παρουσιάζεται η ερευνητική προσπάθεια μαθητών που αφορά τη μελέτη του αρχαγγελίτικου ιδιώματος και τη σύνδεσή του με την τοπική πολιτιστική παράδοση. Οι μαθητές προσεγγίζουν το θέμα μέσα από τη μελέτη παραδοσιακών συνταγών, όπως αυτές περιγράφονται προφορικά από ηλικιωμένες γυναίκες της τοπικής κοινότητας. Στο πλαίσιο αυτό πραγματοποιούνται συνεντεύξεις, κατά τις οποίες καταγράφεται αυθεντικός προφορικός λόγος στο αρχαγγελίτικο ιδίωμα. Τα γλωσσικά δεδομένα απομαγνητοφωνούνται και αναλύονται, με στόχο τον εντοπισμό ιδιωματικών λέξεων και εκφράσεων και τη μεταφορά τους στην κοινή νεοελληνική γλώσσα. Παράλληλα, εξετάζονται στοιχεία που αφορούν τα έθιμα, τις εποχές και τις καθημερινές συνήθειες του παρελθόντος, όπως αυτά συνδέονται με το φαγητό και την οικογενειακή ζωή. Μέσα από τη συμμετοχή στο μαθητικό συνέδριο, οι μαθητές αναπτύσσουν δεξιότητες έρευνας, συνεργασίας και παρουσίασης, ενώ καλλιεργούν τον σεβασμό προς τη γλωσσική ποικιλία και την προφορική παράδοση του τόπου τους.
22
Ρίζες Μνήμης – Ράγες Ιστορίας:Σταφίδα Και Σιδηρόδρομος
Καραβούλια Χρυσούλα, Σταματία Δαλαβούρα, Τσαφογιάννη Διονυσία, Τακτικός Θέμης, Βενετιάδη Ελένη, Ρεμεντέλα Μελίνα, Τζιτζογλάκη Εύα, Αναστασία Ράπτη, Πετρούτσος Διονύσιος, Φιφλή Ιωάννα, Μουρκιώτη Παρασκευή, Στεφανοπούλου Ανθή, Χαματάι Βαλέρια, Ρεμεντέλα Μαρίλια, Τσεπελίκας Λευτέρης, Μενύχτα Διονυσία, Σοφιανοπούλου Χρύσα, Παπαδημητρίου Δήμητρα, Χαματάι Ζάνα, Φωτοπούλου Ευαγγελία, Λαμπίρης Τίμος, Πατσούρα Μαίρη, Κωνσταντινοπούλου Αγγελίνα, Λεολέη Αναστασία, Οικονομόπουλος Νίκος, Αντωνακοπούλου Κωνσταντίνα, Αργυρού Αθανασία, Βάσσου Βασιλική, Βαλογιάννης Ανδρέας, Δημητρόπουλος Γεώργιος, Ηλιοπούλου Γεωργία, Κασκαρίκη Γενοβέφα
Επιβλέπουσα: ΖΕΡΒΑ ΕΥΓΕΝΙΑ ΠΕ02
Συμμετέχοντες: Σταύρου Ελεάνα ΠΕ04.02, Παπαδοπούλου Δήμητρα ΠΕ86, Μπαντούνα Μαρίνα ΠΕ02ΕΑΕ
ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΒΑΡΔΑΣ ΝΟΜΟΣ ΗΛΕΙΑΣ
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η παρούσα εργασία εξετάζει τη σημασία της σταφίδας και του σιδηροδρόμου ως βασικών παραγόντων της οικονομικής και κοινωνικής εξέλιξης της νεότερης ελληνικής ιστορίας. Κατά τον 19ο αιώνα, η καλλιέργεια και εξαγωγή της σταφίδας αποτέλεσαν τον κύριο πυλώνα της αγροτικής οικονομίας, ιδιαίτερα στην Πελοπόννησο και τη δυτική Ελλάδα, επηρεάζοντας τη ζωή των αγροτικών κοινωνιών και τη θέση της χώρας στο διεθνές εμπόριο. Στο ίδιο πλαίσιο, η ανάπτυξη του σιδηροδρομικού δικτύου προσεγγίζεται ως κρατική επιλογή εκσυγχρονισμού και χωρικής ενοποίησης, στενά συνδεδεμένη με τις ανάγκες του εξαγωγικού εμπορίου. Η ανάγκη μεταφοράς των προϊόντων προς τα λιμάνια οδήγησε στην ανάπτυξη του σιδηροδρομικού δικτύου, το οποίο λειτούργησε ως σύμβολο εκσυγχρονισμού και οικονομικής ενοποίησης. Παράλληλα, αναδεικνύονται οι συνέπειες της μονοκαλλιέργειας και η σταφιδική κρίση των τελευταίων δεκαετιών του 19ου αιώνα ανέδειξε τα όρια του μονοκαλλιεργητικού αναπτυξιακού μοντέλου και τις δομικές εξαρτήσεις της ελληνικής οικονομίας, ενώ η μεταγενέστερη υποχώρηση του σιδηρόδρομου αντανακλά τη μεταβολή των αναπτυξιακών προτεραιοτήτων και προσφέρει πεδίο ιστορικού προβληματισμού γύρω από τη μνήμη και την κληρονομιά του εκσυγχρονισμού.. Μέσα από τη μελέτη αυτών των δύο παραμέτρων, η εργασία υπογραμμίζει τη σημασία της ιστορικής μνήμης και προβληματίζει γύρω από τα πρότυπα ανάπτυξης και τις επιλογές του παρελθόντος και του παρόντος.
23
ΤΑ ΑΝΕΙΠΩΤΑ: ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΔΕΣΗ ΜΕ ΤΟΥΣ ΟΜΟΓΕΝΕΙΣ
Καραβούλια Χρυσούλα, Σταματία Δαλαβούρα, Τσαφογιάννη Διονυσία, Τακτικός Θέμης, Βενετιάδη Ελένη, Ρεμεντέλα Μελίνα, Τζιτζογλάκη Εύα, Αναστασία Ράπτη, Πετρούτσος Διονύσιος, Φιφλή Ιωάννα, Μουρκιώτη Παρασκευή, Στεφανοπούλου Ανθή, Χαματάι Βαλέρια, Ρεμεντέλα Μαρίλια, Τσεπελίκας Λευτέρης, Μενύχτα Διονυσία, Σοφιανοπούλου Χρύσα, Παπαδημητρίου Δήμητρα, Χαματάι Ζάνα, Φωτοπούλου Ευαγγελία, Λαμπίρης Τίμος, Πατσούρα Μαίρη, Κωνσταντινοπούλου Αγγελίνα, Λεολέη Αναστασία, Οικονομόπουλος Νίκος, Αντωνακοπούλου Κωνσταντίνα, Αργυρού Αθανασία, Βάσσου Βασιλική, Βαλογιάννης Ανδρέας, Δημητρόπουλος Γεώργιος, Ηλιοπούλου Γεωργία, Κασκαρίκη Γενοβέφα
Επιβλέπουσα: Ζέρβα Ευγενία, ΠΕ02
Συμμετέχοντες: Παπαδοπούλου Δήμητρα ΠΕ86, Σταύρου Ελεάνα ΠΕ04.02, Παπαφιλιπποπούλου Πηνελόπη ΠΕ02ΕΑΕ
Γενικό Λύκειο Βάρδας Νομός Ηλείας
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η παρούσα εργασία εντάσσεται στο πλαίσιο της σύγχρονης ιστοριογραφικής προσέγγισης του μικρασιατικού ελληνισμού και εξετάζει τις συνέπειες της Μικρασιατικής Καταστροφής ως ιστορικό γεγονός με μακροχρόνιες κοινωνικές, πολιτισμικές και μνημονικές διαστάσεις. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη βίαιη μετακίνηση πληθυσμών, στη συγκρότηση της προσφυγικής ταυτότητας και στους μηχανισμούς ένταξης των προσφύγων στον ελλαδικό χώρο, όπως αυτοί αποτυπώθηκαν τόσο στις επίσημες ιστορικές αφηγήσεις όσο και στη συλλογική μνήμη.
Στο ίδιο πλαίσιο, η εργασία διερευνά τη διαχρονική σχέση των προσφύγων και των απογόνων τους με τους ομογενείς που παρέμειναν στην Κωνσταντινούπολη, Σμύρνη και Πόντο προσεγγίζοντας τη σύνδεση αυτή ως στοιχείο ιστορικής συνέχειας και πολιτισμικού δεσμού. Η έννοια των «ανείπωτων» χρησιμοποιείται για να αναδείξει βιώματα και εμπειρίες που δεν εντάχθηκαν στον επίσημο ιστορικό λόγο, αλλά διασώθηκαν μέσω της προφορικής ιστορίας και της οικογενειακής μνήμης.
24
Ιερά Μονή Φραγκοπηδήματος: Ένα ιστορικό γυναικείο μοναστήρι
Γιούρτας Γεώργιος, Κατσέτη Γεωργία, Κοκκίνου Μαρία, Μαχαίρα Γεωργία, Φωτοπούλου Βάσια.
Επιβλέπουσα: Λιανού Νικολέττα-Ξανθή, ΠΕ02
ΓΕΛ. Βουνάργου
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η παρούσα εργασία έχει ως αντικείμενό της ένα οδοιπορικό στην Ιερά Μονή Φραγκοπηδήματος. Οι μαθητές επέλεξαν ομόφωνα ως θέμα της εργασίας τους το συγκεκριμένο μοναστήρι το οποίο βρίσκεται πολύ κοντά στη σχολική μας μονάδα και οι μαθητές με τις οικογένειές τους το επισκέπτονται ήδη από τη μικρή τους ηλικία. Έτσι, το ενδιαφέρον τους συνδέεται με τα βιώματά τους και την ανάγκη τους να αναδείξουν την ιστορία του, την ομορφιά του τοπίου, την αρχιτεκτονική, τις καθημερινές ασχολίες των μοναχών, τις εορταστικές Θείες Λειτουργίες, τον μύθο που το περιβάλλει και ό,τι άλλο σχετίζεται με το μοναστήρι Οι μαθητές περιηγήθηκαν στο διαδίκτυο και δρώντας ομαδοσυνεργατικά επεξεργάστηκαν και κατηγοριοποίησαν τις πληροφορίες. Επίσης, επίκειται επίσκεψη στο μοναστήρι με πεζοπορία και συνάντηση με την Ηγουμένη, ώστε να εμπλουτίσουν το πόνημά τους με μια προσωπική εμπειρία, ζωντανεύοντας μέσα τους την ψυχρή πληροφόρηση του διαδικτύου. Η περιδιάβαση αυτή θα αποδοθεί με power point.
25
Η Βιομηχανική κληρονομιά της Γέρας: το χθες που συναντά το σήμερα μέσα από τα μάτια των νέων.
ΒΑΤΖΑΚΑ ΕΛΕΝΗ, ΒΕΡΒΕΡΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ- ΤΑΞΙΑΡΧΟΥΛΑ, ΒΛΑΜΗΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣ- ΜΙΧΑΗΛ, ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΔΟΥ ΣΜΑΡΑΓΔΑ, ΕΠΑΝΩΜΑΤΗ ΧΡΥΣΟΜΑΛΛΗ, ΖΕΛΚΟ ΚΑΤΕΡΙΝΑ, ΚΑΡΑΘΑΝΑΣΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ, ΚΑΡΑΝΤΩΝΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ, ΚΑΤΖΟΥΡΙΔΗ ΤΑΞΙΑΡΧΟΥΛΑ, ΚΟΥΤΛΗ ΕΙΡΗΝΗ, ΚΙΝΤΑΚΑΣ ΙΩΑΝΝΗΣ, ΜΑΚΡΗ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ – ΝΙΚΟΛΕΤΑ, ΜΑΚΡΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ- ΤΑΞΙΑΡΧΗΣ, ΜΑΝΟΥΣΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ- ΜΙΧΑΗΛ, ΜΙΧΑΛΑΚΕΛΛΗΣ ΟΡΕΣΤΗΣ, ΜΟΥΤΖΟΥΡΗ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ, ΜΟΥΤΖΟΥΡΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ, ΜΠΑΝΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ – ΤΑΞΙΑΡΧΗΣ, ΜΥΤΑΡΟΥ ΒΑΣΙΛΙΚΗ-ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ, ΠΑΡΑΓΚΟΥΛΙΑΣ ΜΙΛΤΙΑΔΗΣ, ΠΕΡΕ ΟΡΕΣΤ, ΤΡΑΝΤΑΛΛΗΣ ΕΥΣΤΡΑΤΙΟΣ- ΡΑΦΑΗΛ, ΤΣΟΜΠΑΝΕΛΛΗΣ ΕΡΜΟΛΑΟΣ, ΦΩΤΕΙΝΟΣ ΕΡΜΟΛΑΟΣ, ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΑΚΗΣ ΕΥΣΤΡΑΤΙΟΣ, ΧΟΡΕΒΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ, ΧΟΡΕΒΑΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ.
Επιβλέπων/ ουσα: Βαραγιάννη Μαρία Ευαγγελία ΠΕ04.02 , Καλογιαννίδου Δήμητρα ΠΕ86
ΓΕΛ ΓΕΡΑΣ
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η παρούσα εργασία, με τίτλο «Η Βιομηχανική κληρονομιά της Γέρας: το χθες που συναντά το σήμερα μέσα από τα μάτια των νέων» έχει ως στόχο την ανάδειξη της βιομηχανικής ιστορίας της περιοχής της Γέρας και τη σύνδεσή της με τη σύγχρονη πραγματικότητα. Μέσα από τη καταγραφή και τη μελέτη παλιών βιομηχανικών εγκαταστάσεων, όπως ελαιοτριβεία, ένα παλιό σαπωνοποιείο της Γέρας και το γνωστό Βυρσοδεψείο Σουρλάγκα, αναδεικνύεται ο καθοριστικός ρόλος τους στην οικονομική ανάπτυξη και την κοινωνική ζωή της περιοχής κατά το παρελθόν. Η εργασία εξετάζει τις αλλαγές που υπέστησαν αυτά τα κτίρια με την πάροδο του χρόνου και την κατάσταση στην οποία βρίσκονται σήμερα. Επίσης τονίζεται πως δεν υπάρχει πια βαριά βιομηχανία στη Γέρα, και πως η οικονομία της περιοχής μένει ζωντανή με τοπικά προϊόντα, αλλά και με την καλλιέργεια της ελιάς, την κτηνοτροφία, κυρίως αιγοπρόβατα, την αλιεία στον κόλπο της Γέρας και τον εναλλακτικό και θερινό τουρισμό. Μέσα από την έρευνα των μαθητών και τη συλλογή των πληροφοριών τονίζεται η σύνδεση του παρελθόντος με το παρόν και το μέλλον και η ανάγκη διατήρησης και προστασίας των ιστορικών βιομηχανικών μνημείων της Γέρας.
26
Γυναίκες και ανδροκρατούμενα επαγγέλματα
Γεωργιάκου Δήμητρα, Γραφάκου Ελπίδα, Δεμοιράκοκυ Μελίνα, Δριβάκος Χρίστος, Θωμάκος Ιωάννης, Καραγιάννη Ελένη, Κόλεβ Ιωάννης, Λαλολλάρι Ριγκέλντο, Πατσουράκος Πέτρος, Παυλάκου Σμπαράγδα ,Πετράκος Άγγελος, Πολιτάκου Σταυρούλα, Πολυμενάκου Σταυρούλα, Σαλπέα Πασχαλιά, Σαρελάκου Άρτεμις, Σιμιτζής Σίμος, Σουκαρά Σοφία, Τσιάπαλη Σταυρούλα
Επιβλέπουσες : Σταυρούλα Αποστολάκου ΠΕ02, Σπυροπούλου Διονυσία ΠΕ06, Λυσίτσα Κυριακή ΠΕ02, Ταμπούρη Ζωή ΠΕ02
Γενικό Λύκειο Γυθείου
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Σκοπός της εργασίας είναι να ανατρέψει τη στερεότυπη αντίληψη ότι η περιοχή μαs ανδροκρατούμενη και οι γυναίκες απέχουν συστηματικά από τα κέντρα λήψης αποφάσεων. Επιθυμούμε να εντοπίσουμε ταις δυσκολίες αλλά και τις προκλήσεις που αντιμετώπισαν στη προσπάθεια να διακριθούν αλλά και να κατακτήσουν τους στόχους τους. Με αφόρμηση θεματικές ενότητες στη λογοτεχνία που αφορούν τις σχέσεις των δυο φύλων αποφασίσαμε να εξετάσουμε τη δυναμική παρουσία των γυναικών σε επαγγέλματα παραδοσιακά και σύγχρονα. Διαπιστώσαμε ότι οι γυναίκες συγκροτούν ένα «ψηφιδωτό» στην περιοχή μας και συμβάλλουν τα μέγιστα στην πρόοδο και την ευημερία του τόπου μας. Από τη δεκαετία το 1970 οι γυναίκες ακολουθούν πανεπιστημιακές σπουδές που θεωρούνταν ανδροκρατούμενες (μηχανικοί, γιατροί, δικηγόροι) και αναμειγνύονται ενεργά και στο συνδικαλισμό των αντίστοιχων επαγγελματικών τομέων. Από τη δεκαετία του 1990 εισέρχονται δυναμικά στα σώματα ασφαλείας και το στρατό. Επίσης , από τη δεκαετία του 2000 οι γυναίκες στην πολιτική ζωή διεκδικούν την ψήφο των συμπολιτών τους και εκλέγονται σε αιρετά αξιώματα. Στην περιοχή μας έχουν χτίσει τη ζωή τους και γυναίκες με καταγωγή από άλλες χώρες της Ευρώπης (Βαλκάνια, Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη). Μετανάστευσαν στη χώρα μας για διάφορους λόγους (οικονομικούς, οικογενειακούς) και εμπλούτισαν με τη δημιουργικότητά τους την οικονομική και κοινωνική ζωή του τόπου μας.
27
Γυναίκες και κοινωνική ζωή
Γεωργιάκου Δήμητρα, Γραφάκου Ελπίδα, Δεμοιράκοκυ Μελίνα, Δριβάκος Χρίστος, Θωμάκος Ιωάννης, Καραγιάννη Ελένη, Κόλεβ Ιωάννης, Λαλολλάρι Ριγκέλντο, Πατσουράκος Πέτρος, Παυλάκου Σμπαράγδα ,Πετράκος Άγγελος, Πολιτάκου Σταυρούλα, Πολυμενάκου Σταυρούλα, Σαλπέα Πασχαλιά, Σαρελάκου Άρτεμις, Σιμιτζής Σίμος, Σουκαρά Σοφία, Τσιάπαλη Σταυρούλα
Επιβλέπουσες : Σταυρούλα Αποστολάκου ΠΕ02, Σπυροπούλου Διονυσία ΠΕ06, Λυσίτσα Κυριακή ΠΕ02, Ταμπούρη Ζωή ΠΕ02
Γενικό Λύκειο Γυθείου
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Οι γυναίκες αποτελούν τον πυρήνα της κοινωνικής ζωής. Αποτελούν τη συνεκτική δύναμη της οικογένειας, πρωτοστατούν στη διατήρηση της παράδοσης και την καλλιτεχνική δημιουργία, αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες για την οργάνωση κοινωνικών δράσεων , εμφυσούν κοινωνικές αξίες στις νέες γενιές. Μέσα από τις συνεντεύξεις των γυναικών μπορούν να αντιληφθούν οι μαθητές την πολυφωνική προσφορά των γυναικών στην κοινωνία. Έτσι επιτυγχάνεται η καλλιέργεια του σεβασμού προς τη γυναίκα και η ενίσχυση της γυναικείας αυτοπεποίθησης στις μελλοντικές γενιές. Γυναίκες νέες ή μεγαλύτερες, αποδεικνύουν ότι η γυναίκα με την υλική και συναισθηματική προσφορά της συμβάλλει στην εξέλιξη της περιοχής μας. Απώτερος στόχος μας είναι να ευαισθητοποιήσουμε την τοπική κοινωνία και να προκαλέσουμε την διαμόρφωση τέτοιων συνθηκών ώστε οι νέες γυναίκες να μπορούν να σταδιοδρομήσουν στην περιοχή μας και να μην την εγκαταλείψουν.
28
Ψηλαφώντας τον Χρόνο: Μιλώντας για τον Τόπο μας μέσα από την Ιστορία και την Τέχνη – Από την Αρχαία Ψωφίδα και την Αρχαία Πάο στη Βυζαντινή και Μεταβυζαντινή Δάφνη Καλαβρύτων
Γιαννακοπούλου Σωτηρία, Θωμά Θεοδώρα–Ειρήνη, Κούνα Αναστασία, Κυριακοπούλου Μαρία, Κυριακοπούλου Χριστίνα, Λυμπέρη Γεωργία, Σκρέπελα Μαρία, Σπηλιοπούλου Θεοδώρα, Σπηλιόπουλος Σπήλιος
Τσουμάνη Ιωάννα (ΠΕ02), Σπανός Αλέξανδρος (ΠΕ02)
Γενικό Λύκειο Δάφνης Καλαβρύτων
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η ερευνητική εργασία «Ψηλαφώντας τον Χρόνο: Μιλώντας για τον Τόπο μας μέσα από την Ιστορία και την Τέχνη – Από την Αρχαία Ψωφίδα και την Αρχαία Πάο στη Βυζαντινή και Μεταβυζαντινή Δάφνη Καλαβρύτων» επιχειρεί μια ιστορική και πολιτισμική προσέγγιση του τόπου, από την αρχαιότητα έως τους νεότερους χρόνους. Αφετηρία της έρευνας αποτελούν η Αρχαία Ψωφίδα και η Aρχαία Πάος, οι οποίες αναφέρονται σε αρχαίες πηγές και συνδέονται με τον ποταμό Λάδωνα. Η αδιάλειπτη κατοίκηση της περιοχής από τους προϊστορικούς χρόνους τεκμηριώνεται μέσα από αρχαιολογικά ευρήματα, μνημεία και τοπωνύμια. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη σχέση ιστορίας και μυθολογίας, με μύθους που συνδέονται με τον Λάδωνα και τη νύμφη Δάφνη. Στη συνέχεια εξετάζεται η μετάβαση στους βυζαντινούς, φραγκικούς και μεταβυζαντινούς χρόνους, περίοδοι κατά τις οποίες διαμορφώνονται νέοι οικισμοί και θρησκευτικά μνημεία. Παράλληλα με την ερευνητική διαδικασία, η ιστορική πορεία εμπλουτίστηκε δημιουργικά μέσω εικαστικών έργων, φωτογραφίας και ποίησης, αναδεικνύοντας τη συνέχεια, τις μεταβολές και την πολιτισμική ταυτότητα του τόπου μέσα στον χρόνο.
29
Ο καπνός είχε τη δική του ιστορία
Δημητριάδου Δήμητρα, Δημητριάδου Ελισάβετ, Δραγουδάκη Ξανθή, Ιντζέ Νικολέττα, Κοντσιώτου Δέσποινα, Παπαδοπούλου Σοφία, Σουβλέρη Κυριακή, Χατζηαθανασιάδου Ηλιάνα
Επιβλέπουσες: Αικατερίνη Βούλτσιου, ΠΕ07 Ζυρνόβαλη Μαρία, ΠΕ02 Βασιλική Πετρά, ΠΕ02
ΓΕΛ Δοξάτου
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Στόχο της εργασίας αποτελεί η γνωριμία των μαθητών/τριών με την Τοπική Ιστορία του καπνού, τις δυσκολίες, τις προκλήσεις και τους αγώνες των προγόνων τους στην καθημερινή ζωή και στις συλλογικές διαδικασίες. Πρόκειται για Πρόγραμμα που υλοποιείται στο Ημερήσιο Ενιαίο Λύκειο Δοξάτου Δράμας, στη διάρκεια του διδακτικού έτους 2025-2026. Συμμετέχουν 2 τμήματα της Α΄ Λυκείου (38 μαθητές/τριες) και προσδοκάται η εμπλοκή όλου του σχολείου (έρευνας δράσης).
Θα αξιοποιηθούν κατ’ αρχάς η έρευνα στην ιστορία του καπνού αναφορικά με τις ενότητες: εμφάνιση στην Ευρώπη, Οθωμανική περίοδος, Μικρασιατική Καταστροφή, νεώτερα χρόνια, καπνεργατικό κίνημα. Ακόμη, οι έφηβοι θα συμπληρώσουν Γενεαλογικά Δέντρα και θα πάρουν συνεντεύξεις από οικείους/συντοπίτες, ώστε η διαδικασία να αποκτήσει κοινωνικό νόημα. Η καταγραφή ζωντανών μαρτυριών θα στηριχτεί σε έναν απλό οδηγό συνέντευξης, για να αναδυθεί η σχέση των υποκειμένων με τα καπνά μέσα από τη συζήτηση. Νόημα στην πρακτική εκτιμάται πως θα δώσει η συγκέντρωση τεκμηρίων (φωτογραφικού υλικού, αντικειμένων- εργαλείων), που συνδέθηκαν με την καπνοκαλλιέργεια και η επιμόρφωση από ιστορικούς. Το Πρόγραμμα θα πραγματοποιηθεί με κυκλοειδείς σπείρες, οπότε κάθε φάση θα περικλείει την προηγούμενη και θα υπαγορεύει την επόμενη. Θα πλαισιωθεί από διδακτικές επισκέψεις σε μουσειακούς χώρους και εκδηλώσεις διάχυσης στην κοινότητα.
30
Ιχνηλατώντας τη Λακωνία: Ιστορία, Μνήμη, Πολιτισμός
Αλεξανδρής Χρήστος, Βαρελάς Ιωάννης, Γρεβενίτης Παναγιώτης, Ζαρκαδούλας Γεώργιος, Ζερβός Βασίλειος, Θεοδωρακάκου Αικατερίνη, Μαρτσουκάκης Παναγιώτης, Καρυτσιώτη Αναστασία, Κόκκορη Αντωνία, Κοντοράβδης Νικόλαος, Κορμπάκη Μαρία, Κορμπάκης Κοσμάς, Κώτη Εριφύλη, Λάμπρου Γεώργιος, Μακόβεϊ Καμέλια-Αναστασία, Μήτρης Αθανάσιος, Οάρζα Γεώργιος-Μάριος, Παπαγιαννόπουλος Παναγιώτης, Ρουμπή Γεωργία, Ρωμαίος Γεώργιος, Μπούτσαλης Κωνσταντίνος, Μπίκα Εβελίνα, Μυλωνά Ειρήνη- Νίκη, Μυλωνάς Ιωάννης, Μυλωνάς Χρήστος, Πετράκη Μαρία, Ντόβολος Στυλιανός, Τιρόν Ντάβιντ, Τσοπανόγλου Γεωρία, Χαγιά Αγγελική
Επιβλέπουσες: Τσιαμάκη Δήμητρα (ΠΕ02), Βουνάση Νικολέττα (ΠΕ02), Γολεγού Παναγιώτα (ΠΕ85)
Ημερήσιο Γενικό Λύκειο Έλους
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η παρούσα εργασία διερευνά τη διαχρονική ταυτότητα και το πολιτισμικό αποτύπωμα της Λακωνίας. Σκοπός μας είναι να προσεγγίσουμε και να παρουσιάσουμε τη διαχρονική παρουσία της Λακωνίας βάσει τριών κυρίως αξόνων, της Ιστορίας, της Μνήμης και του Πολιτισμού. Συγκεκριμένα, θα προσπαθήσουμε να αναλύσουμε το ιστορικό αποτύπωμα της Λακωνίας ξεκινώντας από την Ομηρική Εποχή και φτάνοντας μέχρι τον 20ο αιώνα. Στο ίδιο πλαίσιο, θα γίνει μια προσπάθεια καταγραφής της υλικής και άυλης κληρονομιάς αξιοποιώντας ακόμα και ιδιώματα ή μαρτυρίες των ανθρώπων της. Τέλος, σκοπός μας είναι να αναδείξουμε τη σύνδεση της Λακωνίας με την τέχνη, την παραγωγή, αλλά και την ανάγκη αξιοποίησης της τεχνολογίας και των ψηφιακών μέσων για τη διατήρηση της πλούσιας αυτής κληρονομιάς. Η προσέγγιση του θέματος είναι διεπιστημονική. Για τους σκοπούς της ερευνητικής αυτής εργασίας, αρχικά οι συμμετέχοντες/ουσες μαθητές/τριες θα χωριστούν σε υποομάδες, ώστε να προχωρήσουν στην ιστορική και λογοτεχνική έρευνα και στην έρευνα πεδίου. Κατά τη δεύτερη φάση, το υλικό αυτό θα μετατραπεί σε ψηφιακό αφήγημα και σε διαδραστικό εκπαιδευτικό εργαλείο. Τελικός μας στόχος είναι να αναδείξουμε τη Λακωνία ως ένα ζωντανό πεδίο πολιτισμού, όπου η ιστορική μνήμη μετατρέπεται σε όραμα για την ψηφιακή εποχή.
31
‘Η Ερμιόνη από την Πορφύρα ως το Ρόδι’
Δεβελέκος Βασίλειος, Δημαράκη Ευγενία, Δημαράκη Ιωάννα-Αγάπη, Κομμά Κωνσταντίνα, Καραγιάννης Αθανάσιος, Κόντος Κοσμάς, Κόντου Φωτεινή, Κοτταρά Κυριακή, Κωνσταντίνου Ιωάννα, Αποστόλου Ειρήνη, Γούτου Φωτεινή, Δεβελέκου Ελπίδα, Δημαράκη Ειρήνη-Ελένη, Κατσάβελα Αικατερίνη, Κουλουργιώτης Βασίλειος
Επιβλέπουσα: Ηλιού Ευαγγελία ΠΕ06
Συμμετέχοντες εκπαιδευτικοί: Μαρκάκη Δήμητρα ΠΕ02, Συμεωνίδου Ζωή ΠΕ86, Κουλουργιώτης Κυριάκος ΠΕ11
Ημερήσιο Γενικό Λύκειο Ερμιόνης – Παπαβασιλείου
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η Ερμιόνη είναι μια μικρή παραθαλάσσια κωμόπολη που μοιάζει με νησί, κατοικημένη αδιάλειπτα από την αρχαιότητα ως σήμερα. Η παρούσα εργασία θα εξετάσει πως το περιβάλλον διαμόρφωσε την ιστορία, τη λαογραφία, την κοινωνία και την οικονομία του τόπου στο πέρασμα των αιώνων, με το βλέμμα στραμμένο στην αειφόρο ανάπτυξη του τόπου έτσι ώστε να καλύπτονται όσο το δυνατό περισσότερους από τους στόχους βιώσιμης ανάπτυξης του ΟΗΕ. Για την παρούσα εργασία οι μαθητές μετά από μελέτη σχετικών βιβλιογραφικών πηγών, επισκέψεις σε σημεία ιστορικού και όχι μόνο ενδιαφέροντος και συζητήσεις με φορείς και μέλη της τοπικής κοινωνίας προβάλλουν τον τόπο τους με τη δική τους ματιά και ονειρεύονται την εξέλιξή του ως οι μελλοντικοί του πολίτες. Αξιοποιούν κριτικά το υλικό που συγκεντρώνουν και παράγουν ομαδοσυνεργατικά ψηφιακό υλικό ανοιχτό και δημόσια προσβάσιμο ώστε να αποτελέσει πηγή πληροφοριών για κάθε ενδιαφερόμενο, συνδέοντας έτσι την τεχνολογία με το βιώσιμο μέλλον του τόπου τους και συμβάλλουν στη διάδοση της ιστορίας και λαογραφίας του.
32
«Μνημεία της Ερμιόνης»
Μπέλλου Μαρία, Μπουγιούρα Ιωάννα, Μπούτση Δήμητρα, Σαρρή Άρτεμις-Αικατερίνη, Σαρρής Σαράντος, Σινγκ Ντανβίρ, Στάθης Γεώργιος, Στεργίου Ελένη, Ταχίρι Ανδρέας, Τρίμη Σοφία, Τσέλα Λούης, Τσέλα Μπριάνα, Φοίβα Αλεξάνδρα, Φουρνάρος Βασίλειος, Χανιάς Κωνσταντίνος, Μέξη Κυριακή, Μπόλμπου Νεφέλη, Μπουρίκα Αναστασία, Πραχαλιάς Γεώργιος, Σκαλτσά Παναγιώτα,Σκαλτσάς Αριστείδης, Φασιλή Θωμαΐς, Φουρνάρος Αλέξανδρος
Επιβλέπουσα: Μπατζάνη Δήμητρα
Συμμετέχοντες εκπαιδευτικοί: Τριανταφυλλίδου Σεβαστή, Συμεωνίδου Ζωή, Ηλιού Ευαγγελία
Ημερήσιο Γενικό Λύκειο Ερμιόνης - Παπαβασιλείου
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η ομάδα των μαθητών ερευνά τη Σαρκοφάγο της Ερμιόνης. Οι μαθητές μεσω της ομαδοσυνεργατικής μεθόδου θα ερευνήσουν την ιστορία της σαρκοφάγου,τη ρωμαϊκή τέχνη και συγκεκριμένα τα ταφικά έθιμα. Θα πραγματοποιηθεί μια επίσκεψη στον χώρο που βρίσκεται η Σαρκοφάγος κι έπειτα θα επισκεφθούμε τη Βιβλιοθήκη της Ερμιόνης. Οι μαθητές χωρισμένοι σε ομάδες θα μελετήσουν τη ρωμαιοκρατία στην περιοχή της Αργολίδος, θα συλλέξουν πληροφορίες για τα ταφικά έθιμα την εποχή αυτή και θα διαβάσουν για τις σαρκοφάγους ( τεχνοτροπία,σκοπός, περιοχές που τις συναντάμε). Οι γνώσεις σχετικά με τη Σαρκοφάγο της Ερμιόνης θα εμπλουτιστούν απο την επίσκεψη τοπικού αρχαιολόγου ο οποίος θα παρέχει εξειδικευμένες πληροφορίες για την ιστορική σημασία και τα χαρακτηριστικά της Σαρκοφάγου, καθώς και για του τρόπους που μπορει να συντηρηθεί και να προβληθεί το μνημείο. Η δράση θα ολοκληρωθεί με:
α. Δημιουργία εντύπου που θα περιέχει συγκεκριμένες/εμπλουτισμένες πληροφορίες για τη Σαρκοφάγο
β. Ψηφιακή παρουσίαση της Σαρκοφάγου
γ. Παρουσίαση video στο ευρύτερο κοινό, ώστε να προταθούν τρόποι συντήρησης και ανάδειξης της Σαρκοφάγου ,ως μνημείο της τοπικής πολιτιστικής κληρονομιάς.
33
Ιερά Μονή Παναγίας Βαρνάκοβας: 200 Χρόνια από το Ολοκαύτωμα της Λευτεριάς (1826-2026)
Παναγιώτης Αποστολόπουλος, Ιωάννης Βαβάτσικος, Ιωάννα Βέλιου, Μαριλένα Ελμαζάι, Γεώργιος Καπεντζώνης, Θεώνη Κόκλα, Ηλιούλα Κούκουνα, Αποστολία Κυρίτση, Παναγιώτης Μπαλκούρας, Μπασιλάρης Ελευθέριος, Ελένη Μπίτη, Χριστίνα Μπρατσάι, Αικατερίνη-Βαλεντίνα Παναγιωτοπούλου, Ευφροσύνη Παπαγεωργίου, Γιασμίνα Παπάι, Ασημίνα Παπαοικονόμου, Μελίνα Παραγκόνη, Μάριος Πόκα, Παναγιώτης Πριόβολος, Σοφία Πριοβόλου, Μυρσίνη Ρέμμα, Ελβάνα Σαλιάσι, Ιωάννης Σχίζας, Παυλίνα Σχίζα, Μαρία Τσαμαδιά, Άλκηστη Τσιγάρα.
ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΕΣ: Παναγιώτα Σταμάτη (ΠΕ.02), Ιωάννα Κατσαρού (ΠΕ.01), Σταύρος Μπέλλος (ΠΕ.11)
ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΕΥΠΑΛΙΟΥ ΔΩΡΙΔΑΣ
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Οι μαθητές και οι μαθήτριες της Α΄ και Β΄ τάξης του Γενικού Λυκείου Ευπαλίου, με αφορμή την επέτειο των 200 χρόνων από την ηρωική μάχη στο ιστορικό Μοναστήρι της Παναγίας Βαρνάκοβας (26 Μαΐου 1826), πραγματοποίησαν ερευνητική εργασία με στόχο την ανάδειξη ενός σημαντικού κεφαλαίου της τοπικής ιστορίας του Δήμου Δωρίδας, όπως είναι η Ιερά Μονή της Παναγίας Βαρνάκοβας. Η Μονή είναι αφιερωμένη στην Κοίμηση της Θεοτόκου και αποτελεί ένα από τα αρχαιότερα και ιστορικότερα μοναστήρια της Ελλάδας, καθώς ιδρύθηκε το 1077 από τον ασκητή Αρσένιο, κατά τη βασιλεία του αυτοκράτορα Μιχαήλ Ζ΄ Δούκα. Κατά τη διάρκεια της Ελληνικής Επανάστασης του 1821 η Μονή πρόσφερε ανεκτίμητες υπηρεσίες στον Αγώνα, λειτουργώντας ως έδρα του στρατοπέδου του οπλαρχηγού Ανδρίτσου Σαφάκα. Εξάλλου, μετά την Έξοδο του Μεσολογγίου οι μοναχοί περιέθαλψαν διασωθέντες αγωνιστές και συνέβαλαν στη διαφυγή τους. Το 1826 το Μοναστήρι πολιορκήθηκε από τον Κιουταχή και, παρά τη γενναία αντίσταση των πολιορκημένων, καταστράφηκε με ανατίναξη. Ανοικοδομήθηκε, ωστόσο, το 1831 με πρωτοβουλία του Ιωάννη Καποδίστρια. Η ερευνητική εργασία της παιδαγωγικής ομάδας, βασισμένη σε βιβλιογραφικές και διαδικτυακές πηγές, αποσκοπούσε στην εξοικείωση των μαθητών και μαθητριών με την ιστορική έρευνα, στην καλλιέργεια της ιστορικής τους συνείδησης και στη σύνδεση του σχολείου με την τοπική κοινωνία και ιστορία μέσω της βιωματικής μάθησης.
34
΄Μία κραυγή ενάντια στον πόλεμο από το χθες, μία φωνή ειρήνης για το σήμερα, το αύριο, το πάντα…’’ Το Καλαβρυτινό Ολοκαύτωμα στο κέντρο της τοπικής και της εθνικής μας ιστορίας.
Αλιάι Σίλβια ,Γκλαβά Ρουμελιώτη Ειρήνη, Δαφαλιάς Κωνσταντίνος, Δαφαλιάς Παναγιώτης,Δερμεντζίδης Κυριάκος,Καμπέρου Κρυστάλω, Κοντογεώργη Βασιλική Κοροβίλα Μαρία ,Λίτσι Αρντενίσα ,Ντόκου Μαρία ,Παναγοπούλου Αγγελική Παπαχριστοπούλου Μαρία ,Πεντζιάς Γεώργιος ,Πλιατσικούρα Ιωάννα Ρήγα Αικατερίνη ,Σμπιλή Αναστασία ,Στέργιου Αγάπη ,Τζούδας ΝικόλαοςΤριανταφύλλου Αντωνία ,Τσάκαλος Σοφοκλής ,Τσάκαλου Συμέλλα Χαραλαμποπούλου Αναστασία
Συντονίστρια εκπαιδευτικός: Ρήγα Αγγελική ΠΕ 02.
Γενικό Λύκειο Καλαβρύτων ΄΄Ευσέβιος Κηπουργός ΄΄
Περίληψη
Στην εργασία μας θα μιλήσουμε και θα αναδείξουμε το Ολοκαύτωμα της πόλης μας στις 13/12/1943 και θα στείλουμε ένα μήνυμα ειρήνης πιο επίκαιρο από ποτέ. Η ιστορία μας θα επικεντρωθεί στα γεγονότα του Β΄ παγκοσμίου πολέμου και στο Ολοκαύτωμα της πόλης μας. Φέτος που το μουσείο Καλαβρυτινού ολοκαυτώματος εορτάζει 20 έτη λειτουργίας θα το τιμήσουμε με μία ανάλογη αναφορά στην τοπική μας -ξεχωριστή πανελλαδικά- ιστορία. Η πόλη που πρωταγωνίστησε στην Εθνική μας Επανάσταση, που σήκωσε το λάβαρο της ελευθερίας έγινε Τόπος μαρτυρικής θυσίας του πληθυσμού του και στον Β΄ παγκόσμιο πόλεμο.Η πόλη των Καλαβρύτων κάηκε ολοσχερώς , ο ανδρικός πληθυσμός και τα αγόρια άνω των 14 ετών εξοντώθηκαν και οι γυναίκες -τραγικές φιγούρες, σκιές του εαυτού τους, χήρες ή ορφανές σήκωσαν το βάρος της επόμενης ημέρας.
Η εργασία μας θα περιλαμβάνει την παρουσίαση από το οπτικοακουστικό υλικό, παραγωγής των μαθητών/τριών μας ,( μετά από τις επισκέψεις στους αντίστοιχους τόπους μαρτυρίου, όπου γράφτηκε με χρυσά γράμματα η μελανή αλλά συνάμα και ένδοξη εκείνη σελίδα της ιστορικής μας διαδρομής, ) που συμμετέχουν σε αυτή, εικαστικές δημιουργίες /ζωγραφιές από τους ίδιους, με θεματολογία σχετική του περιεχομένου που πραγματευόμαστε σε αυτήν την στιγμή ορόσημο της ιστορίας μας, τοπικής και εθνικής, αλλά και ένα τελικό βίντεο με ανάλογο συγκεντρωτικό υλικό.Σκοπός τελικός να ακουστεί η τοπική μας ιστορία αλλά και να διατυπαντίσουμε το σύνθημα για Παγκόσμια Ειρήνη και ανθρωπιά. Ένα μήνυμα πιο επίκαιρο από ποτέ στο σύγχρονο ταραγμένο και ασταθή κόσμο που ζούμε!
35
«Αρχιτεκτονικές γωνιές της Καρδαμύλης»
Μαρία- Ελίζα Μουρούφα, Ευστράτιος Πίτσουλας- Διακουμέας, Μαρίνα Πίτσουλα- Διακουμέα, Παναγιώτης Χοντζέας
Συντονίστριες καθηγήτριες:Καραμπάτσου Καντιάνα-Κωνσταντίνα (ΠΕ02), Σκαρέα Αικατερίνη (ΠΕ 02),Δημοπούλου Στασινή (ΠΕ06), Γκουβά Παναγιώτα (ΠΕ86)
Γενικό Λύκειο Καρδαμύλης
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η παρουσίαση θα αναδείξει κάποιες αρχιτεκτονικές γωνιές της Καρδαμύλης που έχουν έντονο ενδιαφέρον. Θα σταθούμε ιδιαίτερα στον Πύργο του Μούρτζινου-Τρουπάκη το αμυντικό μανιάτικο συγκρότημα των νεότερων χρόνων. Το συγκρότημα αποτελείται από τρεις οχυρωματικούς περιβόλους, τον πύργο, την οχυρή κατοικία, τα βοηθητικά κτίσματα και το ναό του Αγίου Σπυρίδωνα. Πολύ κοντά στις πυργοκατοικίες βρίσκεται ο κεντρικός δρόμος η αγορά της Καρδαμύλης όπου ξεχωρίζουν τα παλιά σπίτια με την παραδοσιακή αρχιτεκτονική τους, τις καμάρες, τα μπαλκόνια και τα αγκονάρια. Κατευθυνόμενοι προς τη θάλασσα θα δούμε να ξεχωρίζει η καμινάδα του παλιού εργαστασίου. Το εργοστάσιο είναι το παλιό ελαιοτριβείο-πυρηνελαιουργείο-σαπουνοποιείο ένα από τα ελάχιστα βιομηχανικά κτήρια των πρώτων δεκαετιών του αιώνα στη μεσσηνιακή Μάνη. Ήταν το μοναδικό του είδους στην περιοχή και κάλυπτε τις ανάγκες ηλεκτροδότησης του χωριού και αποτέλεσε πόλο έλξης ανθρώπων και προϊόντων γύρω από αυτό και τις λειτουργίες του. Θα κλείσουμε με το παλιό τελωνείο στο λιμάνι της Καρδαμύλης ένα κτίσμα ιστορικής σημασίας που λειτουργούσε ως ιδιωτικό τελωνείο μέχρι τις αρχές του 20ου αιώνα. Οι αρχιτεκτονικές αυτές γωνιές θα παρουσιαστούν σε ένα power point με εικόνες-φωτογραφίες που θα τραβήξουν οι μαθητές/τριες καθώς και με κείμενα – αφήγηση από τους ίδιους τους μαθητές/τριες.
36
Ιερό του Άμμωνα Δία στην Καλλιθέα και του Ποσειδώνα στο Ποσείδι: δύο σημαντικά τοπόσημα της Κασσάνδρας
Αγκάπε Πάουλ, Ακριβός Παναγιώτης, Βαμβακά Μαρία, Βαχτανίδου Κωνσταντίνα, Γουναρίδης Νικόλαος, Καλανίδου Χριστίνα, Καραγκεζίδου Κατερίνα, Καρδαμηλιώτη Δήμητρα, Λεμονή Μαρία – Χριστίνα, Σούμπασι Μαρίνα, Τσαντεκίδης Θεόδωρος, Παπαγγέλου Δανάη – Νεφέλη, Παπαδόπουλος Γεώργιος, Παραδείση Μαρία, Ραπάι Ιωάννα, Σάλλια Εμμανουέλα, Τσέχου Σαμάντα, Τσόγκας Νικόλαος – Παναγιώτης, Φώτη Ευαγγελία, Χασάπης Δημήτριος – Άγγελος
Μπέλλας Ιωάννης (ΠΕ02), Σαριδάκη Σοφία (ΠΕ02)
ΓΕΛ ΚΑΣΣΑΝΔΡΑΣ
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η χερσόνησος της Κασσάνδρας στη Χαλκιδική είναι ένας τόπος με μακραίωνη ιστορία, στον οποίο υπάρχουν αρκετά μνημεία διαφόρων εποχών. Δύο από αυτά, το ιερό του Άμμωνα Δία στην Καλλιθέα και του Ποσειδώνα στο Ποσείδι αποτελούν σημαντικά τοπόσημα της συγκεκριμένης χερσονήσου. Το μεν πρώτο λόγω της σπανιότητας της λατρείας του Άμμωνα στον ελλαδικό χώρο, το δε δεύτερο λόγω της πρωιμότητάς του. Με την παρούσα εργασία αρχικά οι μαθητές θα έρθουν σε επαφή με τα παραπάνω μνημεία και θα αναζητήσουν πληροφορίες για το χρόνο κατασκευής τους και το ρόλο που διαδραμάτισαν και διαδραματίζουν στην τοπική ιστορία και κοινωνία. Στη συνέχεια θα γίνει προσπάθεια να κοινωνήσουν τις πληροφορίες αυτές και στην τοπική κοινωνία και στους επισκέπτες της περιοχής με τη χρήση του διαδικτύου και το κατάλληλο οπτικοακουστικό υλικό.
37
Η φιλοσοφική παρακαταθήκη της Αχαϊκής Συμπολιτείας
Μαριάννα Αλεξανδροπούλου, Αιμιλία Αλεξοπούλου, Αλεξάνδρα Αλεξοπούλου , Εμμανουήλ Κυδωνιάτης, Λυδία Μελεσσανάκη.
Επιβλέπουσα: Ευγενία Κυρίτση, ΠΕ02.
ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΚΑΣΤΡΙΤΣΙΟΥ
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Μελετώντας κανείς τα φιλοσοφικά ρεύματα της αρχαιότητας δεν θα μπορούσε να ανιχνεύσει κάποιο αυτόνομο κίνημα στην Αχαΐα παρόμοιο με αυτό άλλων πόλεων- κρατών, όπως για παράδειγμα της Αθήνας. Ωστόσο , κατά τη διάρκεια του 3ου αιώνα π.Χ. και στα πλαίσια της Αχαϊκής συμπολιτείας, οργανώθηκε μια ομοσπονδία πόλεων στην Πελοπόννησο εισάγοντας και εφαρμόζοντας στην πράξη αρχές πολιτικής φιλοσοφίας. Οι τελευταίες δείχνουν να αφορμώνται από την Αριστοτελική μεσότητα, την στωική προσήλωση στην έννοια του καθήκοντος καθώς και στην τέχνη της ρητορικής. Κύριοι θεωρητικοί εκφραστές της υπήρξαν ο ιστορικός Πολύβιος ο Μεγαλοπολίτης ο οποίος περιγράφει μια μορφή πρακτικής και όχι θεωρητικής (μεταφυσικής ή οντολογικής) φιλοσοφίας προσανατολισμένη αυστηρά στην ηθική και τη δικαιοσύνη.
38
«Ελιά: Ο Πράσινος Χρυσός της Λακωνικής Γης.
Βαδάσης Κωνσταντίνος, Βεργυρή Ευγενία, Βεργυρή Παναγιώτα, Βεργυρή Στυλιανή, Βλάχου Μαρία, Γκέλι Φλόρα, Δανάσκου Παναγιώτα, Νταλιάνη Βασίλεια, Νταλιάνη Παναγιώτα, Πολολός Δημήτριος, Πολολού Ιωάννα, Παπαδάκου Κυριακή–Μαρία, Πουλαδάκης Αναστάσιος, Πουλαδάκης Ηλίας, Χρόνης Παναγιώτης, Θεοδωρακάκος Πέτρος, Κουμάνδαρος Ιωακείμ-Νικόλαος, Κουμρία Κλεμεντίνα, Κωνσταντακάκου Βαρβάρα
Επιβλέποντες: Κουτσομιχάλης Δημήτρης ΠΕ80, Σαλτάρη Γεωργία ΠΕ86
Γενικό Λύκειο Κροκεών Λακωνίας Νικηφόρος Βρεττάκος
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα εστιάζεται στην ελιά και το ελαιόλαδο ως θεμελιώδη στοιχεία της οικονομικής, κοινωνικής και πολιτισμικής ζωής των Κροκεών Λακωνίας. Η ελιά προσεγγίζεται όχι μόνο ως αγροτικό προϊόν, αλλά ως πολιτισμικό σύμβολο, φορέας γνώσης και βιωματικής εμπειρίας, άρρηκτα συνδεδεμένος με την ιστορία, τη διατροφή και την ταυτότητα της τοπικής κοινότητας.
Οι δράσεις περιλαμβάνουν εισηγήσεις από αγρότες και γεωπόνους σχετικά με την καλλιέργεια της ελιάς, τις παραδοσιακές και σύγχρονες πρακτικές παραγωγής, καθώς και τη σημασία της ποιότητας και της βιωσιμότητας. Παράλληλα, πραγματοποιούνται εκθεσιακές παρουσιάσεις εργαλείων και αρχειακού υλικού, επισκέψεις στο Μουσείο «Ελιάς και λαδιού Λακωνίας» και σε ελαιοτριβεία παραγωγής ελαιολάδου, που στοχεύουν στην καλλιέργεια διατροφικής παιδείας και πολιτιστικής συνείδησης. Μέσα από τη διασύνδεση γνώσης και εμπειρίας, η ενότητα αναδεικνύει την ελιά ως «πράσινο χρυσό» των Κροκεών και ως μοχλό τοπικής ανάπτυξης και πολιτιστικής συνέχειας.
Το πρόγραμμα είναι διάρκειας 4 μηνών (Ιανουάριος-Απρίλιος 2026) σε συνεργασία με διάφορους τοπικούς φορείς. Τα αποτελέσματα θα διαχυθούν μέσω της ιστοσελίδας του σχολείου,τη δημιουργία ενός διαδραστικού χάρτη, την πραγματοποίηση των παρουσιάσεων στην τοπική κοινωνία και με τη συμμετοχή στο πανελλήνιο μαθητικό συνέδριο. Η αποτίμηση θα πραγματοποιηθεί μέσω συζητήσεων.
39
«Ήχοι και μάσκες: Η ιστορική πορεία της Φιλαρμονικής και του Καρναβαλιού των Κροκεών.»
Βαδάσης Κωνσταντίνος, Βεργυρή Ευγενία, Βεργυρή Παναγιώτα, Βεργυρή Στυλιανή, Βλάχου Μαρία, Γκέλι Φλόρα, Δανάσκου Παναγιώτα, Κάσα Αρμέλα, Κοντογιάννη Ευαγγελία, Κουμάνδαρος Ιωακείμ-Νικόλαος, Κουμρία Κλεμεντίνα, Κωνσταντακάκου Βαρβάρα, Λένα Κριστιάν, Νταλιάνη Βασίλεια, Νταλιάνη Παναγιώτα, Παπαδάκου Κυριακή–Μαρία, Πολολός Δημήτριος, Πολολού Ιωάννα, Πουλαδάκης Αναστάσιος, Πουλαδάκης Ηλίας, Σέμπε Αντρέι-Κριστιάν, Θεοδωρακάκος Πέτρος, Χρόνης Παναγιώτης
Επιβλέποντες: Κοπίτα Μαρία ΠΕ02, Κουτσομιχάλης Δημήτρης ΠΕ80, Φαρμάκη Σοφία ΠΕ04.02
Γενικό Λύκειο Κροκεών Λακωνίας Νικηφόρος Βρεττάκος
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα επικεντρώνεται στη μουσική και εθιμική παράδοση των Κροκεών, αναδεικνύοντας το Καρναβάλι και τη Φιλαρμονική ως βασικούς πυλώνες της τοπικής πολιτισμικής ταυτότητας και της συλλογικής μνήμης. Μέσα από μια βιωματική και συμμετοχική προσέγγιση, διερευνάται η ιστορική διαδρομή της Φιλαρμονικής και ο ρόλος της στη δημόσια και κοινωνική ζωή του τόπου, καθώς και το καρναβαλικό έθιμο ως ζωντανή μορφή λαϊκής έκφρασης, κοινωνικής συνοχής και διαγενεακής συνέχειας.
Οι δράσεις περιλαμβάνουν αφηγήσεις προφορικής ιστορίας από ντόπιους κατοίκους και ενεργούς συμμετέχοντες στο Καρναβάλι και τη Φιλαρμονική, θεματικές εισηγήσεις, εκθεσιακές παρουσιάσεις αρχειακού υλικού, φωτογραφιών και παραδοσιακών αντικειμένων, καθώς και μουσικές εκδηλώσεις. Παράλληλα, υλοποιούνται βιωματικά εργαστήρια, όπως η κατασκευή καρναβαλικών μασκών σε συνεργασία με το Σύλλογο Φίλων Καρναβαλιστών , ενισχύοντας την ενεργό συμμετοχή των μαθητών και των κατοίκων της κοινωνίας και τη μετάδοση της πολιτιστικής γνώσης στις νεότερες γενιές.
Το πρόγραμμα είναι διάρκειας 4 μηνών (Ιανουάριος-Απρίλιος 2026) σε συνεργασία με διάφορους τοπικούς φορείς. Τα αποτελέσματα θα διαχυθούν μέσω της ιστοσελίδας του σχολείου,τη δημιουργία ενός video, την πραγματοποίηση των παρουσιάσεων στην τοπική κοινωνία και με τη συμμετοχή στο πανελλήνιο μαθητικό συνέδριο. Η αποτίμηση θα πραγματοποιηθεί μέσω συζητήσεων.
40
«Τα ιστορικά, εμβληματικά κτήρια του Πύργου Ηλείας»
Αλεξανδροπούλου Μαρία, Αποστολοπούλου Σοφία, Βουτσιώτη Ουρανία, Γραμματικοπούλου Μαρία, Δημητροπούλου Γεωργιάννα, Μάρρα Ασημίνα, Νικολακοπούλου Αλεξάνδρα, Νικολοπούλου Μαρία, Νικολοπούλου Σοφία, Νιώτη Ιωάννα, Σπαή Νίκη.
Δάβου Ευγενία, ΠΕ02, Μπιδέρης Αντώνιος ΠΕ03
Γενικό Λύκειο Λάλα
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Τον 19ο και 20ό αιώνα η καλλιέργεια της σταφίδας αναπτύχθηκε ιδιαίτερα στη Δυτική Ελλάδα, και κατά κύριο λόγο στην Ηλεία και την Αχαΐα. Κατά την περίοδο της Βασιλείας του Γεωργίου Α΄ (1863-1913), ο Πύργος, η πρωτεύουσα του νομού Ηλείας, εξελίσσεται σε σταυροδρόμι του εμπορίου της σταφίδας, του «μαύρου χρυσού της Ηλείας» και ως εκ τούτου ακμάζει πολιτιστικά, πνευματικά και οικονομικά. Η κοινωνική, πολιτιστική και οικονομική ανάπτυξη του Πύργου αποτυπώνεται στα εμβληματικά αρχοντικά και νεοκλασικά κτήρια που χτίστηκαν κατά το διάστημα αυτό, τα οποία χαρακτηρίζονται από τη σπουδαία αρχιτεκτονική τους, τη ζωγραφική τους διακόσμηση, τις οροφογραφίες τους και την υψηλή καλλιτεχνική τους αξία. Σήμερα στον Πύργο Ηλείας υπάρχουν 22 διατηρητέα κτήρια και άλλα 61 έχουν κηρυχθεί προστατευόμενα, τα περισσότερα νεοκλασικής αρχιτεκτονικής.
Στην εργασία μας θα παρουσιάσουμε τα εμβληματικά κτήρια του Πύργου Ηλείας τα οποία αποτελούν μέρος της ιστορικής κληρονομιάς της πόλης και παρουσιάζουν μια εικόνα της αρχιτεκτονικής του 19ου αιώνα και των αρχών του 20ου. Κάποια από τα κτήρια αυτά που αφήνουν μια ανεξίτηλη νεοκλασική σφραγίδα στην πόλη όπως: η Δημοτική Αγορά (σημερινό Αρχαιολογικό Μουσείο), το Θέατρο «Απόλλων», ο Ι.Ν. Αγ. Αθανασίου, ο Σιδηροδρομικός Σταθμός Σ.Π.Κ και το Μανωλοπούλειο Νοσοκομείο, είναι έργα του σπουδαίου Γερμανού αρχιτέκτονα Ερνστ Τσίλλερ.
.
41
Φρουροί Της Ηλείας: Τα Βυζαντινά Κάστρα Και Ιστορία Τους
Αθανασοπούλου Αικατερίνη, Βγενοπούλου Αικατερίνη, Δημητροπούλου Γεωργία, Καρκούλια Γεωργία,
Λουρίδα Λαμπρινή ΠΕ02, Γιαννοπούλου Παναγιώτα ΠΕ04.04, Μπουρλή Παυλίνα ΠΕ04.01
Γενικό Λύκειο Λάλα
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η παρούσα εργασία εστιάζει στη μελέτη επιλεγμένων μεσαιωνικών κάστρων του Νομού Ηλείας, τα οποία αποτελούν αντιπροσωπευτικά δείγματα της μεσαιωνικής οχυρωματικής αρχιτεκτονικής από τον 10ο έως τον 16ο αιώνα. Κεντρικός άξονας της έρευνας αποτελεί η περίοδος της Φραγκοκρατίας, κατά την οποία η περιοχή αναδείχθηκε σε διοικητικό και στρατιωτικό πυρήνα του Πριγκιπάτου της Αχαΐας, οδηγώντας σε μια πρωτοφανή οχυρωματική άνθηση. Στο πλαίσιο της μελέτης αναλύονται εμβληματικά μνημεία όπως το κάστρο Χλεμούτσι, το οποίο δεσπόζει ως πρότυπο φράγκικης φρουριακής τέχνης, το κάστρο της Γλαρέντζας που υπήρξε οικονομικό επίκεντρο, καθώς και το κάστρο του Αράκλοβου, αντιπροσωπευτικό των οχυρώσεων της ορεινής ενδοχώρας. Η μεθοδολογική προσέγγιση συνδυάζει τη διεξοδική εξέταση ιστορικών πηγών και βιβλιογραφίας με την αρχαιολογική τεκμηρίωση και τη χρήση σύγχρονου φωτογραφικού υλικού. Μέσα από τη συγκριτική ανάλυση αναδεικνύεται ο ρόλος των κάστρων ως οργανωμένων στρατηγικών, διοικητικών και οικονομικών κέντρων που διαμόρφωσαν τον κοινωνικό ιστό κατά τη βυζαντινή και μεταβυζαντινή περίοδο. Συμπερασματικά, η εργασία στοχεύει στην εμβάθυνση της κατανόησης των κάστρων της Ηλείας ως ζωντανών φορέων ιστορικής μνήμης. Παράλληλα, επιδιώκει την ανάδειξη της πολιτιστικής τους ταυτότητας και της σημασίας τους για την τοπική ιστορία, προτείνοντάς τα ως αναπόσπαστο κομμάτι της εθνικής μας κληρονομιάς.
42
Λάππα Αχαϊας: ένας τόπος να τον ζεις!
Ανθοπούλου Αικατερίνη, Αντωνοπούλου Αθανασία, Γιαννοπούλου Μαρία, Γριτσώνης Φίλιππος, Καραβασίλη Μαρίνα, Λαγού Ελένη-Στεφανία, Λαλάι Ελιντιόνα, Μπέη Ανθή
Επιβλέπουσα: Κουτσαντώνη Αικατερίνη, ΠΕ06
ΓΕΛ Λάππα Αχαϊας
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
To Λάππα Αχαΐας είναι ένα μικρό αλλά ιστορικό χωριό της δυτικής Αχαΐας, με παρελθόν που συνδέεται στενά με τη γεωργία και την παραδοσιακή αγροτική ζωή. Στο παρελθόν, οι κάτοικοι ασχολούνταν κυρίως με την καλλιέργεια σιτηρών, ελιάς και αμπελιών, ενώ η καθημερινότητα χαρακτηριζόταν από έντονο κοινοτικό πνεύμα και απλές συνήθειες. Τα παλιά σπίτια, οι εκκλησίες και τα τοπικά έθιμα μαρτυρούν την ιστορική συνέχεια του τόπου.
Σήμερα, το Λάππα διατηρεί τον ήρεμο χαρακτήρα του, αν και έχει επηρεαστεί από τον σύγχρονο τρόπο ζωής. Πολλοί κάτοικοι εργάζονται σε κοντινές πόλεις, χωρίς όμως να εγκαταλείπουν τη σχέση τους με τη γη. Οι μαθητές, μέσα από αυτή την εργασία, θα παρουσιάσουν το χωριό τους, αναδεικνύοντας το παρελθόν και το παρόν του. Παράλληλα, θα γίνει αναφορά στις γύρω περιοχές, όπως ο βιότοπος της Στροφιλιάς και οι εύφορες πεδιάδες της περιοχής. Οι γύρω περιοχές συνδυάζουν φυσική ομορφιά, καλλιεργήσιμες εκτάσεις και εύκολη πρόσβαση στη θάλασσα, προσφέροντας προοπτικές ανάπτυξης και ποιότητας ζωής.
43
«Απ’ το αμπέλι στο τραπέζι: γεύσεις και μνήμες της Λευκίμμης»
Βάρελη Βασιλική,Βάρελη Μελίνα,Βλάσσης Αλέξανδρος,Βούλγαρης Σπυρίδων,Γαστεράτος Ευγένιος,Γαστεράτου Αγαθή,Δελαβία Βασιλική,Καββαδία Βαρβάρα,Κάντα Αλεξία,Κάντας Κων/νος,Κατσαούνης Αιμίλιος,Κουλούρη Σοφία,Κουλούρη Αλεξάνδρα,Κουλούρης Κων/νος,Κουναδίνη Μαρίνα,Κουρής Αρθούρος,Μεταξάς Άγγελος,Μίαρης Αλέξανδρος,Μικρούλη Σοφία,Μοιρισκλάβου Άννα Μαρία,Μυρίλλας Μιχαήλ,Ντάση Σπυριδούλα,Ντόλλα Ντάνιελ,Παπαπασχάλης Δημήτρης,Πρίτσης Κων/νος,Σαμοίλη Ευαγγελία,Σαμοίλη Μαρία,Σαμοίλης Χρήστος,Χρυσικοπούλου Σμαράγδα,Μίαρης Βασίλης
Επιβλέπουσες: Γιαννούλη Λαμπρινή (ΠΕ06),Πασχαλίνα Γκαπράνη (ΠΕ02), Βάρελη Σοφία (ΠΕ02), Μυσιρλή Αγγελική (ΠΕ02)
ΓΕΛ ΛΕΥΚΙΜΜΗΣ
«ΠΕΡΙΛΗΨΗ»
Η εργασία «Απ’ το αμπέλι στο τραπέζι: γεύσεις και μνήμες της Λευκίμμης» αναδεικνύει την πλούσια αμπελουργική παράδοση της Λευκίμμης στην Κέρκυρα, συνδέοντας την καλλιέργεια σταφυλιών, την οινοπαραγωγή και την τοπική γαστρονομία με πολιτιστικές αναμνήσεις γενεών.
Στα ηλιόλουστα αμπέλια της Λευκίμμης, ανάμεσα σε ελαιώνες και κοιλάδες, καλλιεργούνται σπάνιες τοπικές ποικιλίες όπως το ΚΑΚΟΤΡΥΓΗΣ, το ΣΚΟΠΕΛΙΤΙΚΟ, που δίνουν κρασιά με μοναδικό άρωμα και χαρακτήρα, από ελαφριά αφρώδη μέχρι πλούσια σε τανίνες. (στυφότητα). Αυτά τα σταφύλια, με ιστορία αιώνων, στήριξαν την οικονομία και τις οικογενειακές παραδόσεις, με αγρότες να πατούν τον μούστο σε παραδοσιακά πατητήρια.
Η διαδικασία ξεκινά από τη συγκομιδή ώριμων καρπών, ακολουθούμενη από πίεση, ζύμωση και ωρίμανση, συχνά σε σπιτικές συνθήκες που διασώζουν μνήμες από πανηγύρια με ψητά και τραγούδια κάτω από τα αστέρια. Σύγχρονα οινοποιεία όπως το Pontiglio, με 4,5 εκτάρια αμπελώνων, και το Borovino αναβιώνουν αυτές τις τεχνικές, παράγοντας ποιοτικά κρασιά που τιμούν την παράδοση.
Το κρασί μετατρέπεται σε πολιτιστική γέφυρα, συνδυαζόμενο με τοπικές συνταγές όπως πίτες με μούστο, ψητά με σταφύλια και γλυκά από ρακή, δημιουργώντας γεύσεις που ενώνουν παρελθόν και παρόν σε κοινοτικές γιορτές. Η εργασία προτείνει δραστηριότητες γευσιγνωσίας για μαθητές, ενισχύοντας την εκπαιδευτική αξία της τοπικής κληρονομιάς και προτρέποντας στη διατήρησή της.
44
Γυναίκες της Κέρκυρας: Από τον Κωνσταντίνο Θεοτόκη στις αφηγήσεις των γιαγιάδων μας
Ασπιώτη Αφροδίτη – Φωτεινή, Βερονίκης Βασίλειος, Θανόπουλος Χρήστος, Κάντας Γεώργιος Ερίκος, Κατωμέρη Αντωνία, Κοντολαιμάκη Αναστασία Σπυριδούλα, Κουλούρης Αλέξανδρος, Κουρής Παύλος – Άγγελος, Λαοπόδη Μαρία Σπυριδούλα, Μακαντάνη Στεφανία, Μαραγκού Κωνσταντίνα, Μίαρης Σπύρος, Μπασιάς Χαράλαμπος, Νάος Άρης
Επιβλέπουσες: Πασχαλίνα Γκαπράνη (ΠΕ02), Βάρελη Σοφία (ΠΕ02), Γιαννούλη Λαμπρινή (ΠΕ06), Μυσιρλή Αγγελική (ΠΕ02)
Γενικό Λύκειο Λευκίμμης
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η εργασία με τίτλο «Γυναίκες της Κέρκυρας: από τον Κωνσταντίνο Θεοτόκη στις αφηγήσεις των γιαγιάδων μας» επιχειρεί να διερευνήσει τη θέση και τον ρόλο της γυναίκας στην κερκυραϊκή κοινωνία, από τα τέλη του 19ου έως τις αρχές του 20ού αιώνα, συνδέοντας τη λογοτεχνία με την προφορική ιστορία. Αφετηρία της μελέτης αποτελεί το έργο του Κωνσταντίνου Θεοτόκη, το οποίο εντάσσεται στο ιστορικό και κοινωνικό πλαίσιο της εποχής και αναδεικνύει τις κοινωνικές ανισότητες και τους αυστηρά καθορισμένους έμφυλους ρόλους. Μέσα από την ανάλυση γυναικείων χαρακτήρων εξετάζεται η κοινωνική θέση της γυναίκας, καθώς και οι ρόλοι της ως εργαζόμενης, μητέρας και συζύγου, όπως αποτυπώνονται στον κοινωνικό ρεαλισμό του συγγραφέα. Παράλληλα, η εργασία στρέφεται στην παραδοσιακή κοινωνία της Κέρκυρας, με έμφαση στη Λευκίμμη, και αξιοποιεί συνεντεύξεις ηλικιωμένων γυναικών, οι οποίες προσφέρουν πολύτιμες μαρτυρίες για την καθημερινή ζωή, την εργασία και τις δυσκολίες του παρελθόντος. Η μελέτη συμπληρώνεται με την ανάλυση παλαιού φωτογραφικού υλικού ως φορέα συλλογικής μνήμης. Τέλος, μέσα από τη σύγκριση παρελθόντος και παρόντος, επιδιώκεται να εντοπιστούν αλλαγές και συνέχειες στη θέση της γυναίκας και να καλλιεργηθεί ο κριτικός προβληματισμός των μαθητών σχετικά με τη σύγχρονη κοινωνία.
45
Η Δυτική Αχαΐα στον μυκηναϊκό κόσμο: τρία μνημεία, μία ιστορία
Αθανασοπούλου Ελένη, Αργυροπούλου Ιωάννα- Λούσια, Βασιλοπούλου Χριστίνα, Βλάχου Γεωργία, Βλάχου Φωτεινή, Γκανά Αγγελική, Δημητροπούλου Ιωάννα-Μαρία, Ζαχαροπούλου Θεοδώρα, Θεοδωρακοπούλου Ευτυχία, Καραμάνος Παναγιώτης-Σπυρίδω, Κελεσίδη Παρασκευή, Κελεσίδης Πάυλος, Κόλλιας Νικόλαος, Μανίκα Ανδριάνα, Παναγιωτοπούλου Μαρία, Σπηλιόπουλος Κωνσταντίνος, Σταθοπούλου Κλεονίκη, Χρυσανθόπουλος Νικόλαος
Συντονιστές Εκπαιδευτικοί: Παναγοπούλου Βασιλική (ΠΕ02), Μπιλιανού Μαρία (ΠΕ02), Χαρώνης Χρήστος (ΠΕ04)
ΓΕΛ ΛΟΥΣΙΚΩΝ
Περίληψη
Στην παρούσα εργασία, παρουσιάζουμε τρία εμβληματικά αρχαιολογικά μνημεία της Δυτικής Αχαΐας μέσα από τη δημιουργία ψηφιακού βιβλίου. Στόχος μας είναι η ανάδειξη της τοπικής πολιτιστικής κληρονομιάς και η κατανόηση του ρόλου της περιοχής στον μυκηναϊκό κόσμο της Ύστερης Εποχής του Χαλκού (17ος–11ος αι. π.Χ.). Συγκεκριμένα, εξετάζονται: ο προϊστορικός οικισμός και το μυκηναϊκό νεκροταφείο των Πορτών, η οχυρωμένη μυκηναϊκή ακρόπολη του Τείχους Δυμαίων, και το μυκηναϊκό νεκροταφείο των Σπαλιαρέικων Λουσικών. Μέσα από τη μελέτη της τοπογραφίας, της αρχιτεκτονικής, των ταφικών πρακτικών, των κτερισμάτων και των βιοαρχαιολογικών δεδομένων, αναδεικνύεται ότι η Δυτική Αχαΐα αποτέλεσε ενεργό κόμβο διακίνησης ανθρώπων, αγαθών και πολιτισμικών επιρροών μεταξύ Ιονίου, Πελοποννήσου, Ιταλίας και Ανατολικής Μεσογείου. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη διαχρονική χρήση των μνημείων, στην κοινωνική οργάνωση των τοπικών κοινοτήτων και στη μετάβαση από τις ανακτορικές δομές σε μετανακτορικές κοινωνίες πολεμιστών. Το ψηφιακό βιβλίο λειτουργεί ως σύγχρονο εκπαιδευτικό εργαλείο που συνδυάζει ιστορική έρευνα, τοπική μνήμη και ψηφιακές δεξιότητες. Η εργασία αποδεικνύει ότι η τοπική ιστορία μπορεί να αποτελέσει γόνιμο πεδίο βιωματικής μάθησης και ουσιαστικής σύνδεσης του σχολείου με τον τόπο του.
46
Όταν η συνάντηση για χορό κερδίζει τον χρόνο
Αθανασίου Γιώργος, Ανδριοπούλου Νεφέλη, Γεωργίου Κωνσταντίνος, Γεωργίου Ροζαλία, Γιαννούλης Θανάσης, Δρίτσα Ιωάννα, Κακούρης Παύλος, Καλύβα Νικολέτα, Καψάλη Ραφαέλα, Κουζιώνη Μαρία, Κουτρουμπής Κωνσταντίνος, Κοτσαυτάκης Νίκος, Κυροπούλου Παναγιώτα, Λαζαρίδη Δέσποινα, Λέκκα Μαριτίνα, Λέκκας Νίκος, Μούσα Αλεξάνδρα, Μπαλούμη Γεωργία, Παπαδημητρίου Μυρσίνη, Πάσο Ελεονόρα, Πέτρου Χρύσια, Ραυτοπούλου Κατερίνα, Σχοινοχωρίτης Σωτήρης, Τσιράκης Λάμπρος, Φίλης Χάρης, Φιλιάνδρα Μαριφένια, Φίλη Βασιλική, Χριστοφιλόπουλος Αλέξανδρος
Επιβλέπουσες: Βακουφτσή Έλενα (ΠΕ02), Σιατερλή Χριστίνα (ΠΕ11)
Γενικό Λύκειο Λουτρακίου
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η μελέτη και η προβολή των χορευτικών ηθών και εθιμών της Περαχώρας, ιστορικού χωριού των Γερανείων όρων. Η ομάδα των μαθητών/τριων διαιρέθηκε σε δύο υποομάδες με σκοπό, η πρώτη ομάδα να συλλέξει στοιχεία για τις τράτες της περιοχής και να επικεντρωθεί στην πιο προβεβλημένη τράτα που εμφανίζεται με δύο ονόματα, ως Περαχωρίτικη Τράτα ο Χαραλάμπης, ή Κάλως τη, την Σαρακοστή με τους/τις γηραιότερους/ρες κατοίκους του χωριού να την αναφέρουν ως χορό του Χαραλάμπη. Η έρευνα διεξάγεται με ιστορική μελέτη και επισκέψεις στο Λαογραφικό Μουσείο Περαχώρας, όπως και με συζητήσεις με μέλη του Πολιτιστικού συλλόγου Περαχώρας που γνωρίζουν τους στίχους και παραλλαγές αυτών. Η δεύτερη ομάδα αποτελείται από μαθητές και μαθήτριες που θα χορέψουν και θα τραγουδήσουν την τράτα στην Περαχώρα και στο χώρο του σχολείου. Η συγκεκριμένη Τράτα αναβιώνει με το άνοιγμα του Τριώδιου έως την Καθαρά Δευτέρα σε κεντρικά σημεία στις περιοχές της Περαχώρας αλλά και του Λουτρακίου. Πρόσφατα (Φεβρουάριος 2025), ο χορός της Τράτας/ χορός του Χαραλάμπη εντάχθηκε στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Unesco από τον σύνδεσμο Λουτρακιωτών – Περαχωριστών, ο Ίβυκος , γεγονός που παρακίνησε τους μαθητές και τις μαθήτριες του Λυκείου Λουτρακίου να εμβαθύνουν τις ιστορικές τους γνώσεις για το Χορό του Χαραλάμπη.
47
Εξέχουσες προσωπικότητες του Λουτρακίου
Βρακατσέλης Κωνσταντίνος, Γκιώνης Μάριος, Ισλάμι Μαριλένα, Ισλάμι Μάριος, Παπαδημητρίου Μαρία, Πεπέ Νίκη, Πρίτσου Ειρήνη, Πρίφτη Νικολέτα, Σγουρής Δημήτρης, Σταύρου Ρία, Φιλιάνδρα Νικολέτα, Χρυσούλα Γεωργία
Επιβλέπων/ ουσα: Βακουφτσή Έλενα (ΠΕ02), Δόσχορη Φανή (ΠΕ02)
Γενικό Λύκειο Λουτρακίου
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι να αναδειχθούν οι προσωπικότητες του Λουτρακίου που άφησαν ισχυρό το αποτυπώμα τους στην πόλη. Ο Γιάννης Λαζαρίδης, ο δημοφιλής ηθοποιός Πάντελης Ζερβός, ο Γιώργος Γαλανόπουλος, ο Αντώνης Νικολόπουλος και η σύζυγός του, Ουρανία είναι ονόματα που οι κάτοικοι του Λουτρακίου συναντούν στις πινακίδες των οδών, στα δημόσια κτίρια της πόλης, όπως στο κολυμβητήριο, στο ανοικτό θεάτρο, στο κλειστό γυμναστήριο και στο δημοτικό στάδιο. Άνθρωποι που αγάπησαν με ανιδιοτέλεια τον τόπο τους και στάθηκαν αρωγοί του Λουτρακίου σε τομείς όπως ο αθλητισμός και η εκπαίδευση. Δημιούργησαν ιδρύματα που επιβραβεύουν μαθητές και μαθήτριες της πόλης για τις επιδόσεις τους, ακόμη και σήμερα. Οι μαθητές και οι μαθήτριες του σχολείου αποφάσισαν να ερευνήσουν το συγκεκριμένο θέμα με ενθουσιασμό και ειλικρινή ευγνωμοσύνη για τους συγκεκριμένους ανθρώπους που συνέδραμαν στον τόπο. Τα παιδιά επεξεργάζονται το θέμα με βιβλιογραφική έρευνα τοπικής ιστορίας, με βιβλία που γράφουν για τη βιογραφία και την προσφορά των υπό διερεύνηση προσωπικότητων. Παράλληλα, προγραμματίζονται συνεντεύξεις και συζητήσεις με ανθρώπους που γνώριζαν τα συγκεκριμένα άτομα.
48
Δίολκος. Το χθες και το σήμερα.
Αθανασίου Μαριλένα, Αναστασίου Μελίνα, Γκετσάου Νικολέτα, Δρόσου Χριστίνα, Ζάνι Ελεονόρα, Ισάρα Αρμέλα, Τσαντήλα Κωνσταντίνα
Επιβλέπων/ ουσα: Βακουφτσή Έλενα, ΠΕ02, Καλογεράκη Ιωάννα, ΠΕ02
Γενικό Λύκειο Λουτρακίου
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η Δίολκος στη γεωγραφική θέση Ποσειδωνία μεταξύ της θάλασσιας διαδρομής Λουτρακίου-Κορίνθου αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα, καινοτόμα τεχνικά έργα της αρχαίας Ελλάδας. Η κατασκευή του τοποθετείται στα τέλη του 7ου αιώνα ή στις αρχές του 6ου αιώνα π.Χ. συνδέοντας τον Κορινθιακό με τον Σαρωνικό κόλπο. Η Δίολκος αποτελούσε έναν λιθόστρωτο δρόμο, πάνω στον οποίο μεταφέρονταν διά ξηράς τα πλοία από τον Κορινθιακό στο Σαρωνικό κόλπο, χωρίς τα πλοία να χρειάζεται να κάνουν τον επίκινδυνο περίπλου της Πελοποννήσου. Η Δίολκος ήταν μια πλακόστρωτη πλατφόρμα πάνω στην οποία τοποθετούνταν τα πλοία σε ειδικές τροχοφόρες κατασκευές και σύρονταν με τη βοήθεια γερανών που συνήθως τις έσερναν δούλοι. Η Δίολκος έχει μακραίωνη ιστορία και διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στην οικονομική ανάπτυξη της αρχαίας Κορίνθου. Το ενδιαφέρον των μαθητριών για το θέμα προέκυψε γιατί πρόσφατα το αρχαιολογικό μνημείο αποκαταστάθηκε και αναδείχθηκε. Βρίσκεται σε ένα κομβικό σημείο που συνδέει το Λουτράκι με την Κόρινθο, συνεπώς οι μαθήτριες έχουν σχεδόν καθημερινή επαφή με το μνημείο και την ανάδειξή του.
49
“Tο Παλλημνιακό Ταμείο και το Κτήμα της Παλαιάς Μητρόπολης Λήμνου ως παράδειγμα βιώσιμης ανάπτυξης στο χθες και το σήμερα”
Καρίπη Φωτεινή, Κεχαγιά Δέσποινα, Κεχαγιάς Αργύριος, Κουντούρη-Αρναούτη Αρετή, Σταφίδας Χρήστος, Ψαρρή Αικατερίνη
Επιβλέποντες εκπαιδευτικοί: Παπαπαναγιώτου Μαρία, ΠΕ02/78, Βακιρτζή Βασιλική, ΠΕ80, Καραγιάννης Στυλιανός, ΠΕ03
Γενικό Λύκειο Μούδρου
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Το Παλλημνιακό Ταμείο και το Κτήμα της Παλαιάς Μητρόπολης Λήμνου αποτελούν χαρακτηριστικά παραδείγματα διαχρονικής διαχείρισης συλλογικών και κοινωφελών πόρων, συνδεδεμένων άμεσα με την κοινωνική, οικονομική και περιβαλλοντική ιστορία του νησιού. Μέσα από την ιστορική τους πορεία αναδεικνύεται ένας τρόπος αξιοποίησης της γης που βασίζεται στη μακροχρόνια προοπτική, τον σεβασμό στο φυσικό περιβάλλον και την εξυπηρέτηση των αναγκών της τοπικής κοινωνίας. Το Παλλημνιακό Ταμείο διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στη στήριξη της κοινωνικής συνοχής, της παιδείας και της τοπικής ανάπτυξης, ενώ το Κτήμα της Παλαιάς Μητρόπολης λειτούργησε ως πεδίο εφαρμογής ήπιων μορφών αγροτικής εκμετάλλευσης και ορθολογικής χρήσης των φυσικών πόρων. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη σημασία της αειφορίας, τόσο ως ιστορική πρακτική όσο και ως σύγχρονη αναπτυξιακή ανάγκη, σε μια περίοδο έντονων περιβαλλοντικών προκλήσεων. Παράλληλα, εξετάζεται η σύνδεση των παραδοσιακών μορφών διαχείρισης με τη σύγχρονη οικονομία της Λήμνου, αναδεικνύοντας τη συμβολή τους στη βιώσιμη αγροτική παραγωγή και στην προστασία του τοπίου. Τέλος, τονίζεται η πολιτισμική τους αξία ως φορέων μνήμης, ταυτότητας και περιβαλλοντικής συνείδησης.
50
«Στρατός, νοσοκομεία και ιστορική μνήμη: Η Λήμνος και οι ANZAC στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο»
Αλατερά Ειρήνη, Ζέλιου Παναγιώτα, Καβαλέρος Ευάγγελος-Ελευθέριος, Μπαλτζή Στυλιανή, Ρόκκου Μαρία-Ελένη
Επιβλέποντες εκπαιδευτικοί: Παπαπαναγιώτου Μαρία, ΠΕ02/78, Καραγιάννης Στυλιανός, ΠΕ03
ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΜΟΥΔΡΟΥ
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η Λήμνος κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο αποτέλεσε κομβικό στρατιωτικό και υγειονομικό κέντρο των Συμμαχικών Δυνάμεων, διαδραματίζοντας καθοριστικό ρόλο στη νοσηλεία των στρατευμάτων των ANZAC κατά την εκστρατεία της Καλλίπολης. Στόχος της εργασίας είναι η ανάδειξη της στρατηγικής σημασίας του νησιού, η μελέτη της οργάνωσης και λειτουργίας των στρατιωτικών νοσοκομείων, καθώς και η αποτίμηση των κοινωνικών και πολιτισμικών επιπτώσεων που επέφερε η παρουσία αυστραλιανών και νεοζηλανδικών στρατευμάτων στον τοπικό πληθυσμό. Παράλληλα, εξετάζεται η συγκρότηση της ιστορικής μνήμης και οι διαχρονικοί δεσμοί που διαμορφώθηκαν μεταξύ της Λήμνου, της Αυστραλίας και της Νέας Ζηλανδίας, τόσο σε θεσμικό όσο και σε κοινωνικό επίπεδο. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις πρακτικές μνήμης, όπως οι επετειακές τελετές, τα μνημεία και οι εκπαιδευτικές πρωτοβουλίες, οι οποίες συμβάλλουν στη διατήρηση και αναπαραγωγή της κοινής ιστορικής κληρονομιάς. Μέσα από τη σύνδεση στρατιωτικής ιστορίας, ιατρικής φροντίδας και ιστορικής μνήμης, η Λήμνος αναδεικνύεται ως τόπος διεθνούς μνήμης και διαπολιτισμικής συνάντησης, με διαχρονική σημασία για την κατανόηση του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου και τη διαμόρφωση δεσμών συνεργασίας και ιστορικής συνείδησης μεταξύ Ελλάδας, Αυστραλίας και Νέας Ζηλανδίας.
51
Η Δίκλιτη Εκκλησία Ευαγγελισμού της Θεοτόκου και Αγίας Παρασκευής του Μοχού
Βεληβασάκης Γ., Γκιοκόλα Α., Γκύλα Τ., Κατεχαράκης Γ., Κατριαδάκη Σ., Κορνελάκη Α., Κρητικάκη Δ., Λαρεντζάκη Δ., Παπασηφάκης Α., Πασπαράκη Δ., Φουκαράκης Χ., Χατζάκης Σ.
Φραγκομανώλη Σταυρούλα ΠΕ02, Γιαννοπούλου Ειρήνη ΠΕ02, Περιστέρη Μαρία ΠΕ02
ΓΕΛ. Μοχού Ηρακλείου
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Οι μαθητές της Β’ Λυκείου του ΓΕΛ Μοχού, στο πλαίσιο Φιλολογικών μαθημάτων, εμβαθύνουν σε πανανθρώπινες αξίες, όπως η αγάπη και η φιλία, η ειρήνη και η ευτυχία, η αυθεντικότητα και η ανιδιοτέλεια στις πράξεις, η υπομονή και η ελπίδα, ο παρήγορος και αληθινός λόγος, το ευμετάβλητο της ζωής. Συνδέοντας τη σκέψη των Αρχαίων Τραγικών με τη διδασκαλία των Πατέρων της Εκκλησίας, συνειδητοποιούν τη διαχρονικότητα αυτών των εννοιών και τις αναζητούν στην τοπική τους ιστορία. Επίκεντρο της έρευνάς τους αποτελεί η δίκλιτη εκκλησία του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου και Αγίας Παρασκευής που βρίσκεται στην πλατεία του χωριού τους. Μέσα από τη βιωματική συνέντευξη του εφημέριου, οι μαθητές ανακαλύπτουν το ιστορικό της θεοσημείωτης εύρεσης της εικόνας του Ευαγγελισμού και αναζητούν μαρτυρίες για θαυματουργά γεγονότα που συγκλόνισαν την περιοχή. Στη συνέχεια, λειτουργώντας ομαδοσυνεργατικά, μετουσιώνουν την αποκτηθείσα γνώση σε πρωτότυπη δημιουργία. Συνθέτουν μαντινάδες, κατασκευάζουν χριστουγεννιάτικες κάρτες και ημερολόγια τοίχου, σχεδιάζουν ψηφιακά ημερολόγια και δημιουργούν παρουσιάσεις με τη συμβολή της Τεχνητής Νοημοσύνης. Η δράση τους συνεχίζεται με μελέτη και καλλιτεχνική έκφραση, παραγωγή βίντεο για το Πανελλήνιο Σχολικό Δίκτυο και εκπομπές στο European School Radio, αναδεικνύοντας πώς η σύζευξη παράδοσης και τεχνολογίας μπορεί να προσφέρει μια σύγχρονη ματιά στον πολιτισμό και την πνευματικότητα του τόπου τους.
52
Οι μαθητές της Νέας Περάμου στα ίχνη του Παυσανία!
Βιλάνου Αλεξάνδρα, Γρυπάρη Μιχαέλα, Ζήνα Ειρήνη, Καβαλιέρου Κατερίνα, Καστρινάκη Αγγελική, Παπαδόπουλος Νικόλαος, Σαντή Δήμητρα, Τριανταφυλλίδης Παντελής, Φατούρου Κωνσταντίνα
Επιβλέποντες: Δούκα Ελένη ΠΕ02 , Γεωργαντάς Δημήτρης ΠΕ 04.02
ΓΕΛ ΝΕΑΣ ΠΕΡΑΜΟΥ
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Ο προσφυγικός συνοικισμός της Νέας Περάμου Αττικής γεννήθηκε μέσα από τη μνήμη και την απώλεια, ως απόηχος της Μικρασιατικής Καταστροφής του 1922. Πρόσφυγες κυρίως από την Πέραμο της Κυζίκου και άλλες περιοχές της Προποντίδας έφτασαν στις ακτές της Δυτικής Αττικής σε έναν τόπο άγονο αλλά «φιλόξενο», κοντά στη θάλασσα που τους θύμιζε την πατρίδα που άφησαν πίσω. Με το πέρασμα του χρόνου, η Νέα Πέραμος ως συνοικισμός οργανώθηκε διοικητικά και εξελίχθηκε σε κοινότητα, αποκτώντας σχολεία, δημόσιους χώρους και θεσμούς που σφράγισαν τη συλλογική ταυτότητα. Έτσι, το τραύμα της προσφυγιάς συνυφάνθηκε με τη δημιουργία και οι κάτοικοι , οργανικό πλέον τμήμα της ελληνικής κοινωνίας και πολιτείας, συμμετέχουν ενεργά και συνδέονται με σημαντικές στιγμές της Νεότερης Ελληνικής Ιστορίας.
Με την παρούσα εργασία οι μαθητές του Γελ Νέας Περάμου θα γνωρίσουν το προσφυγικό ταυτοτικό στοιχείο της πόλης τους αλλά και προσωπικότητες της περιοχής που ενσάρκωσαν πρότυπα αυτοθυσίας, γενναιότητας και συλλογικότητας μέσα από την συμμετοχή και τη δράση τους κατά την εκτύλιξη γεγονότων της Νεότερης Ελληνικής Ιστορίας. Ταυτόχρονα, η σύγχρονη Νέα Πέραμος θα αποτελέσει ένα ενδιαφέρον πεδίο για τους μαθητές, ώστε να αναπτύξουν ένα ταξίδι δημιουργικότητας με εικαστικά και λογοτεχνικά πονήματα, στα οποία αναμένεται να αποτυπωθούν οι νεανικές «αναπαραστάσεις» του τόπου.
53
Θεόκλητος Φαρμακίδης: Από το φως της πίστης στο φως της γνώσης
Αναστασοπούλου Νεφέλη, Βλαχάκης Παναγιώτης, Γιωτάκη Δέσποινα, Ζηκόπουλος Χρήστος, Ζήσου Ανδρομάχη, Καλογιάννης Απόστολος, Καραλαριώτη Παρασκευή, Κατεζόγλου Δήμητρα, Κουτσιαυτούλη Όλγα, Λέτσιος Γεώργιος, Μπαρμπούτης Σταύρος, Νατσιούλας Δημήτρης, Ντεντγκιονάι Χρήστος, Πανταζή Σοφία, Χατζή Αίγλη, Χατζή Κωνσταντίνα
Επιβλέποντες καθηγητές: Σακελλαρίου Δημήτρης ΠΕ02, Βαδόλα Παναγιώτα ΠΕ 02, Χατζηνικολούλη Αποστολία ΠΕ02
Γενικό Λύκειο Νίκαιας Λάρισας
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η εργασία μας αφορά τη δημιουργία ιστορικού ντοκιμαντέρ που καταγράφει την πολυκύμαντη ζωή Θεόκλητου Φαρμακίδη, επιφανούς τέκνου της Νίκαιας και κορυφαίου εκπροσώπου του νεοελληνικού διαφωτισμού. Ο Φαρμακίδης υπήρξε μια πολύπλευρη προσωπικότητα που αφιέρωσε τη ζωή του στην υπηρεσία της πατρίδας, αλλά και στην υπεράσπιση της πίστης του και των αξιών του που τον οδήγησαν μέσα από τη σύγκρουση και την αμφισβήτηση στην αναγνώριση και την καταξίωση.
Παθιασμένος με την πίστη στην ορθότητα των απόψεών του ήρθε σε σφοδρή σύγκρουση με ισχυρούς αντιπάλους πολιτικούς και πνευματικούς, όπως ήταν ο Καποδίστριας και ο έτερος Θεσσαλός εκπρόσωπος του Νεοελληνικού διαφωτισμού Κωνσταντίνος Οικονόμος ο εξ Οικονόμων. Πιστός στις αρχές του και αδιάφθορος ως το τέλος της ζωής του, κληροδότησε τα λιγοστά του υπάρχοντα σε φίλους και συγγενείς, τα βιβλία του στο Πανεπιστήμιο και τις αξίες του στον νεότερο ελληνισμό για μια ζωή ταγμένη στην ανιδιοτελή υπηρεσία της πατρίδας.
54
Τα μνημεία του τόπου μας: ένα ταξίδι στην ιστορία!
Φιώτη Γεωργία, Κουκουλά Αγγελική, Αλιμέτα Γκρισέλντα, Αλυγιζάκη Ιωάννα, Δρακάκη Τερψιχόρη, Ζουριδάκη Φαίδρα- Αθανασία, Λάπι Μερλίνα, Μαθιουδάκη Παναγιώτα, Μπαχούσι Μικαέλα, Μπολιεράκη Αναστασία, Ντότσι Αλεξάντρα, Ντυμπέλι Τζέσικα, Ξανθάκη Σοφία, Πατσουράκη Ευαγγελία, Πατσουράκη Μαρία- Ελένη, Περράκη Ζαφειρούλα, Στερμούγκου Κεϊσιάνα, Συροκάκης Αντώνιος, Τσέλα Μπρικένα
Επιβλέπουσες: Σιβένα Ελένη (ΠΕΟ2), Σταυρίδου Σταματία (ΠΕ11)
Γενικό Λύκειο Παλαιόχωρας
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Τόπος αναφοράς της παρούσας ερευνητικής εργασίας είναι η Παλαιόχωρα, μια μικρή κωμόπολη του Δήμου Πελεκάνου στο νοτιοδυτικό άκρο της Κρήτης. Η Παλαιόχωρα, η «Νύμφη του Λιβυκού Πελάγους», φημίζεται για το φυσικό κάλλος και τη μακραίωνη ιστορία της. Σκοπός της ερευνητικής εργασίας είναι η μελέτη της ιστορίας του ενετικού φρουρίου της περιοχής, γνωστού και με την προσωνυμία «Κάστρο-Σέλινο». Εξετάζεται η ιστορική διαδρομή του μνημείου από τον 13ο αιώνα μ.Χ. έως τη σύγχρονη εποχή, με έμφαση σε κομβικές ιστορικές περιόδους, όπως η Ενετοκρατία, η περίοδος της οθωμανικής κυριαρχίας στη νήσο, η γερμανική Κατοχή, η μεταπολεμική και η σύγχρονη Ελλάδα. Διερευνώνται, επίσης, η σχέση του ενετικού κάστρου με την τοπογεωγραφία της περιοχής και η σύνδεσή του με την οικονομική, κοινωνική και πολιτισμική ζωή της κωμόπολης σε συγχρονικό και διαχρονικό επίπεδο. Οι ιστορικές αναφορές πλαισιώνονται από φωτογραφικό υλικό που συγκεντρώθηκε από την αυτοψία του χώρου, τη βιβλιογραφική και τη διαδικτυακή έρευνα. Τέλος, η στενή σύνδεση του ενετικού κάστρου με τη ζωή της τοπικής κοινωνίας τεκμηριώνεται μέσα από τις συλλογικές μνήμες και από τα προσωπικά βιώματα κατοίκων της περιοχής.
55
«Τότε και Τώρα:ο τόπος μας μέσα από τα μάτια ενός συγγραφέα: Μια βιωματική δράση στο σχολείο».
Aθανασοπούλου Αναστασία,Ζαμπάρα Ελένη,Κουτσογιάννη Βασιλική, Κουτσογιάννη Παρασκευή,Λιάπη Λαμπρινή,Ντζάθα Σπυριδούλα,Παπαρίζου Παναγιώτα,Σουφλάκης Χρήστος,Στραβομύτης Οδυσσέας,Χολή Ελένη,Ψειμάδα Δωροθέα
Επιβλέπων/ ουσα:Γερολύμου Βικτωρία ΠΕ02
Γενικό Λύκειο Παναιτωλίου Αιτωλοακαρνανίας
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Τότε και τώρα ο τόπος μου μέσα από τα μάτια ενός συγγραφέα» έχει ως βασικό άξονα τη σύνδεση των βιωμάτων του παρελθόντος με τις εμπειρίες των νέων του σήμερα μέσα από τη συνάντηση των μαθητών με ένα συγγραφέα και δάσκαλο καταγόμενο από τον τόπο τους. Στόχος του προγράμματος είναι η ανάδειξη της τοπικής ιστορίας, της προφορικής μνήμης και της πολιτιστικής ταυτότητας μέσα από προσωπικές αφηγήσεις που αφορούν τα παιδικά χρόνια, την καθημερινή ζωή, το σχολείο, τα παιχνίδια και τις καλλιέργειες της περιοχής στο παρελθόν.
Κατά τη διάρκεια της δράσης οι μαθητές έρχονται σε διάλογο με τον συγγραφέα συγκρίνοντας το «τότε» με το «τώρα» αναγνωρίζοντας ομοιότητες και διαφορές στον τρόπο ζωής και τις αξίες. Μέσα από βιωματικές και δημιουργικές δραστηριότητες όπως συζητήσεις, γραπτές εργασίες και καλλιτεχνικές παρεμβάσεις οι μαθητές καλλιεργούν την ιστορική σκέψη, την ενσυναίσθηση και τη δημιουργική έκφραση. Η δράση αναδεικνύει τον τόπο ως ζωντανό φορέα μνήμης και εμπειρίας και ενισχύει τη σύνδεση των νέων με την πολιτιστική τους κληρονομιά προβάλλοντας τη σημασία της αφήγησης και της βιωματικής μάθησης στη σύγχρονη εκπαίδευση.
56
ΤΟ ΚΑΣΤΡΟ (ΒΟΥΚΑΤΙΟΝ) ΤΗΣ ΠΑΡΑΒΟΛΑΣ: ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΑΡΧΑΙΑΣ ΑΙΤΩΛΙΚΗΣ ΟΧΥΡΩΣΗΣ”
Καροπούλου Ε., Λαμπρακοπούλου Ελ., Μάνια Δ., Μούτσα Σ., Μπουρλιάσκου Κ., Νικοδημητρόπουλος Κ., Παπαχρήστος Ορ., Σαμψώνα Β., Σταμπολίτη Β., Σούκη Μ., Σούκης Κ., Τσώρακα Αμ., Φουντούλη Δ., Χάσκια Ερ.
ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ: Λιάπη Ειρήνη ΠΕ02, Σαρδέλης Αθανάσιος ΠΕ02, Κοντοπάνος Αναστάσιος ΠΕ11
ΓΕΛ ΠΑΡΑΒΟΛΑΣ ΝΟΜΟΥ ΑΙΤΩΛ/ΝΙΑΣ
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η παρούσα εργασία πραγματεύεται την οχυρωματική διαδρομή της κωμόπολης Παραβόλας του δήμου Αγρινίου στα βόρεια της λίμνης Τριχωνίδας, όπου στην άκρη του οικισμού υψώνεται ένας λόφος που ονομάζεται Παλιόκαστρο, με πανοραμική θέα στη λίμνη Τριχωνίδα, στην κορυφή του οποίου σώζονται τα ερείπια της αρχαίας Αιτωλικής πόλης Βουκάτιον. Στα ερείπια του κάστρου συνυπάρχουν στοιχεία από την Αρχαία, την Ελληνιστική, τη Βυζαντινή και την Οθωμανική περίοδο.
Παρά την ονομασία «πύργος», δεν πρόκειται απλά για έναν πύργο, αλλά για απομεινάρια της οχύρωσης μιας αρχαίας πόλης με τείχη, πύργους και την ακρόπολη στην κορυφή της οποίας δεσπόζει ο μεσαιωνικός πύργος. Η οχύρωση της πόλης αποτελούνταν από ευρύ περίβολο ο οποίος σήμερα διατηρείται καλύτερα στο βόρειο τμήμα του, όπου σε ορισμένα σημεία το τείχος διατηρεί σχεδόν το αρχικό του ύψος. Η εργασία εστιάζει στην ιστορική διαδρομή του οχυρωματικού αυτού συμπλέγματος, των κτιρίων του, της λειτουργίας τους και συλλήβδην της σημασία τους ως σημείο στρατηγικό και πολιτικοοικονομικό της περιοχής. Στην κατασκευή της οχύρωσης παρατηρούνται διαφοροποιήσεις που υποδηλώνουν επιδιορθώσεις και συμπληρώσεις της οχύρωσης από την αρχική φάση, του 5ου αι. π.χ, έως και τη Βυζαντινή περίοδο που χτίστηκε και ενσωματώθηκε στο οχυρωματικό σύμπλεγμα και ο παρακείμενος ναός της Παναγίας του Κάστρου (Κοίμηση της Θεοτόκου), ο οποίος είναι περιορισμένος στο ανατολικό μέρος του μεσαίου κλίτους παλαιοχριστιανικής βασιλικής του 6ου αι. Ιδιαίτερη σημασία έχει η μορφολογία της αψίδας.
Τέλος, η εργασία επιδιώκει να προσφέρει μια σφαιρική εικόνα για το ρόλο του Κάστρου ή Πύργου της Παραβόλας (κατά την επικρατούσα σύγχρονη ονοματοχρησία) διαχρονικά.
57
Μνημεία της δεκαετίας του ’40 στην περιοχή Ελειού – Πρόννων Κεφαλληνίας.
Αντωνίου Δήμητρα, Κουτροκόης Γεράσιμος, Μανέντη Άννα – Μαρία, Μαράτου Αννέτα, Σινάι Νουρέλιο, Σκληρού Παρασκευή, Τζόκα Ρενίς, Παπαδάτου Σπυριδούλα.
Επιβλέπουσα: Καλλιβωκά Σταματούλα , ΠΕ02.
Ημερήσιο Γενικό Λύκειο Πάστρας Κεφαλληνίας
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η παρούσα εργασία εστιάζει στα μνημεία της δεκαετίας του ’40 στην περιοχή Ελειού- Πρόννων Κεφαλληνίας όπου βρίσκεται και το σχολείο μας. Το νησί της Κεφαλονιάς εξαιτίας , κυρίως, του ορεινού ανάγλυφου , με το όρος «Αίνος» να κυριαρχεί στο μεγαλύτερο μέρος του, είχε συμμετοχή τόσο στην Εθνική Αντίσταση όσο και στον Εμφύλιο Πόλεμο που ακολούθησε. Τα μνημεία στα οποία αναφέρεται η παρούσα εργασία είναι τρία. Το πρώτο βρίσκεται στον οικισμό της Πάστρας όπου εδρεύει και το σχολείο μας και αναπαριστά αετό που κουβαλάει στεφάνι για να στεφανώσει έναν πεσμένο ήρωα. Το δεύτερο βρίσκεται στον οικισμό των Χιονάτων και αναπαριστά γυναίκα σε όρθια μορφή . Τέλος, το τρίτο μνημείο είναι στήλη με μορφή οβελίσκου, που επιστέφεται από ορειχάλκινο αετό με ανοιχτά φτερά και βρίσκεται στον οικισμό των Αργινίων , ο οποίος έχει ανακηρυχθεί και «μαρτυρικό» χωριό. Μέσα από τη μελέτη των μνημείων και της ιστορίας τους θα γίνει προσπάθεια να αναδειχθούν τα γεγονότα αλλά και οι μικρο- ιστορίες πίσω από τα ονόματα των εκτελεσμένων ηρώων καθώς και να εξεταστούν έννοιες όπως αυτή των «μαρτυρικών χωριών» και του «ολοκαυτώματος».
58
«Κάθε φωτογραφία μια ιστορία, τοπική ιστορία μέσα από φωτογραφικά τεκμήρια»
Αμανατίδης Βασίλειος, Γεωργιάδης Νικόλαος, Γιαννοπούλου Μάρθα, Γιάντσης Κωνσταντίνος, Γιαντσιδιώτη Άννα- Μαρία, Γιοβανοπούλου Ζωή, Γκιολένα Ελισάβετ, Ιτσιοπούλου Ανδριάννα, Καμέλα Σαλλία, Καράι Ιωάννα, Καραστεργίου Ερμιόνη, Καραστεργίου Κωνσταντίνος, Καρυτόπουλος Γεώργιος, Κουκουμάπας Δημήτριος, Κούτσιας Δημήτρης, Μιχόπουλος Παναγιώτης, Μπάρδι Αλίσια, Μπουρουτζής Πέτρος, Νουσιόπουλος Γεώργιος, Ντόι Μελίσσα, Ουνανιάν Ελισάβετ, Παπαδόπουλος Γεώργιος, Παπαδοπούλου Ερμιόνη, Περμανθούλης Νικόλαος, Πετικοπούλου Μαρία, Σαατίδου Σοφία, Τσενεκίδου Ευριδίκη, Χίντρι Μαρίνα, Χότζα Μόνικα.
Επιβλέπων: Παναγιώτης Ντόβας, ΠΕ02
Γενικό Λύκειο Πλατέος Κορυφής Ημαθίας
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η παρούσα εργασία εστιάζει στη μελέτη της τοπικής ιστορίας μέσα από την αξιοποίηση παλαιών φωτογραφικών τεκμηρίων, τα οποία χρονολογούνται έως τα μέσα του 20ού αιώνα. Βασικός της στόχος είναι η ανάδειξη όψεων της κοινωνικής, οικονομικής και επαγγελματικής ζωής της τοπικής κοινωνίας, όπως αυτές αποτυπώνονται στο φωτογραφικό υλικό. Οι φωτογραφίες, προερχόμενες κυρίως από οικογενειακά αρχεία, ιδιωτικές συλλογές και τοπικές μαρτυρίες, αντιμετωπίζονται ως πρωτογενείς ιστορικές πηγές που επιτρέπουν τη διερεύνηση της καθημερινότητας, των εργασιακών δραστηριοτήτων, των κοινωνικών ρόλων και των συλλογικών βιωμάτων του παρελθόντος. Η ανάλυση των φωτογραφιών πραγματοποιείται σε συνδυασμό με προφορικές μαρτυρίες και ιστορικά δεδομένα, ώστε να ενταχθούν στο ευρύτερο κοινωνικό και ιστορικό τους πλαίσιο. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη δύναμη της εικόνας ως φορέα μνήμης και ιστορικής πληροφορίας. Μέσα από την ερευνητική αυτή διαδικασία, η εργασία επιδιώκει να ενισχύσει τη σχέση των μαθητών με την τοπική ιστορία και να συμβάλει στη διατήρηση της συλλογικής μνήμης του τόπου.
59
Ο Γρύπας- Πολεμιστής
Ιωάννα Ανδριανού, Γεώργιος Δαρσακλής, Γεώργιος Διαμαντόπουλος, Φωτεινή Καλδή, Αναστάσης Καραμπάτσος, Γεώργιος Καραμπάτσος, Παναγιώτης Κολοκάθης, Ιωάννα Πανοσκάλτση, Δανάη Πετούμενου, Σοφία Πράσινου
Επιβλέπουσα: Μαριάννα Καλδή ΠΕ02
Ημερήσιο Γενικό Λύκειο Πύλου
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η εργασία έχει ως στόχο την μελέτη και ανάδειξη του «Γρύπα Πολεμιστή» που είναι μία από τις πιο σημαντικές αρχαιολογικές ανακαλύψεις της τελευταίας δεκαετίας στην Ελλάδα. Ο τάφος βρέθηκε το 2015 κοντά στο Ανάκτορο του Νέστορα, στη Πύλο Μεσσηνίας και χρονολογείται γύρω στο 1500 π.Χ. Το όνομα «Γρύπας Πολεμιστής» προέρχεται από παράσταση γρύπα σε σφραγιδόλιθο που βρέθηκε στον τάφο και θεωρείται αριστούργημα της μινωικής τέχνης. Ο τάφος ήταν ασύλητος, λακκοειδής που ήταν εξαιρετικά σπάνιο για τη μυκηναϊκή περίοδο. Τα κτερίσματα ήταν πλουσιότατα (όπλα, χρυσά κοσμήματα, πολύτιμοι λίθοι, σφραγιδόλιθοι). Επρόκειται για ταφή άνδρα, περίπου 30–35 ετών, πιθανότατα πολεμιστή υψηλού κύρους. Η πραγματική του ταυτότητα δεν είναι γνωστή. Ενδεχομένως να ήταν τοπικός άρχοντας ή πρόσωπο συνδεδεμένο με την ελίτ της Πύλου πριν την ανέγερση των ανακτόρων. Η αρχαιολογική αυτή ανακάλυψη είναι σπουδαιότατη γιατί δείχνει την ισχυρή επιρροή του μινωικού πολιτισμού στους πρώιμους Μυκηναίους. Επιπλέον αλλάζει την εικόνα που είχαμε για την μυκηναϊκή ιεραρχία. Η εργασία εστιάζει αφενός μεν στην ανάδειξη των αρχαιολογικών πορισμάτων και αφετέρου στη σημασία της ανακάλυψης αυτής για την επιστήμη της αρχαιολογίας αλλά και για την ευρύτερη περιοχή της Πυλίας.
60
«ΤΟ ΔΡΥΟΔΑΣΟΣ ΤΗΣ ΦΟΛΟΗΣ»
Αβραμίου Ιωάννης, Αντωνοπούλου Ελένη, Κουτσοπούλου Κωνσταντίνα, Παπαντώνης Διονύσιος, Πανόπουλος Λεωνίδας, Σταθοπούλου Ανδριάνα, Τσάτσαρη Μαριάνθη
Επιβλέποντες: Ανδριόπουλος Γεώργιος ΠΕ04.01, Καραντώνη Μαρία ΠΕ02, Καραντώνης Δημήτριος ΠΕ02
Γενικό Λύκειο Σιμόπουλου
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Το μυθικό Δρυοδάσος της Φολόης αποτελεί ένα μοναδικό φυσικό οικοσύστημα της Ηλείας, το οποίο αναπτύσσεται σε πολύ μικρή απόσταση από τη σχολική μας κοινότητα. Παρότι οι μαθητές μας το συναντούν καθημερινά στο άμεσο περιβάλλον τους, συχνά αγνοούν τον σημαντικό ρόλο που διαδραματίζει στη διατήρηση της βιοποικιλότητας και της οικολογικής ισορροπίας της περιοχής. Οι ανθρώπινες δραστηριότητες, σε συνδυασμό με τις σύγχρονες προκλήσεις της κλιματικής αλλαγής, όπως οι αυξημένοι κίνδυνοι εκδήλωσης πυρκαγιών, θέτουν σε σοβαρή δοκιμασία τη βιωσιμότητα του ευρύτερου οικοσυστήματος, με επιπτώσεις τόσο στο φυσικό περιβάλλον όσο και στην τοπική κοινωνία. Μέσα από την εκπαιδευτική διαδικασία, οι μαθητές καλούνται να γνωρίσουν την ιστορία του δάσους αλλά και ως μελλοντικοί πολίτες θα πρέπει να προσεγγίσουν το φαινόμενο επιστημονικά, να αναπτύξουν κριτική σκέψη και περιβαλλοντική συνείδηση και να σχεδιάσουν δράσεις που θα προάγουν την προστασία του φυσικού πλούτου και την ενεργό συμμετοχή τους στη βιώσιμη ανάπτυξη ή ακόμα και την επίλυση του προβλήματος.
61
«Ατενίζοντας τον Μαρμαρά»
Αλιφραγκή Αμαλία, Βαλλιανάτου Φωτεινή
Επιβλέποντες εκπαιδευτικοί:
Στέλλα Μιχαηλίδου, ΠΕ02, Γεώργιος Σαρρής, ΠΕ03
Γενικό Λύκειο Σκάλας Ωρωπού «Μίκης Θεοδωράκης»
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η παρούσα εργασία ξεκινά από τα Παλάτια του Μαρμαρά Προποντίδας, δηλαδή την αρχαία Προκόννησο, έως τα Νέα Παλάτια Ωρωπού, μία διαδρομή 104 χρόνων για τους Παλατιανούς πρόσφυγες και τις γενιές των απογόνων τους, που κρατούν ζωντανή τη μνήμη και τη μεταλαμπαδεύουν και στις επόμενες γενιές. Παρουσιάζονται με συνοπτικό τρόπο στοιχεία για την περιοχή του Μαρμαρά και στη συνέχεια η εργασία επικεντρώνεται στο Λαογραφικό Μουσείο του Πολιτιστικού και Πνευματικού Ομίλου Νέων Παλατίων που κρύβει μέσα του ένα ολόκληρο κόσμο. Εκθέματα, παλιά αντικείμενα, παραδοσιακές φορεσιές, κεντήματα, φιρμάνια, προικοσύμφωνα, φωτογραφίες, εικόνες και εκκλησιαστικά αντικείμενα ζωντανεύουν στιγμές από τη ζωή των Παλατιανών, καθώς αποτελούν μια γέφυρα ανάμεσα στο παρελθόν και στο παρόν.
62
Αόρατη μέχρι να τη δεις: Η δική μας Ελένη Μπούκουρα-Αλταμούρα
Ασλλάνι Αλέσια, Βατικιώτη Ελένη, Γεώργιζα Δήμητρα, Γκιάκος Ηλίας, Γκρίτσα Ελένη, Ελευθερίου Παντελής, Ζμπόμπο Βικτώρια, Ζμπόμπο Ρενάτο, Ζουμπουλάκης Κωνσταντίνος, Θάνου Γεωργία, Καραγιάννη Έλενα, Καρασάββας Νεκτάριος, Κεφαλωνίτη Δήμητρα-Ειρήνη, Κίρα Αλεξ, Κλήμη Ιωάννα, Λάκκας Ευστάθιος, Λυμπουρίδη Μαρία-Ειρήνη, Μάρκου Κυριάκος, Μουτσάϊ Ρίζα, Μπούφης Αντώνης, Ντανάϊ Ρενίσα, Ντερολικάϊ Βαλεντίνα, Σούλα Γκέρσι, Τομπαζιάδης Μενέλαος, Τσολάνη Θεοδώρα
Επιβλέποντες: Σταυρούλα Γιδά ΠΕ02, Κωνσταντίνα Τσίπρα ΠΕ04.02, Βασίλειος Μπακύρας ΠΕ02
Γενικό Λύκειο Σπετσών
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η εργασία εμπνέεται από τη ζωή και το έργο της Ελένης Μπούκουρα Αλταμούρα, της πρώτης Ελληνίδας που σπούδασε ζωγραφική στην Ιταλία και αμφισβήτησε τα κοινωνικά και έμφυλα στερεότυπα του 19ου αιώνα. Οι μαθητές και οι μαθήτριες της Α΄ Λυκείου τιμούν την καταγωγή της από τις Σπέτσες και μελετούν τη ζωή της μέσα από μια πολυφωνική και βιωματική προσέγγιση. Αναδεικνύουν διαφορετικές πτυχές της προσωπικότητάς της: τη δημιουργική φλόγα, τη διπλή ταυτότητα και την εσωτερική σύγκρουση μιας γυναίκας που αναγκάστηκε να ζει δημόσια ως άνδρας για να σπουδάσει τέχνη, τη μητρότητα, την απώλεια, το πένθος και την ψυχική της δύναμη.
Μέσα από συνεργατικές και βιωματικές δραστηριότητες, ομαδική δουλειά, πολυμεσικές αφηγήσεις και καλλιτεχνικές παρεμβάσεις, οι μαθητές βιώνουν όχι μόνο μια ιστορική αναδρομή, αλλά μια ενεργή συνάντηση με το κοινωνικό, καλλιτεχνικό και έμφυλο πλαίσιο της εποχής. Ο τίτλος δείχνει ότι η Ελένη Μπούκουρα Αλταμούρα δεν ανήκει μόνο στο παρελθόν αλλά εμπνέει τους νέους να αναζητούν χώρο έκφρασης, φωνή και δημιουργικό φως. Η μαθητική δουλειά δημιουργεί ένα συλλογικό πορτρέτο, δείχνοντας τη δημιουργία ως γέφυρα κατανόησης, ενσυναίσθησης και σύνδεσης.
63
Ο ΙΕΡΟΜΟΝΑΧΟΣ ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΠΑΜΠΟΥΣ (περ. 1660–1730)
Αλμπάνη Ιωάννα, Δημητρίου Σταυρούλα, Κώτσια Κωνσταντίνα, Μήτσιου Ζωή, Μπούμπα Ευανθία-Μαρία και Τάρη Αικατερίνη.
Πατσή Κωνσταντινιά (Διευθύτρια,ΠΕ02), Αποστολάκη Κωνσταντίνα (ΠΕ02) και Τσιάκα Βασιλική (ΠΕ02).
Γενικό Λύκειο Τυρνάβου
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η παρούσα εισήγηση εξετάζει τη ζωή και το πνευματικό προφίλ του ιερομόναχου Διονυσίου Πάμπους (περ. 1660–1730), μιας λιγότερο γνωστής αλλά σημαντικής μορφής του ελληνικού λόγιου κόσμου κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας. Στόχος της εργασίας είναι να αναδειχθεί η βιογραφική του πορεία και, σε δεύτερο επίπεδο, η σημασία της προσωπικής του βιβλιοθήκης για την κατανόηση του πνευματικού κλίματος της εποχής.
Ο Διονύσιος Πάμπους γεννήθηκε στον Τύρναβο της Θεσσαλίας και έλαβε την αρχική του μόρφωση στη σχολή της γενέτειράς του. Στη συνέχεια σπούδασε στα Ιωάννινα, ένα από τα σημαντικότερα πνευματικά κέντρα του ελληνισμού τον 17ο αιώνα. Ακολούθησε τον μοναχικό βίο και πιθανόν έζησε για κάποιο διάστημα στο Άγιο Όρος, όπου ήρθε σε επαφή με τη μοναστηριακή παράδοση και την εκκλησιαστική γραμματεία. Μεγάλο μέρος της ζωής του το πέρασε στη Βενετία, πόλη με ακμαία ελληνική παροικία, όπου ανέπτυξε σχέσεις με λόγιους και κληρικούς της εποχής.
Σημαντικές πληροφορίες για τη ζωή και τη δράση του προέρχονται από τη διαθήκη του και από νοταριακά έγγραφα του Κρατικού Αρχείου της Βενετίας. Από τις πηγές αυτές προκύπτει ότι, παρά τη μακρόχρονη παραμονή του στη Δύση, διατήρησε την ορθόδοξη θρησκευτική του ταυτότητα. Η βιβλιοθήκη του, η οποία περιλάμβανε κυρίως θεολογικά και εκκλησιαστικά έργα αλλά και βιβλία δυτικών συγγραφέων, μαρτυρεί το υψηλό μορφωτικό του επίπεδο και αποτυπώνει την πνευματική κινητικότητα και την ανταλλαγή ιδεών μεταξύ Ανατολής και Δύσης.
64
Η περίφημη Σχολή του Τυρνάβου, «Το Ελληνομουσείον»
Τάρη Αικατερίνη,Τζέμος Αντώνιος,Τσιγγέλη Βασιλεία,Ταραμπούκα Ελένη, Τσιγκέλη Αθανασία,Τσιόκας Στέλιος, Τριανταφύλλου Ζωή, Χιονάς Άγγελος,Ταυλαρίδη Θεοδώρα
Επιβλέπων/ ουσα: Ευαγγελία Φακή ΠΕ02, Ευπραξία Μάνθου ΠΕ02
Γενικό Λύκειο Τυρνάβου
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η Σχολή του Τυρνάβου, γνωστή ως «Ελληνομουσείον», αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους πνευματικούς θεσμούς του ελληνικού χώρου κατά την ύστερη οθωμανική περίοδο και ένα κομβικό σημείο αναφοράς για την πνευματική ζωή τόσο του Τυρνάβου όσο και της ευρύτερης περιοχής. Ιδρυμένη στα 1702, η Σχολή του Τυρνάβου λειτούργησε ως κέντρο προώθησης της ελληνικής παιδείας, συνδυάζοντας τη διδασκαλία της αρχαίας ελληνικής γλώσσας και γραμματείας με τη σταδιακή εισαγωγή νεωτερικών θεωριών στις φυσικές επιστήμες και τη φιλοσοφία. Το «Ελληνομουσείον» ανέδειξε σημαντικούς λογίους και εκπαιδευτικούς, οι οποίοι συνέβαλαν στη διάδοση των ιδεών του Νεοελληνικού Διαφωτισμού και στην ενίσχυση της εθνικής συνείδησης των υπόδουλων Ελλήνων. Στα 1780 ο Ιωάννης Πέζαρος, ο Σωκράτης του Τυρνάβου κατά τον Κούμα, αναλαμβάνει τη Σχολή και διαθέτει όλες τις δυνάμεις, ψυχικές, πνευματικές και σωματικές, μέχρι το τέλος της ζωής του διδάσκοντας και διαπαιδαγωγώντας μαθητές- έξοχους λόγιους και επιστήμονες. Μέσω ενός προοδευτικού προγράμματος σπουδών και της σύνδεσής του με ευρωπαϊκά πνευματικά ρεύματα, η Σχολή διαμόρφωσε ένα περιβάλλον μάθησης που προώθησε την κριτική σκέψη, την καινοτομία και την εκπαιδευτική αναγέννηση της εποχής. Στόχος της παρούσας εργασίας είναι η ανάδειξη της ιστορικής πορείας του «Ελληνομουσείου», ο εντοπισμός των παραγόντων που συνέβαλαν στην ακμή του, καθώς και η αποτίμηση της συμβολής του στη διαμόρφωση της εκπαιδευτικής πραγματικότητας και της νεοελληνικής συνείδησης.
65
«Ο Βιζυηνός μας μιλά: Η Θράκη όπως τη διηγούνται οι λέξεις του»
Δομπάρα Νικολέτα, Καδόγλου Δέσποινα, Κολγιώνη Ελένη, Τόλγου Βάγια, Φουντούκη Βικτώρια.
Επιβλέπων Εκπαιδευτικός: Δελιακίδης Παναγιώτης ΠΕ04.01
Συμμετέχοντες/-ουσες Εκπαιδευτικοί: Δούρδαλη Κρυστάλλω ΠΕ02, Παπακώστα Βασιλική ΠΕ02
Γενικό Λύκειο Τυχερού
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Στο πλαίσιο του 4ου Πανελλήνιου Μαθητικού Συνεδρίου « Έλα να σου μιλήσω για τον τόπο μου» η Ομάδα Συμμετοχής του Γενικού Λυκείου Τυχερού επέλεξε να μελετήσει και να παρουσιάσει τον σπουδαίο Θρακιώτη λογοτέχνη Γεώργιο Βιζυηνό, έναν από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της ελληνικής διηγηματογραφίας του 19ου αιώνα. Η εργασία «Ο Βιζυηνός μας μιλά: Η Θράκη όπως τη διηγούνται οι λέξεις του» επιχειρεί να αναδείξει τη βαθιά και αδιάρρηκτη σχέση του Γεωργίου Βιζυηνού με τη γενέτειρά του, τη Θράκη. Μέσα από επιλεγμένα αποσπάσματα από τα έργα και τα αυτοβιογραφικά του κείμενα, παρουσιάζεται η Θράκη ως χώρος μνήμης, παράδοσης και ηθικών αξιών. Η αφήγηση φωτίζει την παιδική εμπειρία, τη δύναμη της κοινότητας, τη λαϊκή συνείδηση και τη νοσταλγία της ξενιτιάς, όπως αποτυπώνονται στη γραφή του Βιζυηνού. Ο λόγος του συγγραφέα λειτουργεί ως γέφυρα ανάμεσα στο παρελθόν και το παρόν, αναδεικνύοντας τη Θράκη όχι μόνο ως τόπο καταγωγής, αλλά ως στοιχείο ταυτότητας και ψυχικού βιώματος.
66
«Διπλή Συνάντηση με τον Γεώργιο Βιζυηνό
Γκαϊντατζής Μάριος, Δέδογλου Ιωσήφ, Ζαγγίλης Ευάγγελος, Καλλινάκης Θεόδωρος, Παρτάλας Παναγιώτης.
Επιβλέπων Εκπαιδευτικός: Δελιακίδης Παναγιώτης ΠΕ04.01
Συμμετέχοντες/-ουσες Εκπαιδευτικοί: Δούρδαλη Κρυστάλλω ΠΕ02, Παπακώστα Βασιλική ΠΕ02
Γενικό Λύκειο Τυχερού
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Στο πλαίσιο του 4ου Πανελλήνιου Μαθητικού Συνεδρίου «Έλα να σου μιλήσω για τον τόπο μου», η Ομάδα Συμμετοχής του Γενικού Λυκείου Τυχερού αποφάσισε να ασχοληθεί με τη μελέτη και την παρουσίαση του σπουδαίου Θρακιώτη λογοτέχνη Γεωργίου Βιζυηνού, ο οποίος συγκαταλέγεται στους κορυφαίους εκπροσώπους της ελληνικής διηγηματογραφίας του 19ου αιώνα. α) Φωνή από τη Θράκη: Ο Βιζυηνός συνομιλεί με τον εαυτό του» Σκηνική απόδοση μιας φανταστικής συνομιλίας του ώριμου Βιζυηνού με τον νεότερο εαυτό του ή με τη «φωνή» της συνείδησής του. Ο συγγραφέας αναμετριέται με τις μνήμες του: τη μητέρα, τον παππού, τα παιδικά βιώματα, το «ταξείδιον», το «αμάρτημα» και τους λόγους που τον οδήγησαν στο γράψιμο. β) Μια Συνέντευξη που Δεν Έγινε Ποτέ…» Ένας μαθητής υποδύεται τον Γεώργιο Βιζυηνό και απαντά στις ερωτήσεις συμμαθητών/-τριών - «δημοσιογράφων». Μέσα από τον διάλογο αναδεικνύονται η ζωή, η λογοτεχνική του πορεία, οι θεματικές των έργων του και η βαθιά σχέση του με τον τόπο καταγωγής του.
67
Ψηφίδες του Χθες …στο Σήμερα
Καλογεροπούλου Νικολέττα, Κατσούλης Ανάργυρος, Λέσι Εριόν, Μακρυγιάννη Ειρήνη, Μεϊντάνης Ιωάννης, Πέτκωφ Αλέξανδρος.
Επιβλέποντες : Γιαννακοπούλου Δήμητρα ΠΕ02, Γεωργακόπουλος Γεώργιος ΠΕ04
Γενικό Λύκειο Φιλιατρών
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η πολιτιστική φυσιογνωμία κάθε τόπου συνιστά ένα ψηφιδωτό, δημιούργημα πολλών ανθρώπων και διαφορετικών εποχών. Οι ψηφίδες του αποτελούν μάρτυρες του παρελθόντος -που η φωνή του όμως φθάνει στο σήμερα-, αποτυπώνουν την έμπνευση , τις καλλιτεχνικές αναζητήσεις περασμένων γενεών, αντανακλούν τις πεποιθήσεις τους, φανερώνουν τους τρόπους κάλυψης των βιοτικών τους αναγκών. Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι να αναδείξουμε ίχνη του παρελθόντος που παραμένουν ορατά στην εποχή μας εμπλέκοντας βιωματικά και διερευνητικά τους μαθητές μας στη γνωριμία με αυτές τις ψηφίδες και στην αναζήτηση του ρόλου τους διαχρονικά. Θα εστιάσουμε την έρευνά μας σε μνημεία θρησκευτικού και κοσμικού – χρηστικού χαρακτήρα που κοσμούν την περιοχή μας και αποτελούν πόλο έλξης πολλών επισκεπτών του. Οι μαθητές ιχνηλατώντας το παρελθόν διευρύνουν το γνωστικό τους πεδίο, καλλιεργούν και ενδυναμώνουν την ιστορική τους μνήμη και επαναπροσδιορίζουν τη σχέση τους με τον τόπο τους και τους ανθρώπους του.
68
Το σχολείο ως καθρέφτης της τοπικής κοινωνίας
Βασιλειάδης Οδυσσέας, Δαλαχμάνης Νικηφόρος, Μπίκος Γεώργιος, Πανοδήμος Ευάγγελος, Παπακώστας Κωνσταντίνος-Ραφαήλ, Παπακώστας Χρήστος-Γεώργιος, Παύλου Σοφία
Επιβλέπουσες: Βογιαντζή Χριστοδούλα (ΠΕ86), Μολύβα Πολυξένη (ΠΕ02)
Γενικό Λύκειο Χέρσου
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η παρούσα εργασία έχει ως στόχο να αναδείξει τον ρόλο του σχολείου ως αντανάκλαση της κοινωνίας παλιότερων εποχών, μέσα από τη μελέτη αρχειακού υλικού του ίδιου του σχολείου. Οι μαθητές, αξιοποιώντας παλιά πρακτικά συλλόγου διδασκόντων, ποινολόγια, μητρώα και άλλα διοικητικά έγγραφα, διερευνούν πτυχές της σχολικής ζωής και τις συνδέουν με το ευρύτερο ιστορικό και κοινωνικό πλαίσιο της κάθε περιόδου.
Μέσα από την ανάλυση των πηγών, εξετάζονται ζητήματα όπως η σχολική πειθαρχία, η καθημερινότητα των μαθητών, οι παιδαγωγικές αντιλήψεις, οι σχέσεις εκπαιδευτικών–μαθητών, καθώς και η επίδραση σημαντικών ιστορικών γεγονότων (πόλεμοι, οικονομικές κρίσεις, κοινωνικές αλλαγές) στη λειτουργία του σχολείου. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη σύγκριση παρελθόντος και παρόντος, ώστε οι μαθητές να συνειδητοποιήσουν τις αλλαγές αλλά και τις συνέχειες στην εκπαίδευση και στην κοινωνία.
Η εργασία καλλιεργεί δεξιότητες ιστορικής έρευνας, κριτικής σκέψης και συνεργασίας, φέρνοντας τους μαθητές σε επαφή με πρωτογενείς ιστορικές πηγές του άμεσου περιβάλλοντός τους. Παράλληλα, ενισχύει τη σύνδεση της τοπικής ιστορίας με τη γενικότερη ιστορική γνώση και συμβάλλει στην κατανόηση του σχολείου ως ζωντανού θεσμού, άρρηκτα δεμένου με τις κοινωνικές αξίες και αντιλήψεις κάθε εποχής.
69
«Ψίθυροι Βυζαντινοί στο όρος των Κελίων»
Αγγελέτου Ραφαηλία, Αρμέντζιου Μαρία, Βερβέρη Ασπασία, Βλαχάκη Δήμητρα, Βλαχοπούλου Αθανασία, Βούλγαρης Κωνσταντίνος Βούλγαρης Στέφανος, Γαρόφλου Σταυρούλα, Γεροφώτης Γεώργιος, Ζιούλη Γεωργία, Ηλιάδη Χριστίνα, Ηλιάδης Αθανάσιος (του Δημητρίου), Κατσίκας Αθανάσιος, Κουϊμίκογλου Σαββίνα, Μπασιανάς Κωνσταντίνος, Μπιμπίκου Γεωργία, Μπουρντένας Κωνσταντίνος, Ντισλή Δέσποινα, Παπαμιχαήλ Βασίλειος, Τόλιου Αικατερίνη, Τσιαγκάλη Αντωνία, Τσιοφλίκη Αντωνία, Χότζα Μαρινέλα.
Συντονίστρια: Παπακώστα Μαρία ΠΕ02
Επιβλέπουσες καθηγήτριες: Αργύρη Ελένη ΠΕ06, Καρβουνιάρη Χαρίκλεια ΠΕ02, Κατσιαούνη Μαρία ΠΕ02.
Γυμνάσιο Αγιάς
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η παρούσα εργασία πραγματεύεται τη διερεύνηση και ανάδειξη της βυζαντινής πολιτιστικής κληρονομιάς της περιοχής της Αγιάς Λάρισας, με επίκεντρο το όρος Κίσσαβος, γνωστό και ως όρος των Κελίων. Στόχος της μελέτης είναι η κατανόηση της ιστορικής και θρησκευτικής σημασίας των βυζαντινών μνημείων της περιοχής και η καλλιέργεια της ιστορικής συνείδησης των μαθητών μέσω της βιωματικής προσέγγισης της τοπικής ιστορίας. Στο πλαίσιο της ερευνητικής διαδικασίας, οι μαθητές/-τριες συμμετείχαν ενεργά σε επιτόπιες επισκέψεις σε βυζαντινές εκκλησίες, ιερές μονές και στο κειμηλιοφυλάκιο της περιοχής, όπου ήρθαν σε άμεση επαφή με αρχιτεκτονικά κατάλοιπα, τοιχογραφικό διάκοσμο, φορητές εικόνες και εκκλησιαστικά κειμήλια. Υπό την καθοδήγηση των εκπαιδευτικών, οι μαθητές κατέγραψαν, παρατήρησαν και ερμήνευσαν τα ευρήματα, αξιοποιώντας ιστορικές πηγές και οπτικό υλικό. Τα δεδομένα που συγκεντρώθηκαν οργανώθηκαν και παρουσιάστηκαν σε ψηφιακή μορφή (PowerPoint), επιτρέποντας τη συστηματική αποτύπωση και παρουσίαση των αποτελεσμάτων. Μέσα από τη διαδικασία αυτή αναδείχθηκε η διαχρονική αξία των βυζαντινών μνημείων του Κισσάβου και ενισχύθηκε η σύνδεση των μαθητών με την πολιτιστική κληρονομιά και την τοπική τους ταυτότητα.
70
Το Ιστορικό Κέντρο του Αγίου Νικολάου: Ένα ταξίδι στο Χρόνο και στο Χώρο
ΓΙΑΝΝΕΛΗ ΙΩΑΝΝΑ, ΓΙΩΒΟΥ ΣΟΥΣΑΝΑ, ΔΡΟΣΟΥΔΗ ΔΗΜΗΤΡΑ, ΖΑΜΑΝΗ ΝΕΦΕΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ, ΚΑΛΕΜΚΕΡΗ ΕΥΘΥΜΙΑ, ΚΑΜΠΑΝΗ ΑΝΝΑ, ΚΑΜΠΑΝΗ ΔΗΜΗΤΡΑ, ΚΑΡΑΒΑΣΙΛΗ ΑΝΝΑ, ΚΟΛΓΚΕΓΚΑ ΜΕΛΙΤΑ, ΚΟΥΚΟΥΤΣΗ ΜΑΡΙΑ-ΕΛΕΝΗ, ΚΥΡΓΙΑΖΗ ΜΑΡΙΑ, ΜΑΡΓΑΡΙΤΗ ΝΙΚΟΛΕΤΑ, ΜΙΓΔΑΝΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ, ΠΛΕΠΛΕ ΑΡΓΥΡΩ, ΠΡΑΣΣΑΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ, ΡΟΣΙ (ROSI) ΑΛΕΣΙΑ (ALESIA), ΡΡΟΥΠΛΙ ΑΝΤΟΝΙΑ, ΣΑΡΙΓΓΕΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ, ΣΒΟΥΚΗ ΕΛΕΝΗ-ΜΑΡΙΑ, ΤΑΝΟΥΣΙ (TANOUSI) ΕΡΙΣΑ (ERISA), ΦΡΙΚΗ ΜΑΡΙΑ, ΦΩΤΙΑΔΗΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ - ΟΡΕΣΤΗΣ, ΧΑΣΑΚΙΟΛΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ
Επιβλέπουσες: ΤΖΟΥΡΑ ΓΑΪΤΑΝΩ (ΠΕ02), ΚΑΜΠΑΝΗ ΜΑΡΙΑ (ΠΕ02)
ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ, ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η Ιστορία, ως αντικειμενική και καθολική καταγραφή των γεγονότων, συχνά παρουσιάζεται με τρόπο αποστασιοποιημένο και ουδέτερο. Ωστόσο, μια διαφορετική και πιο ανθρώπινη προσέγγιση προκύπτει όταν η ιστορική γνώση εμπλουτίζεται με βιώματα, μαρτυρίες και αφηγήσεις ανθρώπων που έζησαν τα γεγονότα ή κληρονόμησαν τη μνήμη τους. Τότε, η Ιστορία παύει να είναι απλώς χρονολογίες και γεγονότα και μετατρέπεται σε ζωντανή εμπειρία.
Αυτήν ακριβώς τη λογική ακολουθεί η ψηφιακή αφήγηση για το ιστορικό κέντρο του Αγίου Νικολάου Χαλκιδικής. Ο θεατής ταξιδεύει στο χρόνο και περπατά στον οικισμό, ανακαλύπτοντας την ιστορία μέσα από εικόνες, ήχους και αφηγήσεις που ζωντανεύουν τη συλλογική μνήμη του τόπου. Οι μαθητές και οι μαθήτριες του Γυμνασίου Αγίου Νικολάου λειτουργούν ως σύγχρονοι αφηγηματικοί ξεναγοί και μέσα από τη δική τους ματιά ξεδιπλώνουν τη διαχρονική πορεία του τόπου από τα προϊστορικά ίχνη και την αρχαία πόλη της Σίγγου στη βυζαντινή περίοδο και τη δημιουργία του οικισμού γύρω από τη μονή του Αγίου Νικολάου Χρυσοκαμάρου έως τη νεότερη ιστορία και τους αγώνες των κατοίκων. Μέσα από αυτή τη βιωματική ψηφιακή αφήγηση η ιστορία αποκτά αμεσότητα και συγκίνηση και γεφυρώνει το παρελθόν με το παρόν.
71
Χαρτογραφώντας την αρχιτεκτονική μνήμη των Δαρνακοχωρίων
Αναγνώστου Μαρία, Ασλάνι Αρμπιόνα, Βάκουλη Ευριδίκη, Γαλανός Αθανάσιος, Γιαννάκου Μυρτώ, Λιαλιάκα Αλεξάνδρα, Μάτιου Κορασία, Μπατσιούλα Φωτεινή, Μπομπότα Σοφία-Μυρτώ, Τσουλουφά Ζωή
Επιβλέπουσες: Κοτσανίδου Ελένη (ΠΕ02), Λιούσα Αποστολίνα (ΠΕ02)
Γυμνάσιο Αγίου Πνεύματος Σερρών
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η παρούσα ερευνητική εργασία στοχεύει στην ανάδειξη της αρχιτεκτονικής μνήμης των Δαρνακοχωρίων του Νομού Σερρών, και συγκεκριμένα των οικισμών Αγίου Πνεύματος, Εμμανουήλ Παπά, Χρυσού, Πεντάπολης και Νέου Σουλίου. Οι μαθητές μελέτησαν παραδοσιακά και σύγχρονα κτίσματα, διερευνώντας τη σχέση του δομημένου περιβάλλοντος με το φυσικό τοπίο, το ανάγλυφο της περιοχής και τις κλιματικές συνθήκες. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη σύνδεση της αρχιτεκτονικής με τον τρόπο ζωής, τις καθημερινές ανάγκες, τις επαγγελματικές δραστηριότητες και τις τοπικές παραδόσεις των κατοίκων. Μέσα από πλούσιο φωτογραφικό υλικό και συγκριτική προσέγγιση, αναδεικνύεται η εξέλιξη των οικισμών στον χρόνο και η σημασία της αρχιτεκτονικής ως ζωντανού φορέα ιστορικής μνήμης και πολιτιστικής ταυτότητας. Η εργασία φιλοδοξεί να συμβάλει στην ευαισθητοποίηση των μαθητών και του κοινού για τη διατήρηση και προστασία της τοπικής πολιτιστικής κληρονομιάς.
72
«Η Πλατεία Τραγικών Ποιητών στο Αμπελάκι Σαλαμίνας, ως πεδίο εκπαιδευτικών δράσεων»
Αστροπαλιώτης Λάμπρος, Γουρδομιχάλη Ουρανία, Γραμματικού Ελένη, Ελένης Σταμάτης, Κατσούλα Παναγιώτα, Λαιμού Νικολέτα - Ραφαηλία, Λαουνάρος Χρήστος, Μπόνη Σωτηρία, Πανταλιός Ιωάννης, Παραβάλου Ειρήνη, Ράκκα Μαρία, Σέρφα Ελευθερία, Συκόφιλου Βασιλική, Τούτση Ελένη, Τσιλιβίγκου Κλεοπάτρα, Χαρδαλούπα Αγγελίνα, Χιώτης Κωνσταντίνος
Επιβλέπουσες: Ισιδώρα Μπίλλια (ΠΕ02), Δρ. Τζούμπα Δήμητρα (Σ.Ε.Μαθηματικών), Τσαμίλη Αναστασία (ΠΕ02), Κρητικού Ευγενία (ΠΕ02)
Γυμνάσιο Αμπελακίων Σαλαμίνας – «Θεμιστοκλής»
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η παρούσα εισήγηση με θέμα «Η Πλατεία Τραγικών Ποιητών στο Αμπελάκι Σαλαμίνας, ως πεδίο εκπαιδευτικών δράσεων» -ενταγμένη στο τρέχον Πολιτιστικό Πρόγραμμα «Ο Ιερός Ναός των Εισοδίων της Θεοτόκου στο μετεπαναστατικό αφήγημα του Αμπελακίου Σαλαμίνας» - αφορά στην έρευνα, προβολή και ανάδειξη μιας παραδοσιακής πλατείας στο ιστορικό κέντρο του ομώνυμου χωριού, από τις Πολιτιστικές Ομάδες του Γυμνασίου Αμπελακίων Σαλαμίνας – «Θεμιστοκλής» σε συνεχή σχολικά έτη, από το 2021 έως το 2026. Σειρά εκπαιδευτικών δράσεων σχετιζόμενων με την υλοποίηση Πολιτιστικών Προγραμμάτων και την διδασκαλία γνωστικών αντικειμένων προβάλλουν την σπουδαιότητα του δημόσιου χώρου ως συστατικό στοιχείο και συνεκτικό δεσμό του κοινοτικού βίου, ακριβώς στον χώρο της Αρχαίας Σαλαμίνας, η οποία εξελίχθηκε σε κεντρικό ιστορικό τόπο κατά την Βυζαντινή και Νεώτερη εποχή. Καινοτόμες διοργανώσεις με εκπαιδευτικό αποτύπωμα ενεργοποίησαν την σχολική κοινότητα στο πεδίο της σύνδεσής της με την τοπική κοινωνία. Ειδικότερα, αναφέρονται διαδοχικά τα εξής: δραματοποίηση έργων των Τραγικών Ποιητών (Αισχύλου – Σοφοκλή – Ευριπίδη), παρουσίαση της αρχαίας υφαντικής τέχνης σε παραλληλία με την παραδοσιακή φορεσιά της Σαλαμίνας, επιτέλεση τοπικών εθίμων (Χριστούγεννα / Πάσχα), ανάπτυξη περιηγητικών διαδρομών και σύνδεση με τοπόσημα, ευαισθητοποίηση της Δημοτικής Αρχής για την ανάπλαση και προβολή του Ιστορικού Κέντρου (περίπτωση “Στρατιωτικού Νοσοκομείου”) και διοργάνωση εκδήλωσης παραδοσιακών χορών ως καλοκαιρινό αποχαιρετιστήριο και ανανέωση της συνάντησης του σχολείου με τον τόπο, για νέα “ξεφαντώματα”.
73
Ιστορίες Από Το Χωριό
Αδαμίδης Κωνσταντίνος Ακριτίδου Λεμονιά, Αλεξάνδρου Αφροδίτη, Αλλκάγι Έρντα, Βαγκόπουλος Αντώνιος, Γαραογλανίδης Αλέξανδρος, Γκάτζια Ελεονώρα, Γκάτζια Ιωάννα, Καρατζίδης Θεωνάς, Κώτσλη Ελένη, Λιακάκος Ευστράτιος, Μωυσιάδου Παρασκευή, Νικόλτση Αθηνά, Νορόλλα Τζιγιέ, Νορόλλα Σαμουέλα, Ντούκα Νατζιέ, Πασχαλίδου Θεανώ, Σαμπακίδου Ελένη, Σιδηροπούλου Σοφία, Τριανταφυλλίδης Αλέξανδρος, Υφαντίδης Θωμάς, Φιλιππίδου Νικολέττα, Χριστοφορίδου Μαρία.
Επιβλέπουσα: Ειρήνη Παπάζογλου ΠΕ04.01, Αθηνά Πάνου ΠΕ83 , Χαριτίνη Χατζή ΠΕ01 , Συμέλα Μορφοπούλου ΠΕ02, Αναστασία Μπάτζιου ΠΕ02, Σοφία Κίκη ΠΕ04.05
Γυμνάσιο Ανατολικού
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Στο Γυμνάσιο Ανατολικού φοιτούν μαθητές που προέρχονται από έξι διαφορετικές κοινότητες του Δήμου Εορδαίας: Ανατολικό, Κομνηνά, Μεσόβουνο, Πύργοι, Άγιο Χριστόφορο και Καρυοχώρι. Κάθε κοινότητα διαθέτει τον δικό της χαρακτήρα και τη δική της ιδιαίτερη φυσιογνωμία. Ωστόσο, όλες συνδέονται από ένα κοινό ιστορικό στοιχείο: οι σημερινοί κάτοικοί τους εγκαταστάθηκαν σε αυτές το 1922, μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή.
Οι μαθητές του σχολείου πραγματοποίησαν έρευνα προφορικής ιστορίας, συζητώντας με γονείς, παππούδες, γιαγιάδες και, όπου ήταν εφικτό, με ακόμη παλαιότερα μέλη των οικογενειών τους. Μέσα από ηχογραφήσεις και απομαγνητοφωνήσεις συγκεντρώθηκαν μνήμες που, παρά το ότι έχουν θαμπώσει με το πέρασμα των δεκαετιών, συνεχίζουν να αποκαλύπτουν την τραγική εμπειρία των Ελλήνων του Πόντου και της Μικράς Ασίας, καθώς και τις δυσκολίες της εγκατάστασής τους στη νέα πατρίδα.
Στην παρούσα εργασία παρουσιάζεται μέρος του υλικού που συγκεντρώθηκε, με στόχο τη διατήρηση και ανάδειξη της ιστορικής μνήμης και της προσφυγικής ταυτότητας που χαρακτηρίζει τις τοπικές κοινότητες.
74
Ανδραβίδα, η λαογραφία του τόπου μας
Ίμπρα Άντζι, Ίμπρα Κλαρίσα, Κακλαμάνου Αθηνά Μαρίνα, Κλάδης Πανάγαρης Αναστάσιος, Κλαμπάνου Γεωργία Μαρία, Κονταλή Ελένη, Κυπριανός Σπυρίδων Παναγιώτης, Λαγκαδινός Δημήτριος, Λαγκαδινού Ευφροσύνη Μαρία, Λεπενιώτης Χρήστος, Λευκαδίτης Βασίλειος, Μυλωνάκης Κωνσταντίνος Νεκτάριος, Παναγιωτόπουλος Γεώργιος, Πατσούρας Γεώργιος, Ρουσάνοβα Ντέσι, Σκαλτσάς Γεώργιος, Φατούρος Παναγιώτης, Φραγκοπανάγος Γεώργιος, Χαραλαμπόπουλος Γεώργιος Νικόλαος
Επιβλέποντες: Λαμπρόπουλος Διονύσιος ΠΕ02, Σαρανταυγά Ευσταθία ΠΕ01, Φραγκιάς Αναστάσιος ΠΕ82
Γυμνάσιο Ανδραβίδας Ηλείας
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η Ανδραβίδα είναι κωμόπολη του ηλιακού κάμπου. Οι μαθητές του Γυμνασίου μας ζουν σε ένα ημιαστικό περιβάλλον, όπου η αίσθηση του παρελθόντος είναι ακόμα ζωντανή. Ένα παρελθόν που είναι συνυφασμένο με την ψυχή και τους αγώνες του λαού μας.
Οι παππούδες και οι γιαγιάδες μας μπορούν να μας μιλήσουν για έναν τρόπο ζωής που μπορεί να ήταν γεμάτος δυσκολίες, αλλά είχε χαρακτηριστικά που συχνά στην εποχή μας αποτελούν ζητούμενα όπως φιλότιμο, στενούς οικογενειακούς δεσμούς, ζεστές ανθρώπινες σχέσεις, αλληλεγγύη μεταξύ των μελών της κοινότητας, αυτάρκεια στην κάλυψη των βασικών αναγκών, χαρά και αισιοδοξία για το μέλλον.
Οι συμμετέχοντες μαθητές προθυμοποιήθηκαν να πάρουν συνεντεύξεις από ηλικιωμένους της Ανδραβίδας, καταγράφοντας ιστορίες για την καθημερινότητα μιας άλλης εποχής. Άλλοι τομείς δραστηριότητας είναι η καταγραφή παλαιών επαγγελμάτων, εργαλείων του κάμπου, τοπικών συνταγών που κινδυνεύουν να χαθούν, παλαιών θεραπευτικών μεθόδων ή η χρησιμοποίηση τοπικών υλικών στην κατασκευή σπιτιών και άλλων κατασκευών και η σύνδεση όλων των παραπάνω με μια βιώσιμη σύγχρονη ανάπτυξη
Η επαφή λοιπόν με την παράδοση, τη λαογραφία του τόπου μας, δεν είναι αποτέλεσμα μόνο της ανάγκης να σώσουμε πολύτιμα στοιχεία του παρελθόντος αλλά είναι και απαραίτητη προϋπόθεση για να περιφρουρήσουμε το παρόν και να δημιουργήσουμε ένα καλύτερο και ασφαλές εθνικό μέλλον.
75
Ηχώ της Θράκης από το παρελθόν στο παρόν.
Βαξεβάνη Άννα- Μαρία, Γιατζή Γεωργία, Γκεβοργιάν Χριστίνα, Δεληβασίλη Χριστίνα, Μανδάνη Χρυσούλα, Μουρατίδου Ζωή, Μουρατίδου Σοφία, Μπανταλίδου Αναστασία, Ντούρολου Αθανάσιος-Στυλιανός, Πετκίδη Βασιλική, Τριανταφυλλίδης Ιωάννης, Τσαούσης Δημήτριος-Εφραίμ, Φραντζάκη Χριστιάνα.
Επιβλέπουσα: ΚΛΩΝΗ ΜΑΡΙΑ, ΠΕ 01
Συμμετέχουσες: ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΥ ΠΝΕΛΟΠΗ, ΠΕ 06, ΔΟΥΛΟΥΔΗ ΜΑΡΙΑ,ΠΕ02
ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΝΘΕΙΑΣ
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Με τη συμμετοχή της ομάδας μαθητών και μαθητριών του Γυμνασίου Άνθειας στο Πανελλήνιο Δίκτυο Τοπικής Ιστορίας, η παρουσίασή μας θα επικεντρωθεί στα ήθη-έθιμα, παραδόσεις και στη διαχρονική τους πορεία από το παρελθόν έως το παρόν, αναδεικνύοντας τον ιδιαίτερο πολιτιστικό τους πλούτο. Ο τόπος αυτός αποτελεί ένα κομβικό σημείο, όπου η ιστορία, η παράδοση και η συλλογική μνήμη συνυπάρχουν και μεταδίδονται αδιάλειπτα μέσα στον χρόνο. Τα τοπικά έθιμα και οι παραδόσεις, εμφανίζονται στενά συνδεδεμένα με τον κύκλο της ζωής και τις εποχικές γιορτές, και εξακολουθούν να διαμορφώνουν την ταυτότητα των θρακιώτικων κοινοτήτων. Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στη μουσική και τους παραδοσιακούς χορούς της περιοχής, οι οποίοι εκφράζουν τον δυναμισμό, τη συνοχή και το συλλογικό πνεύμα των κατοίκων. Τα παραδοσιακά όργανα και οι χαρακτηριστικοί ρυθμοί συνοδεύουν χορούς που λειτουργούν ως μέσο έκφρασης, επικοινωνίας και πολιτιστικής συνέχειας. Παράλληλα, τα τοπικά εδέσματα, καρπός της αγροτικής ζωής και της φιλοξενίας, αποτυπώνουν τις γεύσεις και τις συνήθειες της Θράκης. Τέλος, οι παραδοσιακές ενδυμασίες, με τα περίτεχνα κεντήματα και τους συμβολισμούς τους, αποτελούν ζωντανά τεκμήρια της λαϊκής τέχνης και της πολιτιστικής κληρονομιάς της περιοχής, αποδεικνύοντας ότι η θρακιώτικη παράδοση παραμένει επίκαιρη και ζωντανή.
76
Τα τοπωνύμια της Αντίκυρας
Αγόρου Κυριακή, Αργυρίου Κυριακή, Ζερβάκου Παρασκευή, Καραμπέτσου Ακριβή, Λαζαράκη Μαρία, Μαργαρίτη Ελένη
Επιβλέποντες / ουσες: Σκούμπαφλος Γεώργιος, ΠΕ02, Ζάχαρη Ελένη, ΠΕ01, Αντωνοπούλου Γεωργία, ΠΕ04.05
Ημερήσιο Γυμνάσιο Αντίκυρας Βοιωτίας
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Τα τοπωνύμια είναι οι φωνές του παρελθόντος, αυτές που συνδέουν το χθες με το σήμερα, που βοηθούν να κατανοήσουμε τον πολιτισμό, την ιστορία και το πως αντιλαμβανόταν ο άνθρωπος τη σχέση του με το φυσικό περιβάλλον.
Επειδή, λοιπόν, στις μέρες μας τείνει η μνήμη να χάνεται και η σύνδεσή μας με τον χώρο γίνεται όλο και πιο επιφανειακά αποφασίσαμε να αναδείξουμε το γιατί των ονομάτων:
Γιατί Λουτρά;
Γιατί Κεφαλή;
Γιατί Παλάτια;
Γιατί τόσα ονόματα μέσα στον ίδιο τόπο…
Οι πληροφορίες μας θα αντληθούν από τα αρχεία του Δήμου Διστόμου-Αράχοβας- Αντίκυρας, μέσω συνεντεύξεων (κτηνοτρόφων, κυνηγών, ηλικιωμένων), λογοτεχνικών κειμένων, γεωγραφικών χαρτών κλπ
Στόχος μας η σύνδεση της νέας γενιάς με τον τόπο που ζει, η ανακάλυψη της ταυτότητάς του μέσα από ονόματα ναών, χαρακτηριστικά εδάφους, επώνυμα, ανθρώπινες εργασίες αλλά και η διατήρηση της μνήμης.
77
Η Ενσωμάτωση της Θράκης στον Ελληνικό Κορμό: Τα Ελευθέρια της Ξάνθης
Αβτζή Μιρά, Άγκο Μεμέτ Νισά, Γιουρούκ Μπεντιά, Γιουρούκ Ισμαήλ, Δεμήρ Ογλαρή Αδά, Δημόπουλος Άγγελος, Ζακώνης Γεώργιος, Ζυγολίκα Χριστίνα Παναγιώτα, Καβάζ Εβρέν, Καρακώστας Δημήτριος, Καρβέλας Χρήστος, Καρυώτη Κωνσταντίνα, Κασήμ Ογλού Εδά, Κατσούλης Παναγιώτης, Κιόρ Γιουσούφ Ομέρ Ντεχά, Κοσμόπουλος Άγγελος, Κουγιού Ξανθούλα, Νησσοπούλου Χάνα, Ντίτσιας Κωνσταντίνος-Χρυσοβαλάντης, Παπαδόπουλος Ιωάννης, Παυλίδου Σπυριδούλα-Δανάη, Σιδερά Βασιλική, Τζελήλ Ογλού Σεβίμ, Τζελήλ Ογλού Τσετίν, Φέρελη Δέσποινα, Φέρελης Δημήτριος, Φουρνέ Μεριέμ-Νουρ, Χουσεΐν Ογλού Αρδά
Επιβλέποντες/ουσες: Αλατά Μαρίνα ΠΕ02, Καραπαντζίδου Μαρία ΠΕ02, Λαμπρινάκη Βαλσάμω ΠΕ02, Λίτσας Σωτήριος- Ιάσων ΠΕ80
Γυμνάσιο ΑΞΙΟΝ Ξάνθης
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η Θράκη αποτελεί περιοχή με μακραίωνη ιστορία και σπουδαία συμβολή στον ελληνικό πολιτισμό. Κατοικήθηκε από την προϊστορική εποχή και λόγω της στρατηγικής γεωπολιτικής της θέσης έως και τα βυζαντινά χρόνια αποτέλεσε κέντρο οικονομικής και πληθυσμιακής ακμής. Τον 14ο αιώνα κατακτήθηκε από τους Οθωμανούς, ενώ τον 19ο αιώνα αποτέλεσε το μήλο της έριδας μεταξύ Βουλγάρων και Ελλήνων.
Η παρούσα εργασία επικεντρώνεται στα ελευθέρια της Ξάνθης και παρουσιάζει τα γεγονότα του 20ού αιώνα, καθώς υπήρξαν καθοριστικά για την ενσωμάτωση της Θράκης στον ελληνικό κορμό. Οι Βαλκανικοί Πόλεμοι και ο Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος συντέλεσαν καθοριστικά, αφού αρχικά οδήγησαν στον διαμελισμό της Θράκης και στη βουλγαρική κατοχή της Δυτικής Θράκης (1913–1919). Ωστόσο μετά τη λήξη του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου και χάρη στους διπλωματικούς αγώνες του Ελευθερίου Βενιζέλου, η Δυτική Θράκη τέθηκε υπό διασυμμαχική διοίκηση και το 1919 απελευθερώθηκε από τον ελληνικό στρατό. Η 4η Οκτωβρίου 1919 αποτελεί κομβικό σημείο της νεότερης ιστορίας της Θράκης, καθώς σηματοδοτεί την απελευθέρωση της Ξάνθης μετά από αιώνες οθωμανικής κυριαρχίας και έξι χρόνια βουλγαρικής κατοχής. Το 1920 με τις συνθήκες Νεϊγύ και Σεβρών απελευθερώνονται η Κομοτηνή και η Αλεξανδρούπολη διαμορφώνοντας τον σημερινό χάρτη της Θράκης.
Ακολούθησε η οργάνωση της περιοχής θεμελιώνοντας τη σύγχρονη πολυπολιτισμική Θράκη που οι κάτοικοι συμβιώνουν σε κλίμα ειρήνης και αμοιβαίου σεβασμού.
78
Μονοπάτια πολιτισμού στην ευρύτερη περιοχή της Αρέθουσας
Βασιλειάδου Δέσποινα, Γκαγκάρης Γεώργιος, Γραμμενίδου Κωνσταντίνα, Ζουλέκου Γεώργιος-Αντώνιος, Ιατρού Ιωάννα, Καραγιάννη Ελένη, Λαζαρίδης Αθανάσιος, Μέρα Ερκίντα, Μουρτζιλάκη Μιχαηλία, Παναγιωτίδου Ελένη, Σιδερίδου Δέσποινα, Χότζα Ελεονώρα
Επιβλέπουσες: Κουτσιμανή Σταματία ΠΕ06, Πούλου Ευγενία ΠΕ79.01
Γυμνάσιο Αρέθουσας
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η παρούσα εργασία βασίζεται σε έρευνα των μαθητών/μαθητριών για τα πολιτιστικά μνημεία στην ευρύτερη περιοχή της Αρέθουσας Θεσσαλονίκης, με στόχο την κατανόηση της ιστορικής, αρχιτεκτονικής και πολιτιστικής τους αξίας. Το ενδιαφέρον επικεντρώνεται σε αρχαιολογικούς χώρους και θρησκευτικά μνημεία, τα οποία αποτελούν ζωντανά ίχνη του παρελθόντος και μαρτυρούν τη μακρόχρονη ιστορική πορεία του τόπου. Μέσα από την έρευνα τονίζεται η σημασία των μνημείων όχι μόνο ως τεκμήρια της ιστορίας, αλλά και ως στοιχεία που διαμορφώνουν την πολιτιστική ταυτότητα και την παράδοση της Αρέθουσας. Η αρχιτεκτονική τους αποτυπώνει διαφορετικές εποχές και επιρροές, ενώ η διατήρησή τους συνδέεται με τη συλλογική μνήμη και την καθημερινή ζωή των κατοίκων. Τα μνημεία αυτά λειτουργούν ως σημεία αναφοράς για την τοπική κοινωνία και συμβάλλουν στη διαφύλαξη της ιστορικής συνέχειας, της κοινωνικής συνοχής και της πολιτιστικής κληρονομιάς της περιοχής. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στη σύνδεση των μνημείων με τοπικές παραδόσεις και έθιμα, τα οποία ενώνουν τις μαρτυρίες του χθες με τη βιωματική εμπειρία του σήμερα. Μέσα από την εργασία γίνεται φανερό ότι η προστασία και η ανάδειξη των πολιτιστικών μνημείων αποτελεί ευθύνη όλων, καθώς αυτά ενισχύουν την ταυτότητα του τόπου και μεταφέρουν την ιστορία και τις αξίες του στις επόμενες γενιές.
79
ΤΟΠΙΚΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΟΥ ΑΡΙΣΤΟΜΕΝΗ
Χρήστος, Ζοτάι Γκέρτα, Μέτσο Κριστίνα, Μυλωνά Κωνσταντίνα, Ντρέου Γκάμπριελ, Παπαμανωλοπούλου Φωτεινή, Ρροκάι Μπακί, Σπηλιόπουλος Δημήτριος, Χίμα Μάριος.
Επιβλέπων/ ουσα: Νικολοπούλου Μαρία, ΠΕ02 & Φράγκος Ιωάννης, ΠΕ01
Γυμνάσιο Αριστομένη Μεσσηνίας
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Στη διάρκεια της πρώτης εκπαιδευτικής επίσκεψης στα ανατολικά περίχωρα του Αριστομένη Μεσσηνίας διενεργήθηκε η πρώτη αυτοψία από τους μαθητές στον μυκηναϊκό θολωτό τάφο, ο οποίος ανεσκάφη το 1996. Οι συμμετέχουσες και οι συμμετέχοντες παρατήρησαν τη φυσιολογία του εδάφους όπου λαξεύθηκε, καθώς και τη γενικότερη διαρρύθμιση του εσωτερικού του. Επιπροσθέτως, γνωστοποιήθηκε στους μαθητές από τους επιβλέποντες εκπαιδευτικούς η εύρεση κτερισμάτων και κεραμικών αγγείων, τα οποία μελλοντικά θα γίνουν αντικείμενο παρατήρησης είτε διαδικτυακά είτε σε προγραμματισμένη επίσκεψη στο Αρχαιολογικό Μουσείο Καλαμάτας. Τέλος, συζητήθηκε η ύπαρξη του εν λόγω θολωτού τάφου ως αποδεικτικό στοιχείο παρουσίας συγκεκριμένων κοινωνικών δομών και, ταυτόχρονα, μυκηναϊκής νεκρικής παράδοσης στην περιοχή. Η συγκέντρωση των παραπάνω πληροφοριών κατέληξε στην προσπάθεια χρονολόγησης της κατασκευής και χρήσης του.
80
ΠΡΟΦΟΡΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΡΙΣΤΟΜΕΝΗ ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ
Ανδριανοπούλου Παναγιώτα, Βριντσεάνου Χρήστος, Ζοτάι Γκέρτα, Μέτσο Κριστίνα, Μυλωνά Κωνσταντίνα, Ντρέου Γκάμπριελ, Παπαμανωλοπούλου Φωτεινή, Ρροκάι Μπακί, Σπηλιόπουλος Δημήτριος, Χίμα Μάριος.
Επιβλέπων/ ουσα: Νικολοπούλου Μαρία, ΠΕ02 & Φράγκος Ιωάννης, ΠΕ01
Γυμνάσιο Αριστομένη Μεσσηνίας
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Στα πλαίσια της ανάθεσης στους μαθητές ανίχνευσης πληροφοριών σχετικά με την προφορική παράδοση για τον Μεσσήνιο ήρωα Αριστομένη, από τον οποίο έχει λάβει το όνομά του το σύγχρονο χωριό «Αριστομένης», εντοπίστηκαν αρχικώς βασικά μυθικά στοιχεία συλλογικής μνήμης: επιβίωση από ρίψη στον Καιάδα, βοήθεια των θεών για την προστασία της Μεσσηνίας, σύνδεση με σπηλιές, βουνά και ιερούς τόπους. Κατ’ αυτόν τον τρόπο διαπιστώθηκε, σε ένα πρώτο στάδιο, η σύνδεση του ονόματος του συγκεκριμένου ήρωα με το όνομα του χωριού ως στοιχείο συνοχής και διατήρησης της τοπικής ταυτότητας. Ουσιαστικά, έγινε κατανοητό το πώς τα στοιχεία της προφορικής παράδοσης «επένδυσαν» τον αρχηγό του Β΄ Μεσσηνιακού πολέμου και τον ανέδειξαν, σε συνδυασμό με τη δράση του, ως τον εθνικό ήρωα των Μεσσηνίων, αλλά και γενικότερο σύμβολο αντίστασης, ελευθερίας και επιβίωσης. Σε επόμενο στάδιο, θα εξεταστεί η σύνδεση της προφορικής με την αντίστοιχη γραπτή παράδοση, η οποία προσδίδει επισημότερο και ρεαλιστικότερο χαρακτήρα στην επιτόπια ιστορία.
81
«Το Εργαστήρι του Φειδία - Από την Αρχαιότητα στη Σύγχρονη Αναστήλωση»
Αλεξανδρόπουλος Άγγελος, Βλάχος Ραφαήλ, Βλάχου Ιωάννα, Δεββέ Αδαμαντία-Δέσποινα, Ζήση Θεοδώρα, Ζούνης Χαράλαμπος, Καρυτινού Αγγελική, Κουγιανός Άγγελος-Παναγιώτης, Λέντζιος Νικόλαος, Μιχαλόπουλος Ηλίας, Μπότσι Χριστίνα, Παναγόπουλος Κωνσταντίνος, Παπασταύρου Ασπασία, Πυριάσι Ρενάλντα, Σίμπα Ηλέκτρα, Χαλιλοπούλου Αγγελική.
Επιβλέπουσες εκπαιδευτικοί: Αναγνωστοπούλου Ελένη (ΠΕ02.50), Λιάγκουρα Αλεξία (ΠΕ05), Χριστακοπούλου Ευθαλία (ΠΕ02)
Γυμνάσιο Αρχαίας Ολυμπίας
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Ο Φειδίας ήταν ο σπουδαιότερος γλύπτης της αρχαίας Ελλάδας και ο άνθρωπος που έκανε την Αθήνα του Περικλή να λάμψει. Έζησε τον 5ο αιώνα π.Χ. και θεωρείται ο «σκηνοθέτης» της Ακρόπολης, καθώς ήταν ο γενικός επιβλέπων όλων των έργων που έγιναν εκεί. Στην Ολυμπία, ο Φειδίας δημιούργησε το χρυσελεφάντινο άγαλμα του Ολυμπίου Διός. Ήταν τόσο επιβλητικό που θεωρήθηκε ένα από τα 7 Θαύματα του Κόσμου. Ευρήματα του εργαστηρίου όπου δούλεψε ο Φειδίας σώζονται μέχρι σήμερα στον αρχαιολογικό χώρο της Ολυμπίας.
Η ερευνητική εργασία αποσκοπεί στη γνωριμία των μαθητών με το έργο και το εργαστήρι του Φειδία στην Ολυμπία, τη σύνδεση της αρχαίας γλυπτικής με τις σύγχρονες μεθόδους συντήρησης - αναστήλωσης και την καλλιέργεια δεξιοτήτων που θα ενισχύσουν το σεβασμό για τα μνημεία και τα πολιτιστικά μας αγαθά. Ειδικότερα, οι μαθητές θα έχουν τη δυνατότητα να «γνωρίσουν» τον Φειδία, να αναγνωρίσουν τα βασικά χαρακτηριστικά του εργαστηρίου του και τα αρχαιολογικά ευρήματα από αυτό, ενώ παράλληλα θα έχουν την ευκαιρία να παρουσιάσουν εικαστικά έργα, μακέτες και αναπαραστάσεις.
82
ΤΑ ΟΜΟΡΦΑ ΧΩΡΙΑ ΟΜΟΡΦΑ ΕΡΗΜΩΝΟΥΝ
Μακρή Ευαγγελία, Μακρής Θεόδωρος, Μακρή Στέλλα, Μπαρμπάνης Αριστοτέλης, Μπαρμπαρούσης Δημήτρης, Πιτσούλιας Λάμπρος, Πλάκα Γιουένα, Ράπτης Σάββας, Σάββα Άννα, Σκανδάλου Ειρήνη, Σκούφη Ιωάννα, Στρατούλης Δημήτρης, Σφαέλου Δήμητρα, Τουτουντζόγλου Λάμπρος ,Τσάρκος Θάνος, Τσάρκου Παναγιώτα
Συμμετέχοντες εκπαιδευτικοί: Βαλάρη Κωνσταντίνα ΠΕ02, Νιφόρος Ζαφείριος ΠΕ03
Καραμούζειο Γυμνάσιο Αστακού
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Στην παρούσα εργασία οι μαθητές και οι μαθήτριες μελέτησαν την ιστορική διαδρομή των δύο χωριών του Δήμου Ξηρομέρου, Καραϊσκάκης και Βασιλόπουλο που η αφετηρία τους ανάγεται χρονικά στις αρχές του 17ου αιώνα, που άκμασαν κατά τον 18ο , 19ο και αρχές του 20ου αιώνα και που αναγκαστικά με απόφαση του κράτους εγκαταλείφθηκαν μαζικά από τους κατοίκους τους από το 1953 έως το 1964 εξαιτίας των σοβαρότατων ζημιών που υπέστησαν, των επικίνδυνων ρωγμών του εδάφους και των συνεχόμενων κατολισθήσεων λόγω του καταστροφικού σεισμού που έπληξε την Δυτική Ελλάδα το 1953 ο οποίος είχε επίκεντρο τα Επτάνησα. Στην παρούσα εργασία παρουσιάζουν την ιστορία των δύο χωριών, τους λόγους αναγκαστικής μετεγκατάστασης των κατοίκων τους, συνοδεύουν την εργασία τους με πλούσιο φωτογραφικό υλικό που οι ίδιοι οι μαθητές συνέλεξαν κατά την επίσκεψή τους στον χώρο επιβεβαιώνοντας την ιστορία του τόπου και των ανθρώπων του, σε μια προσπάθεια να συνδεθούν βιωματικά με την ιστορία και την γεωγραφία της ιδιαίτερης πατρίδας τους.
83
« Το Ταξίδι του Ενιπέα στο Χρόνο »
Αρμανίδη Δήμητρα, Δημητρόπουλος Βάιος, Κατσογιάννη Όλγα, Κυρίτσης Αχιλλέας, Μαργαριτόπουλος Απόστολος, Μπαλατσού Δήμητρα, Παπαθανασίου Παναγιώτα, Τζιλίρας Θωμάς, Τσιριμώνας Στέφανος
Επιβλέπουσες: Παπαγεωργίου Γιαννούλα ΠΕ04.05, Σακελλαρίου Αποστολία ΠΕ80
Ημερήσιο Γυμνάσιο Βαμβακούς
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Ο ποταμός Ενιπέας στη Θεσσαλία είναι ένας σημαντικός φυσικός και ιστορικός υδάτινος πόρος της περιοχής των Φαρσάλων, με πλούσια φυσιογεωγραφία, μυθολογία και οικολογική αξία. Γνωστός από την αρχαιότητα λατρευόταν ως Θεός Ενιπεύς αποτελώντας σύμβολο ζωής και δημιουργίας.
Πηγάζει από τις βόρειες πλαγιές του όρους Όθρυς (στην ευρύτερη περιοχή μεταξύ Φθιώτιδας και Θεσσαλίας) και κινείται νοτιοδυτικά–βορειοδυτικά μέσω της ευρύτατης πεδιάδας των Φαρσάλων.
Τελικά, εκβάλλει στον Πηνειό ανάμεσα στα μικρά υψώματα Τίτανος και Ζάρκος, τροφοδοτώντας τις εκτάσεις του Θεσσαλικού Κάμπου.
Συμβάλλει στην άρδευση της εύφορης Φαρσαλινής πεδιάδας, η οποία παράγει βαμβάκι , σιτάρι, καλαμπόκι και όσπρια. Παρόλα αυτά εδώ και πολλά χρόνια η υπεράντληση του έχει δημιουργήσει προβλήματα επηρεάζοντας το μικροκλίμα και τη βιοποικιλότητα της περιοχής.
Στις παρόχθιες εκτάσεις του ενδημούν: Βίδρες, ασβοί, λύκοι, αλεπούδες, παρυδάτια πτηνά όπως βασιλαετοί και κιρκινέζια. Η παρόχθια βλάστηση περιλαμβάνει πλατάνια, ιτιές, λεύκες, σκλήθρα και λυγαριές που δίνουν σκιερά τμήματα και σταθεροποιούν τους υγρότοπους.
Ο Ενιπέας έχει δύο πρόσωπα το ευεργετικό στο οποίο αναφερθήκαμε αλλά και το καταστροφικό. Οι πολλές πλημμύρες στο διάβα του χρόνου, οι οποίες , εξ αιτίας της κλιματικής αλλαγής γίνονται όλο και περισσότερο βίαιες έχουν σαν αποτέλεσμα να πλημμυρίζουν οι παρόχθιοι οικισμοί και οι καλλιεργήσιμες εκτάσεις, να χάνεται μεγάλο μέρος του ζωικού κεφαλαίου και να καταστρέφονται υποδομές όπως γέφυρες και σημεία του οδικού δικτύου.
Η κατασκευή αντιπλημμυρικών έργων θα βοηθήσει να αρθούν οι επικινδυνότητες και να απολαμβάνει η Θεσσαλική πεδιάδα την ευεργεσία του θεϊκού Ενιπέα.
84
Τα βήματα του Διδασκάλου του Γένους Χρύσανθου του Αιτωλού στη Νάξο και η παρουσία του Αγίου Κοσμά του Αιτωλού στο νησί.
:Βαθρακοκοίλη Αποστολία, Βερνίκος Βασίλειος, Βουδιά Μαρία-Αικατερίνη, Δημητροκάλλη Αγγελική, Δημητροκάλλη Αγγελική-Μαρίνα, Δημητροκάλλη Αικατερίνη, Δημητροκάλλης Αντώνιος, Ζαχαράτου Ειρήνη-Χρυσοβαλάντου, Καστελλάνου Αντωνία, Κατερίνης Ευάγγελος, Κατσάνη Πηγή, Κότι Έμιλι, Κούκα-Χρήστου Μαρία, Λαγογιάννης Ευάγγελος.
Επιβλέπουσες: Αρκουμάνη Κωνσταντίνα (ΠΕ01), Παρδάλη Αφροδίτη (ΠΕ03), Παστρωμά Μαρία (ΠΕ02).
Γυμνάσιο Βίβλου (Τριπόδων) Νάξου.
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η παρούσα εργασία επιδιώκει την παρουσίαση της ιστορίας του Ισαποστόλου και Ιερομάρτυρα Αγίου Κοσμά του Αιτωλού και του αφανή αδελφού του, του Ιερομονάχου Χρύσανθου. Οι μαθητές και οι μαθήτριες της μαθητικής ομάδας του συνεδρίου, αφού επέλεξαν το συγκεκριμένο θέμα, συγκέντρωσαν υλικό, το οποίο σχετίζεται με το βίο των δύο φωτισμένων προσωπικοτήτων του Ελληνισμού, που έδρασαν τα χρόνια της Τουρκοκρατίας. Ως ομάδα κατάφεραν να μελετήσουν και να καταγράψουν τη ζωή, τη δράση και τις περιοδείες του Πατροκοσμά και επιπλέον το πνευματικό έργο του αδελφού του Χρύσανθου στη Νάξο, ο οποίος εκείνη την εποχή ήταν σχολάρχης στη Σχολή του Αγίου Γεωργίου Γρόττας. Πληροφορίες αντλήθηκαν κυρίως από θεολογικά συγγράμματα, τα οποία οι μαθητές/τριες δανείστηκαν από τη σχολική βιβλιοθήκη και από ιστοσελίδες. Παράλληλα, πραγματοποιήθηκαν διδακτικές επισκέψεις σε περιοχές της νήσου Νάξου που σχετίζονται με τα ανωτέρω πρόσωπα της Εκκλησίας. Τέλος, οι μαθητές/τριες ήρθαν σε επαφή με αξιόλογους ανθρώπους της τοπικής κοινωνίας, οι οποίοι τους βοήθησαν στη μελέτη τους.
85
«Λακωνικές ιστορίες υπό εξαφάνιση: Η περίπτωση της αρχαίας Ακραίας»
Αθανασάκου Δέσποινα, Βλάχου Βασιλική, Γιάκου Σάρα, Γκίνη Γεωργία, Γρεβενίτη Αικατερίνη-Κυριακή, Γρεβενίτη Παναγιώτα, Κάγια Αμέλια, Κάλλα Μεταξία, Κρόσι Γιασεμίνα, Λυμπέρης Δημήτριος, Μήτρης Βασίλειος, Μιράκα Ελίντα, Μιράκα Ελίσα, Μιχαΐλα Χαρά-Εμμανουέλα, Μπαζούκης Ιωάννης, Μπόκου Χριστίνα.
Επιβλέπουσες: Αποστολάκου Ελένη (ΠΕ33), Μαρέσκα Ζαχαρούλα (ΠΕ02 ΕΑΕ), Ξενή Μαρία (ΠΕ03 ΕΑΕ).
Ημερήσιο Γυμνάσιο Βλαχιώτη Λακωνίας
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Οι μαθητές/τριες του σχολείου μας στο πλαίσιο του Προγράμματος Σχολικών Δραστηριοτήτων θα αναλάβουν να αναδείξουν τη διαχρονική σημασία του αρχαίου οικισμού της Ακραίας, έτσι ώστε να μετατραπεί σε έναν ζωντανό πόλο πολιστικής κληρονομιάς για τη Λακωνία. Η Ακραία ήταν ιστορικά μια από τις σημαντικότερες παραλιακές πόλεις του λακωνικού κόλπου, που σήμερα κινδυνεύει από τη λήθη και τη φυσική φθορά. Η πόλη ιδρύθηκε σύμφωνα με την παράδοση από τον Σπαρτιάτη Ακρία και είχε συνεχή παρουσία από τους προϊστορικούς έως τους ρωμαϊκούς χρόνους. Οι μαθητές/τριες θα αναζητήσουν πληροφορίες, έτσι ώστε να γνωρίσουν και να προβάλλουν τον αρχαιολογικό χώρο στην ευρύτερη κοινωνία και ιδιαίτερα τον αρχαιότερο ναό της Πελοποννήσου που ήταν αφιερωμένος στη Μητέρα των Θεών, Ρέα και να αναδείξουν τη διοργάνωση «Νικόκλεια», η οποία πραγματοποιείται προς τιμή του Ολυμπιονίκη Νικοκλή. Τέλος, θα δημιουργηθεί ένα βίντεο καθώς και ένας έντυπος και/ή ψηφιακός οδηγός που θα επιτρέψουν στους μαθητές/τριες να γίνουν οι ίδιοι ξεναγοί του συγκεκριμένου αρχαιολογικού χώρου, μέσω φωτογραφικού και οπτικοακουστικού υλικού.
86
«Λακωνικές ιστορίες υπό εξαφάνιση: Η περίπτωση του Ναύσταθμου της Αρχαίας Σπάρτης»
Νεοφώτης Γεώργιος, Παπαπάνου Κοσμάς, Πετράκη Ιωάννα- Σαβίνα, Πορφύρης Σωτήριος, Ρωμαίου Ιωάννα, Σαπουνά Γεωργία-Μαρία, Σταμαδιάνου Μαρία, Σταματάκου Αναστασία, Σταυρόπουλος Κωνσταντίνος, Στρατήγη Κωνσταντίνα, Τσορομώκος Πέτρος, Φαραντάτου Μαρία, Φιφλής Κυριάκος, Χαρακάκου Ευγενία-Γεωργία, Χρήστου Αρετή, Χύσα Ερικιάνα.
Επιβλέπουσες: Μαρέσκα Ζαχαρούλα (ΠΕ02 ΕΑΕ), Κουφοπούλου Αθηνά (ΠΕ03 ΕΑΕ), Ξενή Μαρία (ΠΕ03ΕΑΕ).
Ημερήσιο Γυμνάσιο Βλαχιώτη Λακωνίας
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Οι μαθητές/τριες του σχολείου μας στο πλαίσιο του Προγράμματος Σχολικών Δραστηριοτήτων θα αναλάβουν να εξετάσουν τη στρατηγική σημασία και την τρέχουσα κατάσταση των ναυτικών εγκαταστάσεων της αρχαίας Σπάρτης, εστιάζοντας στον ναύσταθμο της πόλης- κράτους στα Τρίνησα. Παρά τη φήμη της Σπάρτης ως κατεξοχήν δύναμη της ξηράς, η ανάγκη για κυριαρχία στη θάλασσα οδήγησε στη δημιουργία του ναύσταθμου της στο Γύθειο, το οποίο αποτελούσε το επίνειο και το κύριο εμπορικό και πολεμικό λιμάνι των Λακεδαιμονίων. Οι μαθητές/τριες θα αναζητήσουν πληροφορίες, έτσι ώστε να γνωρίσουν και να προβάλλουν στην ευρύτερη κοινωνία τη σημασία του αρχαιολογικού χώρου και ιδιαίτερα τις προσπάθειες του ναυάρχου Λυσάνδρου μετατροπής του από απλό σταθμό ανεφοδιασμού σε μία από τις σημαντικότερες ναυτικές υποδομές της αρχαιότητας στην περιοχή. Τέλος, θα δημιουργηθεί ένα βίντεο καθώς και ένας έντυπος και/ή ψηφιακός οδηγός που θα επιτρέψουν στους μαθητές/τριες να γίνουν οι ίδιοι ξεναγοί του συγκεκριμένου αρχαιολογικού χώρου, μέσω φωτογραφικού και οπτικοακουστικού υλικού.
87
«Ο Τόπος μάς μιλάει: Ιστορικές -και όχι μόνο- διαδρομές στη Λακωνία»
: Αγλαμίση Μαρία, Αποστολάκος Δημήτριος, Αχμετσούλα Σέρτζιο, Βαρελάς Νεκτάριος, Βλαχάκης Γεώργιος, Γεωργίου Αναστασία, Γρεβενίτη Παναγιώτα-Ευαγγελία, Ευσταθίου Παναγιώτης, Θεοδωρακάκος Ιωάννης, Κερασιώτη Μελίνα, Κοτζάϊ Ελισόνα, Κουτσουμπού Ελένη, Κουτσουμπού Καλλιόπη, Κρητικάκου Άννα, Λαμπράκος Νικόλαος, Λάμπρου Μαρία, Μοσχάκος Πέτρος, Νεοφώτης Νικόλαος, Ντεσισλάβοβ Κούρτεβ Μίνκο, Ντιακόνου Ντάνιελ-Τεοντόρ, Παυλάκη Κωνσταντίνα, Πορφύρη Μαρία-Ελένη, Ρουμπή Αρετή, Ρούσεβα Γκαμπριέλα, Σκένα Αδελαΐδα, Τσολομύτης Δημήτριος, Τσομπάνου Γκαμπριέλα-Βερόνικα, Φρόνιμου Χρυσούλα Δήμητρα, Χρυσικάκου Χαρά.
Επιβλέποντες: Φλεβάρη Αικατερίνη ΠΕ02, Παπαχριστοδούλου Ιωάννης ΠΕ79.01
Ημερήσιο Γυμνάσιο Βλαχιώτη Λακωνίας
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα επικεντρώνεται στη διερεύνηση της Τοπικής Ιστορίας και της πολιτισμικής κληρονομιάς, με στόχο την ουσιαστική σύνδεση των μαθητών με τον τόπο τους και την καλλιέργεια ιστορικής και κοινωνικής συνείδησης. Οι μαθητές προσεγγίζοντας τη φυσική, υλική και άυλη πολιτισμική κληρονομιά -μνημεία, αρχιτεκτονικά σύνολα, τοπόσημα, έθιμα και παραδόσεις- αντιλαμβάνονται την ιστορία ως «ιστορία από τα κάτω» και ως σύνολο ανθρώπινων δραστηριοτήτων. Κατανοούν δε, πως ο τρόπος με τον οποίο θυμούνται οι άνθρωποι δεν συνιστά απλώς έναν αποθηκευτικό χώρο πληροφοριών, αλλά έχει σαφή κοινωνική διάσταση και λειτουργικό χαρακτήρα.
Η μεθοδολογία βασίζεται σε βιωματικές και ερευνητικές πρακτικές, με κεντρικό εργαλείο την ημιδομημένη προφορική συνέντευξη, τη συλλογή και τεκμηρίωση φωτογραφικού υλικού, τη βιβλιογραφική ανασκόπηση και την πραγματοποίηση εκπαιδευτικών επισκέψεων σε χώρους αρχιτεκτονικής και πολιτιστικής αξίας. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη συνεργασία, τη διαγενεακή επικοινωνία, την εξοικείωση των μαθητών με την ακρόαση αντίθετων πληροφοριών και εκτιμήσεων για το ίδιο θέμα και την αξιοποίηση των ΤΠΕ για τη δημιουργία ψηφιακού περιεχομένου.
Το πρόγραμμα διάρκειας τεσσάρων μηνών (Ιανουάριος με Απρίλιος 2026) θα υλοποιηθεί σε συνεργασία με τοπικούς φορείς. Τα αποτελέσματα θα διαχυθούν μέσω ηλεκτρονικού βιβλίου, διαδραστικού χάρτη, παρουσιάσεων στην τοπική κοινότητα και συμμετοχής σε πανελλήνιο μαθητικό συνέδριο, ενώ η αποτίμηση του θα γίνει με ερωτηματολόγια και συζητήσεις.
88
«Έλα να σου μιλήσω για τον τόπο της… Από τον τόπο της έμπνευσης στον τόπο της καρδιάς.»
Αναστασόπουλος Αλέξανδρος, Αντζάρα Θοδωρή, Αντωνόπουλος Μάριος-Αγγελής, Αργυρού Χριστίνα, Γκοζιήνα Φάμπιο, Καλκαβούρα Μάρθα, Καναβού Χριστίνα, Καραγεώργη Ιωάννα-Φανουρία, Κοκκαλιάρη Αγγελική, Κούρτη Μαρία-Γεωργία, Κυριακόπουλος Κωνσταντίνος, Κυριακοπούλου Ελισάβετ, Λακόρτε Ναυσικά, Λακριντής Απόστολος-Νικόλαος, Μακρή Αιμιλία, Μακρή Σταυρούλα, Μπουγά Δήμητρα, Νικολακόπουλος Χρήστος, Παναγιωτοπούλου Μαρία-Χαρίκλεια, Σάβου Γκαμπριέλ-Αντρέι, Τσέκερης Αναστάσιος, Ψυχογυιού Ελένη.
Επιβλέπουσα: Καλομοίρα Παντελή ΠΕ02
Γυμνάσιο Γαργαλιάνων
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η παρουσίασή μας είναι αφιερωμένη στη συντοπίτισσά μας συγγραφέα κυρία Ελένη Τσαμαδού και επιδιώκει να δείξει πώς οι Γαργαλιάνοι και η Πάτρα είναι δύο πόλεις που την επηρέασαν και πώς αυτή η επίδραση αποτυπώνεται στο έργο της. Η ομάδα των μαθητών θα οργανώσει μια «λογοτεχνική περιήγηση» με φωτογραφίες, αφήγηση και μουσική, χαρτογραφώντας σημεία των πόλεων που σχετίζονται με τη ζωή και το έργο της λογοτέχνιδας. Στη συνέχεια θα ακολουθήσει συνάντηση με τη συγγραφέα, η οποία θα γίνει με τη μορφή «θεατρικής συνέντευξης» όπου η κυρία Τσαμαδού δέχεται ερωτήσεις για τη ζωή, τα βιώματα και την έμπνευσή της από την «πόλη της έμπνευσης» (Γαργαλιάνοι) και από την «πόλη της καρδιάς» ( Πάτρα). Σε αυτή τη δημιουργική δραστηριότητα οι μαθητές και μαθήτριες που θα συμμετέχουν θα έχουν την ευκαιρία να υποδυθούν ρόλους και να αναπτύξουν πτυχές της δημιουργικότητας, της επικοινωνίας, της συνεργασίας, της ομαδικότητας και της αυτοεκτίμησης. Αυτή η εμπειρία τους θα συνδυαστεί με εικόνες και αφήγηση και θα μετατραπεί σε τέχνη που θα αποτυπωθεί σε βίντεο.
89
Όταν η Ηλεία συναντά τη Μεγαλόνησο: Η σχέση Γαστούνης – Κύπρου
Κλάδης Μάριος, Κλάδης Παναγιώτης Αστέριος, Κλάδη Εφραιμία-Λεμονιά, Φιλιπποπούλου Αθηνά, Σταματελάτου Άννα, Σούρλας Θεοφάνης, Κοκκώνη Αναστασία, Παπαδοπούλου Παρασκευή, Μητσοπούλου Νεφέλη, Καπλάνη Ευθυμία Νικολακοπούλου Δομινίκη, Παναγιωτακόπουλος Παϊσιος
Επιβλέποντες: Περιβολάρη Χρυσάνθη ΠΕ03, Ντεϊμεντέ Σοφία ΠΕ86, Στασή Ελένη ΠΕ02, Βαρελά Ειρήνη ΠΕ03, Παπαδόπούλος Άγγελος ΠΕ03
Ημερήσιο Γυμνάσιο Γαστούνης
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η κυπριακή γη, ελληνική από την αρχαιότητα και άρρηκτα συνδεδεμένη με την ιστορία και τον πολιτισμό του Ελληνισμού, γνώρισε το καλοκαίρι του 1974 μια από τις πιο τραγικές στιγμές της σύγχρονης ιστορίας της. Ο πόλεμος, με την τουρκική εισβολή και κατοχή, έφερε τον ξεριζωμό και την προσφυγιά, αναγκάζοντας δεκάδες ασυνόδευτα παιδιά να εγκαταλείψουν τη Μεγαλόνησο και να αναζητήσουν ασφάλεια στην Ελλάδα. Ανάμεσα στους τόπους που τα υποδέχθηκαν βρέθηκε και η Γαστούνη της Ηλείας.
Στην πόλη αυτή, οι κάτοικοι άνοιξαν τα σπίτια και τις καρδιές τους, προσφέροντας φροντίδα, προστασία και ζεστασιά στα παιδιά της Κύπρου. Μακριά από τις οικογένειές τους, φοβισμένα και τραυματισμένα από τα γεγονότα, τα παιδιά προσπάθησαν να προσαρμοστούν σε έναν νέο τόπο και να ξαναχτίσουν την καθημερινότητά τους. Παράλληλα, η Γαστούνη συνδέθηκε με την κυπριακή τραγωδία και μέσα από τη θυσία ανθρώπων καταγόμενων από την περιοχή, οι οποίοι, υπηρετώντας τη στρατιωτική τους θητεία, έπεσαν υπερασπιζόμενοι την Κύπρο.
Η παρούσα εργασία επιχειρεί να αναδείξει, μέσα από μαρτυρίες και αρχειακό υλικό, τη διπλή αυτή σχέση φιλοξενίας και θυσίας, φωτίζοντας τη σημασία της αλληλεγγύης, της μνήμης και των δεσμών που ενώνουν την Ηλεία με τη Μεγαλόνησο.
90
Γαστούνη – Επτάνησα: Η θάλασσα μας χωρίζει, η ζωή μας ενώνει….
Αβραμίδης Αριστοτέλης-Κωνσταντίνος, Βαρούχα Αρετή, Γιαννακοπούλου Ιωάννα-Κωνσταντίνα, Θανόπουλος Νικόλαος, Κλάδη Αναστασία, Λιόση Ανθή, Λούρμπας Ελευθέριος Ραφαήλ, Λούρμπας Κωνσταντίνος, Μανουρά Χαρίκλεια, Μπαλάς Γεώργιος, Μπουκουβάλας Διονύσιος, Παπαδόπουλος Δημήτριος, Παπαδοπούλου Νικολίτσα, Χριστόπουλος Αθανάσιος
Επιβλέποντες: Περιβολάρη Χρυσάνθη ΠΕ03, Ντεϊμεντέ Σοφία ΠΕ86,
Σταύρου Ζωή ΠΕ02, Ντότσικα Αικατερίνη ΠΕ02, Μαρινοπούλου Έλλη
Γυμνάσιο Γαστούνης
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Τα «γεφύρια» επικοινωνίας της Γαστούνης με τα Επτάνησα έχουν τα θεμέλιά τους από πολύ παλιά.
Η μετανάστευση – μετακίνηση από τη Γαστούνη στα Επτάνησα και αντιστρόφως ως γενικότερο φαινόμενο συνδεόταν με τις οικονομικές, κοινωνικές και πολιτισμικές συνθήκες και βέβαια με τις πολιτικές συγκυρίες. Οι άνθρωποι πάντοτε αναζητούσαν μια καλύτερη μοίρα ή προσδοκούσαν ένα πεδίο δράσης λιγότερο ασφυκτικό και ταυτόχρονα περισσότερο ασφαλές από αυτό που ζούσαν.
Στην εύφορη πόλη της Γαστούνης κατέφθαναν από την κοντινά νησιά της Επτανήσου, εκτός από τους ανθρώπους των όπλων οι οποίοι θα βοηθούσαν στην Επανάσταση, και διάφοροι επαγγελματίες, τεχνίτες, πραματευτάδες-έμποροι, καλλιεργητές, δουλευτάδες, για να εκμεταλλευτούν τις ευκαιρίες που παρουσιάζονταν, αλλά και για άλλους λόγους, όπως να ζήσουν κοντά σε έναν συγγενή τους και να παντρευτούν.
Οι νέοι κάτοικοι επεξεργάζονταν το νέο χώρο τους και προσπαθούσαν να προσδώσουν στο χαρακτήρα του το δικό τους στίγμα μεταφυτεύοντας την κοινωνική και πολιτισμική ιδιαιτερότητα της γενέτειράς τους.
Ο σκοπός της εργασίας αυτής είναι να παρουσιάσει στο ευρύτερο μαθητικό κοινό τη στενή σχέση της πόλης τους με τα Επτάνησα με στόχο αυτοί να αναγνωρίσουν τους δεσμούς οικογενειακής φιλίας και επαγγελματικών σχέσεων με τα κοντινά νησιά από παλιά και να συνειδητοποιήσουν τη σημασία των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών αυτής της πόλης στη διαμόρφωση του πλαισίου ζωής τους.
91
Γιάννουλη: Ο τόπος μας μέσα από τα μάτια μας
Αλεξοπούλου Αναστασία, Αρσένη Ελένη-Άννα, Αρσένης Αλέξανδρος, Αωτίδη Ευαγγελία, Γαλλιός Απόστολος, Γερονάτσιος Χρήστος, Γεωργάκη Αικατερίνη, Γκουντούρα Σοφία, Δέλλιου Χριστίνα, Δώδα Μαρία Ειρήνη, Ζησοπούλου Βασιλική, Θάνου Αλεξάνδρα, Θωμοπούλου Μαρία, Καλφούτζος Παναγιώτης, Καρατάσιου Ευθαλία, Καρκατσέλα Κερασία, Κουλούλας Αντώνιος, Κουμπούρα Σεβαστή, Μάγκα Ευτυχία, Μάνη Ραφαηλία, Μητσιοκάπα Αικατερίνη, Μινήσιος Ζαχαρίας, Μπαργιώτα Αναστασία, Μπλιάμπλια Δέσποινα, Μυλωνά Θεοδώρα, Μυτάδη Ιωάννα, Νικολάου Βασιλεία
Επιβλέπουσες Καθηγήτριες: 1) Μπαλωτή Φοίβη, ΠΕ04.02, 2) Καραδούκα Παρασκευή, ΠΕ07, 3) Κυργιαννή Αικατερίνη, ΠΕ03
Ημερήσιο Γυμνάσιο Γιάννουλης (ΔΔΕ Λάρισας)
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η παρούσα εργασία αποτελεί μια γεωγραφική και περιβαλλοντική μελέτη της Γιάννουλης, μιας δυναμικά αναπτυσσόμενης κοινότητας του Δήμου Λαρισαίων. Μέσα από τη διερεύνηση της γεωγραφικής θέσης, του φυσικού περιβάλλοντος, της πληθυσμιακής εξέλιξης και των χρήσεων γης, οι μαθητές προσέγγισαν τη σχέση ανθρώπου και χώρου, αναδεικνύοντας σύγχρονες περιβαλλοντικές προκλήσεις που επηρεάζουν την ποιότητα ζωής. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ανάλυση τοπικών περιβαλλοντικών προβλημάτων, όπως η ατμοσφαιρική ρύπανση κατά τους χειμερινούς μήνες λόγω ανθρώπινων δραστηριοτήτων, ζητήματα επάρκειας και διαχείρισης των υδατικών πόρων σε περιόδους αυξημένων αναγκών, καθώς και οι επιπτώσεις των ακραίων καιρικών φαινομένων, με χαρακτηριστικό παράδειγμα την πλημμύρα «Daniel» τον Σεπτέμβριο του 2023. Οι μαθητές, μέσα από ατομικές και ομαδικές εργασίες, κατέγραψαν αιτίες, συνέπειες και προτεινόμενα μέτρα αντιμετώπισης, αναπτύσσοντας προβληματισμούς πρόληψης και βιώσιμης διαχείρισης. Η εργασία παραμένει ανοιχτή στη διερεύνηση και άλλων περιβαλλοντικών ζητημάτων της περιοχής, ενισχύοντας την ενεργό συμμετοχή των μαθητών και τη σύνδεση της σχολικής γνώσης με την τοπική πραγματικότητα.
92
Πλάτων Στωικίδης , ο άγνωστος ευεργέτης μας
Αλέξανδρος Αλεξανδρής, Ιωάννα Αποστολοπούλου, Ελεάννα Αρσένη, Απόστολος Γαλλιός, Χρήστος Γερονάτσιος, Χριστίνα Δέλλιου, Ζωή Κανάτα, Σεβαστή Κουμπόυρα, Ζαχαρίας- Ταξιάρχης Μινήσιος, Αναστασία Μπαργιώτα, Δέσποινα Μπλιάμπλια, Βασιλεία Νικολάου, Ιωάννης Προβίδας, Μελίνα Σαββίδη,
Μιχαήλ Στεργιούλας Αικατερίνη Ρέχα ΠΕ02, Ασημίνα Μπάφα ΠΕ02, Αικατερίνη Τσολακίδου ΠΕ078
Γυμνάσιο Γιάννουλης
Περίληψη
Αυτή τη χρονιά θα σας μιλήσουμε για μια σημαντική φυσιογνωμία του τόπου μας τον κύριο Πλάτωνα Στωικίδη .
Προσφυγικής καταγωγής ο ίδιος από την Αττάλεια της Μικράς Ασίας ( η οικογένειά του εκδιώχθηκε νωρίς από τους Οθωμανούς και κατέληξε στα Ιεροσόλυμα) ενήλικας πλέον βρέθηκε στη Λάρισα όταν η πόλη είχε να αντιμετωπίσει το προσφυγικό ζήτημα.
Ευαίσθητος ως πρόσφυγας και ως μέλος της ΕΑΠ (της επιτροπής αποκατάστασης προσφύγων) ανέλαβε την εγκατάσταση των προσφύγων που κατέληξαν στη Λάρισα στην περιοχή της σημερινής Γιάννουλης.
Ακούραστος εργάτης και διάκονος των προσφύγων φρόντισε να βρεθεί η σωστή τοποθεσία του οικισμού και να τους εφοδιάσει με ότι ήταν απαραίτητο για το ξεκίνημα της νέας τους ζωής. Διετέλεσε μάλιστα πρώτος πρόεδρος της κοινότητας Γιάννουλης από το 1925- 1928.
Οι πρόσφυγες της Γιάννουλης τον αποκαλούσαν « ο πατέρας μας». Αν και ο ρόλος του ήταν τόσο σημαντικός για την κοινότητά μας, παραμένει άγνωστος στους σημερινούς συντοπίτες μας.
Παράλληλα με την κοινωνική του δράση, είχε μια σημαντική πορεία στην πνευματική και εκκλησιαστική ζωή της πόλης , ιδρύοντας την πρώτη σχολή Βυζαντινής Μουσικής ο «Άγιος Αχίλλειος», καθώς και στην πολιτιστική ζωή της Λάρισας έχοντας να επιδείξει πλούσιο συγγραφικό έργο με ποιήματα ,ευθυμογραφήματα, θεατρικά έργα που δημοσιεύθηκαν στο τοπικό και όχι μόνο τύπο.
Ο Πλάτωνας Στωικίδης ήταν μια πολυσύνθετη προσωπικότητα που έδρασε σε μια εποχή μεγάλων αλλαγών και στάθηκε αντάξιος των προκλήσεων που κλήθηκε να αντιμετωπίσει.
93
Ρίζες και διαδρομές :πολιτισμός και τοπική ιστορία του τόπου μας.
Βαρδακάρης Ιωάννης, Γουγουλιά Δέσποινα, Γρηγορίου Μαρία, Ζανελλάρι Αλκέο, Καραμουσλή Βασιλική, Καρπούζα Σταυρούλα, Κατσιούλας Άγγελος Εφραίμ, Κοροβέση Αποστολία, Κούρου Σοφία, Λάζρι Έργκι, Μαργκεκάι Ορέστης, Μπάνου Μαρία, Μπασδέκης Δημήτριος, Μπουζώνα Μαρία, Μπουρουνίκου Παρασκευή, Μπρουζιώτης Αλέξανδρος, Παπαγεωργίου Πρόδρομος, Παύλου Γεώργιος, Πλίκας Παναγιώτης, Πουρνάρας Αναστάσιος, Σάρρος Ζήσης, Σίμος Άγγελος, Τζιβή Δήμητρα, Τόλιος Γεώργιος, Τσεκόγια Μάριο, Τσεργά Γεωργία, Τσιαπλές Θεοχάρης, Τσιρονίκος Χρήστος , Χατζής Πέτρος.
Επιβλέπουσα :Γιωτοπούλου Ανθούλα ΠΕ02
Γυμνάσιο Γόννων Λάρισας
Περίληψη
Η εργασία των μαθητών του σχολείου μας αφορά στην τοπική ιστορία των Γόννων , της ιστορικής κοινότητας στα Αμπελάκια και την Καλλιπεύκη .Οι μαθητές μελέτησαν την τοπική ιστορία της περιοχής δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση σε σημαντικά ιστορικά γεγονότα , στον ιστορικό Συνεταιρισμό, ως πρότυπο συλλογικής οργάνωσης και πρώιμης μορφής επιχειρηματικότητας καθώς και σε σύγχρονες παραγωγικές μονάδες.. Παράλληλα, γνώρισαν και θα παρουσιάσουν τα τοπικά προϊόντα της περιοχής και τη σημασία τους για την οικονομική και πολιτισμική ταυτότητα του τόπου. Η ενεργή συμμετοχή γονέων αλλά και τοπικών φορέων υπήρξε καθοριστική, καθώς συνέβαλαν με πληροφορίες, εμπειρίες και υποστήριξη, ενισχύοντας τη βιωματική διάσταση της μάθησης. Μέσα από τη συνεργασία αυτή θα αναδειχθεί η αξία της τοπικής ιστορίας και της επιχειρηματικότητας ως μέσο καλλιέργειας γνώσεων, δεξιοτήτων και κοινωνικής συνείδησης.
94
«Ζωντανή Σύνδεση Με Το Παρελθόν:Η Γουμένισσα Και Οι Παραδόσεις Της»
Νταμαζέτι Ολυμπία,Παπαγεωργίου Φρειδερίκη,Σουλεμέζης Γεώργιος
Επιβλέποντες Καθηγητές: Λιαρομμάτης Βασίλειος ΠΕ02 Ίντου Μαρία, Καρβουνά Ιωάννα ΠΕ06
Γυμνάσιο Γουμένισσας
ΠΡΙΛΗΨΗ
Η ερευνητική εργασία του Γυμνασίου Γουμένισσας με τίτλο «Ζωντανή σύνδεση με το παρελθόν: η Γουμένισσα και οι παραδόσεις της» υλοποιείται στο πλαίσιο του Εθνικού Θεματικού Δικτύου Πολιτιστικής Εκπαίδευσης «Έλα να σου μιλήσω για τον τόπο μου» και εντάσσεται στην υποενότητα «Τοπική ιστορία και εθιμικές τοπικές συνήθειες». Στόχος της είναι η γνωριμία των μαθητών και μαθητριών με βασικές πτυχές της πολιτιστικής ταυτότητας της Γουμένισσας και η καλλιέργεια της ιστορικής και πολιτιστικής τους συνείδησης.
Η εργασία εστιάζει σε τρεις χαρακτηριστικούς άξονες: τα Θεοτόκεια, τις παραδοσιακές φορεσιές και το κρασί της Γουμένισσας. Οι μαθητές, αναλαμβάνοντας τον ρόλο δημοσιογράφων, προσεγγίζουν το θέμα με τη μορφή ρεπορτάζ, διερευνώντας το παρελθόν και τη διαχρονική αξία των τοπικών εθίμων. Με την καθοδήγηση των εκπαιδευτικών αναζητούν και αξιοποιούν πληροφορίες από έντυπες και ψηφιακές πηγές, συλλέγουν μαρτυρίες και οπτικοακουστικό υλικό και επεξεργάζονται τα δεδομένα τους με κριτική σκέψη.
Η εργασία υλοποιείται σε ψηφιακή μορφή, αξιοποιώντας σύγχρονα εργαλεία, και αναδεικνύει τη ζωντανή σχέση της τοπικής κοινωνίας με την παράδοση, ενισχύοντας παράλληλα τη συνεργασία, τη δημιουργικότητα και τις ερευνητικές δεξιότητες των μαθητών.
95
«Όταν Το Ψωμί Σμίγει Με Τα Νήματα: Η Ιστορία Μέσα Από Τα Μάτια Των Γιαγιάδων»
Αναγνωστόπουλος Αθανάσιος, Γεωργίου Αικατερίνη,
Δελή Ειρήνη, Καΐτσα Ρουμπίνη, Καραβά Αλεξάνδρα, Καψάλης Φίλιππος,
Σαββίδη Αικατερίνη, Φειδάκης Σταυριανός,
Επιβλέπουσα: Ασημακοπούλου Αναστασία, ΠΕ02
Γυμνάσιο Δερβενίου
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Στο μαθητικό συνέδριο «Γνωρίζω τον τόπο μου», οι μαθητές της Γ΄ γυμνασίου ταξιδέψαμε στον χρόνο μέσα από τις αφηγήσεις και τις πρακτικές των γιαγιάδων της περιοχής μας. Ζήσαμε την εμπειρία του ζυμώματος ψωμιού σε παραδοσιακά σκάφη με τα χέρια και ακολουθήσαμε ολόκληρη τη διαδικασία του ψησίματος σε ξυλόφουρνο, νιώθοντας το ζεστό άρωμα του φρεσκοψημένου καρβελιού και κατανοώντας την υπομονή και την αγάπη που χρειάζεται για την επίτευξη του στόχου. Ταυτόχρονα, ανακαλύψαμε την τέχνη της υφαντικής στον αργαλειό, παρατηρώντας πώς απλά νήματα μεταμορφώνονται σε υφάσματα γεμάτα ιστορία, πολιτισμό και προσωπική δημιουργικότητα. Μέσα από αυτά τα βιώματα, συνειδητοποιήσαμε πόσο σημαντική είναι η διατήρηση των παραδόσεων και πώς οι γυναίκες που τις κρατούν ζωντανές γίνονται γέφυρες ανάμεσα στο παρελθόν και το παρόν. Η παρουσίασή μας καταγράφει αυτές τις μοναδικές εμπειρίες και δείχνει πώς η κληρονομιά του τόπου μας συνεχίζει να εμπνέει τις νέες γενιές, αναδεικνύοντας τη δύναμη της μνήμης και της δημιουργίας μέσα από την καθημερινή ζωή.
96
Ο οδοντωτός σιδηρόδρομος Διακοπτού – Καλαβρύτων: ένας ανεκτίμητος θησαυρός
Αγγελόπουλος Θεόδωρος, Αγγελόπουλος Παναγιώτης, Αθανασόπουλος Αργύριος, Ανδρουτσοπούλου Γεωργία, Αρμπής Αργύριος, Ασημακόπουλος Παναγιώτης, Δρίτσας Ιάκωβος, Κόσσυφας Αθανάσιος-Μάριος, Κουλοχέρας Χρήστος, Κωνσταντακοπούλου Αλεξάνδρα, Μέμα Άντζελα, Μερτή Χριστιάνα, Μινάι Μαρινέλα, Μπουραντάς Βασίλειος-Γρηγόριος, Μπούσι Ανδριάνα, Οσμενάι Νατάσα, Παλαιολογόπουλος Κωνσταντίνος, Παλαιολόγος Νικηφόρος, Παναγοπούλου Λουίζα, Παπαδημητρίου Σωτήριος, Παπαλεξίου Δημήτριος, Παυλόπουλος Χρήστος, Πετρίδη Βασιλική, Πετρίδη Χριστίνα, Σελιμάι Φιοράλμπ, Σπηλιοπούλου Ιωάννα, Σωτηροπούλου Σπυριδούλα, Τσόγκας Σωτήριος, Τύτο Ορέστης, Φωτεινού Αθανασία, Χαρίσης Βασίλειος, Ψαρράκος Μιχαήλ
Επιβλέπουσες: Αργυροπούλου Μαρία (ΠΕ02), Γιοβά Αγγελική (ΠΕ02), Καλλιαντέρη Φωτεινή (ΠΕ05)
Ημερήσιο Γυμνάσιο Διακοπτού
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Ο οδοντωτός σιδηρόδρομος Διακοπτού - Καλαβρύτων είναι ένα από τα σημαντικότερα τεχνικά έργα στην ιστορία των ελληνικών μεταφορών. Η κατασκευή του εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο εκσυγχρονισμού του ελληνικού κράτους στα τέλη του 19ου αιώνα που ολοκληρώθηκε το 1896, με στόχο τη σύνδεση της ορεινής περιοχής των Καλαβρύτων με το παραλιακό Διακοπτό και το εθνικό σιδηροδρομικό δίκτυο. Η σιδηροδρομική γραμμή έχει μήκος 22 περίπου χιλιόμετρα και το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της είναι το οδοντωτό σύστημα κίνησης, το οποίο επιτρέπει στο τρένο να διασχίζει με ασφάλεια απότομες κλίσεις σε ένα δύσβατο φυσικό περιβάλλον. Η αξιοποίηση της οδοντωτής τεχνολογίας ήταν μια πρωτοποριακή για την εποχή τεχνική, απαραίτητη για την «αναρρίχηση» του συρμού στο απότομο φαράγγι του Βουραϊκού. Η εντυπωσιακή διαδρομή ξεκινά από το Διακοπτό, ακολουθεί το φαράγγι του Βουραϊκού ποταμού, περνώντας από σήραγγες, γέφυρες και απόκρημνα τοπία ιδιαίτερης φυσικής ομορφιάς και κάνοντας τις προδιαγεγραμμένες στάσεις καταλήγει στα Καλάβρυτα. Η σημασία του οδοντωτού για την τοπική κοινωνία είναι καθοριστική, καθώς συμβάλλει στην οικονομική ανάπτυξη, τη μετακίνηση κατοίκων και αγαθών και, κυρίως, στην τουριστική προβολή της περιοχής. Παραμένοντας εδώ και 130 χρόνια σε ενεργή χρήση μετά από αναβαθμίσεις και εργασίες συντήρησης, αποτελεί ζωντανό μνημείο της ελληνικής σιδηροδρομικής ιστορίας και σημαντικό στοιχείο της πολιτιστικής ταυτότητας της περιοχής.
97
Τα Έθιμα του Τριγώνου Έβρου - Το Έθιμο του Μπέη
Ουντατζή Μαρίνα-Ξανθή, Πετρά Μαρία, Στράκου Θεοδοσία, Τσώκου Δάφνη, Χρυσοχόου Δέσποινα
Επιβλέπων: Χάρης Ραϊτσίνης, ΠΕ02
Ημερήσιο Γυμνάσιο Δικαίων Έβρου
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Το έθιμο του Μπέη αποτελεί ένα από τα πιο ζωντανά και εμβληματικά δρώμενα της Θράκης, το οποίο αναβιώνει κάθε χρόνο την Καθαρά Δευτέρα σε χωριά του Βορείου Έβρου. Οι ρίζες του χάνονται στα χρόνια της Τουρκοκρατίας, συνδυάζοντας ιστορικές μνήμες με πανάρχαιες λατρευτικές παραδόσεις για την ευγονία της γης. Κεντρικό πρόσωπο είναι ο Μπέης, ένας άνδρας ντυμένος με φανταχτερή στολή και γούνα, ο οποίος συνοδεύεται από τη σύζυγό του και μια ομάδα μεταμφιεσμένων, όπως οι ζεϊμπέκηδες και οι χωροφύλακες.
Η πομπή διασχίζει τους δρόμους του χωριού με τη συνοδεία παραδοσιακών οργάνων, όπως η γκάιντα και το νταούλι. Οι συμμετέχοντες επισκέπτονται τα σπίτια, ανταλλάσσουν ευχές για καλή σοδειά και μαζεύουν κεράσματα ή χρήματα. Κορυφαία στιγμή του εθίμου είναι η εικονική σπορά, όπου ο Μπέης ρίχνει σπόρους στο χώμα, συμβολίζοντας την αναγέννηση της φύσης και την ελπίδα για μια πλούσια αγροτική χρονιά. Μετά το πέρας της τελετουργίας, ακολουθεί ξέφρενο γλέντι με τοπικούς χορούς και νηστίσιμα εδέσματα. Το δρώμενο αυτό δεν είναι απλώς μια αναπαράσταση, αλλά ένας ισχυρός δεσμός που κρατά ζωντανή τη συλλογική μνήμη και την πλούσια πολιτιστική κληρονομιά της ακριτικής περιοχής.
98
Ο Διόνυσος μέσα από τον μύθο και την πέτρα
Επιβλέπουσα: Γεωργαντζή Εύη, ΠΕ02
Γυμνάσιο Διονύσου «Φώτης Κόντογλου»
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η παρουσίασή μας εστιάζει σε δύο διαφορετικούς τόπους ιστορικής σημασίας για τον Διόνυσο Αττικής. Ο πρώτος ανήκει στην αρχαιότητα, ενώ ο δεύτερος στη σύγχρονη εποχή. Αρχικά, θα αναφερθούμε, λοιπόν, στον Ιερό Βωμό Διονύσου, στη Ραπεντώσα Διονύσου Αττικής, όπου υπάρχει αφιερωματικός βωμός στον θεό Διόνυσο, αλλά και αρχαίο θέατρο στον ίδιο χώρο. Λέγεται μάλιστα ότι σε αυτό πρώτη φορά παρουσίασε έργα του ο Θέσπις - εισάγοντας καθοριστικές καινοτομίες στην εξέλιξη του αρχαίου θεάτρου.
Ο δεύτερος ιστορικής σημασίας τόπος που θα γνωρίσουμε, είναι το Λατομείο Πεντέλης/ Διονύσου. Το λατομείο λειτουργούσε ήδη από την αρχαιότητα. Ωστόσο, στον 20ο αιώνα γνώρισε νέα περίοδο δραστηριότητας, καθώς επαναλειτούργησε από αγγλική εταιρεία. Στη νεότερη, λοιπόν, εποχή, τα μάρμαρα που εξορύσσονται στην περιοχή του Διονύσου, αξιοποιούνται για σημαντικές κατασκευές. Η μεταφορά των μαρμάρων πραγματοποιούνταν μέσω μιας ειδικής κατασκευής, γνωστής ως «θηρίο», η οποία, με τη χρήση μηχανισμών και τροχαλιών, κατέβαζε τους μεγάλους μαρμάρινους όγκους από το βουνό έως τον σιδηροδρομικό σταθμό του Αγίου Στεφάνου, από όπου προωθούνταν προς την Κηφισιά και στη συνέχεια στο εμπόριο.
99
Το Αραπλούκι
Ουζούνης Περικλής, Σιάγκας Ευστράτιος, Σιάγκας Νικόλαος, Δεληβασίλης Ηλίας, Μπαντής Γεώργιος, Παπαδόπουλος Γεώργιος, Σιάγκας Αθανάσιος, Μόσχου Ηλίας.
Επιβλέπουσες Καθηγήτριες: 1) Σοφία Μόγια ΠΕ02/78,2) Αναστασία Βασιλειάδου ΠΕ02
Ημερήσιο Γυμνάσιο Εγνατίας (Προφήτη)
Περίληψη
Στόχος της παρούσας εργασίας είναι να αναδείξει τη συμβολή της τοπικής πολιτιστικής παράδοσης στη μαθησιακή διαδικασία, μέσα από τη βιωματική συμμετοχή των μαθητών στο παραδοσιακό έθιμο Αραπλούκι του χωριού Προφήτης του δήμου Βόλβης. Το Αραπλούκι αναβιώνει κάθε χρόνο ανήμερα των Θεοφανείων και έχει ως κεντρικό στοιχείο τους κουδουνοφόρους Αράπηδες, μεταμφιεσμένους κατοίκους που φορούν δέρματα ζώων και βαριές κουδούνες, δημιουργώντας μια δυναμική τελετουργική πομπή στους δρόμους του χωριού. Το δρώμενο πλαισιώνεται από συμβολικούς και θεατρικούς χαρακτήρες όπως η Νύφη, ο Γαμπρός, ο Παππούς και η Μπάμπω, προσδίδοντας κοινωνικό και λαογραφικό χαρακτήρα. Η πομπή ολοκληρώνεται στην κεντρική πλατεία με μουσική, χορό και κοινό γλέντι, ενισχύοντας τη συλλογικότητα και τη διαγενεακή συμμετοχή.
Οι ρίζες του Αραπλουκιού ανάγονται σε προχριστιανικές, διονυσιακές αντιλήψεις. Σήμερα, το έθιμο αποτελεί σημαντικό στοιχείο της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς της περιοχής και πολύτιμο πεδίο εκπαιδευτικής αξιοποίησης, καθώς μέσα από τη βιωματική προσέγγιση του εθίμου, οι μαθητές καλλιεργούν την πολιτισμική τους ταυτότητα, ενισχύουν τη σχέση τους με τον τόπο τους και αναπτύσσουν σεβασμό απέναντι στη συλλογική μνήμη και την πολιτιστική συνέχεια.
100
Οι Λαζαρίνες
Κασαντρίδου Χριστίνα, Μουλαδάκη Άννα, Τάκη Όλγα, Κοντοπούλου Στεφανία, Μόσχου Γεωργία.
Επιβλέπουσες Καθηγήτριες: 1) Σοφία Μόγια ΠΕ02/78,2) Αναστασία Βασιλειάδου ΠΕ02
Ημερήσιο Γυμνάσιο Εγνατίας (Προφήτη)
Περίληψη
Στόχος της παρούσας εργασίας είναι να αναδείξει τη σημασία του παραδοσιακού εθίμου των Λαζαρίνων ως φορέα πολιτισμικής μνήμης και ως μέσο βιωματικής μάθησης μέσα στο σχολικό περιβάλλον. Το έθιμο αναβιώνει κάθε χρόνο το Σάββατο του Λαζάρου στο χωριό Προφήτης του δήμου Βόλβης και συνδέεται με τον ερχομό της άνοιξης, την αναγέννηση της φύσης και τη χριστιανική παράδοση της Ανάστασης του Λαζάρου.
Κεντρικό ρόλο έχουν οι μαθήτριες, οι οποίες ντυμένες με παραδοσιακές φορεσιές περιδιαβαίνουν το χωριό τραγουδώντας τα λαζαρικά κάλαντα και κρατώντας στολισμένα καλαθάκια με λουλούδια. Μέσα από τα τραγούδια και τις συμβολικές κινήσεις προβάλλονται αξίες όπως η ζωή, η γονιμότητα, η κοινότητα και η ελπίδα.
Στο πλαίσιο της εκπαιδευτικής δράσης, οι μαθητές και οι μαθήτριες συμμετέχουν ενεργά στην αναβίωση του εθίμου, προσεγγίζοντάς το βιωματικά. Η δράση συνδέει την εκπαίδευση με την τοπική ιστορία και την άυλη πολιτιστική κληρονομιά, ενισχύοντας την πολιτισμική ταυτότητα των μαθητών, τη διαγενεακή επικοινωνία και τον σεβασμό προς την παράδοση ως ζωντανό στοιχείο του παρόντος.
101
Μια μικρή βόλτα στα Πομακοχώρια της Ξάνθης
Ίντσο Χουσεΐν, Αρναούτ Εγιούπ, Χατζηχασάν Χουσεΐν, Βελή Μουζαφέρ, Καρά Εμίρ , Μουσά Σεχέρ, Ντελή Χουσεΐν Ετζέ, Γκιρετλή Γκιουνέϊ , Καμπούρ Μεριέμ, Μουσά Αϊσεγκιούλ, Ραχμάν Μπερρίν.
Επιβλέποντες εκπαιδευτικοί: Τσελέπη Ιωάννα ( ΠΕ02) και Χατζηδημητρίου Σεβαστός (ΠΕ02)
Γυμνάσιο Εχίνου Ξάνθης
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Ξεκινώντας από την πόλη της Ξάνθης και ανηφορίζοντας βορειοανατολικά οδηγούμαστε προς την ορεινή περιοχή και τα Πομακοχώρια, τα ορεινά χωριά στα βουνά της Ροδόπης στα σύνορα με την Βουλγαρία, γνωστά για την πανέμορφη, πλούσια φύση (βουνά, δάση και λίμνες) και την ιδιαίτερη πολυπολιτισμική κουλτούρα των κατοίκων τους. Τα χωριά κατοικούνται από μια συμπαγή μουσουλμανική ομάδα της Θράκης, τους Πομάκους, με τη δική τους ντοπιολαλιά, που είναι άνθρωποι φιλότιμοι, φιλόξενοι κι απόλυτα δεμένοι με τον τόπο τους. Στην εργασία, που θα είναι ένα ολιγόλεπτο βίντεο, οι μαθητές/-τριες θα παρουσιάσουν μέσα από βιντεοληπτικό και φωτογραφικό υλικό με ενσωματωμένη αφήγηση και μουσική επένδυση, εικόνες από κάποια αντιπροσωπευτικά Πομακοχώρια της περιοχής του δήμου Μύκης (π.χ. Εχίνος, Θέρμες, Δημάριο, Τέμενος, Σάτρες κ.α). Εικόνες με κτήρια, πλατείες, τζαμιά, εκκλησίες, μνημεία και πλούσια φυσική ομορφιά. Στόχος της μικρής αυτής περιήγησης είναι να παρουσιαστούν κάποια από αυτά τα όμορφα και ιδιαίτερα χωριά του τόπου μας, που για πολλούς είναι άγνωστα, καθώς για δεκαετίες, κι έως τα μέσα της δεκαετίας του 1990, υπήρχε μία πινακίδα με την ένδειξη «Επιτηρούμενη Ζώνη» κι η γνωστή «μπάρα» που χώριζε αυτά τα χωριά από τον «έξω» κόσμο. Κάτι που ευτυχώς πλέον δεν ισχύει.
102
Η ιστορία του τόπου μου μέσα από τα τοπικά προϊόντα
Αμάραντος Δημήτριος, Αραβανής Βασίλειος, Αραβανής Παναγιώτης, Αρκουζής Γεράσιμος, Αρκουζής Κωνσταντίνος, Βιγλιάρης Κωνσταντίνος, Γκιούζι Έμιλι,Θεοδωράκης Γαβριήλ-Ραφαήλ, Λάζαρης Ευστάθιος, Μουστάκης Διονύσιος-Έξαρχος, Μπογκντάνι Οργκίτο, Μωραΐτη Περιστέρα, Ντελίμπασι Αμιντέ, Σοσάρι Κλέβις, Στανίτσας Βίκτωρ, Τσίρου Όλγα, Τσουχλάι Μερλιντόνα, Φιλιππάτος Δημήτριος, Χίκα Αρσιέλα
Επιβλέποντες: Δημήτρης Μολφέσης ΠΕ 06, Ελένη Καλδή, ΠΕ 01
Γυμνάσιο Ιθάκης
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η παρούσα εργασία έχει ως στόχο να προβάλει την Ιθάκη αναδεικνύοντας μια σειρά από βασικά προϊόντα που χαρακτηρίζουν τη ζωή, την οικονομία, την παράδοση αλλά και την αειφορία του τόπου. Εστιάζουμε στο κρασί, το λάδι, το τυρί και τα ψάρια, προϊόντα που συνδέονται άμεσα με το φυσικό περιβάλλον και την καθημερινότητα των κατοίκων του νησιού. Μέσα από την έρευνά μας παρουσιάζουμε την καλλιέργεια του αμπελιού και της ελιάς, την παραγωγή ελαιόλαδου και τυριών με παραδοσιακές μεθόδους, καθώς και τη σημασία της αλιείας για τη διατροφή και την τοπική οικονομία. Παράλληλα, αναδεικνύουμε τη διαχρονική αξία αυτών των προϊόντων, από την αρχαιότητα έως σήμερα, και τον ρόλο τους στη διαμόρφωση της πολιτιστικής ταυτότητας της Ιθάκης. Η εργασία μας καταδεικνύει ότι τα τοπικά προϊόντα δεν αποτελούν μόνο πηγές τροφής, αλλά φορείς ιστορίας, γνώσης και μνήμης, που συνδέουν το παρελθόν με το παρόν και συμβάλλουν στη διατήρηση της αυθεντικότητας και της παράδοσης του τόπου μας.
103
Η ιστορία του τόπου μου μέσα από τα μνημεία
Ανδριανάτου Χριστίνα, Βασιλόπουλος Δημήτριος, Βράπι Εντιόλα, Γρίβα Ευσταθία, Δάγλας Ιωάννης, Δενδρινός Γεώργιος, Καραντζής Θεόφιλος, Κονταρή Θεοδώρα, Κριτσάκη Αικατερίνη-Ειρήνη, Κριτσάκης Ηλίας-Μάριος, Λέζο Χούρμα, Λίτσι Αντόνιο, Λουράντου Ελένη-Παρασκευή, Μήτσουρας Δημήτριος, Μήτσουρας Ζώης, Ρεμαντά Ελένη, Σοσάρι Ματέο, Σπυριρής Δημήτριος, Τσάκο Φραντζέσκο, Τσεπέλε Αντριάνα, Χαϊντάρι Κρίστιαν
Επιβλέποντες: Ελένη Καλδή, ΠΕ 01, Δημήτρης Μολφέσης ΠΕ 06
Γυμνάσιο Ιθάκης
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η παρούσα εργασία αποσκοπεί στην ανάδειξη της ιστορικής και πολιτιστικής ταυτότητας της Ιθάκης, μέσα από τη μελέτη επιλεγμένων μνημείων και τοποθεσιών που εκτείνονται από τη βυζαντινή περίοδο έως τη νεότερη ιστορία. Τα συγκεκριμένα τοπόσημα αποτυπώνουν τη διαχρονική πορεία του νησιού και φωτίζουν πτυχές της κοινωνικής, θρησκευτικής και αμυντικής του οργάνωσης. Η μελέτη ξεκινά από τον Ιερό Ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου στην Ανωγή, ένα εξαιρετικό δείγμα μεταβυζαντινής ναοδομίας με σπάνιο αγιογραφικό κύκλο, και συνεχίζει στην Παλαιοχώρα, έναν εγκαταλελειμμένο οικισμό που αναδεικνύει την οχυρωματική αρχιτεκτονική και την ανάγκη προστασίας από τις πειρατικές επιδρομές. Ακολούθως, εξετάζεται η Μονή Καθαρών, η οποία ως θρησκευτικό και ιστορικό κέντρο παραμένει άρρηκτα συνδεδεμένη με την πνευματική ζωή και την τοπική ταυτότητα. Η αμυντική θωράκιση του νησιού προσεγγίζεται μέσα από τα κανόνια και το κάστρο στην είσοδο του λιμένα Βαθέως, ενώ η παρουσίαση ολοκληρώνεται με το νησάκι Λαζαρέτο, που λειτούργησε ως λοιμοκαθαρτήριο κατά την Ενετοκρατία, ενώ σήμερα φιλοξενεί το γραφικό εκκλησάκι της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος, αποτελώντας το πλέον αναγνωρίσιμο σύμβολο υποδοχής στο λιμένα του Βαθέως.
104
«Ανακαλύπτοντας το Καρλόβασι»
Γεννιάς Άγγελος, Γκιζέλη Αιμιλία, Γκινίδη Θεανώ, Δαφνή Χρυσούλα, Καμίλη Αγγελική, Κάρλας Ιωάννης, Καστάνης Γεώργιος, Λογοθέτης Βασίλειος, Μάης Δημήτριος, Μακρής Χρήστος, Μανιτσούδης Χαράλαμπος, Μαρτζακλή Σμαράγδα, Μαύρου Ζωή, Σεμίνι Ισμήνη, Τιμημένος Ευάγγελος
Επιβλέπουσες: Μαρία Καραγκιοζοπούλου ΠΕ01, Ιφιγένεια Βερβέρη ΠΕ06
Γυμνάσιο Καρλοβασίου
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η εργασία «Ανακαλύπτοντας το Καρλόβασι» αποτελεί μία προσπάθεια μαθητών και μαθητριών του Γυμνασίου Καρλοβασίου να ανακαλύψουν, να μελετήσουν και να αναδείξουν τον τόπο τους. Μέσα από συλλογική έρευνα, αξιοποίηση ποικίλων πηγών και συνεργατική επεξεργασία υλικού οι μαθητές/τριες παρουσιάζουν τις πολλαπλές όψεις του Καρλοβασίου: τον φυσικό του πλούτο, τις τοπικές παραδόσεις, τοπικά προϊόντα και εδέσματα καθώς και ιστορικά κτίρια, μνημεία και ναούς που συνθέτουν την πολιτιστική κληρονομιά και την ιστορική του ταυτότητα.
Η ανάδειξη της ιστορικής συνέχειας του τόπου και η συνειδητοποίηση της ευθύνης που φέρουν οι νεότερες γενιές για τη διατήρηση και τη μετάδοσή της είναι κεντρικός άξονας της εργασίας. Με σεβασμό στο παρελθόν και ενδιαφέρον για το παρόν και το μέλλον, οι μαθητές/τριες επιχειρούν να λειτουργήσουν ως «ξεναγοί» του Καρλοβασίου προσκαλώντας μας όλους να γνωρίσουμε την περιοχή μέσα από τη δική τους οπτική.
Η εργασία των μαθητών/τριών παρουσιάζει πληροφορίες για το Καρλόβασι, αλλά ταυτόχρονα μαρτυρά τη σχέση των νέων με τον τόπο τους και την επιθυμία τους να συμβάλλουν στη διαφύλαξη της τοπικής ιστορίας και πολιτισμικής κληρονομιάς. Αξίζει τέλος να σημειωθεί, ότι η εργασία υλοποιήθηκε τόσο στην ελληνική, όσο και στην αγγλική γλώσσα ενθαρρύνοντας την επικοινωνία και την παρουσίαση του έργου και του τόπου τους σε ένα ευρύτερο κοινό.
105
Τα Πέτρινα Γεφύρια της Χαλκιδικής: Μάρτυρες του Χρόνου και της Ιστορίας.
Οι μαθητές/τριες της Β΄ Τάξης που συμμετέχουν στο Πολιτιστικό Πρόγραμμα κατά το σχολικό έτος 2025-26.
Επιβλέποντες καθηγητές: ΕΥΓΕΝΙΚΟΣ ΠΑΡΙΣ (ΠΕ 02) - ΜΙΤΕΛΟΥΔΗ ΧΡΙΣΤΙΝΑ (ΠΕ 07)
ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΣΣΑΝΔΡΑΣ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η εργασία επικεντρώνεται στην έρευνα των βυζαντινών και μεταβυζαντινών γεφυριών της Χαλκιδικής, αναδεικνύοντάς τα ως σπουδαία μνημεία αρχιτεκτονικής κληρονομιάς. Τα πέτρινα γεφύρια της Χαλκιδικής, μονότοξα ή πολύτοξα, αποτελούν ζωντανούς μάρτυρες του χρόνου και της ιστορίας του τόπου. Χτισμένα σε ορεινές και ημιορεινές περιοχές, εξυπηρετούσαν τις ανάγκες επικοινωνίας, εμπορίου και μετακίνησης των κατοίκων. Κατασκευασμένα με τοπική πέτρα και παραδοσιακές τεχνικές, μαρτυρούν τη δεξιοτεχνία των μαστόρων. Πέρα από τη λειτουργική τους αξία, τα γεφύρια αυτά εντάσσονται αρμονικά στο φυσικό τοπίο, αποτελώντας στοιχεία πολιτιστικής κληρονομιάς και συλλογικής μνήμης. Η μελέτη τους φωτίζει κοινωνικές και οικονομικές πτυχές του παρελθόντος, αποκαλύπτοντας δίκτυα επικοινωνίας, τοπικές κοινότητες και τον ρόλο των γεφυριών στην καθημερινή ζωή και στη διαμόρφωση της ιστορικής συνέχειας της Χαλκιδικής. Η προστασία και ανάδειξή τους συμβάλλει στη διατήρηση της τοπικής ταυτότητας και υπενθυμίζει τη διαχρονική σχέση του ανθρώπου με το περιβάλλον. Στόχος της εργασίας είναι η ευαισθητοποίηση για τη διάσωση αυτών των «ακλόνητων» στο χρόνο μνημείων που κινδυνεύουν από τη λήθη.
106
«Εμβληματικά κτήρια και οικοδομήματα της Πάτρας και η Ιστορία τους»
Γιαννιτσοπούλου Βαλέρια - Μαρία, Καραμέρος Ηλίας, Καστανίδης Παναγιώτης, Κεκάτος Ανδρέας, Κοσμάς Χαρίλαος, Κούγια Ξένια, Κρεμμύδας Μάξιμος, Κρεμόνα Φωτεινή, Κριμπάς Θεόδωρος, Κυπραίου Παρασκευή, Κωνσταντινοπούλου Αλεξάνδρα - Αγγελίνα, Κωτσιαντή Μαρία, Λάζος Δημήτριος, Λεβεντοπούλου Μαριάννα- Σταυρούλα, Μαρκέλης Γεώργιος, Μαρτίνης Διονύσιος, Μουρτά Άννα, Μπακέττας Σταύρος, Χριστοδούλου Ασημίνα - Μαρία
Επιβλέπων/ ουσα: Τόκα Νάντια, Φιλόλογος ΠΕ02 , Σαλούρου Βίκυ, ΠΕ02
Γυμνάσιο Καστριτσίου
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η Ιστορία της Πάτρας μέσα από τα κτήρια που τη χαρακτηρίζουν. Από τη ρωμαϊκή έως τη σύγχρονη εποχή, με την επίδραση και την ενεργό παρουσία σπουδαίων αρχιτεκτόνων αλλά και εμπόρων η Πάτρα άκμασε οικονομικά αλλά και κοινωνικά. Λόγω της έντονης εμπορικής δραστηριότητας σε διεθνές επίπεδο η Πάτρα διετέλεσε μια νησίδα νεοτερισμού και ανέπτυξε ισχυρό κοσμοπολιτισμό.
Αγγλικοί οίκοι, Γερμανοί αριστοκράτες αλλά και ντόπιοι όπως και Έλληνες της Μ. Ασίας, άφησαν το αποτύπωμά τους στη Ιστορία της Πόλης.
Ταυτόχρονα όμως, αρχιτεκτονικά ρεύματα (νεοκλασικισμός, μπαρόκ, ροκοκό) επηρέαζαν και διαμόρφωναν δημόσια και ιδιωτικά κτήρια της πόλης. Εμπνευσμένοι αρχιτέκτονες δημιούργησαν το ρυμοτομικό σχέδιο και τις πλατείες της Πάτρας.
Το ρωμαϊκό Ωδείο και το θέατρο «Απόλλων» περικλείουν και τις πολιτιστικές δραστηριότητες των κατοίκων. Οι οροφογραφίες είναι μοναδικές όπως οι κίονες με τα κιονόκρανα και ο διάκοσμος στις προσόψεις των αρχοντικών.
Από τις μονοκατοικίες περνούμε στις πρώτες πολυκατοικίες με τις ανάλογες επιπτώσεις στον αστικό ιστό. Μεγάλα έργα όπως η γέφυρα ‘Χ. Τρικούπης’ αλλάζουν τη φυσιογνωμία της σύγχρονης Πάτρας.
107
Τα Άνω και Κάτω Λεχώνια στο πέρασμα του χρόνου
Γανωτή Δάφνη
Επιβλέπουσα: Μητσοπούλου Πολυξένη, ΠΕ02
Γυμνάσιο Κάτω Λεχωνίων «Λουκία και Σοφία Τοπάλη»
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η εργασία αναφέρει βασικά στοιχεία για τα Κάτω Λεχώνια και την ευρύτερη περιοχή του Πηλίου. Εστιάζει στο μνημείο της κεντρικής πλατείας, το οποίο είναι αφιερωμένο στις ηρωίδες Λουκία και Σοφία Τοπάλη και Φιλίτσα Καλαβρού, που εκτελέστηκαν από τους Γερμανούς στις 7/7/1944. Αναφέρονται, επίσης, η Γέφυρα του ποταμού Βρύχωνα και ο Ιερός Ναός του Αγίου Γεωργίου, καθώς και στοιχεία για την ονομασία των Κάτω Λεχωνίων, όπως και η γιορτή των Ανθεστηρίων. Επιπλέον γίνεται αναφορά στο Τοπάλειο Δημοτικό Σχολείο και στη σημερινή κατάσταση του χωριού. Τέλος, η παρουσίαση καλύπτει την αρχιτεκτονική του Πηλίου, διάφορα γλυκά του κουταλιού και ένα ποίημα γάμου.
108
Οικογένεια Τοπάλη: Ευεργετήματα, προσφορά, τραγική μοίρα
Μοσχονά Λυδία – Χρυσή και Παύλου Γαρυφαλλιά
Επιβλέπουσα: Μητσοπούλου Πολυξένη, ΠΕ02
Γυμνάσιο Κάτω Λεχωνίων «Λουκία και Σοφία Τοπάλη»
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η οικογένεια Τοπάλη αποτελούταν από 4 μέλη, τον πατέρα Παναγή Τοπάλη, τη μητέρα Λουκία Van Schelle – Τοπάλη, το γιο Κωνσταντίνο Τοπάλη και την κόρη Σοφία Τοπάλη. Υπήρξε από τις πλουσιότερες οικογένειες της περιοχής, η οποία χρησιμοποίησε τον πλούτο της, για να προσφέρει στον τόπο και τους κατοίκους του. Ο πατέρας στη μνήμη του γιου του, ο οποίος έχασε τη ζωή του από χιονοστιβάδα στις Άλπεις κάνοντας σκι, που ήταν το πάθος του, έχτισε στα Κάτω Λεχώνια το Δημοτικό σχολείο, το οποίο συμπληρώνει φέτος 100 χρόνια λειτουργίας και για την εποχή που ιδρύθηκε και λειτούργησε θεωρούταν ένα από τα καλύτερα εξοπλισμένα σχολεία στην Ευρώπη και διέθετε πρότυπο Εργαστήριο Φυσικών Επιστημών, για τον εξοπλισμό του οποίου διέθεσε επιπλέον χρήματα η κόρη, Σοφία Τοπάλη. Η Σοφία Τοπάλη ήταν πρωτοπόρος για την εποχή της, καθώς υπήρξε επιστήμων βοτανικής, ιδρύτρια του πρώτου φιλοζωϊκού σωματείου στο Βόλο, ερευνήτρια της χλωρίδας των βουνών της Ελλάδας με έμφαση στη χλωρίδα του Πηλίου, ενώ το βοτανικό της έργο, το οποίο περιλαμβάνει περίπου 1000 είδη φυτών και βοτάνων, φυλάσσεται σήμερα στο Πανεπιστήμιο της Γενεύης, με το οποίο η Σοφία, όσο έζησε, συνεργαζόταν. Μαζί με τη μητέρα της Λουκία χρησιμοποίησαν την περιουσία τους, για να βοηθήσουν φτωχούς κατοίκους της περιοχής, ενώ ανέπτυξαν μεγάλη φιλανθρωπική δράση κατά τη διάρκεια της Κατοχής, όπως και Αντιστασιακή δράση ενισχύοντας με πολλούς τρόπους την αντίσταση κατά των Γερμανών κατακτητών. Δυστυχώς προδόθηκαν από συνεργάτες των Γερμανών, συνελήφθησαν, βασανίστηκαν και στις 7/7/1944 απαγχονίστηκαν από τους Γερμανούς μαζί με μια τρίτη γυναίκα, τη Φιλίτσα Καλαβρού, στην κεντρική πλατεία των Κάτω Λεχωνίων. Στη μνήμη τους έχει ανεγερθεί μνημείο στον τόπο της εκτέλεσής τους, ενώ από 10/05/2025 το σχολείο μας φέρει προς τιμήν τους την επωνυμία Γυμνάσιο Κάτω Λεχωνίων, «Λουκία και Σοφία Τοπάλη».
109
Ο ΤΟΠΟΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΜΟΥ
Αγαθαγγελίδης Ιωάννης, Αντωνιάδου Ζωή, Δημητσάκης Φίλιππος, Διαμαντόπουλος Γεώργιος, Ιορδανοπούλου Ιωάννα, Κόκκινος Απόστολος, Κουγιουμτζής Θεόδωρος, Κυραϊλίδης Ιερόθεος, Λαμπρινός Ιωάννης, Λεπενιώτης Θεόφιλος, Μαλλιάρα Θωμαή, Μαρκογιάννης Κων/νος, Μαυροπούλου Σοφία, Μηχαηλίδου Γαβριέλα, Μπακού Μπεσάρντ, Ναρλίδου Ιωάννα Μαρία
Χοχλιούρου Ελπίς, ΠΕ06
Γυμνάσιο Κορινού, Πιερίας
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Μαθητές και μαθήτριες της Α’ τάξης του Γυμνασίου Κορινού Πιερίας συμμετέχουν στις εργασίες του συνεδρίου με θέμα «Έλα να σου Μιλήσω για τον Τόπο μου». Η μελέτη αφορά τη μαγνητοσκοπημένη ποιοτική έρευνα των μαθητών/-ριων στη θεματική των διατροφικών συνηθειών των προγόνων τους, οι οποίοι κατά κύριο λόγο ήταν πρόσφυγες από τη Μικρά Ασία και την Ανατολική Ρωμυλία. Η εργασία εστιάζει στις διατροφικές συνήθειες και στις συνταγές που μεταφέρθηκαν από τους πρόσφυγες στο νέο περιβάλλον τους, αποτυπώνοντας τη σχέση ανάμεσα στη βιωμένη μνήμη και στην τοπική ταυτότητα. Παράλληλα, οι μαθητές/-ριες θα αναφερθούν στη μετακίνηση και μετοίκιση άλλων εθνικοτήτων στην περιοχή τους από την Αλβανία, τη Βουλγαρία, τη Γερμανία, την Ουκρανία και τη Ρωσία, ώστε να αναδειχθεί ο πολυπολιτισμικός χαρακτήρας της περιοχής. Στόχος είναι η ενίσχυση της δημόσιας κατανόησης και προβολής της ιστορίας και της πολυμορφίας της κοινότητας του Κορινού Πιερίας, καθώς και η δυναμική των ταυτοτήτων που ενδυναμώνεται μέσω των τοπικών πολιτισμικών συλλόγων.
110
Ο ΠΟΝΤΟΣ ΠΑΡΩΝ
Γκιόσι Αντωνέλα, Δοβλέτογλου Ιωσήφ, Ζερβοπούλου Δέσποινα, Ιορδανοπούλου Γεωργία, Καρατζάς Χρήστος, Κουλακιώτη Σωτηρία, Μαλετσά Μαγδαληνή, Μπάμπη Δήμητρα, Μπουντάκη Μαρία, Ναζαρίδου Αναστασία-Σαββατούλα, Οικονόμου Χρύσα, Παπαδόπουλος Σταύρος, Παπαϊωάννου Θωμάς, Πολυχρονιάδου Ελένη, Σεϊταρίδης Παντελής, Φωτιάδης Κωνσταντίνος, Χαραλαμπίδου Αναστασία, Χερβαντίδου Κωνσταντίνα-Ασημίνα
Λάιου Μαρία ΠΕ011, Μαντζιάρη Αγγελική ΠΕ07, Χοχλιούρου Ελπίς ΠΕ06
Γυμνάσιο Κορινού, Πιερίας
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η επίγνωση της ιστορίας των προσφύγων που έφτασαν στην περιοχή Κορινός - Πιερίας και η συμβολή τους στην τοπική κουλτούρα είναι στο επίκεντρο της παρουσίασης/παράστασης του Γυμνασίου Κορινού, Πιερίας. Μαθητές και μαθήτριες του Γυμνασίου σε ρόλο ενεργού πολίτη συμμετέχουν δια ζώσης στο συνέδριο με θέμα «Έλα να σου Μιλήσω για τον Τόπο μου», με μια μουσικοχορευτική παράσταση που στόχο έχει τη διάχυση του πολιτισμικού κεφαλαίου της περιοχής. «Ο Πόντος Παρών» εστιάσει σε χαρακτηριστικά τραγούδια και χορούς, αποτυπώνοντας τη σχέση ανάμεσα στη βιωμένη μνήμη και στην τοπική ταυτότητα. Στόχος είναι η ενίσχυση της δημόσιας κατανόησης και προβολής της ιστορίας μέσω των τοπικών συλλόγων και των εθιμικών συνηθειών της κοινότητας, καθώς και η δυναμική των ταυτοτήτων που ενδυναμώνεται μέσω της πολιτισμικής διάχυσης. Παράλληλα δίνεται η δυνατότητα αναγνώρισης των βιωμένων συνηθειών που αφορούν τον χορό και το τραγούδι σε σχέση με τα ιστορικά γεγονότα, τους οικονομικούς περιορισμούς και περιβαλλοντικές συνθήκες της περιοχής.
111
Τα μοναστήρια της Καρδίτσας
Δαλιάνη Βασιλική, Κίσσα Αλεξάνδρα-Σταυρούλα, Μπακογιάννη Παρασκευή-Δέσποινα, Ντόβα Παρασκευή- Πολυξένη, Πατσή Άρτεμις, Τσίπι Αλεξάνδρα
Επιβλέπουσες: Αναγνωστοπούλου Κωνσταντίνα ΠΕ11 Φυσικής Αγωγής, Σαπουνά Παναγιώτα ΠΕ01 Θεολόγος
Ημερήσιο Γυμνάσιο Λεονταρίου Καρδίτσας
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η παρούσα εργασία εξετάζει τα μοναστήρια της Καρδίτσας ως σημαντικά θρησκευτικά, ιστορικά και πολιτιστικά μνημεία της περιοχής. Στόχος της είναι να αναδείξει τον ρόλο τους στη διαμόρφωση της τοπικής ταυτότητας, αλλά και τη συμβολή τους στη διατήρηση της ορθόδοξης παράδοσης μέσα στον χρόνο. Αρχικά παρουσιάζεται το γεωγραφικό και ιστορικό πλαίσιο στο οποίο αναπτύχθηκαν τα μοναστήρια, κυρίως στις ορεινές περιοχές των Αγράφων, όπου η φύση και η απομόνωση ευνόησαν την ασκητική ζωή. Στη συνέχεια γίνεται αναφορά σε χαρακτηριστικά μοναστήρια της Καρδίτσας, με έμφαση στην ίδρυσή τους, την αρχιτεκτονική τους, τα κειμήλια και τη δράση τους κατά σημαντικές ιστορικές περιόδους, όπως η Τουρκοκρατία. Παράλληλα, εξετάζεται η κοινωνική και πνευματική προσφορά τους, τόσο στο παρελθόν όσο και στο παρόν. Τέλος, η εργασία υπογραμμίζει τη σημασία της προστασίας και της ανάδειξης των μοναστηριών, όχι μόνο ως χώρων λατρείας, αλλά και ως ζωντανών φορέων ιστορίας, πολιτισμού, τουρισμού και ως μέσα διατήρησης της μνήμης και της τοπικής ταυτότητας.
112
«Σταμάτης Βούλγαρης: Μια εξέχουσα φυσιογνωμία του τόπου μας»
Αλί Χαρίκλεια, Βάρελη Βασιλική, Βλάσση Έλενα, Βλάσση Χαρίκλεια, Βλάσσης Κωνσταντίνος, Βούλγαρη Στυλιανή, Γαστεράτος Ιάσονας, Γαστεράτος Νικήτας Αλέξανδρος, Γκίνης Αλέξανδρος, Θεριανός Άγγελος Μιχαήλ, Θεριανού Παρασκευή, Κάντα Σμαράγδα, Καρτσάναϊ Έλιο, Κατωμέρη Ζωή, Κλάδης Αναστάσιος, Κουλούρη Αναστασία, Κουλούρης Θρασύβουλος, Κουλούρης Μάξιμος, Κυπριώτη Νίκολη, Λαοπόδης Αριστείδης, Μακαντάνη Λουκία, Μίαρη Ειρήνη, Μίαρη Ελβίρα, Μίαρη Φλάουερ Σόφι, Μίτσουλη Θεοδώρα, Μοναστηριώτη Σοφία, Μοναστηριώτης Γεράσιμος, Μπραχιμάι Σεμπάστιαν, Νικομάνη Αθηνά, Ντούσκου Κριστιάνο,Οικονόμου Μαρία, Πλασκασοβίτη Ραφαέλα, Πρίτση Ελένη, Ρήγου Κασσιανή, Ρουμπέκα Μαρία, Σμοίλης Προκόπιος, Τρόκα, Ελοίζα, Χρυσικοπούλου Ειρήνη, Χρυσικοπούλου Ζωή, Χρυσικοπούλου Νικολέτα, Χρυσικοπούλο Φωτεινή, Χρυσομάλη Δήμητρα
Επιβλέπουσες: Μαρία Γιανναδάκη, ΠΕ02, Πολυξένη Βάγια, ΠΕ07, Τσιότσιου Βασιλική, ΠΕ04.04)
Ημερήσιο Γυμνάσιο Λευκίμμης
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η εργασία μας με τίτλο «Σταμάτης Βούλγαρης: Μια εξέχουσα φυσιογνωμία του τόπου μας», που εκπονείται από την ομάδα φιλαναγνωσίας του σχολείου μας, αποτελεί ένα ταξίδι στον χρόνο και την ιστορία, με στόχο να συνδέσει την τοπική ιστορία της Λευκίμμης με τη συλλογική εθνική μνήμη. Κεντρικό πρόσωπο της έρευνας είναι ο Λευκιμμιώτης Σταμάτης Βούλγαρης, παιδικός φίλος και στενός συνεργάτης του πρώτου κυβερνήτη της Ελλάδας, Ιωάννη Καποδίστρια, τον οποίο στήριξε ενεργά, τόσο στον αγώνα για την εθνική ανεξαρτησία, όσο και στην προσπάθεια συγκρότησης του νεοσύστατου ελληνικού κράτους.
Οι μαθητές/τριες, αξιοποιώντας ιστορικές πηγές και το ιστορικό μυθιστόρημα του Νίκου Παργινού «Ο κανόνας της ορθής γωνίας», μελέτησαν τη ζωή και το έργο του Βούλγαρη, εστιάζοντας τόσο στη βαθιά φιλία του με τον Καποδίστρια όσο και στη σύνθετη προσωπικότητά του. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις σπουδές του στο εξωτερικό (ζωγραφική και μηχανική), στη συμμετοχή του στα ευρωπαϊκά απελευθερωτικά κινήματα και στη συμβολή του ως πρώτου πολεοδόμου της Ελλάδας, με τη ρυμοτομία πόλεων όπως το Ναύπλιο και η Πάτρα.
Αποτέλεσμα της έρευνας είναι η δημιουργία ενός ολιγόλεπτου βίντεο, μέσα από το οποίο αναδεικνύεται ο άνθρωπος με όραμα, γνώση και προσφορά στην ελευθερία και τον αστικό εκσυγχρονισμό της χώρας, μέσα από βιώσιμες πόλεις!
113
Ιδού ο Λασκαράτος… ερμηνεύει τους ανθρώπινους χαρακτήρες
Αραβαντινού- Ζαφείρη Αναστασία, Βλάχος Νικόλαος, Βουτσινάς Βασίλειος, Δεστούνης Κωνσταντίνος, Κωσταντάς Ευάγγελος, Μαντέλη Άννα, Τσίκλη Μαρίνα, Ρεμούντη Μαρία
Δεστούνη Αικατερίνη (ΠΕ02.50), Μουρελάτου Μαργαρίτα (ΠΕ02), Ρεμούντη Ευρώπη (ΠΕ03)
Πετρίτσειο Γυμνάσιο Ληξουρίου
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η εργασία «Ιδού ο Λασκαράτος… ερμηνεύει τους ανθρώπινους χαρακτήρες» εντάσσεται στη θεματική της τοπικής λογοτεχνίας και έχει ως στόχο να αναδείξει τη διαχρονική αξία του Ανδρέα Λασκαράτου, ενός από τους σημαντικότερους λογοτέχνες των Επτανήσων. Μέσα από το σατιρικό και καυστικό του ύφος, ο Λασκαράτος σκιαγραφεί με οξυδέρκεια τους ανθρώπινους χαρακτήρες, αποκαλύπτοντας αδυναμίες, κοινωνικά ελαττώματα και ηθικές αντιφάσεις που παραμένουν επίκαιρες μέχρι σήμερα. Η εργασία επιδιώκει την ουσιαστική επαφή των μαθητών με την τοπική λογοτεχνική παράδοση και την κατανόηση της σχέσης της με το κοινωνικό και ιστορικό πλαίσιο της εποχής της. Παράλληλα, ενισχύει την κριτική σκέψη, καθώς οι μαθητές καλούνται να συγκρίνουν τους χαρακτήρες του Λασκαράτου με σύγχρονες συμπεριφορές. Μέσα από αυτή τη διαδικασία, αναδεικνύεται η τοπική πολιτισμική ταυτότητα και καλλιεργείται ο σεβασμός προς την πνευματική κληρονομιά του τόπου, αποδεικνύοντας ότι η τοπική λογοτεχνία μπορεί να λειτουργήσει ως ζωντανός και διαχρονικός φορέας αξιών και προβληματισμού.
114
Παρελθόν – ζωντανές ιστορίες: θεατρική απόδοση της τοπικής ιστορίας της Θάσου
Βασιλούδης Ιωάννης Παίσιος, Βελέντζας Άρης, Γρηγορόπουλος Γρηγόρογλου Νικόλαος, Δημητρέκου Αναστασία, Ευθυμίου Βασιλική, Ζυμάρη Φιλίππη, Καραγιαννίδη Αγγελίνα, Καρεκλάς Γιώργος, Κούλα Αμαλία, Κυριακίδου Ελευθερία – Μαρίνα, Κουτλή Αγγελική,Κυριακίδου Ευστρατία, Τζέσικα Κύρα Μανδενιώτη Αντωνία, Μαριώτη Σωτηρία, Μαρωνίτης Νικόλαος, Μπουρλού Ηλιάνα, Μωραίτη Ελένη – Ιωάννα, Παπαθεοδώρου Δήμητρα, Ρούσσος Στέφανος, Πετροπούλου Ευαγγελία, Ρουλελιώτου Χαρά, Σεμενιούκ Αναστασία, Συνάθη Άννα, Τερζίδης Κύρος, Τζαλάρι Γιασμίν, Τόρρα Λέντι, Τσαουσλάρη Μάριος, Τσερκέζι Τζόυ
Επιβλέπουσες: Καρατζούνη Κυριακή ΠΕ02, Μαυροθανάση Μαρία ΠΕ02
Συνεργάτες καθηγητές: Παπακωνσταντίνου Δημήτρης, ΠΕ02, Γούτα Ειρήνη ΠΕ02
Γυμνάσιο Λιμένα Θάσου
Περίληψη
Η εργασία φιλοδοξεί να αναδείξει την παράδοση και την τοπική ιστορία της Θάσου μέσω θεατρικής αναπαράστασης πτυχών της, προκειμένου συμμετέχοντες και θεατές να κατανοήσουν μέρος του παρελθόντος του νησιού. Θα βιντεοσκοπηθούν εφτά ημι - δομημένες συνεντεύξεις με άτομα μεγάλης ηλικίας που έλκουν την καταγωγή τους από το νησί και ασκούσαν παραδοσιακά επαγγέλματα, τα οποία έχουν σήμερα σε μεγάλο βαθμό εκλείψει. Μετά την υλοποίηση των συνεντεύξεων θα ακολουθηθεί η τεχνική της ανάλυσης λόγου, ώστε να εντοπιστούν τα κοινά στοιχεία και με τη συμβολή της δημιουργικής γραφής θα δημιουργηθεί θεατρικό σενάριο. Το θεατρικό δρώμενο που θα αποδοθεί θα αναπαριστά πτυχές της καθημερινότητας του νησιού.
115
«ΤΑ ΟΡΘΟΔΟΞΑ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΟΛΥΜΠΟΥ»
Μαύρος Χάρης, Μητρούλας Γιωργος, Κατσαμόρας Βαγγέλης, Καρακικές Νίκος, Τσιλώνης Δημήτρης, Στράγκας Γιάννης, Καλαμπάκας Νικόλαος , Αντωνίου Γιώργος , Κουρίτας Βαγγέλης , Βασίλας Βασίλης , Παρχαρίδης Αβραάμ , Καψάλης Χρήστος , Κεχαγιάς Αριστείδης , Μπαλωματή Ελένη , Αμπράζη Χριστίνα , Σβάρνα Νεφέλη , Κιλλή Στεφανία Παπαϊωάννου Αναστασία , Τζιάτζιου Ειρήνη , Λαλουμίχου Υβόνη Παπακωνσταντίνου Αργυρή , Ζεϊμπέκη Αλεξάνδρα, Θεοδωρακοπούλου Ελεάνα , Παπαμαργαρίτη Νικολέττα, Μπόλη Ελευθερία , Φοργιάρη Δήμητρα , Κωστίνου Βασιλεία Μυτηληναίου Κωνσταντίνα
ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΕΣ: ΦΑΡΓΚΑΝΗΣ ΜΙΧ.(ΠΕ01) ΜΥΡΓΙΩΤΗΣ ΑΠΟΣ. (ΠΕ03) ΚAΛΑΟΥΖΗΣ ΣΤΑΥΡΟΣ (ΠΕ82)
ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΙΤΟΧΩΡΟΥ
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Στον Ολυμπο, το ψηλότερο και πλέον δυσπρόσιτο όρος της Ελλάδας , εξαιτίας ακριβώς της απομόνωσης που παρείχαν οι χαράδρες και οι πλαγιές του άκμασαν από τα Βυζαντινά χρόνια, ορθόδοξα μοναστήρια. Στην εργασία αυτή παρουσιάζονται τα πλέον σημαντικά από αυτά , που εξακολουθούν να υπάρχουν και να λειτουργούν. Η Μονή του Αγίου Διονυσίου του εν Ολύμπω , η σημαντικότερη Μονή στον Ολυμπο. Βρίσκεται σε υψόμετρο 900 μ. και απέχει 18 χιλιόμετρα από το Λιτόχωρο. Η Παλαιά Μονή ιδρύθηκε το 16ο αιώνα από τον Οσιο Διονύσιο τον εν Ολύμπω και στα χρόνια της τουρκοκρατίας σημείωσε οικονομική και πνευματική ακμή. Η Μονή Πέτρας Ολύμπου- Εισοδίων της Θεοτόκου- βρίσκεται στη βορειοδυτική πλευρά του Ολύμπου, αποτελεί ιστορικό μνημείο με παλαιοχριστιανικά και βυζαντινά στοιχεία, σώζεται το καθολικό του 1754. Η Μονή Οσίου Εφραίμ του Σύρου. Είναι η μοναδική μονή σε ολόκληρο τον κόσμο, που είναι αφιερωμένη στον Όσιο Εφραίμ τον Σύρο (εορτάζει στις 28 Ιανουαρίου). Ιδρύθηκε το 1983. Η Μονή Προφήτη Ηλία βρίσκεται κοντά στο χωριό Λιβάδι Ολύμπου. Ο ναός, είναι κτίσμα του 1835. Το 1857 η μονή πέρασε στην κυριότητα της Ιεράς Μονής Γρηγορίου του Αγίου Όρους. Από τότε έως σήμερα αποτελεί μετόχι της, στο οποίο εγκαταβιώνει μικρή αδελφότητα πατέρων της Μονής Γρηγορίου. Η Μονή Παναγίας Κανάλλων βρίσκεται ανατολικά της Καρυάς Ολύμπου η Μονή ιδρύθηκε από τους μοναχούς Δαμιανό και Ιωακείμ. Το έτος ιδρύσεως της Μονής είναι άγνωστο. Άλλοι υποστηρίζουν ότι ιδρύθηκε τον 9ο αιώνα και άλλοι τον 11ο. Η παλαιότερη επιγραφή της Μονής είναι του έτους 1638. Η Ιερά Μονή Αγίας Τριάδας Σπαρμού βρίσκεται στην νοτιοδυτική πλευρά του όρους Ολύμπου. Είναι κτισμένο σε υψόμετρο 1000 μέτρων στη θέση που είναι γνωστή με το όνομα «Σκαμνιώτικες Μαγούλες» Η Ιερά Μονή απέχει 28 χιλιόμετρα από την Ελασσόνα. Η χρονολογία ίδρυσής της τοποθετείται τουλάχιστον στα μέσα 14ου αιώνα,
116
Στα ίχνη της Επανάστασης του ΄21: Η Περαχώρα και ο Ακροκόρινθος στον αγώνα της ελευθερίας.
Οι μαθητές και οι μαθήτριες του Γ4 και Γ2 Γυμνασίου Λουτρακίου (2025-2026)
Τμήμα Γ4 : Ζιάραγκας Αναστάσιος, Φίλη Σοφία, Αντωνόπουλος Αντώνιος, Κόντη Ζωή Λουΐζα, Λαμπαδάρης Γεώργιος, Στάθη- Κοιμιτζή Ευστρατία, Σουλότι Σπυρίδων, Σταματελοπούλου Παναγιώτα, Τσίπας Νικόλαος,
Τμήμα Γ2 : Γιαννούλη Αφροδίτη, Θεοχάρη Δέσποινα, Λυμπέρη Δήμητρα, Παπαδοπούλου Ραφαέλα
Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: Κούτχια Νεκταρία, ΠΕ02 Φιλόλογος
Γυμνάσιο Λουτρακίου
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η πολιτιστική κληρονομιά της Κορινθίας είναι άρρηκτα δεμένη με την Επανάσταση του 1821. Τα ιστορικά γεγονότα και οι μάχες του αγώνα για την ελευθερία, καταγράφηκαν στην Ιστορία του τόπου αλλά και στην συνείδηση του λαού, που τα εξύμνησε με τα δημοτικά τραγούδια και τα ενσωμάτωσε στην παράδοσή του. Η παρακάτω εργασία θα εξετάσει δύο σημαντικά γεγονότα της Ελληνικής Επανάστασης που επηρέασαν καθοριστικά την ευρύτερη περιοχή της Κορινθίας: τη Μάχη της Περαχώρας και τις Πολιορκίες του Ακροκορίνθου. Αρχικά, η εργασία επικεντρώνεται στη Μάχη της Περαχώρας 1822, η οποία θεωρείται ως μια από τις πρώτες οργανωμένες συγκρούσεις στην περιοχή, όπου οι ελληνικές δυνάμεις κατάφεραν να αναχαιτίσουν τα οθωμανικά στρατεύματα. Η νίκη αυτή ενίσχυσε το ηθικό των επαναστατών και συνέβαλε στη σταθεροποίηση του αγώνα στη Βόρεια Κορινθία. Στη συνέχεια, η εργασία επικεντρώνεται στις πολιορκίες του Ακροκορίνθου, που θεωρείτο εκείνη την εποχή ως ένα από τα ισχυρότερα φρούρια της Πελοποννήσου. Περιγράφονται οι δυσκολίες που αντιμετώπισαν οι Έλληνες, οι τακτικές που εφαρμόστηκαν και οι διαδοχικές φάσεις της πολιορκίας, μέχρι την τελική παράδοση του φρουρίου στους Έλληνες στις 26 Οκτωβρίου 1823. Η κατάληψη του Ακροκορίνθου αποτέλεσε συγκλονιστικό γεγονός, καθώς επέτρεψε στους Έλληνες να ελέγχουν το κυριότερο φρούριο της περιοχής και ενίσχυσε τις θέσεις τους στην Πελοπόννησο. Οι μαθητές συμμετείχαν στα δρώμενα της Τοπικής Ιστορίας με συλλογή ιστορικών πηγών, παραδοσιακών δημοτικών τραγουδιών και αφηγήσεων από κατοίκους της περιοχής, όπως τους παραδόθηκαν από γενιά σε γενιά.
117
Ιερά Μονοπάτια του τόπου μου: Η Μοναστική πολιτεία των Γερανείων.
Τμήμα Γ4: Μπαλωμένος Βασίλειος, Μπιμπίκου Όλια-Αλίκη, Ξύδη Ιουλία, Φλέσσας Δημήτριος, Λεπίδας Ιωάννης, Δήμας Ιωάννης, Μανιατάκου Παρασκευή, Μουζάκη Μαγδαληνή, Σπηλιωτοπούλου Αικατερίνη, Σύρακας Στυλιανός, Τερζάκη Ιωάννα
Τμήμα Γ2: Κουσιαρή Αγγελική, Κυροπούλου Δήμητρα, Λιόντου Εύα, Χασάι Μερίνα
Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: Κούτχια Νεκταρία, ΠΕ02 Φιλόλογος
Γυμνάσιο Λουτρακίου
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Τα Γεράνεια, η οροσειρά που πλαισιώνει την πόλη του Λουτρακίου, αποτελούν έναν τόπο ιδιαίτερης φυσικής ομορφιάς, που σαγηνεύει και ξεκουράζει τον επισκέπτη. Ταυτόχρονα όμως, οδηγεί σε ένα αλησμόνητο ταξίδι στο χρόνο, το θρύλο και την ιστορία της περιοχής. Λίγοι γνωρίζουν ότι από τις παρυφές έως και τις κορυφές των Γερανείων, εκτείνεται μια ολόκληρη αξιοθαύμαστη Μοναστική πολιτεία, αποτελούμενη από Ιερές Μονές και εκκλησίες, μοναδικής ιστορικής και θρησκευτική σημασίας, όπου αποτυπώνονται η βυζαντινή τέχνη και η ιστορική παράδοση αιώνων. Ξεκινώντας από τους πρόποδες, η ιστορική βυζαντινή εκκλησία του Αγίου Ανδρέα μαρτυρεί την ενεργό παρουσία και δράση του Αγίου στον τόπο μας. Ανηφορίζοντας προς την κορυφή των Γερανείων, η Ιερά Μονή του Οσίου Παταπίου προσελκύει πλήθη ευλαβών επισκεπτών, που έρχονται κάθε χρόνο από όλη την Ελλάδα και το εξωτερικό, για να προσκυνήσουν το επί αιώνες άφθαρτο σκήνωμά Του. Κατηφορίζοντας, συναντούμε τις Ιερές Μονές του Αγίου Γερασίμου, με καταγωγή από τα Τρίκαλα Κορινθίας και του Προφήτη Ηλία, χτισμένες σε περίοπτη θέση, σε ένα μοναδικό σύμπλεγμα θρησκευτικής κατάνυξης και αισθητικής ομορφιάς του φυσικού τοπίου. Ιδιαίτερη τιμή και ευλογία για τον τόπο μας αποτελεί η θαυματουργός Ιερά Εικόνα της Παναγίας της Γιάτρισσας, στον ομώνυμο Ναό της πόλης μας.
Οι μαθητές μέσα από επισκέψεις και επιτόπια έρευνα στα μνημεία, τη μελέτη αρχειακού υλικού και τη συνεργασία με τοπικούς φορείς (Δήμος Λουτρακίου-Περαχώρας, Ιερά Μητρόπολη Κορίνθου, Αρχαιολογική Υπηρεσία Κορίνθου) αφουγκράστηκαν την ιστορία του τόπου τους και έγιναν κοινωνοί της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς του. Το αποτέλεσμα της εργασίας μας είναι ένα «οδοιπορικό» σε αυτά τα ιερά μονοπάτια των Γερανείων, τα οποία έχουν καθιερώσει την περιοχή μας, πέρα από μια παραθεριστική λουτρόπολη, σε ένα σημαντικό ιστορικό, πνευματικό και θρησκευτικό προορισμό.
118
Το περιοδικό του σχολείου μας «Το τελευταίο θρανίο»
Αβδάλας Αναστάσιος, Αναστασοπούλου Αναστασία, Αντωνίου Γεώργιος, Αντωνίου Χρήστος, Βασιλόπουλος Ιωάννης, Βασιλοπούλου Παναγιώτα, Βασιλοπούλου Χρυσούλα, Γεωργακοπούλου Γεωργία, Γεωργακοπούλου Ελένη, Γιαννιώτης Νικόλαος, Γκαβού Μαρία-Ιωάννα, Γκότση Μαρία, Δάγλαρη Σπυριδούλα, Δάγλαρη Σταυρούλα, Δάγλαρης Κων/νος, Δημοπούλου Σοφία, Καούκης Κων/νος, Καούκης Κων/νος, Καραλής Αλέξανδρος, Καρατζά Βασιλική, Κατσιπούρδας Κων/νος, Κολέτα Αγγελική, Κοτσόπουλος Μιχαήλ, Κουφωλιά Σωτηρία, Λυμπεροπούλου Γεωργία, Μάργαρη Χριστίνα, Μπέρτσου Βασιλική, Μπρίβηδα Αθανασία, Μπρίβηδα Πολυξένη-Μαρία, Μπρίβιδας Ιωάννης, Παρασκευοπούλου Κωνσταντίνα, Τριαντοπούλου Αγγελική, Τσαούση Μαρία, Τσούρα Βικτωρία, Τσούρα Κων/να, Φεφλές Κων/νος
Κλουκίνα Φωτεινή ΠΕ02
Γυμνάσιο Μακρισίων Ηλείας
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Στο περιοδικό του σχολείου μας «Το τελευταίο θρανίο», οι μαθητές και οι μαθήτριες μάς ξεναγούν στα τοπόσημα του χωριού Μακρίσια Ηλείας. Κάνουμε μια βόλτα ως την Αρχαία Ολυμπία και το λιμάνι του Κατακόλου. Περνάμε μαζί με την Καλλιπάτειρα από το γειτονικό Τυπαίο Όρος για να παρακολουθήσουμε τους Ολυμπιακούς Αγώνες. Πάμε να μαζέψουμε ελιές και να γευτούμε σταφίδες- τα τοπικά μας προϊόντα. Μαθαίνουμε να παρασκευάζουμε πετιμέζι. Συμμετέχουμε στο πιο δημοφιλές έθιμο της περιοχής, αυτό της χοιροσφαγής κατά την περίοδο της Αποκριάς. Παίρνουμε συνέντευξη για τους τοπικούς παραδοσιακούς χορούς. Ψάχνουμε παλαιούς χάρτες και ανακαλύπτουμε διάσημους συμπατριώτες μας. Κι όλα αυτά, για να δικαιωθούν- για άλλη μια φορά- οι στίχοι του Νίκου Γκάτσου: «Ειν’ απ’ το δέντρο του Θεού/η ρίζα που κρατεί με/δώστε μου μια ταυτότητα/να θυμηθώ ποιος είμαι».
119
«Στα Ίχνη του Χρόνου: Tα Αρχαία Μνημεία της Βόρειας Πιερίας»
Ελένη Αθανασιάδου, Ενίας Αλιάϊ, Κωνσταντίνος Ατματζίδης, Δέσποινα Γκλάρα, Αργυρώ-Αλίκη Ζάγκαλου, Αρκέλα Ζενουνλλάρι, Γεωργία Καβάζη, Γρηγορία Καλπακίδου, Φίλιππος Καραλής, Ζωή Κηπουρού, Αστέριος Κούτρης, Χριστόφορος Μακροβασίλης, Ανδρομάχη Μαργαρίτη, Ραγιόλ Μερόλλι, Χένρι Ντουράκου, Νταρντάν Ρετζάϊ, Γεώργιος Σιαπεκίδης, Δήμητρα Σολομωνίδου, Αλέξανδρος Τέγος, Λάουρα Τρενταφίλι, Ματέο Φάσο
ΕΠΙΒΛΕΠΟΝΤΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ/ΤΡΙΕΣ:1. Ακριβή Τζιώκα (ΠΕ02) 2. Ελένη Παπουτσίδου (ΠΕ04.01) 3. Ιωάννης Ζαπουνίδης (ΠΕ02)
ΗΜΕΡΗΣΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΜΑΚΡΥΓΙΑΛΟΥ
ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ
Η Βόρεια Πιερία αποτελεί σημαντική περιοχή της Μακεδονίας, με πλούσια αρχαιολογικά ευρήματα που φωτίζουν την ιστορία και τον πολιτισμό της. Η Αρχαία Πύδνα, χτισμένη σε στρατηγική παραλιακή θέση, εξελίχθηκε σε ισχυρό εμπορικό κέντρο και συνδέθηκε με τη μοιραία μάχη του 168 π.Χ., η οποία οδήγησε στην πτώση του μακεδονικού βασιλείου. Οι ανασκαφές αποκάλυψαν τείχη, κατοικίες και εκτεταμένα νεκροταφεία, ενώ στη βυζαντινή περίοδο η πόλη μετακινήθηκε στο Κίτρος. Η Επισκέψιμη Μουσειακή Αποθήκη Μακρυγιάλου παρουσιάζει ευρήματα της Πύδνας και λειτουργεί ως σημαντικό εργαλείο εκπαίδευσης και σύνδεσης της τοπικής κοινωνίας με την ιστορία της. Σημαντικός χώρος είναι και η Μεθώνη, μια από τις αρχαιότερες ερετριακές αποικίες, που ανέπτυξε εμπορικές επαφές με τον ελληνικό κόσμο. Όλοι αυτοί οι αρχαιολογικοί χώροι αναδεικνύουν τον πλούτο της Βόρειας Πιερίας και υπογραμμίζουν την ανάγκη προστασίας και ανάδειξής τους για τις επόμενες γενιές.
120
Ο Μαραθώνας στο χθες και στο σήμερα
Παπά Ελένη, Παπαδάκης Εμμανουήλ, Παπαδάκης Εμμανουήλ, Πετρή Αικατερίνη, Πρωϊμάδης Κωνσταντίνος, Σινγκ Εκαμτζίτ, Σινγκ Μανπρίτ, Σινγκ Σουκράτζ, Σινγκ Χαρνούπ, Σίνγκερ Μοχάμεντ, Σκηπητάρης Γεώργιος, Σκιαδόπουλος Αντρέας, Σκούρτι Εντιόν, Σούλα Αλεξάνδρα, Σούλι Γιάννα, Στεργίου Άγγελος, Στεργίου Κλειώ, Τζεβελέκου Αναστασία, Τσολλάκου Σοφία, Φακίνου Ιωάννα Μαρία
Επιβλέπουσες: Τσουκαλά Λεμονιά ΠΕ02, Πανταζοπούλου Παναγιώτα ΠΕ02
Ημερήσιο Γυμνάσιο Μαραθώνα
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Ο Μαραθώνας, που πήρε την ονομασία του από τον τοπικό ήρωα Μάραθο, στην αρχαιότητα αποτελούσε την Τετράπολη, μαζί με τις πόλεις που είχαν ιδρυθεί στην περιοχή, Προβάλινθο, Οινόη και Τρικόρυνθο. Οι μαθητές μελετούν την προϊστορία του τόπου τους μέσα από τα ευρήματα στο Σπήλαιο του θεού Πανός (5300-3200 π.Χ.), το νεκροταφείο στο Τσέπι και τον οικισμό Μπόριζα. Επίσης, ιχνηλατούν την ιστορία του Μαραθώνα άρρηκτα συνδεδεμένη με τη μάχη του 490 π.Χ., ανάμεσα στους Αθηναίους και στους Πέρσες, και τη συνδέουν με το παρόν. Όταν οι Αθηναίοι με αρχηγό τον Μιλτιάδη νίκησαν τους πολυάριθμους Πέρσες, σύμφωνα με τον μύθο, ο αγγελιοφόρος Φειδιππίδης έτρεξε από τον Μαραθώνα στην Αθήνα για να ανακοινώσει τη νίκη λέγοντας «Νενικήκαμεν», και από αυτό το γεγονός προέρχεται ο σημερινός Μαραθώνιος αγώνας δρόμου. Στο Αρχαιολογικό Μουσείο Μαραθώνα τα παιδιά εξερευνούν τα εκθέματα από τη Μάχη του Μαραθώνα γνωρίζουν πώς ζούσαν οι άνθρωποι τότε και ιδίως οι πολεμιστές που πήραν μέρος στη μάχη. Στη συνέχεια, στο Μουσείο Μαραθωνίου Δρόμου συγκρίνουν το ηρωικό παρελθόν με τους σύγχρονους μαραθωνοδρόμους (Σπύρο Λούη, Γρηγόρη Λαμπράκη κ.α.), παρατηρούν στολές, παπούτσια, κύπελλα, μετάλλια και φωτογραφίες αθλητών από μαραθωνίους σε όλο τον κόσμο και συμμετέχουν ενεργά στον Μαραθώνιο Δρόμο του Δήμου.
121
Ο εφιάλτης της Περσεφόνης του Μαραθώνα
Ζεγγίνη Φωτεινή Πίστη, Ζολί Νεφέλη, Θεοδωράκης Κωνσταντίνος, Ισουφάι Εβελίνα, Κακαρίκου Άννα-Θεοδοσία, Καλλιακούδας Παρασκευάς, Καμπάκος Αλέξανδρος, Κατσαρής Κωνσταντίνος, Κεφάλα Κωνσταντίνα, Κιόρρι Νταλλαντούσε, Κοροβέση Χριστίνα Ελένη, Μπαλβίρ Μπαβίς Ραμ, Μποϊντάς Δημήτριος, Μπραχιμάι Ναντιρέ, Μυλωνά Ευθυμία, Ντόστης Κωνσταντίνος, Ξιφαρά Ελένη, Ξιφαρά Σοφία, Ομράν Αμάνι, Ομράν Ντόνια, Πολίτης Παναγιώτης, Φετούα Μαχμούντ
Επιβλέπουσες: Τσουκαλά Λεμονιά ΠΕ02, Καψουροπούλου Κωνσταντίνα ΠΕ11
Ημερήσιο Γυμνάσιο Μαραθώνα
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Σε απόσταση μόλις 40 χλμ. από την Αθήνα, βρίσκεται η πεδιάδα του Μαραθώνα, γνωστή από τη μάχη μεταξύ των Αθηναίων -Περσών το 490 π.Χ. αλλά και με πιο μακραίωνη ανθρώπινη παρουσία. Εδώ βρίσκεται η περιοχή του Σχινιά, η οποία διακρίνεται για την περιβαλλοντική, ιστορική, κοινωνική, πολιτιστική σπουδαιότητά της. Για την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος και του τοπίου της περιοχής, το 2000 ιδρύθηκε το Εθνικό Πάρκο Σχινιά – Μαραθώνα. Παρά τη μικρή έκτασή του χαρακτηρίζεται από μεγάλη ποικιλία, περιλαμβάνει το μεγαλύτερο υγρότοπο της Αττικής, όπου έχουν παρατηρηθεί περισσότερα από 240 είδη πουλιών και είναι σημαντικός σταθμός στην μεταναστευτική πορεία τους κάθε άνοιξη και φθινόπωρο. Επίσης, περιλαμβάνει το πευκοδάσος κουκουναριάς, που είναι ένα από τα τρία που έχουν απομείνει στην Ελλάδα, τη χερσόνησο της Κυνοσούρας με τη μοναδική χλωριδική σύνθεση, τον θαλάσσιο όρμο με την αμμώδη παραλία και τα λιβάδια ποσειδωνίας στο βυθό του και την περιοχή της Μακαρίας Πηγής με τη φυσική ροή υδάτων. Αν και οι ανθρωπογενείς πιέσεις λόγω της εγγύτητας με την Αθήνα είναι σημαντικές, η περιοχή διατηρεί την οικολογική αξία της και ένα μοναδικό φυσικό τοπίο. Σε τι βαθμό οι ανθρώπινες ενέργειες έχουν επηρεάσει το σπάνιο περιβάλλον; Με ποιον τρόπο οι μαθητές μπορούν να προστατέψουν το φυσικό τους πλούτο;
122
Οι παραδοσιακές φορεσιές της Κρανέας Ελασσόνας
Γαλάνης Δημήτριος-Σταύρος, Ζαφείρη Κωνσταντίνα, Ζέρβα Ευαγγελία, Ζέρβας Γεώργιος, Κατσαβός Άγγελος, Παπαδήμος Τηλέμαχος, Προβίδας Δημήτριος, Προβίδας Κωνσταντίνος
Επιβλέπουσες καθηγήτριες: Βρετέα Γεωργία ΠΕ02, Θεοχάρη Ευθυμία ΠΕ05, Πατσούρα Βασιλική ΠΕ02, Πρίντζιου Αναστασία ΠΕ02
Γυμνάσιο με Λ.Τ Κρανέας
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Οι παραδοσιακές ενδυμασίες δεν είναι απλώς ρούχα, αλλά ζωντανά μνημεία πολιτισμού που αφηγούνται την ιστορία των ανθρώπων που τα δημιούργησαν και τα φόρεσαν. Οι ενδυμασίες είναι οι οπτικές μαρτυρίες του παρελθόντος, προσφέροντας πληροφορίες για τον τρόπο ζωής, τα υλικά, τις τεχνικές ύφανσης και ραπτικής, και τις κοινωνικές δομές μιας εποχής. Συμβάλλουν στη διαμόρφωση και τη διατήρηση της εθνικής και τοπικής ταυτότητας. Είναι σύμβολα που συνδέουν τις παρούσες γενιές με τους προγόνους τους και ενισχύουν το αίσθημα της συλλογικής συνείδησης και του «ανήκειν».
Μέσα από την παρούσα εργασία ερχόμαστε σε επαφή με την πολιτιστική παράδοση του τόπου μας, την Κρανέα Ελασσόνας, και προσπαθούμε να κατανοήσουμε τη στενή σχέση της ενδυμασίας με την κοινωνική διαστρωμάτωση, την σύνδεσή της με τις διάφορες επαγγελματικές δραστηριότητες και τον ρόλο της στις διάφορες κοινωνικές και πολιτιστικές εκδηλώσεις του τόπου μας. Ακόμη, καταγράφουμε τις αλλαγές και την εξέλιξη των παραδοσιακών στολών μέσα στο πέρασμα του χρόνου και κατανοούμε έτσι, τον σημαντικό ρόλο της υφαντικής στην καθημερινότητα των κατοίκων της περιοχής μας.
123
(Επι)κοινωνώντας τον τόπο μας: Λιβάδι Ελασσόνας
Γαζέτη Ελένη, Γαζέτη Χρυσούλα, Γεράση Άννα, Γκατζούνη Μαρία, Γκατζούνης Αντώνιος, Γκρίζου Αντωνία, Δαμαλής Ιωάννης, Καρατζίκα Ελένη, Καψάλη Ευτέρπη, Λέτσι Σουέλα, Μαγιώνα Ηλιάνα, Μαγιώνας Χρήστος-Παναγιώτης, Μεταξιώτη Μαρία, Μπατζογιάννης Αθανάσιος, Μπόλη Μαργαρίτα, Ντάμπου Καλλιόπη, Πεζή Αντωνία, Πεζής Μάριος, Πόκα Ντανιέλ, Σκάλλα Αμπάζ, Σούρδης Πλούταρχος, Φακαλή Αθηνά, Φακαλής Χαράλαμπος, Φαρδή Βασιλική, Φαρμακιώτης Αποστόλης.
Επιβλέπουσες καθηγήτριες: Γαζέτη Μαρία ΠΕ03, Παπακώστα Λαμπρινή ΠΕ02, Πλιούτσια Ασπασία ΠΕ02, Τσιλφόγλου Αναστασία ΠΕ02
Γυμνάσιο με Λ.Τ. Λιβαδίου Ελασσόνας
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Εμείς οι μαθήτριες και οι μαθητές της Β΄ και Γ΄ τάξης Γυμνασίου θα σας μιλήσουμε για τον τόπο μας, το Λιβάδι Ελασσόνας του νομού Λάρισας. Το Λιβάδι βρίσκεται στη βορειοδυτική άκρη του νομού Λάρισας, στα σύνορα με τον νομό Πιερίας και Κοζάνης και είναι χτισμένο στα 1180μ. υψόμετρο. Φέτος, εργαζόμαστε ομαδοσυνεργατικά και αναζητούμε πληροφορίες σε αρχεία, φωτογραφικό υλικό, στο διαδίκτυο, ρωτάμε τους ηλικιωμένους κατοίκους του χωριού μας, τους γονείς μας, γυρίζουμε στις γειτονιές, παρακολουθούμε εκδηλώσεις και δρώμενα, για να σας παρουσιάσουμε στοιχεία από την πολιτιστική παράδοση του τόπου μας. Πιο συγκεκριμένα, θα σας μιλήσουμε για τα έθιμα «Μπαμπαλιούρια», «Ντούφες», «Πιπιριά», που αποτελούν έθιμα της Πρωτοχρονιάς, της γιορτής των γυναικών και της αναβροχιάς αντίστοιχα. Τα έθιμα αυτά έχουν ρίζες μακρόχρονες, αναβιώνουν στις μέρες μας και συνέχουν τους κατοίκους του χωριού. Ακόμη, θα σας μιλήσουμε για τον βλάχικο γάμο και τα τραγούδια που σχετίζονται με αυτόν καθώς και για τραγούδια που συνδέονται με άλλες περιστάσεις. Τέλος, θα σας παρουσιάσουμε μερικά εδέσματα που συνηθίζονται στο χωριό και συνδέονται με γιορτές και άλλα σημαντικά γεγονότα από τον κύκλο της ζωής, όπως οι Λαλαγκίδες, η πλιτσίντα, η κρεατόπιτα. Με όλα αυτά επιδιώκουμε να «επικοινωνήσουμε» τον τόπο μας στα μέλη του δικτύου συμβάλλοντας στην αλληλογνωριμία μας.
124
Θρησκευτικά μνημεία των Δερβενοχωρίων: ιστορία και πολιτιστική κληρονομιά
Αγαθής Αθανάσιος, Γκίκα Χριστίνα, Γκίνης Αναστάσιος, Δέδε Βασιλική, Ευθυμίου Ιωάννης, Ίσσαρης Γεώργιος, Κώνστα Σεβαστή, Μπάχο Λεντιάν, Παπαμελετίου Μαρία, Ραπτοδήμου Μαρία-Σοφία, Σινγκ Μεχάρ, Ταμπουρατζή Παρασκευή, Φιλιππή Δέσποινα.
Ραβανός Αναστάσιος ΠΕ03, Χαρακόπουλος Χρήστος ΠΕ02, Κουπουρτίδου Αγγελική ΠΕ80, Αλεξίου Στυλιανή ΠΕ86
Γυμνάσιο με Λ.Τ. Πύλης Βοιωτίας
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Τα Δερβενοχώρια αποτελούν μια περιοχή με πλούσια ιστορική διαδρομή, όπου η θρησκευτική παράδοση συνδέεται άμεσα με την καθημερινή ζωή, την ιστορία και την πολιτιστική ταυτότητα των κατοίκων. Σκοπός της εισήγησης είναι να αναδειχθεί η ιστορική και πολιτιστική αξία των θρησκευτικών μνημείων της περιοχής, αλλά και ο ρόλος τους στη διατήρηση της συλλογικής μνήμης. Ιδιαίτερη αναφορά θα γίνει στα μοναστήρια της Ζωοδόχου Πηγής και της Αναλήψεως, τα οποία υπήρξαν κέντρα πνευματικής ζωής και στήριξης των κατοίκων σε δύσκολες ιστορικές περιόδους. Παράλληλα, θα παρουσιαστούν χαρακτηριστικές εκκλησίες της Πύλης, των Σκούρτων και της Στεφάνης, που ξεχωρίζουν για την αρχιτεκτονική τους, τις αγιογραφίες και τη μακραίωνη παρουσία τους στον χρόνο. Μέσα από αυτά τα μνημεία αποτυπώνεται η συνέχεια της ιστορίας και η πολιτιστική κληρονομιά των Δερβενοχωρίων, η οποία αξίζει να διατηρηθεί και να γίνει γνωστή στις νεότερες γενιές.
125
«Πρόσωπα που συνέβαλλαν στον άυλο πολιτισμό της νήσου του Αγίου Ευστρατίου»
Ελευθέριος Καραϊσκάκης, Αικατερίνη Γιάννου, Βασιλική Λυμπέριου, Πολυξένη Μουστακάκη, Σταυρούλα Μουστάκα
Επιβλέπουσα: Άννα Παπανικολάου, ΠΕ01
Γυμνάσιο – Λ.Τ. Αγίου Ευστρατίου
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Στην παρούσα εργασία οι μαθητές επιχείρησαν να αναδείξουν τα πρόσωπα που συνέβαλαν καθοριστικά στη διαμόρφωση και διατήρηση του άυλου πολιτισμού της νήσου του Αγίου Ευστρατίου. Μέσα από τη μελέτη ιστορικών πηγών, αρχειακού υλικού και μαρτυριών, διερεύνησαν τη σημασία της πνευματικής, πολιτιστικής και κοινωνικής προσφοράς ανθρώπων που, με το έργο και τη δράση τους, διαφύλαξαν την πολιτιστική ταυτότητα του τόπου.
Ο Άγιος Ευστράτιος, μικρό νησί του Βορειοανατολικού Αιγαίου, ανέδειξε σημαντικές προσωπικότητες στους τομείς του αθλητισμού, των γραμμάτων, της εκπαίδευσης και των τεχνών, όπως τον Δημήτριο Βέργο, τον Μιχάλη Περίδη καθώς και δασκάλους Οδυσσέα Γαλανάκη, Χρήστο Καρπαθάκη, τον Ιωάννη Γιάννο και δημιουργούς τον αυτοδίδακτο γλύπτη Οδυσσέα Σπυριδωνίδη και τον φωτογράφο του νησιού Βασίλη Μανικάκη που άφησαν έντονο αποτύπωμα στην ζωή του νησιού. Παράλληλα, η παρουσία - πέρασμα εξόριστων διανοουμένων και καλλιτεχνών, όπως του Ρίτσου, Κατράκη, Λουντέμη, Λειβαδίτη, Φαρσακίδη, Πατρίκιου, Νίκου Μάργαρη, Γληνού κ.α., συνέβαλε ουσιαστικά στην πολιτιστική του ανάπτυξη.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον Αρχιεπίσκοπο Σιναίου Πορφύριο Β΄ Λογοθέτη, κορυφαία εκκλησιαστική και πνευματική μορφή, με σημαντική συμβολή στην εκπαιδευτική πρόοδο του νησιού, καθώς και στον Βασίλη Μανικάκη, αυτοδίδακτο φωτογράφο, του οποίου το αρχειακό έργο αποτελεί πολύτιμη μαρτυρία της κοινωνικής και πολιτιστικής ζωής του Αγίου Ευστρατίου κατά τον 20ό αιώνα.
126
Μνημεία και αρχαιολογικοί χώροι
Καπέλλα Αννέτα, Καραϊσκάκης Ελευθέριος, Κατής Χρυσοβαλάντης-Χρήστος, Κουτσουρίδης Ιωάννης-Άγγελος, Λυμπέριος Χρήστος, Λυμπερίου Βασιλική, Μουστακάκη Ευτυχία, Μουστακάκη Πολυξένη, Μουστακάκης Γεώργιος.
Επιβλέποντες: Σολάκης Ηλίας (ΠΕ86), Μουστακάκης Κλεάνθης (ΠΕ06)
Γυμνάσιο με Λυκειακές Τάξεις Αγίου Ευστρατίου
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η παρούσα εργασία εστιάζει στην ανάδειξη και τεκμηρίωση του αρχαιολογικού πλούτου της νήσου του Αγίου Ευστρατίου, εξετάζοντας τη διαχρονική σημασία του νησιού στην περιοχή του Βορείου Αιγαίου. Παρά το μικρό του μέγεθος και την πολυτάραχη σύγχρονη ιστορία του ως τόπος εξορίας, το νησί κρύβει στα σπλάχνα του μια μακραίωνη ιστορική διαδρομή που ξεκινά από τα προϊστορικά χρόνια και φτάνει έως τη βυζαντινή και νεότερη περίοδο. Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της ιστορικής διαστρωμάτωσης εντοπίζεται στον λόφο του Αγίου Μηνά, όπου υπάρχει οικισμός που αποτελεί αδιάψευστο μάρτυρα της Μυκηναϊκής παρουσίας στο νησί, καθώς και το εκκλησάκι του Αγίου Μηνά καταδεικνύοντας τη συνέχεια της ιερότητας του χώρου διαμέσου των αιώνων. Παράλληλα, εξετάζονται οι Μυκηναϊκοί τάφοι που έχουν εντοπιστεί, φωτίζοντας τις ταφικές πρακτικές της περιόδου.
Βασικό χαρακτηριστικό της μελέτης αποτελεί η ενσωμάτωση πρωτογενούς οπτικοακουστικού υλικού, όπου πραγματοποιείται η ψηφιακή αποτύπωση των μνημείων και η καταγραφή της σημερινής κατάστασης των αρχαιολογικών τοπίων. Η συνδυαστική αυτή προσέγγιση ιστορικών δεδομένων και σύγχρονης εποπτείας στοχεύει στην ολοκληρωμένη προβολή της πολιτισμικής κληρονομιάς του Αγίου Ευστρατίου, συνδέοντας τα αρχαία ευρήματα με το φυσικό περιβάλλον του νησιού.
127
«Στα Χνάρια των Ανθρώπων της Νεολιθικής Εποχής. Το Σπήλαιο του Σαρακηνού στο Ακραίφνιο Βοιωτίας»
Ανδρίτσος Χρήστος, Γκιόνι Χριστίνα, Ζαϊμη Δέσποινα, Μάμαλης Χαράλαμπος, Μάρρας Νικήτας, Μαυροδήμος Φίλιππος, Νίκα Αικατερίνη, Σαλή Ογλού Αθανάσιος, Φουρτάκας Κωνσταντίνος
Επιβλέποντες Εκπαιδευτικοί: Πολυτάρχου Σοφία ΠΕ02, Χαρίτος Πέτρος ΠΕ02
Γυμνάσιο με Λυκειακές Τάξεις Ακραιφνίου
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η παρούσα εργασία επιδιώκει μια σύντομη παρουσίαση του τόπου μας, ενός τόπου με μακραίωνη ιστορία και αξιόλογα –αν και άγνωστα στο ευρύ κοινό- μνημεία από την νεολιθική, στην αρχαϊκή και κλασική εποχή έως και την εποχή της Φραγκοκρατίας. Εστιάζει στη Νεολιθική εποχή, στη διάρκεια της οποίας ο άνθρωπος εγκαταλείπει τη νομαδική ζωή και στρέφεται στη μόνιμη εγκατάσταση, τη γεωργία και την κτηνοτροφία. Με κύριους πυλώνες τη γεωργία, την κτηνοτροφία και τη χρήση της κεραμικής, αναλύεται η οργάνωση των πρώτων οικισμών, η εξειδίκευση των τεχνιτών και η ανάπτυξη νέων τεχνικών, όπως η υφαντική και η λείανση λίθινων εργαλείων μέσα από τα ευρήματα του σπηλαίου του Σαρακηνού στο Ακραίφνιο Βοιωτίας. Τα ευρήματα, τα εξαιρετικής ποιότητας κεραμικά και η ασυνήθιστα μεγάλη συγκέντρωση πήλινων ειδωλίων, υποδηλώνουν τη χρήση του σπηλαίου όχι μόνο ως περιστασιακού καταλύματος ή αποθηκευτικού χώρου, αλλά και ως τόπου με έντονο συμβολικό και τελετουργικό χαρακτήρα. Παράλληλα, εξετάζονται τα κοσμήματα, η πρώιμη μεταλλουργία και τα οστέινα εργαλεία, ενώ οι παλυνολογικές αναλύσεις στη λεκάνη της Κωπαΐδας συνδέουν τις κλιματικές αλλαγές με την ανθρώπινη δραστηριότητα. Συμπερασματικά, η εργασία αναδεικνύει το σπήλαιο του Σαρακηνού, τον πλούτο της νεολιθικής κοινωνίας και τη σημασία της αρχαιολογικής έρευνας για την κατανόηση της πολιτισμικής μας κληρονομιάς.
128
Βαλαωρίτης και Σικελιανός: «Χώμα Λευκαδίτικο»
Αργυρού Βικτώρια, Βάσο Νεφέλη, Βετούλα Ευαγγελία, Καββαδίας Γεώργιος, Καγκελάρη Αναστασία, Μπόγιο Ερίσα, Μπρεγκάσι Αλεξάνδρα, Πολίτης Γεώργιος, Προκόπη Δέσποινα, Σεράνι Ίρις, Φατούτος Σπυρίδων
Επιβλέπουσα: Αγγέλη Αγγελική, ΠΕ02
Γυμνάσιο και ΓΛΤ Βασιλικής Λευκάδας
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η παρούσα εργασία εξετάζει τη ζωή και το έργο δύο κορυφαίων Λευκαδιτών λογοτεχνών: του Αριστοτέλη Βαλαωρίτη και του Άγγελου Σικελιανού. Ο Αριστοτέλης Βαλαωρίτης (1824-1879), διαπρεπής επικολυρικός ποιητής και πολιτικός, διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στην Ένωση των Επτανήσων με την Ελλάδα. Το έργο του, εμπνευσμένο από την Επανάσταση του 1821 και την κλέφτικη παράδοση, διακρίνεται για τον πατριωτισμό και τη χρήση της δημοτικής γλώσσας. Σημαντικότερες συνθέσεις του είναι τα Μνημόσυνα, η Κυρά Φροσύνη και ο Αθανάσης Διάκος, ενώ το ωριμότερο έργο του, ο Φωτεινός, παρέμεινε ημιτελές. Καθιερώθηκε ως εθνικός ποιητής, συνδυάζοντας τον ρομαντισμό με την ηρωική λαϊκή παράδοση. Ο Άγγελος Σικελιανός (1884-1951) υπήρξε κορυφαίος λυρικός ποιητής. Το έργο του, με αφετηρία τον Αλαφροΐσκιωτο, διακρίνεται από έντονη επαφή με τη φύση και τον αρχαιοελληνικό πνευματικό κόσμο. Μαζί με την Εύα Πάλμερ οραματίστηκε τη Δελφική Ιδέα, διοργανώνοντας τις Δελφικές Εορτές (1927, 1930) ως παγκόσμιο πνευματικό επίκεντρο. Στην Κατοχή αναδείχθηκε σε σύμβολο αντίστασης, με αποκορύφωμα τον ιστορικό επικήδειο λόγο του στην κηδεία του Παλαμά. Με πέντε υποψηφιότητες για βραβείο Νόμπελ, η ποίησή του παραμένει οικουμενική και διαχρονική.
129
«Το Δάκρυ Του Πεύκου: Η Ρητινοκαλλιέργεια Στα Βίλια Της Αττικής»
Βογιατζοπούλου Μαρία – Ευφραιμία, Ζενελάι Άλεξ, Κατράκη Πηνελόπη, Κόκκαλη Αγγελική, Μεϊντάνη Ελένη, Μουρατάι Βανέσα, Μπέλση Παναγιώτα-Αναστασία, Μπέλση Φωτεινή, Παπαδοπούλου Μιχαέλα-Δήμητρα, Ρούσση Ελένη, Τσάμου Μαρία-Ιωάννα, Τσελάι Αμαλία, Τώρου Γεωργία.
ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ: Λούκου Μαρία (ΠΕ02), Κρόμπα Βενετία (ΠΕ04.01), Μαχαίρα Παρασκευή (ΠΕ02), Πανουσάκη Ευφροσύνη (ΠΕ02)
ΓΥΜΝΑΣΙΟ – ΛΥΚΕΙΑΚΕΣ ΤΑΞΕΙΣ ΒΙΛΙΩΝ ΔΥΤΙΚΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η επιλογή του συγκεκριμένου θέματος υπήρξε απόρροια της διαπίστωσης ότι τα Βίλια περιστοιχίζονται από πυκνό πευκοδάσος καθώς και του γεγονότος ότι το επάγγελμα του ρητινοσυλλέκτη ήταν το πιο σύνηθες ανάμεσα στα επαγγέλματα των Βιλιωτών και της ευρύτερης περιοχής. Ενδεικτική της συχνότητας του επαγγέλματος είναι η ύπαρξη ενός τουλάχιστον ρητινοσυλλέκτη κατά το παρελθόν στην ευρύτερη οικογένεια της πλειονότητας των κατοίκων. Το επάγγελμα του ρητινοσυλλέκτη, ένα επάγγελμα που έχει σχεδόν εξαφανιστεί από την τοπική κοινωνία των Βιλίων συνέβαλε αποφασιστικά κατά το παρελθόν στη διαμόρφωση της τοπικής κοινότητας τόσο οικονομικά όσο και κοινωνικά. Η ρητινοκαλλιέργεια αναδεικνύει την αναπόσπαστη σχέση της ανθρώπινης παρουσίας με την προστασία του δάσους καθώς οι ρητινοκαλλιεργητές λειτουργούσαν ως «καθαριστές» του δάσους και ο συστηματικός καθαρισμός της περιοχής, η αξιοποίηση τμημάτων του φρυγανικού συστήματος ως καύσιμης ύλης ήταν τακτική που εμπόδιζε την εκτεταμένη πυρκαγιά. Η ρητινοκαλλιέργεια γινόταν σε στάδια και η χρήση της ρητίνης εντοπίζεται στη φαρμακοβιομηχανία, στη βιομηχανία χρωμάτων, στη ναυπηγική.
130
Σκιές και Φως: Ο Κρυμμένος Κόσμος των Ζακυνθινών Δοξασιών
Ακτύπης Διονύσιος, Αλιάι Φιορέλα, Γιατράς-Ρίτσος Διονύσιος, Θεοδόση Αγγελική-Ζωή, Πυλαρινός Φίλιππος-Ιορδάνης, Πυρομάλης Κυριάκος, Τσουκαλά Αφροδίτη-Γεωργία, Τσουκαλάς Παναγιώτης
Επιβλέπων/ουσα: Δραγώνα Μαρία (ΠΕ02)
Γυμνάσιο Λ.Τ. Βολιμών Ζακύνθου
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η παρούσα εργασία εξετάζει τον κόσμο των λαϊκών δοξασιών της Ζακύνθου και τον τρόπο με τον οποίο οι προλήψεις, οι παραδόσεις και οι μαγικοθρησκευτικές πρακτικές επηρέαζαν τον κύκλο της ζωής στις τοπικές κοινότητες. Αξιοποιώντας επιτόπιες μαρτυρίες, παλαιότερες βιβλιογραφικές καταγραφές και υλικό προφορικής παράδοσης, αναδεικνύεται ένα πολιτισμικό σύστημα όπου οι καθημερινές πράξεις συνδέονταν στενά με τελετουργίες που στόχευαν στη διασφάλιση της γονιμότητας, της τιμής, της κοινωνικής συνοχής και της προστασίας από το κακό. Από τον γάμο, τον τοκετό και τη βάφτιση έως τον θάνατο, κάθε στάδιο της ανθρώπινης ζωής περιβαλλόταν από συμβολισμούς που επιχειρούσαν να εξηγήσουν το ανεξήγητο και να καθορίσουν την εύνοια της τύχης. Ο γάμος παρουσιάζεται ως σύνθετη τελετουργία με αποτρεπτικές πρακτικές, αντανακλώντας την αγωνία για γονιμότητα και ευτυχία του ζευγαριού. Ο τοκετός και η λοχεία συνοδεύονται από μαγικοθρησκευτικά μέσα προστασίας για τη μητέρα και το νεογνό, ενώ η βάφτιση λειτουργεί ως κρίσιμο πέρασμα κοινωνικής ένταξης και καθορισμού ταυτότητας. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις πρακτικές γύρω από τον θάνατο, όπου ευχές, αντικείμενα και απαγορεύσεις αποσκοπούν στην εξημέρωση του άγνωστου και στη ρύθμιση της σχέσης ζωντανών και νεκρών. Συνολικά, οι ζακυνθινές προλήψεις προσεγγίζονται ως συλλογικοί μηχανισμοί νοηματοδότησης, ελέγχου του τυχαίου και αντιμετώπισης υπαρξιακών φόβων.
131
Φενεάτικη Γη. Ιστορική, λαογραφική, διεπιστημονική προσέγγιση
Λαμπροπούλου Άννα, Λαμπροπούλου Δήμητρα, Σιάτου Αργυρώ, Τσεμεντζή Χαραλαμπία, Μουλοπούλου Ευαγγελία.
Συνονιστής καθηγητής: Παπαδόπουλος Αντώνιος ΠΕ0401
Γυμνάσιο με Λ.Τ. Γκούρας
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Στην παρούσα εργασία, οι μαθητές του σχολείου προσπάθησαν να αναδείξουν την πλούσια λαογραφική, ιστορική, πολιτιστική και αρχιτεκτονική παράδοση της περιοχής του Φενεού. Μέσα από την θεωρητική διερεύνηση, αλλά και από την συλλογή πληροφοριών από ντόπιους κατοίκους, μέσω συνετεύξεων, άντλησαν πληροφορίες για το παρελθόν της περιοχής, με σκοπό όχι μόνο την γνώση της περιοχής, αλλά και την διατύπωση προτάσεων που θα συμβάλλουν στην ανάπτυξη της περιοχής στο μέλλον.
Ένα από τα χαρακτηριστικά τοπία της περιοχής του Φενεού είναι και η Λίμνη Δόξα, όπου οι μαθητές κατέγραψαν όχι μόνο τον τρόπο κατασκευής του φράγματος, αλλά και τα αρνητικά στοιχεία και ανθρώπινες δραστηριότητες που επιβαρύνουν το φυσικό περιβάλλον, σημείωνοντας παράλληλα και τις λύσεις που προτείνουν οι ειδικοί για την αποτροπή εκείνων των δράσεων που καταστέφουν την ομαλή ζωή της φύσης στην λίμνη.
Κατόπιν με αφορμή το κύριο αγροτικό προϊόν μερικών χωριών του Φενεού, οι μαθητές προσπάθησαν να κάνουν μια διεπιστημονική προσέγγιση του κάθε προϊόντος, στοχεύοντας στην καλύτερη κατανόηση των διαφόρων επιστημονικών αντικειμένων μέσα από την διεπιστημονική/διαθεματική προσέγγιση τους.
132
Από τις Βάσσες στην Ακρόπολη
Αδαμόπουλος Χρήστος (Β' Γυμνασίου), Αδαμοπούλου Λεμονιά (Β' Λυκείου), Γκρέτσα Ρομίνα (Β' Γυμνασίου), Καπελλές Λευτέρης (Γ' Λυκείου), Κορμπάς Γεώργιος (Β' Λυκείου), Λαμπρόπουλος Γιώργος (Β' Λυκείου), Λαμπροπούλου Νικολέτα (Β' Λυκείου), Μαντάς Παναγιώτης (Β' Λυκείου), Νικολακόπουλος Δημήτρης (Γ΄ Γυμνασίου), Νικολακόπουλος Δημήτριος (Β' Λυκείου), Σάρκα Λεντιάν (Β' Λυκείου), Τζίβα Μαρία (Γ' Λυκείου), Τζίβα Χαρίκλεια (Β' Λυκείου), Τζίβας Βασίλειος (Β' Λυκείου)
Επιβλέπουσα : Νταφογιάννη Αθηνά (ΠΕ03)
Συνεργάτες Εκπαιδευτικοί: Αντωνίου Ζωή (ΠΕ02), Γαραντζιώτη Αγγελική (ΠΕ80), Χαντζή Μάγδα (ΠΕ04.01)
Γυμνάσιο με Λ.Τ. Καλλιθέας, Ηλείας
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η εργασία μας, με τίτλο «ΑΠΟ ΤΙΣ ΒΑΣΣΕΣ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ», είναι ένα κόμικ. Στόχος του είναι η σύγκριση δύο εμβληματικών μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς: του Ναού του Επικούριου Απόλλωνα στις Βάσσες της Ηλείας και του Παρθενώνα στην Ακρόπολη. Μέσα από έναν χιουμοριστικό διάλογο μεταξύ των θεών Απόλλωνα και Αθηνάς, με την παρέμβαση του κοινού αρχιτέκτονα, Ικτίνου, αναδεικνύονται τα κοινά τους σημεία και παράλληλα, τονίζονται οι διαφορές τους. Το κείμενο καταλήγει στο διαχρονικό μήνυμα της ανάγκης για προστασία και σεβασμό των μνημείων, είτε βρίσκονται «πάνω στα όρη» είτε στην «καρδιά της πόλης», καθώς αποτελούν τη μνήμη και την ψυχή του έθνους.
133
Η Καρυά στο διάβα των χρόνων ... από τη γιαγιά στην εγγονή
Αραβανή Ιωάννα, Βλάχου Ζωή - Αναστασία, Βλάχου Ιωάννα, Γεωργάκη Μαρία, Δουβίτσα Σοφία, Κατωπόδη Τριανταφυλλιά, Μέρελη Παναγιώτα, Μητσογιάννη Μαγδαληνή, Παπαδοπούλου Αγγελική, Ρεκατσίνα Ευσταθία,
Επιβλέπουσες: Χαλικιά Αργυρή ΠΕ11, Σάντα Ιωάννα ΠΕ 02, Παπακώστα Λαμπρινή ΠΕ 02, Παπαθανασίου Δέσποινα ΠΕ05
Γυμνάσιο με Λυκειακές Τάξεις Καρυάς Λευκάδας
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Στην αγκαλιά του ορεινού τοπίου, εκεί όπου τα σπίτια ακουμπούν τις πλαγιές σαν να ψιθυρίζουν ιστορίες, η Καρυά ταξιδεύει στο χρόνο... είναι μνήμη, ανάσα, παλμός...
«...Τι να θυμηθώ;....Τι να ξεχάσω;...» Μια φράση αφετηρία για ένα ταξίδι μελέτης της μνήμης, όπως αυτή μεταδίδεται από τη γιαγιά στην εγγονή, ως μια ζωντανή παιδαγωγική διαδικασία, που εστιάζει στη δυναμική του πολιτιστικού βιώματος μέσα από τρία εμβληματικά στοιχεία.
Με χέρια που έχουν μάθει να σέβονται την υπομονή, ανοίγει μπροστά στην εγγονή το μυστικό του καρσάνικου κεντήματος. Κάθε βελονιά… μια ιστορία. Κάθε σχέδιο… ένα κομμάτι ζωής.
Ύστερα, ξεδιπλώνει την παραδοσιακή φορεσιά. Τα υφάσματα μιλούν με χρώματα θαρραλέα, με στολίδια που μοιάζουν να κουβαλούν ευχές και το βάρος των γιορτών, των χαρών, των χορών, των γυναικών που στάθηκαν περήφανες...
Και όταν έρχεται η ώρα του χορού, χορός εμπνευσμένος από τις γυναίκες που ισορροπούσαν το σκεύος στο κεφάλι χωρίς να χυθεί σταγόνα, ο ρυθμός κυλά σαν νερό, ενώνει φωνές και βήματα αλλά και γενιές σε έναν αδιάκοπο κύκλο συνέχειας.
Έτσι, μέσα από μια βελονιά, μια φορεσιά, έναν χορό, το παρελθόν δεν χάνεται. Μεταδίδεται. Μεταμορφώνεται σε φως που οδηγεί το παρόν... και χαρίζει στον τόπο τη δύναμη να μένει ζωντανός, αληθινός, βαθιά ανθρώπινος.
134
’Η περιήγησή μας στο Μουσείο της Δίβρης,πολιτισμού και περιβάλλοντος στο Αρχοντικό Πετραλιά’.
Αβράμη Ελένη, Γαρδίκη Μαρίνα, Καπώνη Ειρήνη, Πανούτσος Μεγακλής, Αβράμη Αθανασία, Αναγνωπούλου Παρασκευή, Γαρδίκης Στέφανος, Αβράμη Διονυσία, Αβράμης Ιωάννης, Μπάσα Ντάνιελ, Σκουρλέτης Σωτήρης, Σπυρόπουλος Αθανάσιος, Πανούτσου Ιωάννα, Πέτρου Χρήστος,Τούμπλαρης Θεόδωρος, Μπάσα Μάριος, Σπυροπούλου Αρετή, Αβράμης Γιώργος, Αργυρόπουλος Χρήστος.
ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ Λαμπέτη Βασιλική, ΠΕΟ2
ΓΥΜΝΑΣΙΟ-Λ.Τ. ΛΑΜΠΕΙΑΣ
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η εργασία της ομάδας των μαθητών μας αφορά στη γνωριμία με το Μουσείο ,’’Αρχοντικό Πετραλιά-Κέντρο Πολιτισμού και Περιβάλλοντος Δίβρης(Δίβρη-Λαμπεία Αρχ. Ολυμπίας).
Στο Μουσείο υπάρχουν εκθέματα που αναφέρονται στην ιστορία της οικογένειας Πετραλιά,δωρητών του Μουσείου,καθώς και αντίστοιχα εκθέματα για τη χλωρίδα και την πανίδα της περιοχής. Επίσης εκτίθενται έγγραφα ,αρχεία και φωτογραφικό υλικό που αναφέρονται σε ιστορικά,μυθολογικά θέματα και γενικά σε τομείς της πολιτιστικής κληρονομιάς.
Επίσης τι ίδιο το αρχοντικό αποτελεί αντικείμενο αρχιτεκτονικής μελέτης ,με την τεχνοτροπία της πέτρινης δόμησης και με την ιδιαίτερη ζωγραφική διακόσμηση.
Πραγματικά αποτελεί ένα ενδιαφέρον ταξίδι στις δεκαετίες των προηγούμενων αιώνων ,με ξεναγούς τους μαθητές μας για τα πρόσωπα του αρχοντικού,της οικογένειας Πετραλιά,οι οποίοι είχαν έντονη δράση στον αθλητισμό ,στην πολιτική και στον πολιτισμό.
Παράλληλα υπάρχει πλούσιο υλικό που αφορά σε χειρόγραφα,έγγραφα,μετάλλια,φωτογραφικό αρχείο και ακόμη αρκετό υλικό για τη χλωρίδα και την πανίδα της περιοχής.
135
«Μεγανήσι: Ένας επίγειος παράδεισος ή ένα σύγχρονο resort;»
Αργύρη Γεωργία, Κόκα Πάολα, Κονιδάρης Δημήτρης, Κονιδάρη Ίλια, Τρουσάι Καρολίνα, Τσίνα Ελισάβετ
Συντονίστρια: Σερίφη Ηλιάνα ΠΕ04.04
Συμμετέχοντες εκπαιδευτικοί: Κοντούλα Πολυξένη ΠΕ02, Κωνσταντίνου Παναγιώτης ΠΕ03
Γυμνάσιο με Λυκειακές Τάξεις Μεγανησίου
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Το Μεγανήσι είναι ένα γραφικό νησάκι του Ιονίου ανάμεσα στη Λευκάδα και την Αιτωλοακαρνανία. Οι εξωτικές παραλίες του, τα φιορδ, τα λιμάνια και οι κρυφές σπηλιές του σε συνδυασμό με την πλούσια βιοποικιλότητά του, καθιστούν το Μεγανήσι έναν μικρό επίγειο παράδεισο, προσελκύοντας επισκέπτες από όλα τα μέρη της Γης.
Το νησί των 1000 περίπου κατοίκων, μοιρασμένων σε τρία χωριά, στήριζε την οικονομία του κυρίως στην γεωργία και την αλιεία. Την τελευταία δεκαετία, ωστόσο, η αλματώδης τουριστική ανάπτυξη της περιοχής έχει μετατοπίσει τόσο την οικονομία όσο και τα επαγγέλματα των κατοίκων προς αυτήν την κατεύθυνση. Αυξημένη τουριστική δραστηριότητα, υψηλός ρυθμός ανέγερσης πολυτελών κατοικιών, ναυτιλία και σχετικές υπηρεσίες, πλέον κυριαρχούν. Η όψη και ο χαρακτήρας του νησιού έχουν αλλάξει δραματικά, δημιουργώντας έναν κοσμοπολίτικο προορισμό ποιοτικών διακοπών.
Σκοπός της παρούσας εργασίας, χρησιμοποιώντας το παράδειγμα του Μεγανησίου, είναι να συσχετίσει την τουριστική ανάπτυξη μιας τόσο μικρής περιοχής, με τη διατήρηση του παραδοσιακού χαρακτήρα και του φυσικού περιβάλλοντος.
Ταυτόχρονα, επιδιώκει να αναδείξει πιθανές απειλές ως προς τη βιωσιμότητα και να προβληματίσει θέτοντας ερωτήματα αναφορικά με τις επιπτώσεις της ανεξέλεγκτης ανθρώπινης παρέμβασης, στη φυσική ποικιλομορφία καθώς και στην ποιότητα της ζωής των μόνιμων κατοίκων του νησιού.
136
Η Πάλαιρος του «χθες» και του «σήμερα» μέσα από τα επαγγέλματα των κατοίκων της.
Βασιλείου Αμαλία, Γκέκας Παντελής, Καρπούζη Αφροδίτη, Κουνάβη Σοφία, Κουτσογιώργος Αλέξανδρος, Ντουραντώνη Γεωργία, Σερεπίσος Βασίλειος, Στάχτιαρης Δημήτριος, Τριαντακωσταντή Δήμητρα, Χασακή Αικατερίνη, Χασακή Μαρία, Ψυχογιός Μάριος
Συντονιστές καθηγητές: Χειμώνα Αθανασία ΠΕ02, Μπούκουρα Κλεονίκη ΠΕ02, Κακαβά Βάγια ΠΕ06
ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΠΑΛΑΙΡΟΥ ΜΕ Λ.Τ.
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η Πάλαιρος είναι κωμόπολη του δήμου Ακτίου-Βόνιτσας, της πρώην επαρχίας Ξηρομέρου του Νομού Αιτωλοακαρνανίας. Βρίσκεται σε μεγάλη απόσταση από τα αστικά κέντρα του νομού (Αγρίνιο, Μεσολόγγι). Μικρότερη είναι η απόσταση που χωρίζει την κοινότητα από το νησί της Λευκάδας, καθώς η παράκτια ζώνη της βρέχεται από το Ιόνιο Πέλαγος. Η γεωμορφολογία της ποικίλει, γεγονός που δημιουργεί αντιφατικά χαρακτηριστικά και εκ διαμέτρου αντίθετες οικονομικές προοπτικές. Οι ορεινοί όγκοι και τα δάση της οδήγησαν από την εποχή της Τουρκοκρατίας σε απομόνωση (υπήρξε σημαντικό καταφύγιο Κλεφτών) και κατηύθυναν τους κατοίκους στον πρωτογενή τομέα παραγωγής. Η «παλαιά» οικονομία βασιζόταν στη γεωργία, την κτηνοτροφία και την αλιεία και είχε αποκλειστικό στόχο την κάλυψη των τοπικών αναγκών. Όμως, η παράκτια ζώνη της περιοχής και η γειτνίαση με τη Λευκάδα, διαμόρφωσαν μια «σύγχρονη» οικονομία, η οποία συνδέθηκε με τον τουρισμό και μεταμόρφωσε την Πάλαιρο σε τουριστικό προορισμό με έμφαση την ολιστική φιλοξενία. Στο συγκεκριμένο πόνημα θα επιχειρηθεί να διερευνηθεί, μέσα από συνεντεύξεις των κατοίκων, αν η σύγχρονη Πάλαιρος έχει απολέσει τον παραδοσιακό της χαρακτήρα ή αν κατάφερε να ενσωματώσει τις παραδοσιακές πρακτικές στη σύγχρονη εικόνα της.
137
Τα εισόδια της Θεοτόκου
Διβόλη Χαρίκλεια, Διβόλης Αναστάσιος-Αργύρης, Διβόλης Ανδριανός, Διβόλης Δημήτριος, Διβόλης Ιωάννης, Κιμουλιάτη Δήμητρα, Κιμουλιάτη Ευγενία, Σαμίου Λεμονιά, Χαλκέα Μαρίνα.
Επιβλέπων: Δημήτριος Σακελλαρίου ΠΕ07
Γυμνάσιο με Λ/Τ Σικίνου
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η εργασία που έχει αναλάβει το σχολείο μας «Γυμνάσιο με λυκειακές τάξεις Σικίνου» έχει ως θέμα την παρουσίαση της θεομητορικής γιορτής: τα Εισόδια της Θεοτόκου, η οποία γιορτή είναι και ίσως το πιο μεγάλο πανηγύρι του νησιού.
Τα Εισόδια της Θεοτόκου στον Ναό είναι μία σημαντικότατη χριστιανική εορτή και κατ’ επέκταση για την ορθόδοξη εκκλησία, η οποία εορτάζεται στις 21 Νοεμβρίου. Ανήκει στις Θεομητορικές εορτές, όπως προαναφέρθηκε και εορτάζεται με μεγάλη ζέση στο νησί. Η όλη γιορτή διαρκεί δύο ημέρες αλλά η προετοιμασία ξεκινάει από πολύ νωρίτερα. Το τυπικό έχει ως εξής: Στις 20 Νοεμβρίου ο πανηγυράς μαζί με την οικογένειά του και συγγενείς, συνοδευόμενος από τους κατοίκους του νησιού φέρει την εικόνα στην εκκλησία των Εισοδίων της Θεοτόκου, που ο εν λόγω ναός βρίσκεται στον οικισμό Χωριό του νησιού. Εκεί τελείται εσπερινός και η εικόνα παραμένει στον ναό για όλη τη νύχτα. Την επομένη ημέρα στις 21 Νοεμβρίου τελείται θεία λειτουργία και στη συνέχεια μετά από ένα σύντομο διάλειμμα για όλους, πεζή εν πομπή συνοδεύουμε την εικόνα σε ένα μεγάλο κέντρο διασκέδασης, όπου τελείται το τραπέζι, έξοδα τα οποία έχει αναλάβει εξ ολοκλήρου ο πανηγυράς. Είναι ένα πλούσιο τραπέζι με ψαρόσουπα, ψαρικά, σαλάτες, κρασί και αναψυκτικά. Με το πέρας του φαγητού που διαρκεί ο πανηγυράς παραδίδει την εικόνα στον επόμενο πανηγυρά, ο οποίος από χρόνια είναι γνωστό ποιος θα είναι. Στην συνέχεια αφού ψάλει ο ιερέας κάποιους ύμνους πάλι όλοι και όλες μαζί συνοδεύουμε την εικόνα στα χέρια πια του νέου πανηγυρά στο σπίτι, ο οποίος και κερνάει το γλυκό. Το βράδυ ακολουθεί γλέντι μέχρι πρωΐας με βιολιά.
Η όλη εργασία-δράση θα συνοδεύεται από φωτογραφίες, βίντεο, συνεντεύξεις και περισσότερες πληροφορίες με λεπτομέρειες με την κατάθεση της εργασίας.
138
« Η σκηνή της Δευτέρας Παρουσίας. Στοιχεία για την εκκλησιαστική τέχνη στη μεταβυζαντινή Σύμη».
Δερμιτζάκη Ευαγγελία, Ζουρούδη Βασιλεία, Καλλιάρου Λεμονιά, Καρσιώτης Μάρκος, Κρητικού Ειρήνη, Κυπριώτης Μιχάλης, Λογοθέτη Λια, Μανία Αγγελική, Μαστρομιχάλης Άγγελος, Μοσκιού Κωσταντίνα, Μοσχόβης Βασίλειος, Μόσχος Ιωάννης, Μπακί Εμμανουέλα, Ροδίτη Ραφαέλα, Τσαουσέλλη Ελευθερία, Χάσκα Μιχαέλα, Χατζηχρυσάφης Μάριος
Επιβλέποντες/-ουσες καθηγητές/-τριες: Λάσκου Αγγελική (ΠΕ01), Μπαρλαγιάννη Παναγιώτα (ΠΕ02), Κότσαρης Δημήτριος (ΠΕ02), Δεσινιώτη Ευτυχία (ΠΕ06)
Πανορμίτειο Γυμνάσιο με Λυκειακές Τάξεις Σύμης
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Αντικείμενο της ανακοίνωσής μας αποτελεί η εικονογράφηση σκηνών της Δευτέρας Παρουσίας σε ναούς και μονές της ακριτικής Σύμης. Το ενδιαφέρον μας επικεντρώνεται στη μελέτη, τεκμηρίωση και ερμηνεία ενός ιδιαίτερα σημαντικού εικονογραφικού θέματος της μεταβυζαντινής περιόδου, όπως αυτό αποτυπώνεται σε ορισμένους ναούς του νησιού. Το περιεχόμενό του περιλαμβάνει την καταγραφή των σωζόμενων παραστάσεων, την ανάλυση του εικονογραφικού τους προγράμματος και τη διερεύνηση των θεολογικών, κοινωνικών και αισθητικών τους διαστάσεων. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη σχέση των εικόνων με την καθημερινή ζωή, τις αντιλήψεις περί δικαιοσύνης, σωτηρίας και ηθικής, καθώς και στον ρόλο τους ως μέσο διδασκαλίας και διαμόρφωσης συλλογικής συνείδησης στη μεταβυζαντινή Σύμη. Στόχος μας είναι αφενός η ανάδειξη της τοπικής καλλιτεχνικής παραγωγής και της συμβολής της στο ευρύτερο πλαίσιο της μεταβυζαντινής τέχνης, και αφετέρου η ευαισθητοποίηση για την ανάγκη προστασίας και αξιοποίησης αυτού του πολιτιστικού αποθέματος μέσω της επιστημονικής γνώσης, της ορθής πολιτιστικής διαχείρισης από τις μελλοντικές γενιές και της προβολής στους επισκέπτες του τόπου μας.
139
«Οικονόμειος Σχολή: Ένα σχολείο από πέτρα και χρόνο»
Βαλατσός Απόστολος, Μπουμπουνάρας Ευάγγελος, Παπαγεωργίου Μαρίνα, Πίπιλας Δημήτριος
Επιβλέπων: Γιώβος Χρήστος ΠΕ01
Γυμνάσιο Λ.Τ. Τσαριτσάνης
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η εργασία «Οικονόμειος Σχολή: Ένα σχολείο από πέτρα και χρόνο» αποτελεί σύνοψη του μαθητικού ιστορικού ντοκιμαντέρ με τον ομώνυμο τίτλο. Πρόκειται για ψηφιακή αφήγηση, την οποία δημιούργησαν οι ίδιοι μαθητές την περασμένη σχολική χρονιά, προκειμένου να προβάλουν την ιστορία του σχολείου τους.
Η Οικονόμειος Σχολή υπήρξε από τα παλαιότερα σχολεία της Θεσσαλίας, με την ίδρυσή της να χρονολογείται στο 1690. Στόχος της παρούσας εργασίας είναι να παρουσιάσει μοναδικές λεπτομέρειες από την ιστορία της Σχολής, οι οποίες βρίσκονται στο περιθώριο των ιστορικών πηγών. Χαρακτηριστική είναι η συμβολή της Σχολής στον Νεοελληνικό Διαφωτισμό.
Στο τέλος της αφήγησης γίνεται ιδιαίτερη αναφορά στο σημερινό κτήριο του σχολείου και την ιστορία του, το οποίο χρονολογείται στο 1910. Ως λειτουργικό σχολείο πλέον αλλά και ως αξιοθέατο, το κτήριο της «Οικονόμειου Σχολής» καλείται να επιτελέσει έναν διττό ρόλο.
140
Βυζαντινές Εικόνες, Ιερά Κειμήλια Και Ιερά Λείψανα Του Ι.Ν. Μεταμορφώσεως Της Σωτήρος Φουρνάς Ευρυτανίας.
Ντούσικος Αθανάσιος, Τριάντης Παναγιώτης
Επιβλέπων: Ντασιώτης Παναγιώτης – Θεοφάνης, ΠΕ02
Γυμνάσιο ΛΤ Φουρνάς Ευρυτανίας
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η θρησκευτικότητα έπαιξε έναν εξαιρετικά σημαντικό ρόλο στην επιβίωση και την ανάπτυξη της πολιτιστικής ταυτότητας της Φουρνάς. Δεν είναι τυχαίο ότι υπάρχουν δεκαπέντε εκκλησίες στην Φουρνά. Το χωριό μας είναι η γενέτειρα του ιερομόναχου, Διονυσίου εκ Φουρνάς, ο οποίος είναι γνωστός παγκοσμίως για τον κώδικα αγιογραφίας, «Ερμηνεία της Ζωγραφικής Τέχνης και αι κύριαι πηγαί αυτής», που έχει συγγράψει. Ο Διονύσιος εκ Φουρνάς γεννήθηκε το 1670 από ιερέα πατέρα και μετακόμισε μετά από τον θάνατο του πατέρα του σε ηλικία δώδεκα ετών στην Κωνσταντινούπολη και σε ηλικία δεκαέξι ετών στο Άγιο Όρος, όπου έγινε ένας καταξιωμένος αγιογράφος. Το 1734 επέστρεψε οριστικά στην Φουρνά και συμμετείχε ενεργά στην οικοδόμηση της μονής της Ζωοδόχου Πηγής, στο οποίο διέμεινε. Ο Ηγεμόνας της Μολδοβλαχίας δώρισε στο νεότευκτο μοναστήρι λείψανα Αγίων όπως τμήμα της κάρας του Αγίου Κηρύκου, την σιαγώνα του Αγίου Ιωάννη Χρυσοστόμου, τμήμα της κάρας του Ιακώβου του Πέρσου, του Αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου και του Αγίου Ανδρέου. Επιπλέον, έλαβε και τμήμα της χείρας του Αγίου Χαραλάμπου. Μετά από τους σεισμούς του 1963 και τις κατολισθήσεις που ακολούθησαν η Ιερά Μονή της Ζωοδόχου Πηγής καταστράφηκε και τα παραπάνω κειμήλια μαζί με έξι εικόνες του Διονύσιου μεταφέρθηκαν στον Ι.Ν. Μεταμορφώσεως της Σωτήρος Φουρνάς. Η εργασία μας στοχεύει στην πληροφόρηση του ενδιαφερόμενου κοινού για τα εν λόγω λείψανα και εικόνες της ενορίας μας και για τον σκοπό αυτό πλαισιώνεται από μία συνέντευξη του εφημέριου του ναού, π. Κωνσταντίνου Ντούσικου, και από σχετικό φωτογραφικό υλικό.
141
Λίγα Λόγια Για Την Γιορτή Πίτας Της Φουρνάς Ευρυτανίας. – Έθιμα Και Σύγχρονη Διασκέδαση Γίνονται Ένα.
Ντούσικου Γεωργία, Τριάντη Αγορίτσα
Επιβλέπων: Ντασιώτης Παναγιώτης – Θεοφάνης, ΠΕ02
Γυμνάσιο ΛΤ Φουρνάς Ευρυτανίας
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η Γιορτή Πίτας στην Φουρνά Ευρυτανίας αποτελεί μια ξεχωριστή πολιτιστική εκδήλωση που αναδεικνύει την τοπική παράδοση και τη συλλογική προσπάθεια των κατοίκων. Διοργανώνεται κάθε χρόνο από το 2010 και μετά τον Αύγουστο και έχει καθιερωθεί ως θεσμός για το χωριό, προσελκύοντας επισκέπτες όχι μόνο από την Ευρυτανία αλλά και από άλλες περιοχές της Ελλάδας. Πρωταγωνιστικό ρόλο έχει ο Σύλλογος Γυναικών του χωριού, τα μέλη του οποίου με μεράκι και αγάπη παρασκευάζουν χειροποίητες πίτες, χρησιμοποιώντας αγνά, τοπικά υλικά και συνταγές που περνούν από γενιά σε γενιά. Η εκδήλωση δεν περιορίζεται μόνο στο φαγητό αλλά λειτουργεί ως χώρος συνάντησης και επικοινωνίας. Η πλατεία του χωριού γεμίζει ζωή, μουσική και παραδοσιακούς χορούς, ενώ το γλέντι κρατά μέχρι αργά το βράδυ. Παράλληλα, η γιορτή ενισχύει την τοπική οικονομία και συμβάλλει στη διατήρηση των εθίμων και της πολιτιστικής ταυτότητας της Φουρνάς. Είναι μια γιορτή που συνδυάζει παραδοσιακές γεύσεις, τοπικά έθιμα και εγκάρδια φιλοξενία. Η εργασία βασίζεται στην συνέντευξη που παραχώρησε η πρόεδρος του Συλλόγου Γυναικών Φουρνάς Ευρυτανίας, κ. Γκαρίλα Γεωργία, καθώς και σε φωτογραφικό υλικό από τις Γιορτές Πίτας των τελευταίων ετών.
142
Διάλογος μέσα στον χρόνο
Καμίτση Ευδοκία-Άννα, Μαρκάκη Κωνσταντίνα, Μύτικα Αργυρώ, Μύτικας Δημήτριος, Παναγιώτου Ευδοκία, Παναγιώτου Σεβαστή, Ρουσσάκη Μαρία, Σπανός Αντώνιος
Επιβλέποντες: Συλαϊδής Άγγελος (ΠΕ02), Μανώλα Μαρία (ΠΕ02), Πασχαλίδου Στυλιανή (ΠΕ07)
Γυμνάσιο με Λ.Τ. Φούρνων
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η εργασία εστιάζει στις ιδιαίτερες συνθήκες σχολικής ζωής στους Φούρνους Κορσεών, ένα μικρό και απομονωμένο νησί όπου το σχολείο λειτουργεί ως πυρήνας της κοινότητας. Σε έναν τόπο όπου οι σχέσεις είναι στενές και διαγενεακές, η καθημερινότητα των μαθητών διαμορφώνεται από τη γεωγραφία και τις ιδιαιτερότητες του νησιού. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η καθημερινή μετακίνηση μαθητών από το γειτονικό νησάκι της Θύμαινας με καραβάκι, μια εμπειρία που προσδίδει στη σχολική ζωή μοναδικό χαρακτήρα και ενισχύει το πνεύμα συλλογικότητας και αντοχής. Σε αυτό το πλαίσιο, μέσα από αφηγήσεις σημερινών και παλαιότερων μαθητών, ξεδιπλώνονται μνήμες, φιλίες, σκανταλιές, καθημερινές στιγμές και μορφές διδασκαλίας που αποτυπώνουν τη συνέχεια και τις αλλαγές της σχολικής εμπειρίας στον χρόνο. Με αφορμή αυτές τις ιστορίες, η εργασία δεν περιορίζεται μόνο στο σχολείο, αλλά αναδεικνύει την ιστορία και τη μοναδικότητα των Φούρνων, καθώς μέσα από τις καθημερινές εμπειρίες των μαθητών φωτίζεται η τοπική ταυτότητα, η μνήμη του τόπου και η στενή σχέση των ανθρώπων με τον πολιτισμό τους. Το σχολείο προβάλλεται έτσι ως ζωντανός χώρος μνήμης, διαλόγου και πολιτισμικής εξωστρέφειας.
143
Έθιμα και παραδόσεις του γάμου στη Μεγάλη Παναγία Χαλκιδικής
Δουράκη Αγάπη, Καμπά Μαριλένα, Ρήγα Δήμητρα, Φούκα Νόννη, Αργυρώ Χάιτα
Επιβλέποντες/ουσες: Καλπαξίδου Μαρία ΠΕ02, Τάσιου Μαρία ΠΕ85, Τζιάτζιος Δημήτριος ΠΕ86
Γυμνάσιο Μεγάλης Παναγίας
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η εργασία διερευνά το πλούσιο εθιμοτυπικό πλαίσιο του παραδοσιακού γάμου στη Μεγάλη Παναγία Χαλκιδικής, όπως αυτό διατηρείται αναλλοίωτο στο πέρασμα του χρόνου. Μέσα από τη μελέτη βιβλιογραφικών πηγών και τη συλλογή προφορικών μαρτυριών, αναδεικνύεται ο γάμος ως κορυφαίο κοινωνικό γεγονός που κινητοποιεί ολόκληρη την κοινότητα.
Η έρευνα χαρτογραφεί τον πλήρη κύκλο του εθίμου, ξεκινώντας από τις διαδικασίες του προξενιού και του αρραβώνα, όπου οι συμβολικές ανταλλαγές δώρων και οι οικογενειακές συμφωνίες θέτουν τις βάσεις για τη νέα ένωση. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις πολυήμερες προπαρασκευαστικές τελετουργίες, οι οποίες περιλαμβάνουν την παρασκευή παραδοσιακών εδεσμάτων, τον συμβολικό στολισμό του χώρου με τοπικά φυτά, καθώς και τη δημόσια προβολή της προίκας.
Επιπλέον, εξετάζονται τα δρώμενα της ημέρας του μυστηρίου, από την τελετουργική προετοιμασία των μελλονύμφων και τη γαμήλια πομπή στους δρόμους του χωριού, μέχρι τις συμβολικές πράξεις που λαμβάνουν χώρα κατά τη μετάβαση στην εκκλησία. Το παραδοσιακό γλέντι στο χοροστάσι της πλατείας αποτελεί την κορύφωση μιας συλλογικής εμπειρίας που ενισχύει τους κοινωνικούς δεσμούς και τη διατήρηση της πολιτιστικής ταυτότητας των κατοίκων.
Ο παραδοσιακός γάμος στη Μεγάλη Παναγία λειτουργεί ως ένας συνδετικός κρίκος, που ενώνει το ιστορικό παρελθόν του τόπου με το παρόν της κοινότητας, μέσα από ένα οργανωμένο τελετουργικό που αγκαλιάζει κάθε νέα αρχή.
144
Μνημεία και Αρχαιολογικοί Χώροι Ν. Τρικάλων
Αλεξανδρή Ειρήνη – Χρυσοβαλάντω, Γεροκώστα Φωτεινή, Δέμπι Γκλεντίσα, Ιακωβάκη Άννα – Μαρία, Καρατάσιου Πολυξένη – Μαρία, Λύτρα Ευαγγελία, Ντινοπούλου Μαρίνα, Ράκου Γεωργία, Ταμπάκου Ελεονώρα, Τζέλη Κασσιανή, Φίλου Φωτεινή, Φορτοτήρα Αρετή, Χασιώτη Δέσποινα, Χαντζή Κωνσταντίνα, Χατζή Βασιλική.
Επιβλέπων εκπαιδευτικός: Καρυδόπουλος Γεώργιος ΠΕ02
Γυμνάσιο Μεγαλοχωρίου Τρικάλων
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Το γεφύρι της Πύλης ή του Αγίου Βησσαρίωνα ή της Πόρτας είναι πέτρινη τοξωτή γέφυρα πλησίον της Πύλης Τρικάλων. Κτίστηκε το 1514 με χορηγία του Βησσαρίωνα Β΄, ο οποίος τότε ήταν μοναχός . Η γέφυρα είναι μονότοξη με ύψος 30 μέτρα και άνοιγμα 29 μέτρα.
Η εκκλησία της Πόρτας Παναγιάς ιδρύθηκε το 1283 από τον Κυβερνήτη της Θεσσαλίας, Ιωάννη Άγγελο Κομνηνό Δούκα. Πρόκειται για τον μοναδικό ναό πανελλαδικά, που έχει τοποθετήσει τις εικόνες του Χριστού και της Παναγίας εκατέρωθεν της Κύριας Πύλης. Ο ναός της Πόρτα – Παναγιάς αποτελείται από τον κυρίως ναό και τον μεταγενέστερο εξωνάρθηκα .
Το σπήλαιο της θεόπετρας βρίσκεται πλησίον της Καλαμπάκας. Ο σχηματισμός του τοποθετείται στην ανώτερη Κρητιδική περίοδο (137.000.000 - 65.000.000 χρόνια ). Οι ανασκαφές ξεκίνησαν το 1987. Η ανασκαφική έρευνα βεβαιώνει την αδιάκοπη χρήση του σπηλαίου κατά τη Μέση και Ανώτερη Παλαιολιθική, τη Μεσολιθική και τη Νεολιθική εποχή. Είναι επισκέψιμο με ενδιαφέρον μουσείο.
Η αρχαία Πέλλινα σε απόσταση 10 χ.λ.μ από την πόλη των Τρικάλων προς την Λάρισα ο επισκέπτης θα βρεθεί στον αρχαιολογικό χώρο της αρχαίας Πέλλινας. Η Πέλλινα ιδρύθηκε από τον Πέλλινο γιο του Οιχάλεως. Κατοικούνταν αδιάλειπτα μέχρι και τη βυζαντινή περίοδο. Οι έρευνες και οι ανασκαφές συνεχίζονται.
145
Η ιστορία ενός τόπου γραμμένη με φως
Δεληναούμ Σοφία, Κεφαλάς Ορέστης, ΚουτσιπέτρουΑθηνά, Παράσχος Σταύρος, Παύλου Ειρήνη, Σοβισλής Δημήτριος
Επιβλέποντες εκπαιδευτικοί: Ιωαννίδου Μαρία ΠΕ03, Τικταπανίδης Δημήτριος ΠΕ83, Αδαμαντίου Πολυξένη ΠΕ04.02, Χαρίση Αφροδίτη ΠΕ07
Γυμνάσιο Μελίτης
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η Μελίτη είναι ένα χωριό του νομού Φλώρινας και βρίσκεται 18χλμ νοτιοανατολικά της πόλης της Φλώρινας και σε υψόμετρο 680 μέτρων. Η Μελίτη ήταν ένα μικρό αγροτικό χωριό που βασιζόταν κυρίως στη γεωργία και την κτηνοτροφία. Μετά την ίδρυση της ΔΕΗ, η περιοχή γνώρισε σημαντική ανάπτυξη όπου δημιουργήθηκαν θέσεις εργασίας, βελτιώθηκαν οι υποδομές και το χωριό απέκτησε έντονη οικονομική και κοινωνική δραστηριότητα. Σήμερα όμως, με την προχωρημένη απολιγνιτοποίηση, η Μελίτη βρίσκεται ξανά σε κρίσιμη καμπή, καθώς η μείωση της βιομηχανικής δραστηριότητας έχει οδηγήσει σε σταδιακή ερημοποίηση και οικονομική δυσκολία. Παρ’ όλα αυτά, η περιοχή εξακολουθεί να αποτελεί σημείο ενδιαφέροντος για τον μελλοντικό ενεργειακό σχεδιασμό. Σε αυτή τη μεταβατική περίοδο, οι μαθητές/τριες της Μελίτη δίνουν τη δική τους δημιουργική συμβολή, ετοιμάζοντας ένα βίντεο που παρουσιάζει την ιστορία της ΔΕΗ στο χωριό, την επίδρασή της στην τοπική κοινωνία και τη σημασία της για το ενεργειακό μέλλον του τόπου.
146
Από τη Λήμνο στην Ετρουρία: Το ταξίδι μιας αρχαίας γραφής
Καντζάς Θωμάς, Μπαλτζής Βαγιανός, Μπορδέλια Χρυσάνθη, Παραμύθης Νικόλαος, Τσομπανέλλη Νεκταρία, Χριστοδούλου Μαρία
Επιβλέποντες: Λυμπέρη Θεοδώρα, ΠΕ02, Βρύζας Κωνσταντίνος, ΠΕ02
Γυμνάσιο Μούδρου «Αργύριος Μοσχίδης»
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η εργασία μας επικεντρώνεται στη Στήλη των Ετρούσκων της Λήμνου, ένα μοναδικό αρχαιολογικό εύρημα του 6ου αιώνα π.Χ., που αποτελεί πολύτιμο κρίκο ανάμεσα στον αιγαιακό και τον ιταλικό κόσμο της αρχαιότητας. Η επιγραφή της Στήλης, γραμμένη με ελληνικά γράμματα σε μια γλώσσα συγγενική προς την ετρουσκική, αποκαλύπτει τη στενή πολιτιστική και εμπορική σχέση της Λήμνου με την Ετρουρία και μαρτυρεί τη διάδοση της ελληνικής γραφής σε ολόκληρη τη Μεσόγειο. Στο πλαίσιο της εργασίας, οι μαθητές και οι μαθήτριες μελετήσαμε ιστορικές, αρχαιολογικές και γλωσσολογικές πηγές, διερευνώντας τόσο το περιεχόμενο όσο και τη σημασία του μνημείου. Η έρευνα και οι δράσεις μας συνδέθηκαν με τον εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας Ελληνικής Γλώσσας (9 Φεβρουαρίου – UNESCO), ημέρα αφιερωμένη στη γλώσσα που έδωσε φωνή στη σκέψη, στη φιλοσοφία και στις αξίες του ελληνικού πολιτισμού. Μέσα από βιωματική και συνεργατική μάθηση, κατανοήσαμε ότι η ελληνική γλώσσα δεν είναι απλώς ένα μέσο επικοινωνίας, αλλά ένας ζωντανός οργανισμός που εξελίσσεται, ενώνει και εμπνέει. Η Στήλη της Λήμνου αποτέλεσε για εμάς αφορμή αναστοχασμού πάνω στη συνέχεια του ελληνικού πολιτισμού και στη δύναμη των γραμμάτων να γεφυρώνουν εποχές και λαούς. Μέσα από αυτό το ταξίδι ανακαλύψαμε ότι οι λέξεις, όπως και οι άνθρωποι, ταξιδεύουν – μεταφέρουν μνήμη, αξίες και φως από την αρχαιότητα έως το σήμερα, κρατώντας ζωντανή την πολιτιστική μας κληρονομιά.
147
Μαθαίνοντας τον τόπο μας: Ο ναός των Ταξιαρχών του Μούδρου μέσα από τα μάτια των μαθητών/τριών
Ζέλιου Στυλιανή, Καρίπη Παναγιώτα, Κουκούμης Οδυσσέας, Μαλισσιόβας Δημήτριος, Μυρτζανής Ιωάννης
Επιβλέπουσες: Αυγολούπη Μαρία, ΠΕ01, Λυμπέρη Θεοδώρα, ΠΕ02
Γυμνάσιο Μούδρου «Αργύριος Μοσχίδης»
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η δράση μας εστίασε στη γνωριμία με ένα από τα σημαντικότερα μνημεία του τόπου μας, τον ναό των Ταξιαρχών, ένα εμβληματικό δείγμα της θρησκευτικής και αρχιτεκτονικής παράδοσης της περιοχής. Μέσα από τη διερεύνηση της αρχιτεκτονικής μορφής, της ιστορικής πορείας και του ρόλου του ναού στη συλλογική μνήμη της τοπικής κοινωνίας, επιχειρήσαμε να φωτίσουμε πτυχές της πολιτιστικής μας ταυτότητας που συνδέουν το παρελθόν με το παρόν. Για την υλοποίηση της δράσης αξιοποιήσαμε ποικίλες μεθοδολογικές προσεγγίσεις και χρήση ψηφιακών εργαλείων και μέσων παρουσίασης. Μέσα από αυτή τη διαδικασία, οι μαθητές και οι μαθήτριες αναλάβαμε ενεργό ρόλο ως ερευνητές, αφηγητές και δημιουργοί, συνδυάζοντας τη γνώση με τη βιωματική εμπειρία. Η ενασχόλησή μας με τον ναό των Ταξιαρχών αποτέλεσε αφορμή για έναν βαθύτερο στοχασμό πάνω στη σχέση πίστης και πολιτισμού, καθώς και στην έννοια της μνήμης ως στοιχείου που διατηρεί ζωντανή τη συνέχεια του τόπου μέσα στον χρόνο. Μέσα από τον λόγο, την τέχνη και τη συνεργασία, εκφράσαμε τη δική μας ματιά για τον τόπο μας, κατανοώντας πως κάθε μνημείο αποτελεί όχι μόνο αρχιτεκτονικό κατάλοιπο, αλλά φορέα συλλογικών συναισθημάτων, εμπειριών και αξιών. Η εμπειρία αυτή ενίσχυσε το ενδιαφέρον μας για την τοπική ιστορία και τον πολιτισμό, καλλιεργώντας παράλληλα την παρατήρηση, τη συνεργασία και την κριτική σκέψη — δεξιότητες απαραίτητες για ενεργούς, ευαισθητοποιημένους πολίτες που αναγνωρίζουν τη σημασία της πολιτιστικής τους κληρονομιάς.
148
«Η κήρυξη της Επανάστασης του 1821 στην Πάρο»
Αλιμετάϊ Γκεράλντ, Αλιμεταϊ Έντρι, Αλιπράντη Αγγελική, Άλλκα Λουσιάνα, Άλλκο Γιόνι, Αμπντέλ Μπαρ Ζαϊρα, Αναγνωστόπουλος Σταμάτιος, Αργκίροβα Κριστιάνα, Αρκουλής Σταύρος, Ασλλάνι Σάμπρι, Βιτσαράς Ελευθέριος, Γκοτζάϊ Ανίσα,
Γρίτσης Δημήτριος, Δόλλας Μιλτιάδης, Δραγάτη Δέσποινα, Ίμπρο Αγγελος, Κάπαρης Γιαννακός, Κασαπίδης Γεώργιος, Κασαπίδου Μυρσίνη, Κεάλας Θεόφιλος, Κοβζάτζε Αλεξάνδρα , Κουμάνιας Ζαχαρίας, Κρητικού Δέσποινα, Κυριακόπουλος Ερρίκος, Κωστάκης Ζαχαρίας, Λαπιώτης Αλέξανδρος, Λαφιά Αικατερίνη, ΛαφιάςΣωκράτης, Λλεσάϊ Ολτενίσα, Λυκούδης Χαράλαμπος, Μακρή Βασιλική, Μακρή Σοφία, Μαρτίνι Ρωμαίο, Ραγκούσης Άγγελος, Μουζαφάρ – Σταθερός Ιωάννης, Μπομποτάς Μάξιμος, Ναζάρι Ρομέλντ, Νιφλή Ειρήνη, Ντοντάϊ Εριόν, Σινάνη Δανάη, Σκαραμαγκά Χρυσή, Ταντάνη Γεωργία, Τζέκα Άντζελο, Τζελαντίνι Τζόσουα, Τόσκα Έλια, Τσολάκης Νικόλαος, Χάλα Σμαράγδα, Χατζία Δημήτριος, Χορέβα Χρύσα, Χριστοφοράτος Αρτέμιος, Χριστοφόρου Ελισάβετ
Επιβλέπουσα εκπαιδευτικός: Μπέτη Μπιζά (ΠΕ02)
Συμμετέχουσες εκπαιδευτικοί: Αριάνα Χατζηγαλανού (ΠΕ06), Χριστίνα Σκιαδά (ΠΕ02)
Γυμνάσιο Νάουσας (Πάρου)
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η δράση μας εμπνεύστηκε από ένα ιστορικό γεγονός, την κήρυξη της Επανάστασης του 1821 στο νησί μας. Κάθε μέρος της Ελλάδας έδωσε το δικό του «παρών» και ένωσε τη δική του φωνή στο πανεθνικό προσκλητήριο με σύνθημα «Ελευθερία ή Θάνατος!». Το ίδιο έκανε και η Πάρος. Στις 24 Απριλίου 1821, που αποτελεί για το νησί μας ημέρα ιστορικής μνήμης και υπερηφάνειας, ο Φιλικός Παναγιώτης Δημητρακόπουλος με προκήρυξή του κήρυξε την Επανάσταση, σηματοδοτώντας τη συμμετοχή του νησιού μας στον αγώνα για την απελευθέρωση από τον τουρκικό ζυγό. Δύο μήνες αργότερα, με δεύτερη προκήρυξη, απευθύνθηκε και στους Αϊβαλιώτες πρόσφυγες που είχαν καταφύγει στην Πάρο. Το σώμα των Παριανών αγωνιστών, ανταποκρίθηκε με θάρρος, ενώθηκε με τα στρατεύματα του Δημήτριου Υψηλάντη και συμμετείχε στην άλωση της Τριπολιτσάς. Αυτό το σπουδαίο γεγονός, λοιπόν, την κήρυξη της Επανάστασης στην Πάρο, επιλέξαμε να παρουσιάσουμε, κάνοντας αναπαράσταση του γεγονότος στο ίδιο εκείνο μέρος όπου είχε συμβεί. Για τον σκοπό αυτό συνεργαστήκαμε οι μαθητές της Γ΄ Γυμνασίου, βρήκαμε τα ιστορικά στοιχεία και την ίδια την Προκήρυξη, που έχει διασωθεί, και με βάση τα ιστορικά τεκμήρια και τη φαντασία μας «ζωντανέψαμε» σε ένα βίντεο τη συγκινητική αυτή στιγμή της ιστορίας του νησιού μας.
149
«…του εποικισμού τα λέγανε»: Ιχνηλατώντας τα σπίτια του προσφυγικού εποικισμού στη Νέα Καλλικράτεια Χαλκιδικής
Καγκελίδου Αναστασία, Κακλαμάνος Γρηγόριος, Κακλαμάνου Αικατερίνη, Κακουλίδου Εμμέλεια – Παρασκευή, Καμπάνη Άννα, Κανέλου Σοφία, Καρακατσάνης Αδαμάντιος, Κισνιαρίδης Ιωάννης, Κοντούδη Γλυκερία – Αικατερίνη, Κοπούκη Μαρία, Κουλλόλι Κλέσι, Κουρτκεζίδης Γεώργιος, Κουτσόγλου Ευφημία, Κωνσταντινίδου Μαριάννα, Μπίτσι Γκαμπριέλλα, Ντεμάι Τζέσικα, Σαμουηλίδου Ηλιάννα, Σαχανίδου Νικολέτα, Στούκου Αναστασία, Τσιαούση Στυλιανή, Χατζηκουτέλης Σταύρος -Μιχαήλ.
Επιβλέποντες/ουσες: Ρουσοπούλου Μαρία ΠΕ86, Καρύδας Μάλαμας ΠΕ02, Σαββίδου Θεοπίστη ΠΕ80, Κουτσογεωργόπουλος Γεώργιος ΠΕ78
Γυμνάσιο Νέας Καλλικράτειας
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η εργασία παρουσιάζει τον προσφυγικό εποικισμό της Νέας Καλλικράτειας Χαλκιδικής μετά το 1924, εστιάζοντας στα σπίτια του εποικισμού ως υλικά και βιωματικά τεκμήρια μνήμης. Αφετηρία αποτελεί η διαπίστωση ότι από τα περίπου 360 σπίτια του εποικισμού σώζονται σήμερα ελάχιστα (3-6), τα οποία απειλούνται άμεσα με κατεδάφιση λόγω της έντονης τουριστικής και οικιστικής ανάπτυξης της περιοχής. Οι μαθητές/τριες, μελετούν την τυπολογία των σπιτιών του εποικισμού (τρεις βασικοί τύποι), τον τρόπος κατασκευής τους από συνεργεία του ρωσικού στρατού, καθώς και τη διαδικασία κατανομής και αποπληρωμής τους από τις προσφυγικές οικογένειες. Καταγράφουν μαρτυρίες ανθρώπων που μεγάλωσαν μέσα στα σπίτια αυτά, φωτίζοντας την καθημερινή ζωή, τις συνθήκες διαβίωσης και τη σχέση ανθρώπου και χώρου. Παράλληλα, πραγματοποιείται αρχειακή έρευνα, φωτογραφική και οπτικοακουστική τεκμηρίωση των σωζόμενων οικιών, ως πράξη καταγραφής πριν την οριστική τους απώλεια. Τα σπίτια του εποικισμού αναδεικνύονται ως φορείς τοπικής ιστορίας, ενώ η προφορική μαρτυρία συμβάλλει στη διατήρηση της συλλογικής μνήμης.
150
Από τον τόπο μου στην Πόλη… τραγουδώντας
Καζάκη Μαρία, Γκατζιά Κορίνα, Μπανίκας Αθανάσιος, Μπάλλο Μπριγκίτα, Κατσόγλου Βασίλης, Κατσόγλου Θοδωρής, Σταρίκη Μυρτώ, Στόγκου Μελίνα, Χατζηκοντέλης Ζωγράφος, Κιουπελής Απόστολος, Ψάρρας Εμμανουήλ, Σακλίδου Δήμητρα, Μπίνη Μαρία, Πρένσι Ερίσα, Ζιληλή Μαρία, Παπλωματά Ευθαλία, Φιλίπι Πάολα, Κοπατζίδη Θεοφανία, Κιουμουρτζίδου Μαρία, Κακλαμάνος Γρηγόριος, Κακλαμάνου Κατερίνα, Καρακατσάνη Αγγελική, Δορδίου Μαριάννα, Τσιαούση Στέλλα, Γιασουμάκη Αγγελική, Καγκελίδου Αναστασία, Μαυρίδης Μανώλης, Παπαγρηγορίου Λίνα, Στράντζαλη Ειρήνη, Τσικιρίδου Ιωάννα, Τσουχνένκο Χριστίνα.
Επιβλέπουσες: Βασιλική Παπαντωνοπούλου ΠΕ79, Μαρία Ρουσοπούλου ΠΕ86, Ελένη Καραμανώλη ΠΕ02
:Γυμνάσιο Νέας Καλλικράτειας
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η Νέα Καλλικράτεια είναι μια παραθαλάσσια κωμόπολη του Δήμου Νέας Προποντίδας Χαλκιδικής. Ιδρύθηκε μετά το 1922, με την ανταλλαγή πληθυσμών, από πρόσφυγες προερχόμενους από την Καλλικράτεια Ανατολικής Θράκης, η οποία βρισκόταν επί του αριστερού κέρατος του κόλπου των Αθύρων της Προποντίδας και απείχε περίπου 32 χιλιόμετρα από την Κωνσταντινούπολη.
Οι μαθητές/τριες, μέλη της Χορωδίας και της Ορχήστρας του σχολείου, μελετούν παραδοσιακά τραγούδια της Χαλκιδικής, τραγούδια που έφεραν μαζί τους οι πρόσφυγες κατά την εγκατάστασή τους, καθώς και τραγούδια της ευρύτερης περιοχής της Κωνσταντινούπολης. Η έρευνα εστιάζει στις ιστορικές και κοινωνικές συνθήκες μέσα από τις οποίες γεννήθηκαν τα τραγούδια, καθώς και στις ομοιότητες και διαφορές των δύο μουσικών παραδόσεων ως προς το ύφος, τη θεματολογία και τη λειτουργία τους. Παράλληλα, οι μαθητές/τριες ερμηνεύουν αντιπροσωπευτικά τραγούδια των δύο περιοχών, αναδεικνύοντας τη μουσική ως φορέα μνήμης, πολιτισμικής συνέχειας και τοπικής ιστορίας.
151
Σύνδεση σχολείου-κοινότητας: Ιστορικοί τόποι και παραδόσεις ως αφορμές για σχολική δράση και συνεργασία
Άννα – Μαρία Μποτσκαρίωβ, Θεοφανία Παπαδοπούλου, Μελέκε Χατζή
Επιβλέπουσα: Ελένη Καραμανώλη ΠΕ02
Γυμνάσιο Νέας Καλλικράτειας
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η παρούσα έρευνα στοχεύει στη σύνδεση των μαθητών/-τριών με την τοπική κοινότητα και την πολιτιστική κληρονομιά. αναγνωρίζοντας το σχολείο ως ενεργό φορέα πολιτισμού και κοινωνικής συμμετοχής. Οι μαθητές/-τριες θα συλλέξουν προφορικές μαρτυρίες από μέλη του οικογενειακού και οικείου τους περιβάλλοντος, καταγράφοντας βιώματα, αφηγήσεις και στοιχεία που σχετίζονται με ιστορικούς τόπους, τοπικές παραδόσεις και κοινωνικές πρακτικές του παρελθόντος. Βασικό εργαλείο έρευνας αποτελεί η συνέντευξη, τα δεδομένα θα αναλυθούν με την ποιοτική ανάλυση περιεχομένου. Μέσα από αυτή τη διαδικασία έρχονται σε επαφή με προσωπικές αφηγήσεις, μνήμες και εμπειρίες που σχετίζονται με ιστορικούς τόπους, τοπικά έθιμα, κοινωνικές συνθήκες και τρόπους ζωής προηγούμενων εποχών. Με αυτόν τον τρόπο καλλιεργούνται δεξιότητες επικοινωνίας, κοινωνικού γραμματισμού έρευνας και κριτικής σκέψης, ενώ παράλληλα ενισχύεται η διαγενεακή επικοινωνία, η βιωματική προσέγγιση της ιστορίας ενώ προάγεται η διαγενεακή σύνδεση και η ενεργός συμμετοχή των μαθητών/-τριών στη διατήρηση της συλλογικής μνήμης. Τέλος, τα αποτελέσματα της έρευνας θα αξιοποιηθούν δημιουργικά μέσω παρουσιάσεων, εκθέσεων ή ψηφιακών αφηγήσεων και να κοινοποιηθούν στη σχολική και τοπική κοινότητα. Έτσι, η έρευνα δεν περιορίζεται στο πλαίσιο της τάξης, αλλά συμβάλλει ενεργά στη διατήρηση και ανάδειξη της συλλογικής μνήμης και της τοπικής πολιτιστικής κληρονομιάς, ενισχύοντας το ρόλο του σχολείου ως φορέα πολιτισμού και μνήμης.
152
Το αγίασμα του Αγίου Παύλου στη Νέα Φώκαια Χαλκιδικής
:
Κλαρουμένου Νέρολι-Μαργαρίτα, Μιχαηλίδου Σοφία, Ντρέτσα Εβελίνα, Ντρέτσα Μαρίνα, Σταμάτη Ειρήνη, Σταμούλης Πρόδρομος, Τζίκα Αναστασία
Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Αγελαδάρη Ελένη (ΠΕ02)
Συντονιστής: Ντόντουλος Βασίλειος (ΠΕ11)
Ιώνιο Γυμνάσιο Νέας Φώκαιας Χαλκιδικής
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η παρούσα ερευνητική εργασία συνιστά το αποτέλεσμα της συνεργατικής εκπαιδευτικής δράσης μαθητών/-τριών της Α΄ και Β΄ τάξης του Γυμνασίου Νέας Φώκαιας, υπό την αρωγή των επιβλεπόντων/-ουσών εκπαιδευτικών τους, με στόχο την ανάδειξη της τοπικής ιστορίας της Νέας Φώκαιας Χαλκιδικής μέσω της θρησκευτικής και πολιτισμικής κληρονομιάς της. Το επίκεντρό της είναι το αγίασμα του Αποστόλου Παύλου στο σπηλαιώδες όρυγμα της περιοχής και η θέση του στη συλλογική μνήμη των κατοίκων.
Οι βασικοί θεματικοί άξονες της έρευνας αφορούν: α) το αγίασμα του Αποστόλου Παύλου στη Νέα Φώκαια, β) τη σύνδεσή του με το αντίστοιχο αγίασμα της Ιερισσού, γ) τη γενικότερη παρουσία του Αποστόλου Παύλου στην Χαλκιδική κατά τη δεύτερη περιοδεία του και δ) την ιστορική αναδρομή στην περιοχή, με σημείο αναφοράς την παρουσία και τη δράση του Αποστόλου Παύλου. Επίσης, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο ε) πώς το αγίασμα έχει αποτυπωθεί στη συνείδηση των κατοίκων ως στοιχείο ιστορικής συνέχειας και τοπικής ταυτότητας.
Τέλος, η ερευνητική μεθοδολογία που ακολουθείται συνδυάζει τόσο τη συλλογή πρωτογενών δεδομένων, με τη διεξαγωγή ημιδομημένων συνεντεύξεων σε στοχευμένο δείγμα και την επιτόπια έρευνα στους χώρους του αγιάσματος, όσο και την καταγραφή δευτερογενών δεδομένων, με έρευνα αρχειακών πηγών από Αγιορείτικα χειρόγραφα και σχετικά άρθρα.
153
Ύμνοι για την Παναγία και το Απολυτίκιο του Αγίου Γεωργίου»
Δενέζη Μαγδαληνή, Λεβειδιώτη Αργυρώ, Λεκοσιώτης Ιωάννης, Μαλακού Μαρία – Νίκη, Μητράκου Γεωργία, Ντεμιράι Αντζελίνα, Ξύδης Χρήστος, Πρένγκα Νταϊάνα, Χύσι Λάουρα
ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: Mαρία Βλάχου (ΠΕ02)
Γυμνάσιο Νεμέας Κορινθίας
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Οι μαθητές, -τριες με αφορμή την παρουσίαση των δύο εκκλησιών της 1ης εργασίας, θα ψάλλουν χορωδιακά τον ύμνο στην Παναγία «Άξιον εστί» και το απολυτίκιο του πολιούχου Αγίου Γεωργίου. Ο ύμνος «Άξιον εστί» ανήκει στα Μεγαλυνάρια του ορθόδοξου τελετουργικού της Κυριακάτικης Λειτουργίας. Υμνείται και μακαρίζεται η Θεοτόκος που δεν έχει ούτε ένα ψεγάδι. Είναι Μητέρα του Θεού μας και χρήζει μεγαλύτερων τιμών από τα Χερουβείμ και έχει μεγαλύτερη δόξα από τα Σεραφείμ. Ο ύμνος, μπορεί να είναι σύντομος αλλά περικλείει όλο το δέος και τον θαυμασμό που νιώθουν οι ορθόδοξοι χριστιανοί για την Παναγία, ως πρότυπο μητρικής τρυφερότητας, προστασίας και αγάπης. Κατόπιν οι μαθητές, -τριες θα ψάλλουν το απολυτίκιο του Αγίου Μεγαλομάρτυρος και Τροπαιοφόρου Γεωργίου, πολιούχου της Νεμέας. Ο Άγιος δοξάζεται και εξυμνείται, τονίζεται ο ρόλος του ως προστάτης και λυτρωτής των ανθρώπων σε διάφορες δεινές συνθήκες, όπως είναι η αιχμαλωσία, η φτώχεια και οι ασθένειες. Εξολοθρεύει το κακό, που στην Αγιογραφία απεικονίζεται με τρομερό δράκο, ενώ ο Άγιος Γεώργιος, γενναίος καβαλάρης, το πολεμά, το νικά και το απομακρύνει από τις ζωές των ανθρώπων.
154
«Iστορικές εκκλησίες της Νεμέας: Παναγία Βράχου, Άι Γιώργης»
Κανελοπούλου Αγγελική, Καπετάνιος Παναγής, Καραμήτσου Μαρία, Καραντάση Αποστολία, Κόρακα Ιωάννα, Μιχοπούλου Ιωάννα Μαρίνα, Μπαϊρακτάρη Νεκταρία, Πλασσαρά Ουρανία, Ρουμπέκα Μαριά Αγγελική, Σκόκα Δήμητρα, Χάιδα Μυρτώ
ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: Mαρία Βλάχου (ΠΕ02)
Γυμνάσιο Νεμέας Κορινθίας
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Στον απόκρημνο βράχο της Νεμέας, με τη μεσαιωνική ονομασία «Πολύφεγγος» είναι χτισμένη σε σπήλαιο η Ιερά Μονή Κοιμήσεως της Θεοτόκου ή αλλιώς η Παναγία του Βράχου. Η μονή χτίστηκε τον 17ο αι αλλά πρόσφατες αρχαιολογικές έρευνες έφεραν στο φως ευρήματα και στοιχεία μεσαιωνικά. Η Παναγία του Βράχου έχει πλούσια ιστορία στα χρόνια της επανάστασης του 1821, καθώς κλέφτες και αρματωλοί έβρισκαν εκεί ασφαλές καταφύγιο. Σήμερα αποτελεί σημείο περιηγητικού ενδιαφέροντος, αφού αποτελεί τόπο ιερού προσκυνήματος πανελλήνιας ακτινοβολίας. Στη Νεμέα επίσης βρίσκεται και το βυζαντινού ρυθμού πετρόκτιστο ξωκλήσι του πολιούχου Αγίου Γεωργίου, εξ΄ου και η παλαιότερη ονομασία της Νεμέας (έως το 1923) «Άι Γιώργης» και το Αγιωργήτικο κρασί της περιοχής. Υπολογίζεται ότι ο ναός χτίστηκε τον 14ο – 15ο αι. και έχει χαρακτηριστεί ιστορικό μνημείο. Πολλές ηρωικές λαϊκές διηγήσεις για τον οπλαρχηγό της Επανάστασης Θεόδωρο Κολοκοτρώνη πλαισιώνουν ιστορικά το ξωκλήσι του Αγίου Γεωργίου, που σκιαγραφούν την προσωπικότητα και το σθένος του εθνικού ήρωα. Λέγεται πως εκείνος, στάθμευσε στη μονή για αρκετές ημέρες φιλοξενούμενος από τους ιερείς μαζί με τους συντρόφους του και οργάνωσαν από εκεί το επιτυχές σχέδιο της μάχης στα Δερβενάκια.
155
«Απο την εξέγερση στην έμπνευση»
Δευτερέος Νίκος, Καραλαριώτης Αποστόλης, Καραλαριώτης Αχιλλέας, Κοντοπούλου Κατερίνα, Κουκουνάβα Βένια, Κουρτσοπούλου Ανθή, Μητσοπούλου Νεκταριάννα, Μπαμπανάρα Εύα, Μπατάλας Γρηγόρης, Μπέρσι Έτνα, Μπόζαρλη Βάγια, Νικολάου Μήνα, Ντάνου Μελίνα,Ξυδάς Βασίλης, Παπαδημητρίου Κωνσταντίνος, Τσόλα Χρύσα.
Επιβλέπουσα: Βάσω Ζαφειρίου, ΠΕ03
Ημερήσιο Γυμνάσιο Νίκαιας
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η παρουσίαση με τίτλο «Από την Εξέγερση στην Έμπνευση» αποτελεί ένα θεατρικό δρώμενο – δραματοποίηση, που λειτουργεί ως οδοιπορία στην ιστορική μνήμη και την πολιτιστική ταυτότητα του τόπου μας. Αφετηρία του δρώμενου είναι η εξέγερση του Κιλελέρ το 1910, ένα κορυφαίο γεγονός στην ιστορία των αγροτικών αγώνων, το οποίο συμβόλισε τη διεκδίκηση της γης, της δικαιοσύνης και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. Κεντρικό πρόσωπο της ιστορικής αφήγησης είναι ο Απόστολος Μπατάλας, ένας νεαρός αγρότης που έχασε τη ζωή του κατά τα αιματηρά γεγονότα της εξέγερσης, του οποίου η θυσία αποτυπώνει το θάρρος και την αποφασιστικότητα των αγροτών της Θεσσαλίας.
Το θεατρικό δρώμενο δεν περιορίζεται στην ιστορική αναπαράσταση, αλλά επιχειρεί να συνδέσει το παρελθόν με το παρόν, αναδεικνύοντας πώς οι κοινωνικοί αγώνες μετασχηματίζονται σε πηγή έμπνευσης για τη σύγχρονη καλλιτεχνική δημιουργία. Μέσα από το έργο καλλιτεχνών όπως ο Λάκης Λαζόπουλος, ο Θανάσης Τότσικας και οι Γιάννης και Απόστολος Τότσικας, προβάλλεται η συνέχεια της τοπικής ταυτότητας. Με αυτόν τον τρόπο, η ιστορία του τόπου μας μετατρέπεται σε ζωντανή τέχνη, αποδεικνύοντας ότι η παράδοση δεν παραμένει στατική, αλλά εξελίσσεται και εμπνέει τις νέες γενιές.
156
ΓΝΩΡΙΖΩ ΤΟΝ ΤΟΠΟ ΜΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΜΑΘΗΤΗ ΜΟΥ ΓΝΩΡΙΖΩ ΤΙΣ ΡΙΖΕΣ ΜΟΥ
Α΄ΤΑΞΗ
ΔΙΝΟΠΟΥΛΟΥ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΚΟΥΤΣΟΥΠΑΣ ΜΑΡΚΟΣ ΠΑΛΗΜΑΡΚΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΣΙΚΑΛΟΠΟΥΛΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ, ΧΑΤΖΗΙΩΑΝΝΟΥ ΒΑΣΙΛΙΚΗ.
Β ΄ ΤΑΞΗ
ΑΔΑΜΙΔΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΟΥ ΑΝΝΑ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ ΑΝΕΣΤΗΣ ΚΑΤΩΤΙΚΙΔΗΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣΜΑΝΟΥΣΑΡΙΔΗΣ ΑΓΓΕΛΟΣ ΠΑΤΣΑΚΟΓΛΟΥ ΑΡΙΣΤΕΙΔΗΣ ΧΑΣΙΩΤΗΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ
Γ΄ ΤΑΞΗ
ΑΣΚΑΡΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΔΕΛΗΒΑΝΟΓΛΟΥ ΣΟΦΙΑ ΚΑΛΟΓΙΑΝΝΙΔΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ ΛΟΓΓΙΝΙΔΟΥ ΙΩΑΝΝΑ ΣΥΓΓΙΡΙΔΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΤΣΕΛΑ ΑΛΜΠΙΟΝ ΦΩΤΟΠΟΥΛΟΥ ΜΑΡΙΝΑ ΧΑΤΖΗΙΩΑΝΝΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ
ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ ΕΛΕΝΗ ΚΑΚΑΛΗ ΠΕ02
ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΞΗΡΟΛΙΜΝΗΣ
«ΠΕΡΙΛΗΨΗ»
Η περιοχή της Ξηρολίμνης Κοζάνης και των γύρω χωριών (Σκήτη, Αλωνάκια, Ανθότοπος, Μεταμόρφωση, Καλαμιά, Βατερό) ανήκει στη Δυτική Μακεδονία και έχει πλούσια ιστορική και πολιτισμική παράδοση. Οι κάτοικοι της περιοχής είναι κυρίως ντόπιοι Μακεδόνες και Πόντιοι πρόσφυγες, οι οποίοι εγκαταστάθηκαν εδώ μετά το 1922, έπειτα από τον ξεριζωμό από τον Πόντο. Οι Πόντιοι έφεραν μαζί τους τη γλώσσα, τα έθιμα και τις παραδόσεις τους, που συνδυάστηκαν με τις τοπικές μακεδονικές παραδόσεις. Έτσι διαμορφώθηκε μια κοινή ταυτότητα, βασισμένη στη μνήμη, την παράδοση και τη συνεργασία των κατοίκων
157
Καλίνδοια: μία σημαντική αρχαία ελληνική πόλη της Μακεδονίας, άγνωστη στο ευρύ κοινό
Καραβάτου Μαγδαληνή, Κοψίδου Μαρία Άννα, Λειβαδιώτου Αναστασία, Λειβαδιώτου Αναστασία Μαρία, Μιχαλάκου Αννέτα, Μιχαλούδη Μαρία, Νίνου Αναστασία Ραφαηλία, Παπά Θεοδώρα, Παπαζιάκα Αθηνά, Πλιάκου Μαρία, Σαμαλέκη Χριστίνα Άννα, Στεργιανού Μαρία
Επιβλέπoντες/-ουσες: Ιωαννίδης Παναγιώτης (ΠΕ11/ΠΕ02),
Κουρτεσίδου Πετρούλα (ΠΕ02), Χρυσανίδου Κυριακή (ΠΕ03)
Γυμνάσιο Παλαιόχωρας Χαλκιδικής
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η εργασία ιχνηλατεί τα αρχαία Καλίνδοια. Πρόκειται για έναν από τους σημαντικότερους οικισμούς της αρχαίας Μακεδονίας, μάλλον άγνωστο στο ευρύ κοινό. Αν και η αρχαιολογική τοποθεσία ανήκει στον νομό Θεσσαλονίκης, βρίσκεται εντούτοις πλησίον του σχολείου μας.
Τα Καλίνδοια, κατοικούμενα ήδη από τα προϊστορικά χρόνια (η περιοχή έχει και παλαιοντολογικό ενδιαφέρον, αφού έχουν ανακαλυφθεί σπανιότατα πετρώματα καθώς και προϊστορικά απολιθώματα από την εποχή του πλειόκαινου, μεταξύ των οποίων σκελετικά τμήματα από μαμούθ, ιπποπόταμους, μέχρι και προϊστορικούς ρινόκερους!), απέκτησαν μέγεθος και σημασία στους κλασικούς και τους ελληνιστικούς χρόνους συνεχίζοντας να αναπτύσσονται έως και τους υστερορωμαϊκούς χρόνους, οπότε αρχίζει η παρακμή του οικισμού, παράλληλα με την επικράτηση του Χριστιανισμού.
Μεγάλη ακμή γνώρισαν τα Καλίνδοια ιδίως κατά τη ρωμαϊκή εποχή, όπως άλλωστε μαρτυρούν τα σημαντικότατα αρχαιολογικά ευρήματα (π.χ. αγάλματα Ρωμαίων αυτοκρατόρων), που έχει φέρει στο φως η αρχαιολογική σκαπάνη. Επίσης έχει βρεθεί πλούσιο επιγραφικό υλικό, το οποίο, καθώς είναι γραμμένο στην ελληνική γλώσσα, διατρανώνει, πέραν πάσης αμφιβολίας, την ελληνικότητα της Μακεδονίας. Οι ανασκαφές βρίσκονται εν εξελίξει και μένουν πολλά ακόμη να αποκαλυφθούν στο μέλλον. Το σημαντικότερο κτίσμα που έχουν αποκαλύψει οι ανασκαφές είναι τα ερείπια ενός, πολύ μεγάλων διαστάσεων, στωικού κτηρίου που εικάζεται ότι δέσποζε στο κέντρο του αρχαίου οικισμού των Καλινδοίων.
158
ΟΛΗ Η ΖΩΗ ΜΑΣ ΜΙΑ ΠΟΡΤΑ
ΒΕΛΙΓΔΕΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΓΙΑΛΟΥΡΗ ΕΙΡΗΝΗ ΓΙΑΝΝΙΚΟΣ ΠΕΡΙΚΛΗΣ
ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΖΕΙΜΠΕΚΗ ΕΥΘΥΜΙΑ ΠΕ 02
ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΠΑΜΦΙΛΩΝ ΛΕΣΒΟΥ
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η ιστορία και η κατασκευή των "πορτών" στα νησιά του Αιγαίου αναφέρεται σε μοναδικά αρχιτεκτονικά κατάλοιπα , στις παραδοσιακές ξύλινες ή γαλανόλευκες πόρτες που συμβολίζουν την ταυτότητα των νησιών και τις οικογενειακές ιστορίες, με την κατασκευή τους να ακολουθεί την τοπική αρχιτεκτονική παράδοση με υλικά όπως πέτρα, ξύλο, μάρμαρο και σίδηρο. Μία από τις πιο ενδιαφέρουσες παρατηρήσεις, σε μία τυχαία βόλτα με τα πόδια, είναι οι είσοδοι των σπιτιών. Έτσι όπως είναι τοποθετημένες η μία δίπλα στην άλλη διαμορφώνουν το εκτυφλωτικό, αρχιτεκτονικό μωσαϊκό , υπό το όραμα του κατασκευαστή με μπόλικη από την καλολογική παρέμβαση του εκάστοτε ιδιοκτήτη ανάλογα με τα κέφια της στιγμής και σε συνδυασμό τις πραγματικές του ανάγκες. Σε αυτό τον περίπατό μας , εξερευνούμε τις πιο όμορφες πόρτες του νησιού μας και τι μας λένε για τους ανθρώπους και την ιστορία του τόπου.
Η Πόρτα όμως δεν είναι μόνο κατασκευή…. Όλη μας η ζωή, μια πόρτα. Πόρτες μέσα μας, πόρτες στον κόσμο γύρω μας, δίπλα μας. Μια πόρτα για τη χαρά, μια πόρτα για την απογοήτευση. Συνεχώς, μια αναμονή μπροστά και πίσω από μια πόρτα. Άραγε, πόσο ανιαρή θα ήταν μια ζωή δίχως πόρτες;
Όλη η ζωή του ανθρώπου κινείται γύρω από μια πόρτα.�Την ανοίγουμε για να ξεκινήσουμε.�Την κλείνουμε για να προστατευτούμε.�Στεκόμαστε μπροστά της όταν διστάζουμε.
Η πόρτα δεν είναι απλώς ξύλο, σίδερο ή μεντεσέδες. Είναι όριο και πέρασμα.�Χωρίζει το μέσα από το έξω, το ιδιωτικό από το δημόσιο, τη σιωπή από τον κόσμο.
Από την πόρτα του σπιτιού ξεκινά η καθημερινότητα.�Από την πόρτα του δωματίου γεννιούνται όνειρα.�Από την πόρτα του γραφείου χτίζονται σχέδια και ευθύνες.
Στην πολιτιστική μας κληρονομιά, η πόρτα κουβαλά ιστορίες:�σκαλισμένα σύμβολα, σημάδια χρόνου, χέρια που άνοιξαν και έκλεισαν πριν από εμάς.�Κάθε παλιά πόρτα είναι μια μνήμη.�Κάθε καινούργια, μια υπόσχεση.
159
ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ
ΤΡΟΙΖΕΛΛΗΣ ΠΑΝ/ΤΗΣ ΠΙΤΤΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΧΑΤΖΗΑΡΓΥΡΙΟΥ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΧΙΩΤΕΛΛΗ ΑΘΗΝΑ
ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΣΑΡΑΝΤΟΣ ΜΙΑΟΥΛΗΣ ΠΕ 02
ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΠΑΜΦΙΛΩΝ ΛΕΣΒΟΥ
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Το αρχαίο θέατρο της Μυτιλήνης βρίσκεται στην πόλη της Μυτιλήνης στη Λέσβο και χρονολογείται από τον 3ο αιώνα π.Χ. Είναι ένα από τα σημαντικότερα αρχαία μνημεία του νησιού, που χρησιμοποιούνταν για θεατρικές παραστάσεις και δημόσιες εκδηλώσεις. Το θέατρο είναι ημικυκλικό και χτισμένο με πέτρα, καθώς και έχει ιδιαίτερα καλή ακουστική. Εξυπηρετούσε τις ανάγκες των πολιτών της αρχαίας πόλης και μαρτυρεί τη σπουδαιότητα του θεάτρου στην κοινωνική και πολιτιστική ζωή της Μυτιλήνης.
Σωζόμενα μέρη του θεάτρου
Την κοίλη, δηλαδή την ημικυκλική κερκίδα όπου καθόταν το κοινό, η οποία διατηρείται σε αρκετά καλή κατάσταση.
Την ορχήστρα, τον κυκλικό χώρο στο κέντρο, όπου λάμβαναν χώρα οι χορογραφίες και οι τελετές.
Τμήματα από το σκηνικό οικοδόμημα (σκηνή), που ήταν το κτίριο πίσω από την ορχήστρα όπου γίνονταν οι αλλαγές σκηνικών και οι εσωτερικές σκηνές των παραστάσεων.
Ωστόσο, το θέατρο δεν είναι πλήρως διασωθέν και πολλά μέρη του έχουν υποστεί φθορές λόγω του χρόνου και των φυσικών φαινομένων.
Σήμερα αποτελεί σημαντικό αρχαιολογικό αξιοθέατο και επισκέψιμο χώρο.
160
«Οι ναυτικοί του τόπου μας και οι ιστορίες τους»
Ζαρόκωστα Ηλιάννα, Καραμανιόλας Μύρωνας, Κουρμπέλη Μαρία – Ιωάννα, Κουρμπέλη – Χείλαρη Νικολέτα, Κόντου Μελίνα, Μανούσος Μιχαήλ, Σαπουνάκη Σοφία, Συκιώτης Νικόλαος, Τερζίου Μάριος, Χάλαρης Δημήτρης, Χονδρογιάννη Αργυρούλα, Χονδρογιάννης Σταμάτης
Επιβλέπουσες καθηγήτριες: Ψυχογυιού Βαρβάρα ΠΕ02, Βούλγαρη Ευαγγελία ΠΕ02, Τρούμπα Θεοφανώ ΠΕ03
Γυμνάσιο Παραλίας Τυρού
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η παρούσα εργασία με τίτλο «Οι ναυτικοί του τόπου μας και οι ιστορίες τους» προβάλλοντας τη ζωή - έργο των ναυτικών της περιοχής του Τυρού στοχεύει στο να φωτίσει τις προσωπικές εμπειρίες των ανθρώπων αυτών που αφιέρωσαν τη ζωή τους στη θάλασσα και να αναδείξει τη σημασία της ναυτοσύνης στην τσακώνικη τοπική κοινωνία. Η ομάδα των μαθητών/τριών της Γ΄ Γυμνασίου, με τη χρήση της ψηφιακής τεχνολογίας και μέσα από συνεντεύξεις με εν ενεργεία και συνταξιούχους ναυτικούς, συλλέγει μαρτυρίες που αποτυπώνουν τις δυσκολίες, τις προκλήσεις αλλά και τις όμορφες στιγμές του ναυτικού επαγγέλματος και δημιουργεί ένα βίντεο μέσω του οποίου η εικόνα και ο λόγος καταγράφει τα στοιχεία εκείνα που συνθέτουν την ιδιαίτερη ταυτότητα του τσάκωνα ναυτικού. Πιο συγκεκριμένα, για την υλοποίηση της συγκεκριμένης δράσης οι μαθητές/τριες, συνεργάζονται στην έρευνα και στην καταγραφή των προσωπικών ιστοριών των ναυτικών και οδηγούνται σε συμπεράσματα που αναδεικνύουν το ρόλο αυτών των ανθρώπων στην οικονομική, κοινωνική και πολιτιστική ανάπτυξη της Τσακώνικης κοινότητας. Έτσι, μέσω της εργασίας αυτής, οι μαθητές/τριες κατορθώνουν να συνδέσουν το παρελθόν με το παρόν, να διατηρήσουν ζωντανή τη συλλογική μνήμη και να τιμήσουν τους ανθρώπους της θάλασσας, των οποίων οι ιστορίες αποτελούν πολύτιμο κομμάτι της τσακώνικης πολιτιστικής κληρονομιάς.
161
ΠΙΕΡΙΑ : Γη θεών και ανθρώπων. Φύση, πολιτισμός, ιστορία.
Γραμμένος Ευάγγελος, Καραγιαννίδου Μαρία, Καστανιώτης Κωνσταντίνος, Λιόλιου Άννα, Τόκας Απόστολος, Τοπουζλής Ιωάννης, Χατζής Μάριος.
Επιβλέποντες: Δελιντζάκη Μαρία, ΠΕ02Κυριακού Άννα, ΠΕ02 Χατζηδημούλης Γεώργιος, ΠΕ04.05
Γυμνάσιο Περίστασης
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η αρχαιολογική κληρονομιά της Πιερίας αποτελεί πολύτιμο κομμάτι της ιστορίας της Μακεδονίας και της Ελλάδας συνολικά. Στην περιοχή συναντά κανείς σημαντικούς αρχαιολογικούς χώρους, με κορυφαίο το αρχαίο Δίον, κέντρο λατρείας και πολιτισμού στους πρόποδες του Ολύμπου. Τα μνημεία, τα ιερά, τα θέατρα και τα κινητά ευρήματα αποκαλύπτουν την οργάνωση της αρχαίας κοινωνίας, τις θρησκευτικές πρακτικές και την καλλιτεχνική δημιουργία. Η παρουσίαση των αρχαιολογικών θησαυρών της Πιερίας στοχεύει στην ανάδειξη της ιστορικής συνέχειας του τόπου και στη σύνδεση του κοινού με το παρελθόν, προβάλλοντας την αξία της διατήρησης και προστασίας τους για τις επόμενες γενιές.
Η φυσική ιστορία της Πιερίας είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τη σύνθετη γεωλογία του Ολύμπου. Χαρακτηρίζεται από ανθρακικά πετρώματα, γρανίτες, φλύσχη και τεράστιες αποθέσεις κροκαλοπαγών στα χαμηλότερα σημεία, ενώ η περιοχή παρουσιάζει πλούσια γεωποικιλότητα και απολιθώματα. Ιδιαίτερη αναφορά θα γίνει στο "Τεκτονικό Παράθυρο του Ολύμπου", που αναφέρεται σε ένα ιδιαίτερο και μοναδικό γεωλογικό φαινόμενο όπου, λόγω των τεκτονικών κινήσεων (αναδίπλωση και ρήγματα), παλαιότερες, βαθύτερες γεωλογικές δομές (όπως οι πυρήνες από ανθρακικά ιζήματα) φανερώνονται πάνω από νεότερες αποθέσεις, σαν να "ανοίγει" η γη, αποκαλύπτοντας το παρελθόν της περιοχής.
162
Η περίοδος της Κατοχής στην Κασσάνδρα και το “μακελειό της Βάλτας”
Αδάμ Νικολέτα, Βρένη Αναστασία, Ζορμπά Δωροθέα, Θανασακάκη Δήμητρα, Καπουράνης Νικόλαος, Κατίκη Όλγα, Κατσούκας Παύλος, Κόστα Αμάρντα, Κρυεζίου Ερίνα, Λίτσι Αλεξία, Μαναλούτσου Αρχοντία, Μανδάνη Ελένη, Μανδάνη Ιωάννα, Μιτελούδης Στυλιανός, Μπιζιώτας Γεώργιος, Νικολέτος Νικόλαος, Νικολέτου Νικολέτα, Ντότσος Βασίλης, Ντουρμπάκου Ηλιάνα, Πέγιο Μαρία, Ρίρα Γκρέτα, Σαμαράς Νικόλαος, Σαραφείδη Σταυρούλα, Σαφαρίδης Κωνσταντίνος, Σουμπάσι Πάολο, Τζάγια Κρίστι, Χόντι Λούις
Επιβλέπουσες: Κοφίνη Ελένη, ΠΕ02, Στυλιανίδου Αικατερίνη Δανάη, ΠΕ02
Ημερήσιο Γυμνάσιο Πευκοχωρίου
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Στο πλαίσιο της Τοπικής Ιστορίας μαθητές και μαθήτριες της Γ΄ Γυμνασίου θα συγκεντρώσουν πληροφορίες για την περίοδο της Κατοχής στην περιοχή της Κασσάνδρας, μια περίοδο που αναφέρεται σε γεγονότα που - επειδή ίσως είναι οδυνηρά - δεν είναι πολύ γνωστά. Τα γεγονότα αυτά πονάνε τη μνήμη. Η περιοχή της Κασσάνδρας αποτελούσε τμήμα κατοχής των Γερμανών κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, όπως και η Θεσσαλονίκη. Η κατοχή των εχθρών θα χαρακτηριζόταν μάλλον διακριτική και ήπια, με τις συνήθεις απαγορεύσεις τους. Οι ντόπιοι κάτοικοι, όμως, με τον πόθο της ελευθερίας, συμμετείχαν σε αντιστασιακές ενέργειες, με συνέπεια να εξοργίσουν τους κατακτητές, καθώς από τη Χαλκιδική φυγαδεύονταν Άγγλοι προς τη Μέση Ανατολή. Δεν πρέπει να παραγνωρίζουμε ότι κάποιοι Έλληνες συνεργάστηκαν με τους Γερμανούς κατακτητές, κάτι που προκάλεσε σημαντικές αρνητικές επιπτώσεις στην περιοχή της Κασσάνδρας και οδήγησε στο “μακελειό της Βάλτας”. Ξημερώματα της 23ης Φεβρουαρίου 1944, ομάδα Γερμανών με Έλληνες συνεργάτες τους ταγματασφαλίτες σκότωσαν 28 άνδρες έξω από τη Βάλτα, τη σημερινή Κασσάνδρεια, και απαγχόνισαν άλλους 3 στην πλατεία του χωριού. Επίσης εκτελέστηκαν άλλοι 8 σε γειτονικά χωριά, ενώ κάποιοι συνελήφθησαν και στάλθηκαν σε στρατόπεδα συγκέντρωσης. Όταν ηττήθηκαν οι κατακτητές και εγκατέλειψαν την Ελλάδα, ακολούθησε ο διχαστικός εμφύλιος πόλεμος, ο οποίος αιματοκύλησε και δίχασε τη χώρα.
163
«Μια φωτογραφία, μια ιστορία (Μακεδονική Αρχιτεκτονική)»
Γιουμουτρτατζή Μερτζάν, Λάχανη Αλίκη, Λάχανη Φιλομένη, Λάχανης Σάββας, Μανωλακάκης Ευάγγελος, Μοσχόπουλος Απόστολος, Μποζαγλυκίδης Αντώνιος, Σινάνι Ναταλία, Τζήκας Νικόλαος
Επιβλέποντες : Παναγιώτης Ντόβας, ΠΕ02, Παναγιώτα Τρανού, ΠΕ02
Γυμνάσιο Πλατέος Ημαθίας
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η εργασία «Μια φωτογραφία, μια ιστορία (Μακεδονική Αρχιτεκτονική, Νομός Ημαθίας)» στοχεύει στη διερεύνηση και καταγραφή της μακεδονικής αρχιτεκτονικής κατά τον 20ό αιώνα, με επίκεντρο τον νομό Ημαθίας, μέσα από την αναζήτηση και μελέτη φωτογραφικών τεκμηρίων. Οι παλιές φωτογραφίες λειτουργούν ως βασικό εργαλείο για τον εντοπισμό και την κατανόηση αρχιτεκτονικών τύπων, μορφολογικών στοιχείων και δομικών χαρακτηριστικών που διαμόρφωσαν την ταυτότητα του δομημένου χώρου. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη συγκριτική προσέγγιση ανάμεσα στην αρχιτεκτονική των αστικών κέντρων και εκείνη της επαρχίας, προκειμένου να αναδειχθούν οι διαφοροποιήσεις αλλά και οι κοινές αναφορές που σχετίζονται με κοινωνικούς, οικονομικούς και πολιτισμικούς παράγοντες. Το φωτογραφικό υλικό περιλαμβάνει εκκλησίες, δημόσια κτίρια, κατοικίες και άλλα οικοδομήματα, τα οποία αποτυπώνουν χαρακτηριστικά της μακεδονικής αρχιτεκτονικής παράδοσης. Η εργασία επιδιώκει να συμβάλει στην τεκμηρίωση και την ανάδειξη της τοπικής αρχιτεκτονικής κληρονομιάς, ενισχύοντας την ιστορική συνείδηση και την ευαισθητοποίηση των μαθητών απέναντι στο πολιτισμικό τοπίο της περιοχής τους.
164
Ταξιδιωτικός οδηγός για το Πλατύ Ημαθίας
Ατματζίδου Αλεξάνδρα, Γιουμουρτατζή Μερτζάν, Μάτα Παναγιώτα, Τόζογλου Παναγιώτα, Τσαγιόπουλος Παναγιώτης, Χασάνογλου Ντενίς, Χέμα Ζάνα
Επιβλέπουσες καθηγήτριες : Τρανού Παναγιώτα ΠΕ02, Καρασαββίδου Ελένη ΠΕ06
Γυμνάσιο Πλατέος Ημαθίας
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Οι μαθητές θα παρουσιάζουν έναν ταξιδιωτικό οδηγό για την περιοχή του Πλατέος Ημαθίας, εστιάζοντας στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της περιοχής, στον σιδηροδρομικό σταθμό που αποτελεί σημείο αναφοράς του τόπου καθώς και στα αξιοθέατα της περιοχής. Στην εργασία τους αναφέρονται στην ιστορία της περιοχής, στις παραδοσιακές ταβέρνες, στις εκκλησίες, στα πολιτιστικά δρώμενα, στους πολιτιστικούς συλλόγους και στις φυσικές ομορφιές που περιβάλλουν το Πλατύ. Επιπλέον, περιλαμβάνουν πρακτικές πληροφορίες και δραστηριότητες που μπορούν να απολαύσουν οι επισκέπτες. Μέσα από τον ταξιδιωτικό οδηγό οι μαθητές αποσκοπούν να αναδείξουν τη μοναδικότητα του τόπου τους.
165
Ευπαλίνειο Όρυγμα: το αμφίστομο θαύμα της Αρχαιότητας
Βασσάλος Παύλος, Ζαχαρίου Αγγελική, Καλός Εμμανουήλ-Παναγιώτης, Καπλαντζή Αλεξάνδρα, Κωνσταντάρα Μαρία-Ειρήνη, Μπουμπουλούδη Δέσποινα, Πετροβίτσος Δημήτριος, Πήτα Μαρία-Αναστασία, Πυργιώτη Αγγελική- Άντζελα, Σιαφάκα Χρυσούλα-Μαρία, Τζεμάι Γιονίντα, Χριστοδουλάκη Φωτεινή-Μαρία
Επιβλέπουσα: Καρατσιουμπάνη Ευαγγελία, ΠΕ02
Ημερήσιο Γυμνάσιο Πυθαγορείου Σάμου
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η παρούσα εργασία πραγματεύεται το Ευπαλίνειο Όρυγμα της Σάμου, ένα από τα σημαντικότερα τεχνικά επιτεύγματα της Αρχαιότητας και ένα μοναδικό μνημείο μηχανικής. Κατασκευάστηκε τον 6ο αιώνα π.Χ. από τον αρχαίο Έλληνα μηχανικό Ευπαλίνο, κατά την περίοδο της τυραννίας του Πολυκράτη. Σκοπός της κατασκευής του υπήρξε η ασφαλής υδροδότηση της αρχαίας πόλης της Σάμου, καθώς το νερό έπρεπε να μεταφέρεται προστατευμένο από εχθρικές επιθέσεις.
Η ιδιαιτερότητα και η πρωτοτυπία της κατασκευής έγκειται στο γεγονός ότι το όρυγμα διανοίχθηκε ταυτόχρονα και από τις δύο πλευρές του βουνού και συναντήθηκε με ακρίβεια στο εσωτερικό του, γεγονός που αποδεικνύει τις προηγμένες μαθηματικές και γεωμετρικές γνώσεις της εποχής. Επί αιώνες λειτούργησε ως υδραγωγείο, ενώ σήμερα αποτελεί Μνημείο Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Unesco και επισκέψιμο αρχαιολογικό χώρο.
Η εργασία υλοποιείται από μια ομάδα μαθητών του Πυθαγορείου Γυμνασίου της Σάμου, με στόχο τη γνωριμία και την ανάδειξη του Ευπαλίνειου Ορύγματος στον υπόλοιπο ελλαδικό χώρο.
166
Λέξεις που γιατρεύουν, χέρια που θεραπεύουν, ιδέες που αντιστέκονται: η ιστορία μιας οικογένειας στη Σάμο
Αγγελάκη Μαρία-Ζωή, Αξιώτη Ειρήνη, Βαλκαμλή Αθηνά, Βασσάλου Ιωάννα, Βιάζη Ευρυδίκη, Δημητράκη Ευαγγελία, Ευγενεία Αιμιλία, Ζαφειρίου Παντελής, Κωνσταντάρα Ευφροσύνη, Μίχας Αντώνιος, Νεοφύτου Αγγελική, Σμυρναίου Νίκη, Ροντογιάννη Ερωφίλη, Τσαγγάρη Μαρία
Επιβλέπουσα: Δήμα Ελένη, ΠΕ02
Ημερήσιο Γυμνάσιο Πυθαγορείου Σάμου
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η εργασία ασχολείται με μια ξεχωριστή οικογένεια που έζησε και έδρασε στη Σάμο και άφησε έντονο το αποτύπωμά της στην κοινωνική και πολιτιστική ζωή του τόπου. Κεντρικό πρόσωπο αποτελεί ο ποιητής Γιάννης Ρίτσος, ένας από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της νεοελληνικής λογοτεχνίας, γνωστός τόσο για το πλούσιο και βαθιά ανθρωποκεντρικό έργο του όσο και για τη σταθερή στάση ζωής και τους αγώνες του σε δύσκολες ιστορικές περιόδους. Η ποίησή του εκφράζει τον πόνο, την ελπίδα και την αξιοπρέπεια του ανθρώπου, συνδέοντας την τέχνη με την κοινωνική ευθύνη. Παρουσιάζεται επίσης η σύζυγός του, η οποία υπήρξε η πρώτη γυναίκα γιατρός στη Σάμο και προσέφερε σημαντικό έργο στον τομέα της υγείας, στηρίζοντας έμπρακτα τους συνανθρώπους της σε μια εποχή με πολλές δυσκολίες. Τέλος, αναφέρεται η κόρη τους, που ακολούθησε τον δρόμο της συγγραφής, συνεχίζοντας την πνευματική παράδοση της οικογένειας. Μέσα από τις ζωές τους αναδεικνύεται η πολύπλευρη προσφορά τους στον άνθρωπο, κυρίως μέσω της δύναμης του λόγου, των ιδεών και της δημιουργίας.
167
Στα ίχνη του Εμμανουήλ Παπά
Κορίτση Βασιλική, Κότσι Κέιτ, Κωνσταντινάκη Σοφία, Κωνσταντινίδου Παναγιώτα, Σαϊτιώτης Χρήστος
Επιβλέποντες: Κουτσιμανή Σταματία ΠΕ06, Χαραλαμπίδης Θεμιστοκλής ΠΕ86
Γυμνάσιο Ρεντίνας (Γυμνάσιο Παραλίας Σταυρού)
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η παρούσα εργασία βασίζεται σε έρευνα των μαθητών/μαθητριών γύρω από τη ζωή και τη δράση του Εμμανουήλ Παπά, ενός από τους σημαντικότερους ήρωες της Ελληνικής Επανάστασης στη Μακεδονία. Ο Εμμανουήλ Παπάς γεννήθηκε στη Δοβίστα Σερρών και υπήρξε εύπορος έμπορος, μέλος της Φιλικής Εταιρείας και ένθερμος υποστηρικτής της ιδέας της ελευθερίας. Με προσωπικές θυσίες, συνέβαλε καθοριστικά στην οργάνωση της επανάστασης στη Χαλκιδική και τη Μακεδονία. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον ρόλο του στη θρυλική Μάχη της Ρεντίνας, μία από τις πιο κρίσιμες μάχες της επανάστασης στη Μακεδονία. Εκεί, ο Εμμανουήλ Παπάς ηγήθηκε των επαναστατικών δυνάμεων με στόχο να αναχαιτίσει την προέλαση των οθωμανικών στρατευμάτων προς τη Νότια Ελλάδα. Στη μάχη αυτή ξεχωρίζει η σημαντική συμμαχία ανάμεσα στους Μακεδόνες αγωνιστές, τους μοναχούς του Αγίου Όρους και τους ντόπιους κατοίκους, οι οποίοι, παρά τις δυσκολίες και τις άνισες δυνάμεις, κατάφεραν να καθυστερήσουν τον εχθρό και να δώσουν πολύτιμο χρόνο στους επαναστάτες άλλων περιοχών να οργανωθούν. Μέσα από την εργασία γίνεται φανερό ότι η Μάχη της Ρεντίνας αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα συνεργασίας, αυτοθυσίας και αγωνιστικού φρονήματος, ενώ η συμβολή του Εμμανουήλ Παπά αναδεικνύει τη σημασία της ηγεσίας και της ενότητας στον Αγώνα για την ελευθερία.
168
Σκύδρα. Στα μονοπάτια του χθες!
Αλεξίου Μιχαέλα, Βέργου Κυριακή, Δερμιτζάκη Κλεοπάτρα, Κόρρα Σάρα, Μίμης Δημήτρης, Μισηρλίδου Δέσποινα, Μιχαηλίδου Κατερίνα, Οικονομάκης Αλέξανδρος, Σούλτσε Γιώργος, Σταμπουλτζής Γιώργος, Τουμανίδου Αναστασία, Φακιόλλι Αντζελίνα, Χατζηβασιλειάδου Ζωή
Επιβλέπουσες καθηγήτριες: Τεληγιαννίδου Ηλιάνα ΠΕ02, Γκαϊτατζή Σουλτάνα ΠΕ02
Γυμνάσιο Σκύδρας
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η παρούσα εργασία άρχισε να υλοποιείται κατά το σχολικό έτος 2024-25 στο πλαίσιο των πολιτιστικών προγραμμάτων της Διεύθυνσης Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Πέλλας και θα ολοκληρωθεί κατά το τρέχον σχολικό έτος. Πρόκειται για μια ξενάγηση στα σημαντικότερα μνημεία πολιτιστικής κληρονομιάς της Σκύδρας, μια περιδιάβαση στον τόπο και τον χρόνο με οδηγό τις πληροφορίες που αντλήθηκαν από το αρχειακό υλικό και το διαδίκτυο. Δημιουργοί οι μαθητές, που κλήθηκαν να εντοπίσουν και να προβάλουν εκείνα τα σημεία της πόλης, όπου το σήμερα συναντιέται με το χθες και η μικροϊστορία με την μακροϊστορία. Για τον σκοπό αυτό, αφού χωρίστηκαν σε ομάδες και επιλέχθηκαν τα θέματα, αναζήτησαν και συγκέντρωσαν πληροφορίες και φωτογραφίες. Μετά από επιλογή και επεξεργασία του υλικού που συγκέντρωσαν, η κάθε ομάδα κατέθεσε ένα κείμενο συνοδευόμενο από φωτογραφίες. Το επόμενο βήμα ήταν η ηχογράφηση του αφηγηματικού μέρους Τέλος τα ηχητικά αποσπάσματα συνδυάστηκαν με τις φωτογραφίες για τη δημιουργία μιας παρουσίασης σε μορφή mp4 διάρκειας δεκαοκτώ λεπτών, η οποία περιλαμβάνει τα ακόλουθα υποθέματα: Η Σκύδρα στον χώρο και στον χρόνο, Η εκκλησία του Αγίου Γεωργίου, Η εκκλησία του Αγίου Στεφάνου, το μνημείο του Όμηρου Πέλλα, ο σιδηροδρομικός σταθμός, το κτήριο Ντεκοβίλ.
169
«Η Κατοχή μέσα από τα μάτια μας: Καταγραφή μαρτυριών ανθρώπων του τόπου μας»
Αργυροπούλου Παρασκευή, Γλαβούνης Γεώργιος, Δεληγιαννίδης Νικόλαος, Καϊτατζής Βασίλειος, Καλεντέρης Κωνσταντίνος, Κέρμου Αθηνά, Κούδα Ιωάννα, Κωνσταντινίδης Ιπποκράτης, Μακρίδης Γεώργιος, Μακρίδου Ζαφειρούλα, Μπενέρι Αρμάντο, Μπονές Παναγιώτης, Τσογκαρλίδου Γεωργία, Φαρμακούλης Χρήστος
Επιβλέπουσα: Σουλτάνα Παπαδάκη, ΠΕ05
Γυμνάσιο Σ.Σ. Μουριών
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Στην παρούσα εργασία οι μαθητές της Γ΄ γυμνασίου του Γυμνασίου Σ.Σ. Μουριών θα παρουσιάσουν τρία άρθρα που συνέταξαν βασιζόμενοι σε προφορικές μαρτυρίες δύο ηλικιωμένων κατοίκων του τόπου τους και ενός ιστορικού ερευνητή με θέμα την Κατοχή του 1941-1944 στην περιοχή του Κιλκίς και στις Μουριές Κιλκίς. Επιπλέον, θα παρουσιαστεί μία ανέκδοτη επιστολή κατοίκου των Μουριών που έστειλε από το μέτωπο της Αλβανίας στην οικογένειά του.
Οι συνεντεύξεις και τα εν λόγω άρθρα έγιναν στο πλαίσιο της δράσης της τοπικής ιστορίας των Δράσεων Ενεργού Πολίτη με τίτλο «Η Π.Ε. Κιλκίς στην περίοδο της Κατοχής (1941–1944)».
Η αξία των εν λόγω άρθρων συνίσταται στο γεγονός ότι βασίζονται σε προφορικές μαρτυρίες ανθρώπων που έζησαν την Κατοχή, ότι παρουσιάζουν ανέκδοτες μαρτυρίες και άγνωστες πτυχές της τοπικής μας ιστορίας στα χρόνια της Κατοχής και ότι αναδεικνύουν την τοπική ιστορική μνήμη. Επιπλέον, από την έρευνα των μαθητών προέκυψε καταγραφή δύο στρατιωτών που έπεσαν μαχόμενοι υπέρ πατρίδος σε μάχη που έγινε στην περιοχή. Πρόκειται για μία καταγραφή, η οποία, εξ όσων γνωρίζουμε, δεν έχει βιβλιογραφηθεί πρότερα. Η παρουσία των άρθρων θα γίνει μέσω ψηφιακής εφημερίδας.
170
Λόγος και μνήμη: Οι βλάχικες ρίζες που μιλούν
Δημάκη Αντωνία, Δημάκης Αστέριος, Ζέλφου Ευρύκλεια, Καρρούλι Νάντια, Λαλοπούλου Ιόλη, Μανώλη Δανάη, Μπέης Ευάγγελος, Μωραΐτης Ιωάννης, Πάγκαλος Κωνσταντίνος, Πάλλας Αντώνιος, Πάνου Αλεξάνδρα, Παπαρίση Ευαγγελία, Πρίφτι Βαλέρια, Σελαμάι Ροέλα, Χαδουλού Άρτεμις, Χαρίζι Εγκλαντίνα, Χότζα Άγκρον
Γεροφώτη Μαρία ΠΕ86, Μακρή Παρασκευή ΠΕ04.02, Ματθαίου Ιωάννα ΠΕ82
Γυμνάσιο Συκουρίου Λάρισας
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Υπάρχουν λέξεις που δεν γράφτηκαν ποτέ, αλλά ειπώθηκαν χιλιάδες φορές. Λέξεις που δεν φυλάχτηκαν σε βιβλία, αλλά σε στόματα και στιγμές καθημερινές· ανάμεσα σε δρόμους, αυλές και μνήμες που περνούν σιωπηλά από γενιά σε γενιά. Λέξεις που ειπώθηκαν χαμηλόφωνα, γύρω από τραπέζια, σε χωράφια και σε μονοπάτια. Είναι λέξεις βλάχικες, δεμένες με τον τόπο και τους ανθρώπους, που κουβαλούν μνήμες κόπου, μετακίνησης, συντροφικότητας και σιωπής. Κι αν η βλάχικη γλώσσα είναι άγραφη και μοιάζει εύθραυστη, αποδείχθηκε απίστευτα ανθεκτική στον χρόνο.
Στην ευρύτερη επαρχία του Συκουρίου, οι λέξεις της πέρασαν από γενιά σε γενιά σαν ψίθυρος. Κάθε λέξη κουβαλά μνήμη· όχι μόνο το νόημά της, αλλά τους ανθρώπους που την ξεστόμισαν, τις στιγμές που ειπώθηκε, τις σιωπές που την ακολούθησαν. Δεν επιβίωσαν επειδή καταγράφηκαν, αλλά επειδή ειπώθηκαν ξανά και ξανά.
Σε έναν κόσμο που αλλάζει γρήγορα, η βλάχικη γλώσσα δεν στέκεται ως κατάλοιπο του παρελθόντος, αλλά ως ζωντανός φορέας μνήμης και ταυτότητας. Ο χρόνος δεν σβήνει ό,τι αγαπήθηκε και ειπώθηκε. Το σβήνει μόνο η λήθη. Και όσο υπάρχουν άνθρωποι που λαχταρούν να ακούν, οι λέξεις συνεχίζουν να μιλούν. Ακόμα.
171
Τοπικά προϊόντα της Τεγέας
Τσαουσάι Ροζίνα, Μπάρτσι Έλενα, Χαλιλάι Βλαντιμίρ, Σάκο Χρήστος
Επιβλέπουσα: Τσούτσουβα Χριστίνα ΠΕΟ2
Γυμνάσιο Τεγέας
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η Τεγέα Αρκαδίας είναι μια αγροτική περιοχή με εύφορο οροπέδιο, το οποίο ευνοεί την καλλιέργεια της γης και την παραγωγή προϊόντων. Οι κάτοικοι της περιοχής ασχολούνται κυρίως με την γεωργία και την κτηνοτροφία, συνεχίζοντας μια μακρά παράδοση που περνά από γενιά σε γενιά. Το πιο γνωστό προϊόν της Τεγέας είναι οι πατάτες Τεγέας οι οποίες ξεχωρίζουν για την γεύση και την καλή ποιότητα και είναι γνωστές σε όλη την Ελλάδα σχεδόν. Εκτός από τις πατάτες, καλλιεργούνται διάφορα λαχανικά, χόρτα, όσπρια και δημητριακά, καθώς και φρούτα, όπως μήλα. Στην περιοχή παράγεται επίσης ελαιόλαδο,κρασί και μέλι, ενώ σημαντική είναι και η παραγωγή γαλακτοκομικών προϊόντων, όπως τυριά, από τοπικό γάλα. Τα τοπικά προϊόντα της Τεγέας αποτελούν βασική πηγή εισοδήματος για τους κατοίκους και συμβάλλουν σημαντικά στην τοπική οικονομία. Παράλληλα, συνδέονται με την καθημερινή ζωή, τις παραδόσεις και την πολιτιστική ταυτότητα του τόπου, δείχνοντας την στενή σχέση των ανθρώπων με την φύση και την γη.
172
Ήθη και έθιμα της Τεγέας
Αρφάνη Δήμητρα Μυρτώ, Ηλιόπουλος Ιωάννης, Κλαρίτης Κωνσταντίνος, Κυριαζάκος Νικόλαος, Μπαφές Αθανάσιος, Ρεβελιώτη Δέσποινα, Σπυροπούλου Ιωάννα
Μάγκλαρη Μαρία ΠΕ02, Τσούτσουβα Χριστίνα ΠΕ02
Γυμνάσιο Τεγέας
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η παρούσα εργασία έχει ως αντικείμενο τα ήθη και τα έθιμα της περιοχής της Τεγέας. Αρχικά παρέχονται πληροφορίες για τη γεωγραφική θέση της Τεγέας, για τα χωριά που την αποτελούν και διευκρινίζονται οι όροι ήθη και έθιμα. Στη συνέχεια, παρουσιάζονται τα ήθη και τα έθιμα των χωριών της Τεγέας. Στην Επισκοπή έχει καθιερωθεί εμποροπανήγυρις το δεκαπενταύγουστο, ενώ στο Καμάρι πραγματοποιείται το έθιμο «Του Κουτρούλη ο γάμος » και στο Βουνό «ο Κουτσοφλέβαρος». Τα Λιθοβούνια φημίζονται για τη γιορτή του σκόρδου και το Στρίγκου για την γιορτή του μήλου. Στο Στάδιο την Πρωτοχρονιά οι νοικοκυρές έφτιαχναν ψωμί με παραδοσιακά υλικά και στη Μανθυρέα υπήρχε το έθιμο: η δρούγα του αργαλειού. Οι Ρίζες γιορτάζουν την Αγία Μαρίνα, η Κερασίτσα ανάβει φωτιές γιορτάζοντας τον Άγιο Ιωάννη Ριγανά, ο Άγιος Σώστης γιορτάζει την ομώνυμη γιορτή πανηγυρικά, ενώ στο Τζίβα και στον Κάνδαλο κάνουν λιτανεία της εικόνας του Προφήτη Ηλία. Τέλος το Μαυρίκι ανάβει φωτιές για να αποχαιρετήσει τον χειμώνα και στην Γαρέα διεξάγεται γιορτή για το κολοκύθι. Τέλος, παρουσιάζονται τα Κούλουμα και το Πάσχα στην Τεγέα.
173
Κάστρο Χλεμούτσι: Από το χθες ..στο σήμερα!
Βουρτσάνης Νικόλαος, Ντάβαρης Βασίλειος, Τσάκωνας Κωνσταντίνος.
Επιβλέπουσες εκπαιδευτικοί: Γεωργακοπούλου Μαρία-ΠΕ 02, Πατάκα Αγγελική-ΠΕ06
Γυμνάσιο Τραγανού
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Το Κάστρο Χλεμούτσι, στην κορυφή του λόφου Χελωνάτα στην Ηλεία, αποτελεί ένα από τα πιο καλοδιατηρημένα φρούρια της Φραγκοκρατίας στην Ελλάδα.
Χτίστηκε μεταξύ 1220 και 1223 από τον ηγεμόνα Γοδεφρείδο Β' Βιλλεαρδουίνο. Λειτούργησε ως το ισχυρότερο αμυντικό προπύργιο του Πριγκιπάτου της Αχαΐας, προστατεύοντας την πρωτεύουσα Ανδραβίδα και το λιμάνι της Γλαρέντζας. Η αρχιτεκτονική του είναι μοναδική. Κατά τη διάρκεια των αιώνων, πέρασε στα χέρια των Καταλανών, των Βυζαντινών (Κωνσταντίνος Παλαιολόγος), των Οθωμανών και των Ενετών, με κάθε κατακτητή να αφήνει το δικό του αποτύπωμα.
Το όνομα «Χλεμούτσι» πιθανολογείται ότι προέρχεται από τη σλαβική λέξη Chlum, που σημαίνει λόφος. Οι θρύλοι της περιοχής μιλούν για κρυμμένους θησαυρούς στα υπόγεια τούνελ του και για την «Κυρά του Κάστρου» που τριγυρνά στα τείχη. Ιδιαίτερη θέση κατέχει η ιστορία για το νομισματοκοπείο της Γλαρέντζας, όπου κόβονταν τα περίφημα «τορνέζια». Σήμερα, το Χλεμούτσι είναι ένας εξαιρετικός αρχαιολογικός χώρος. Μετά από εκτεταμένες εργασίες αναστήλωσης, φιλοξενεί μια μόνιμη έκθεση με θέμα «Η εποχή των Ιπποτών - Οι Φράγκοι στον Μοριά», όπου ο επισκέπτης μπορεί να δει αντικείμενα της καθημερινής ζωής, όπλα και κεραμικά. Η θέα από τις επάλξεις προς το Ιόνιο Πέλαγος παραμένει συγκλονιστική. Το Κάστρο Χλεμούτσι σήμερα λειτουργεί ως σημαντικός μοχλός πολιτιστικού τουρισμού, ενισχύει την πολιτιστική ταυτότητα της περιοχής και προσφέρει έναν χώρο κοινωνικών και πολιτιστικών δραστηριοτήτων που επηρεάζουν άμεσα την καθημερινότητα και το αναπτυξιακό προφίλ της τοπικής κοινωνίας.
174
Φαλάνη: Μια ιστορία χιλιετιών στο κέντρο της θεσσαλικής πεδιάδας
Αγγελικός Βασίλειος, Αργυρόπουλος Αλέξανδρος, Βράκα Νικολέττα, Γιαννούλα Αποστολία, Δισερής Δημήτριος, Ζέρβας Απόστολος-Παρασκευάς, Ζιώγας Αλέξανδρος, Ιατροπούλου Τάτιανη, Κοντογιάννη Δήμητρα, Λάππα Σταυρούλα, Μάλτα Ευτυχία, Μανδραβέλης Κωνσταντίνος, Μαστοροδήμου Ιωάννα, Παναγιωτίδη Αλεξάνδρα, Τζήμα Ναταλία, Τραγάκη Άννα, Τρίχας Γεώργιος, Τσιριβάβα Ευφημία-Μαρία, Χασιώτης Μιχαήλ
Επιβλέποντες Καθηγητές: 1) Χοπαλάκη Μοσχούλα, ΠΕ02, 2) Μπαλωτή Φοίβη, ΠΕ04.02, 3) Ψαρρού Ευαγγελία, ΠΕ06, 4) Ζαχαριάς Χρίστος, ΠΕ01
Γυμνάσιο Φαλάνης (ΔΔΕ Λάρισας)
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η παρούσα εργασία ασχολείται με τη μελέτη της ιστορικής διαδρομής του οικισμού της Φαλάνης, από την αρχαιότητα έως τη σύγχρονη εποχή, αναδεικνύοντας τη διαχρονική σημασία της περιοχής στον θεσσαλικό χώρο. Αφετηρία της έρευνας αποτελεί η ταύτιση της σύγχρονης Φαλάνης με την αρχαία Φάλαννα, ένα σημαντικό αστικό κέντρο της Πελασγιώτιδας, όπως τεκμηριώνεται από αρχαιολογικά ευρήματα, επιτύμβιες στήλες και αρχιτεκτονικά κατάλοιπα.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη συνέχεια της κατοίκησης κατά τους ελληνιστικούς, ρωμαϊκούς και βυζαντινούς χρόνους, καθώς και στον ρόλο της περιοχής κατά την Τουρκοκρατία και τη νεότερη ιστορία. Μέσα από τη μελέτη τοπωνυμίων, αρχειακών πηγών και τοπικών καταγραφών, αναδεικνύεται η σταθερή παρουσία και η κοινωνική δυναμική του οικισμού στο πέρασμα των αιώνων.
Η εργασία στοχεύει όχι μόνο στη γνωριμία με την τοπική ιστορία, αλλά και στην κατανόηση της έννοιας της ιστορικής συνέχειας και της πολιτιστικής κληρονομιάς, ενισχύοντας την ιστορική συνείδηση και τη σύνδεση των μαθητών με τον τόπο τους.
175
Γνωρίζοντας τις Φέρες: Ένα ταξίδι από τους Βυζαντινούς θησαυρούς στον υγροβιότοπο του Έβρου.
Γκίρδας Γεώργιος, Καραμανίδης Άγγελος, Καραϊσκου Ιφιγένεια, Μιχαήλ Γεώργιος, Μπιριντζή Ελένη, Παπαδοπούλου Γεωργία, Παπαθανασίου Αγγελική, Πατσέπας Αλέξανδρος, Περιφάνη Αναστασία, Πορτοκαλίδη Βλασία, Ρεκαλίδου Βασιλική, Σκαρλίδη Ειρήνη, Σταθόπουλος Κωνσταντίνος, Ταρσούδη Αναστασία, Χατζής Αθανάσιος, Χιλιαρίδης Ιάσονας
Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Πελαγία Δαμιανίδου ΠΕ 86
Γυμνάσιο Φερών
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η παρούσα εργασία αποτελεί μια συνολική περιήγηση στον τόπο μας, τις Φέρες, επιχειρώντας να αναδείξει τη μοναδική σύζευξη της ιστορικής κληρονομιάς με το ιδιαίτερο φυσικό περιβάλλον της περιοχής. Στο πρώτο μέρος, εστιάζουμε στη Βυζαντινή ταυτότητα των Φερών, με κεντρικό άξονα το μνημείο της Παναγίας Κοσμοσώτειρας, το οποίο αποτελεί το «καθολικό» της μονής που ίδρυσε ο Ισαάκιος Κομνηνός και σύμβολο της τοπικής μας ιστορίας.
Στη συνέχεια, η έρευνα στρέφεται στο φυσικό πλούτο του τόπου, εστιάζοντας στο Δέλτα του Έβρου, έναν από τους σημαντικότερους υγροβιότοπους της Ευρώπης. Μέσα από τη μελέτη αυτή, αναλύεται πώς το φυσικό περιβάλλον διαμόρφωσε την οικονομική και κοινωνική ζωή των κατοίκων ανά τους αιώνες. Σκοπός της εργασίας μας είναι να προσκαλέσουμε τους συνέδρους σε ένα ταξίδι γνωριμίας με τις Φέρες, αναδεικνύοντας πώς η «γειτονική μας ετερότητα» συνυπάρχει με την παράδοση και τη σύγχρονη ζωή στα σύνορα. Η μεθοδολογία μας βασίστηκε σε βιβλιογραφική έρευνα, επιτόπια παρατήρηση και χρήση ψηφιακών μέσων για την αποτύπωση της ομορφιάς του τόπου μας.
176
«Η παρέα των Μικρών Ξεναγών – Γνωρίζω την ιστορία και τον πολιτισμό του τόπου μου του Χορτιάτη»
Αδάμου Νεφέλη, Γκουραμάνη Κυριακή, Ευσταθίου Έφη, Ηλιάκης Νικόλαος, Κετικίδου Γεωργία, Κικιοάκα Λουκάς, Κιούπκιολη Δήμητρα, Λασκαρίδου Παρασκευή, Λίτσα Παυλίνα, Μενεξέ Αικατερίνη, Μπάζιου Τατιάνα, Μπούτσιου Ραφαέλα, Μυλωνίδου Δομινίκη, Μύρτα Λέο, Ναμπλάντης Δημήτριος, Παναγιοτοπούλου Βαγγελιώ, Παπαϊορδανίδου Χαριτίνη, Πατσινακίδης Σάββας, Πατσινακίδου Μαρία, Πεπονή Αρετή, Πεχλιβανίδου Νίκη, Ρούση Ιωάννα, Σαπλαμίδου Νικολέτα, Σαραντίνα Αναστασία, Σγουρομάλλη Καλλιρρόη, Σισμανίδου Λυδιάνα – Μαρία, Στεπανιάν Λίλιαν, Τοκαλατσίδου Στεφανία, Τριανταφυλλίδου Μαρία, Τσιοπανίδου Χριστίνα, Φυσέκη Δήμητα.
Επιβλέποντες εκπαιδευτικοί: Τοκαλατσίδης Σωτήριος, ΠΕ86, Ευαγγέλλου Ελένη, ΠΕ06 και Χαρατσή Ελένη, ΠΕ02.
ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΧΟΡΤΙΑΤΗ
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η ιστορία, ως μάθημα που ανήκει στο εθνικό πρόγραμμα σπουδών, είναι μια πυκνή και συμπυκνωμένη αφήγηση σημαντικών γεγονότων, προσώπων, αιτιών και συνεπειών. «Η παρέα των Μικρών Ξεναγών - Γνωρίζω την Ιστορία και τον Πολιτισμό του Τόπου μου" ως πρόγραμμα αποτελεί μια καινοτόμο προσέγγιση στη διδασκαλία και τη μάθηση της ιστορίας. Αντίθετα με τη συμβατική πρακτική, όπου η ιστορία διδάσκεται στην αίθουσα από τον δάσκαλο και οι μαθητές είναι απλά οι παραλήπτες που πρέπει να απομνημονεύσουν τη γνώση, το εν λόγω πρόγραμμα ενεργοποιεί τους μαθητές στη μάθηση και τη διδασκαλία της ιστορίας, τους δίνει τη δυνατότητα να υποδυθούν τον ρόλο «των ιστορικών οδηγών» και να πραγματοποιήσουν ξεναγήσεις σε ιστορικά μνημεία και αξιοθέατα της περιοχής τους. Οι Μικροί Ξεναγοί έχουν αναπτύξει ένα ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την τοπική ιστορία, έχουν ερευνήσει σχετικά με αυτή και έχουν αποκτήσει γνώσεις, τις οποίες τις μεταδίδουν με τον δικό τους τρόπο σε διαφορετική κάθε φορά ομάδα ανθρώπων, αντιμετωπίζοντας μια πρόκληση, αυτή της ανανέωσης της αφήγησής τους, ανάλογα με το ακροατήριό τους. Έτσι, η παρουσίασή τους μοιάζει σαν μία θεατρική παράσταση η οποία κάθε φορά είναι και διαφορετική, όχι επειδή θα αξιολογηθούν, αλλά επειδή επιθυμούν μια καλύτερη παρουσίαση – προσέγγιση της ιστορίας του τόπου τους.
177
Μνήμη & Τόπος – Ο Κολωνός Χθες και Σήμερα μέσα από τη Φωτογραφική Ματιά των Μαθητών και τις Ιστορίες των Ανθρώπων του
Ασλάνη Νεφέλη, Γιαννούκου Ανδριανή Μαρία, Καλαμποκάς Λεωνίδας Γεώργιος, Κελεπούρη Μαρία, Κλειδαράς Μιχαήλ, Κολοκώτσιου Ραφαέλα, Μαριδάκης Ευάγγελος, Μπεζάτη Βασιλική, Μποζινάκη Ειρήνη, Νέζη Μαρία Βασιλική, Πασπάλα Δήμητρα, Πασπάλας Θεόδωρος, Πουλέρη Αθανασία, Σαρρής Δημήτρης
Επιβλέπουσα: Βγόντζα Ελένη, ΠΕ06
Δημόσιο Ωνάσειο Σχολείο– Ημερήσιο Γενικό Λύκειο Κολωνού
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η εργασία του Ομίλου Φωτογραφίας και Δημιουργικής Γραφής «Διαδρομές επί Κολωνώ» επιχειρεί να αναδείξει τον Κολωνό ως τόπο μνήμης, ιστορίας και καθημερινής ζωής, μέσα από τη συνάντηση του παρελθόντος με το παρόν.. Οι μαθητές και οι μαθήτριες περπατούν στις γειτονιές του αναζητώντας ίχνη του παρελθόντος στο παρόν, αξιοποιώντας παλιές φωτογραφίες, επαναφωτογραφίζοντας γνώριμα σημεία και συνομιλώντας με ηλικιωμένους κατοίκους που μοιράζονται τις μνήμες και τα βιώματά τους. Τοπόσημα όπως ο Λόφος του Κολωνού, το Καπνεργοστάσιο, ο Σταθμός Λαρίσης και η Πλατεία Πέτρουλα μετατρέπονται σε σημεία αναφοράς, όπου διασταυρώνονται η ιστορία, οι προσωπικές διαδρομές και οι αλλαγές του αστικού τοπίου. Οι εικόνες ενεργοποιούν τη δημιουργική γραφή των μαθητών και των μαθητριών, οι οποίοι συνθέτουν πρωτότυπα κείμενα εμπνευσμένα από φωτογραφίες και προφορικές μαρτυρίες, δίνοντας φωνή σε πρόσωπα, χώρους και στιγμές που κινδυνεύουν να ξεχαστούν. Έτσι, το έργο συγκροτεί μια φωτογραφική και αφηγηματική καταγραφή του Κολωνού, ένα πολυδιάστατο πορτρέτο που παρουσιάζει τις αλλαγές του αστικού τοπίου αναδεικνύοντας παράλληλα τη διαχρονική σχέση των ανθρώπων με τον τόπο τους.
178
«Ευθαλής... Εὐθαλία»: μια ματιά στο παρελθόν της Ξάνθης μέσα από κόμικ ιστορικής μυθοπλασίας
Αλή Μπασή Ερσίν, Αμέτ Ογλού Σαχρά, Αποστολάκης Ηρακλής- Ραφαήλ, Γατίδου Βασιλική, Γιακούπ Μπενγισού, Γιουνούζ Ογλού Βολκάν, Δελή Χασάν Αρδά, Δημάδη Δέσποινα, Δημητρακόπουλος Λάμπρος, Δουλής Κωνσταντίνος- Μιχαήλ, Ευφραιμίδης Στυλιανός, Καρυώτου Αναστασία – Μαρία, Κιλινκαρίδου Συμέλα, Κιουρκουτάκης Στέφανος, Κοτσώνης Αδριανός- Παναγιώτης, Μαυρίδης Μάριος, Μολλά Καγιά, Μολλά Αμέτ Αζρά, Μπλέτσας Ευάγγελος, Μπιρμπιλίτσας Γεώργιος, Ξανθόπουλος Πέτρος, Παλιαμαξίδου Ευμορφία, Πορφυλλίδης Ιορδάνης, Ποτόλιας Κοσμάς, Ρετσελά Δέσποινα, Ρούσσος Διονύσιος- Αργύριος, Σαϊτόγλου Σαρπ Ερέν , Σουρουτζίδη ς Παναγιώτης, Τοπτσή ασάν Ναζ, Τσαβός Γεώργιος, Τσικούδης Ιωάννης Ραφαήλ, Τσιλιγγίρη Παναγιώτα, Τσίμπλα Χρυσούλα, Τσομπάνογλου Ζήσης, Χατζόπουλος Στυλιανός
Επιβλέποντες καθηγητές: Ούτου Μαρίνα,ΠΕ02, Σαββατιανού Δήμητρα, ΠΕ02, Σεραφειμίδης Κωνσταντίνος,ΠΕ02
Δημόσιο Ωνάσειο Γενικό Λύκειο Ξάνθης
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η παρούσα εργασία εντάσσεται στο πλαίσιο του μαθητικού συνεδρίου τοπικής ιστορίας και αξιοποιεί μια ανθρώπινη ιστορία αγάπης ως αφετηρία για τη μελέτη και κατανόηση της ιστορικής φυσιογνωμίας της Ξάνθης τον 19ο αιώνα. Συγκεκριμένα, αφορμή αποτελεί η αναθηματική στήλη αφιερωμένη στην Ευθαλία, σύζυγο του καπνέμπορου Σταύρου Δαβίδοβιτς, η οποία βρίσκεται στον περίβολο του Ιερού Ναού Αγίου Γεωργίου στην Παλιά Πόλη της Ξάνθης. Το μνημείο αυτό, λιτό αλλά φορτισμένο συναισθηματικά, λειτουργεί ως ιστορική πηγή που συνδέει την ιδιωτική ζωή με τη δημόσια ιστορία της πόλης.
Οι μαθητές, μέσα από τη δημιουργία ενός κόμικ, προσεγγίζουν βιωματικά την εποχή γύρω στο 1850, περίοδο κατά την οποία η Ξάνθη γνωρίζει σημαντική οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη, κυρίως λόγω της ακμής του καπνεμπορίου. Η αφήγηση της προσωπικής ιστορίας του ζευγαριού πλαισιώνεται από στοιχεία ιστορικής μυθοπλασίας, στοιχεία της καθημερινής ζωής, της κοινωνικής διαστρωμάτωσης, της αρχιτεκτονικής και της πολυπολιτισμικής ταυτότητας της πόλης.
Η εργασία επιδιώκει να αναδείξει τη δυναμική της τοπικής ιστορίας όταν αυτή διδάσκεται μέσα από εναλλακτικές, δημιουργικές μορφές έκφρασης, καλλιεργώντας ιστορική ενσυναίσθηση, κριτική σκέψη και ουσιαστική σύνδεση των μαθητών με τον τόπο τους.
179
Time-walk στις Αχαρνές. Το παρελθόν συναντά το παρόν μέσα από τη ματιά των εφήβων
Αγκιστριώτης Αναστάσης, Αναστασίου Βασίλης, Ατσικμπάσης Ιγνάτιος, Δημητρίου Γεώργιος, Δημητρίου Μαρία – Κωνσταντίνα, Ζαπουνίδη Βασιλική, Ζαπουνίδη Μαρία-Ελένη, Ζαρμπαλά Ιωάννα, Καλλιώρα Παρασκευή, Καραγιαννίδης Πέτρος, Κατάρα Σουλτάνα Τατιανή, Κλινάκη Ελπίδα, Κοβαλενκο Μελίνα, Κριζάζης Λαυρέντιος Κυριαζή Σοφία, Κυριάκης Γεώργιος, Λαζαρής Ιωάννης, Λάκκα Ρεββέκα Λογοθέτη Ηλέκτρα, Μαλτζάρη Παρθένα, Μαργαρίτης Ιωάννης, Μεσολόγγη Αργυρώ, Μπαλαμπάνη Λυδία – Μαρία, Μπαλάφα Ιωάννα, ΜπλαντζούκαΣταυρούλα,Μπλάτσος Παρασκευάς, Μπούρος Αλέξανδρος, Μπριάνας Αλέξανδρος, Νάνου Νικολέτα, Νικολιδάκη Ιωάννα, Νικολιδάκη Χριστίνα, Παπουτσόγλου Αικατερίνη, Πλακουδάκη Μαρίνα Τσαμπίκα, Σινγκ (Singh) Ντιπίκα (Ntipika), Στυλίδης Αλέξιος, Τζιούβελη Παναγιώτα, Τσάκωνα Μαρίνα,Τσομίδη Κατερίνα, Φωτοπούλου Μελίνα
Επιβλέπων/ ουσα: Παπαδοπούλου Θεοδοσία ΠΕ02
ΔΗΜΩΣ- ΗΜΕΡΗΣΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΧΑΡΝΩΝ
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η εργασία με τίτλο «Time-walk στις Αχαρνές. Το παρελθόν συναντά το παρόν μέσα από τη ματιά των εφήβων» εντάσσεται στο πλαίσιο του δικτύου τοπικής ιστορίας: «Έλα να σου μιλήσω για τον τόπο μου» και έχει ως στόχο να φέρει τους μαθητές σε δημιουργική επαφή με το ιστορικό παρελθόν του τόπου τους. Μέσα από μια βιωματική «χρονο-περιήγηση», οι μαθητές ερευνούν και παρουσιάζουν σημαντικούς σταθμούς της ιστορίας του Δήμου Αχαρνών, αναδεικνύοντας μνημεία και γεγονότα που σημάδεψαν την εξέλιξή του στον χρόνο. Η διαδρομή ξεκινά από τη μυκηναϊκή εποχή όπου οι μαθητές μας ξεναγούν στον θολωτό τάφο των Αχαρνών και στο αρχαίο θέατρο και συνεχίζεται στα ευρήματα της ρωμαϊκής περιόδου, τα βυζαντινά χρόνια με τα βυζαντινά εκκλησάκια. Η διαδρομή συνεχίζεται με κτίσματα και πτυχές της ζωής των ανθρώπων την περίοδο της Τουρκοκρατίας, φτάνοντας στην Επανάσταση του 1821 και στη δράση των Μενιδιατών αγωνιστών για την απελευθέρωση. Τέλος, ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στον ρόλο των Αχαρνών ως Ολυμπιακού Δήμου κατά την περίοδο των Ολυμπιακών Αγώνων, συνδέοντας το ιστορικό παρελθόν με τη σύγχρονη ταυτότητα της πόλης. Μέσα από τη ματιά των εφήβων, η τοπική ιστορία αποκτά νέα δυναμική και γίνεται γέφυρα ανάμεσα στο χθες και το σήμερα.
180
Ιστορίες τροχιοδρόμησης της Θεσσαλονίκης
Γκανιάς Δημήτριος, Ευθυμιάδου Δέσποινα, Κάμτσης Κωνσταντίνος, Κιόρη Δημήτριος, Λίτος Λουκάς, Μαμελετζής Πολύδωρος, Μίγκος Αθανάσιος, Μπίκας Λάμπρος, Παπαδόπουλος Αργύρης, Παπαϊωάννου Πέτρος, Πατσές Αθανάσιος, Πλακιάς Νικόλαος, Ρογκότη Μαρία, Σταματιάδου Aθηνά, Τζοβάρας Μιχαήλ, Τοπουζίδου Χριστίνα-Ιωάννα, Τσαούσογλου Αλέξανδρος, Φωτίου Νικήτας, Χαλβατζόγλου Ελένη, Χατζηκυριάκος Βασίλειος
Επιβλέπουσες: Τζώνη Αναστασία ΠΕ02, Κατσιώπη Ελευθερία ΠΕ02, Δημουλά Αναστασία ΠΕ02
ΔΗΜ.Ω.Σ.-Ημερήσιο Γυμνάσιο Θεσσαλονίκης
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η θέση του σχολείου μας, στη γειτονιά του Νέου Σιδηροδρομικού Σταθμού Θεσσαλονίκης, μάς οδήγησε στην αναζήτηση στοιχείων για την εμφάνιση και την πορεία στον χρόνο και τον χώρο της πόλης μας, των μέσων μαζικής μεταφοράς που τροχιοδρομούν, δηλαδή του τρένου, του τραμ και του μετρό. Αποτέλεσμα της έρευνάς μας είναι η δημιουργία ενός ηλεκτρονικού βιβλίου – λευκώματος όπου συγκεντρώσαμε φωτογραφίες και ιστορίες τροχιοδρόμησης της πόλης μας.
Ως αφετηρία θέσαμε το 1871 και τον Παλιό Σιδηροδρομικό Σταθμό Θεσσαλονίκης, από όπου ξεκίνησε η κατασκευή της πρώτης σιδηροδρομικής γραμμής που συνέδεσε την πόλη μας με την κεντρική Ευρώπη. Εδώ, οι συρμοί των τρένων αποτέλεσαν το όχημα δραματικών μετακινήσεων και τραγικών εκτοπισμών στον 20ο αι. Στη συνέχεια, διερευνήσαμε την ιστορία του τραμ της πόλης μας, μέσα από ένα πλούσιο φωτογραφικό υλικό όπου το τραμ πρωταγωνιστεί δίπλα σε αρχιτεκτονικά μνημεία της Θεσσαλονίκης. Αναζητήσαμε τα ορατά ίχνη και εντοπίσαμε τα παρατημένα κατάλοιπά του. Επικεντρωθήκαμε στη στάση του Μπεχτσινάρ, που τοποθετείται σε όχι μεγάλη απόσταση από το σχολείο μας, όπου κατέληγε η παράκτια -σε μεγάλο βαθμό- γραμμή «Ντεπώ – Μπεχτσινάρ». Τελευταία στάση στην έρευνά είναι το μετρό Θεσσαλονίκης. Ένα έργο που διαμορφώνει θετικές προοπτικές για την ανάπτυξη της γειτονιάς του σχολείου μας, της Ξηροκρήνης.
181
Η Κοζάνη, το καμπαναριό και η ιστορία του
Βαλεντίνη-Ελένη Αδαμίδου, Γεωργία Γκούπα, Θεοδώρα Ζαρογιάννη, Ουρανία Ζορμπά, Μαρία-Αλίκη Καρατζέτζου, Αθανασία Κονδύλη, Παναγιώτης Κουκίδης, Δημήτρης Κύρινας, Αλέξανδρος Λιουλιάκης, Εμμανουήλ Μηντελής, Νικόλαος Παληοκαστρίτης, Δήμητρα Παπαστεργίου, Γιώργος Τσαναξίδης, Ελευθέριος Τσενεκλίδης, Σπυρίδων Τσιρουκίδης, Βαγγέλης Χρυσούλας
Επιβλέποντες: Γιώργος Δελιόπουλος, ΠΕ02, Φιλόλογος Μαρία Παπαδοπούλου, ΠΕ 02, Φιλόλογος
ΔΗΜΩΣ Γυμνάσιο Κοζάνης
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Οι μαθητές/-τριες του σχολείου μας παρακολούθησαν σχετικό οπτικοακουστικό υλικό και συγκέντρωσαν πληροφορίες για το καμπαναριό στην κεντρική πλατεία της Κοζάνης. Στη συνέχεια, κλήθηκαν να δημιουργήσουν προσωπικά έργα γύρω από το καμπαναριό, επιλέγοντας τον τρόπο με τον οποίο ήθελαν να εκφραστούν. Ορισμένα παιδιά έγραψαν άρθρα, άλλα διηγήματα, μερικά αυτοβιογραφικές αφηγήσεις και slideshow με φωτογραφίες, ενώ κάποια κατέθεσαν ζωγραφιές. Κατόπιν, τα παιδιά επέλεξαν εικόνες και ηχητικά, ώστε να επενδύσουν τα κείμενα και τις αφηγήσεις τους με σχετικό οπτικοακουστικό υλικό και να προκύψουν ψηφιακές αφηγήσεις. Στο τέλος, ενώθηκαν οι επιμέρους ψηφιακές αφηγήσεις σε ένα slideshow-ντοκιμαντέρ για το καμπαναριό της Κοζάνης, με τη βοήθεια του ελεύθερου λογισμικού δημιουργίας slideshow, Bolide Slideshow Creator.
182
Ζώντας στον Αρχαίο Κολωνό
Γιαννόπουλος Αλκίνοος, Ζορμπάς Βασίλης, Καραντζιάς Χρήστος, Κολίλας Αλέξανδρος, Κουκοπούλου Ζωή, Λαλιώτης Περικλής, Λυμπερόπουλος Νικόλαος, Μαζιώτης Εμμανουήλ, Μπαρτβίτσκι Όσκαρ, Μπενεζές Άρης, Ξυνός Κίμωνας, Σβίγκος Αλέξανδρος, Σταματόπουλος Νικόλαος, Χαλιώτης Στέφανος
Επιβλέπουσα: Αθηνά Παπανικολάου, ΠΕ02
ΔΗΜ.Ω.Σ. Γυμνάσιο Κολωνού
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Οι μαθητές και οι μαθήτριες του ΔΗΜ.Ω.Σ. Γυμνασίου Κολωνού θα παρουσιάσουν δύο σημαντικούς χώρους αρχαιολογικού ενδιαφέροντος που βρίσκονται στην περιοχή του Κολωνού: τον λόφο του Ιππίου Κολωνού και την Ακαδημία Πλάτωνος. Ο λόφος του Κολωνού, «ο λόφος με τα μυστικά» βρίσκεται σε απόσταση αναπνοής από το ΔΗΜ.Ω.Σ. Γυμνάσιο Κολωνού. Η έρευνα και η αναζήτηση ιστορικών στοιχείων είναι ταυτόχρονα για τους μαθητές και μια προσπάθεια εξερεύνησης της γειτονιάς του σχολείου. Το κοινό του συνεδρίου «θα ξεναγηθεί» επίσης στον χώρο της Ακαδημίας Πλάτωνος, της φιλοσοφικής σχολής που ίδρυσε ο Πλάτωνας το 388 π.Χ. και λειτούργησε για περίπου 1000 χρόνια. Η παρουσίαση τόσο του λόφου του Ιππίου Κολωνού όσο και του αρχαιολογικού χώρου της Ακαδημίας Πλάτωνος μέσα από την ματιά των μαθητών αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς γίνεται φανερό πως ο οικείος χώρος της γειτονιάς και της καθημερινότητας εμπλουτίζεται με μαρτυρίες του παρελθόντος. Μεγαλώνοντας στον Κολωνό συνυπάρχεις ταυτόχρονα με τους ανθρώπους που έζησαν χιλιάδες χρόνια πριν στον αρχαίο Κολωνό.
183
Ο Κολωνός μέσα από τον φακό μας
Ζαχαριουδάκης Έκτορας, Ζορμπά Διονυσία, Ζορμπά Σοφία, Καλαντζή Ειρήνη Νεκταρία, Καρασταμάτη Μαρία, Κολίλας Αλέξανδρος, Κουκοπούλου Ζωή, Μελαχροινούδη Ασημίνα, Μπενέτος Γεώργιος, Μπόζα Αναστασία, Παιξός Χρήστος, Παυλοπούλου Σοφία, Σιδηρόπουλος Περικλής Μάριος, Σταυροπούλου Αικατερίνη, Τσούτσας Γεώργιος, Χατζής Γεώργιος, Χροναίος Στέφανος
Επιβλέπουσα: Πανουσοπούλου Κυριακή, ΠΕ04.05
ΔΗΜΩΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΟΛΩΝΟΥ ΑΘΗΝΩΝ
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Ο Κολωνός είναι μια γειτονιά με πλούσια ιστορία και ζωντανό παρόν. Από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα παραμένει ένας τόπος όπου η μνήμη συναντά την καθημερινή ζωή. Εδώ γεννήθηκε ο Σοφοκλής και εδώ, λίγο πιο πέρα, στην Ακαδημία Πλάτωνος, δίδαξε ο Πλάτωνας μαζί με σπουδαίους φιλοσόφους, αφήνοντας ανεξίτηλο αποτύπωμα στον παγκόσμιο πολιτισμό. Στη νεότερη εποχή, ο Κολωνός διαμορφώθηκε ως εργατική και πολυπολιτισμική γειτονιά. Το επιβλητικό πρώην Καπνεργοστάσιο, ο Σταθμός Πελοποννήσου και τα μικρά βυζαντινά εκκλησάκια μαρτυρούν τις διαφορετικές φάσεις της ιστορίας του. Ο Δημοτικός Λαχανόκηπος αποτελεί σήμερα έναν χώρο συνάντησης, συνεργασίας και πρασίνου μέσα στο αστικό τοπίο. Οι δύο λόφοι, του Κολωνού και του Σκουζέ, προσφέρουν ανάσες δροσιάς και θέα στην πόλη, ενώ τα όμορφα σπίτια της αρχιτεκτονικής του ’30 θυμίζουν μια πιο ρομαντική Αθήνα. Ο Κολωνός είναι μια γειτονιά που εξελίσσεται, αλλά δεν ξεχνά. Ένας τόπος με ψυχή, ιστορία και ανθρώπους.
184
Τα Γιάννενα των Θρύλων
Ανδρεάδη Αλεξάνδρα, Αρβανίτη Χρύσα, Γεωργέλη Μαρία, Γκατζιάς Σοφοκλής, Γιαννάκογλου Μάριος, Θάνος Αριστοτέλης, Καραγαβριηλίδης Αλέξανδρος, Κάππης Βασίλης, Κολιός Γιώργος, Κολιός Κωνσταντίνος, Κολιούσης Μάξιμος, Κουτσαμάνης Πάρις, Κούτλας Χρήστος, Λάππας Βασίλης, Μήτρακα Ελένη, Μπούζη Αριάδνη, Νίκου Θωμάς, Παλιούρα Κοραλία, Πατούνας Παύλος, Ριστάνη Μυρτώ, Ταμβακολόγος Ερμής, Τσάνου Ελένη, Τσίτσας Σπύρος, Φλούδας Κωνσταντίνος, Φούκας Θανάσης, Φούκας Χρήστος, Χαρίση Ειρήνη
Επιβλέπουσες: Κονταξή Ελπινίκη (ΠΕ70), Γρίβα Χρυσαυγή (ΠΕ70), Ζώη Νεφέλη (ΠΕ86)
Ζωγράφειο Δημοτικό Σχολείο Ιωαννίνων
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η παρούσα εργασία με τίτλο «Τα Γιάννενα των Θρύλων» που υλοποιείται από το σχολείο μας με στόχο τη γνωριμία των μαθητών με την τοπική ιστορία και τη λαϊκή παράδοση της περιοχής των Ιωαννίνων, εστιάζει στους θρύλους που συνδέονται με τη λίμνη Παμβώτιδα. Μέσα από τη μελέτη ιστορικών πηγών, την αναζήτηση πληροφοριών στο διαδίκτυο και τη συλλογή προφορικών μαρτυριών μέσω συνεντεύξεων με ηλικιωμένους κατοίκους της περιοχής, οι μαθητές επιχειρούν να συνδέσουν το παρελθόν με το παρόν και να ανακαλύψουν πώς οι θρύλοι διαμορφώνουν τη συλλογική μνήμη και την ταυτότητα του τόπου. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται σε γνωστούς θρύλους που σχετίζονται με τη λίμνη, όπως ο θρύλος της Κυρά Φροσύνης, που συνδέεται με τα νερά της Παμβώτιδας και την αυταρχική εξουσία του Αλή Πασά, καθώς και οι ιστορίες γύρω από την προσωπικότητα του ίδιου του Αλή Πασά, οι οποίες κινούνται ανάμεσα στην ιστορική πραγματικότητα και τον μύθο. Παράλληλα, διερευνώνται λιγότερο γνωστές αφηγήσεις και τοπικές παραδόσεις που μεταδίδονται από γενιά σε γενιά και προσδίδουν στη λίμνη έναν μυστηριακό και συμβολικό χαρακτήρα. Μέσα από αυτή τη διαδικασία, οι μαθητές προσεγγίζουν τον τόπο τους από μια διαφορετική οπτική, αναπτύσσοντας ερευνητικές δεξιότητες, κριτική σκέψη και σεβασμό προς την άυλη πολιτιστική κληρονομιά. Η εργασία φιλοδοξεί να αναδείξει τη λίμνη Παμβώτιδα όχι μόνο ως φυσικό μνημείο, αλλά και ως χώρο μνήμης, θρύλων και ιστοριών που συνεχίζουν να ζουν μέσα από την αφήγηση και τη βιωματική μάθηση, μετατρέποντας τους μαθητές σε μικρούς εξερευνητές της τοπικής τους ιστορίας.
185
Μια εραλδική ξενάγηση στο κάστρο της Μεθώνης
Αποστολόπουλος Δημήτριος Αδάμ, Γκεοργκίεβα Αντόνια, Ζαφειρόπουλος Ιάσονας, Καρύγιαννης Φώτιος, Κοτσίρη Αριάδνη, Λίκαι Μάρτα, Μίτση Λορέντς, Μίχος Κων/νος, Ντανάι Μελίνα, Παναγιωτοπούλου Χριστίνα, Πετρουλάκης Κων/νος, Τζεμόπουλος Νικόλαος, Τομαρά Χρυσούλα
Επιβλέπων/ ουσα: (Ψαλλίδας Διονύσης, ΠΕ70)
Δημοτικό Σχολείο Μεθώνης «Γεωργακοπούλειο»
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Σαν σχολείο οραματιζόμαστε την απόλαυση της μάθησης μέσα από ενδιαφέρουσες για τους μαθητές μας δραστηριότητες και ταυτόχρονα επιδιώκουμε το άνοιγμα του σχολείου μας στην τοπική κοινωνία.
Με το συγκεκριμένο project δίνεται η δυνατότητα στους μαθητές/τριές μας: α) Να μελετήσουν ένα τόπο περισσότερο οικείο τους που διαθέτει τα αναγκαία μέσα ώστε η σχολική τους έρευνα να λαμβάνει το μεγαλύτερο δυνατό εύρος. β) Να αναζητήσουν κάθε μορφής άμεση και έμμεση ιστορική μαρτυρία και να επιχειρήσουν να αξιοποιήσουν κάθε ίχνος που έφερε η ανθρώπινη δραστηριότητα κατά το παρελθόν στον τόπο. γ) Να αφήσουν τη σχολική αίθουσα και να επισκεφθούν τοποθεσίες και χώρους ιστορικού ενδιαφέροντος και δ) Να προβάλλουν το σημαντικότερο ιστορικό μας μνημείο που εντυπωσιάζει κάθε επισκέπτη και που, πέρα από κάποιες κατατοπιστικές πινακίδες, δεν δίνει τη δυνατότητα μιας σφαιρικής γνώσης τόσο ως ιστορία όσο και ως υπάρχοντα κτίσματα.
Αυτό το κενό ήρθε να συμπληρώσει η εραλδική μας ξενάγηση με τη μορφή παιχνιδιού όπου ομάδες επισκεπτών κινούνται σε όλους τους χώρους του μνημείου. Έτσι γίνονται Καστελάνοι (Ενετοί Κυβερνήτες) επιλέγοντας και τον αντίστοιχο θυρεό τους, γι’ αυτό και η ονομασία «Εραλδική». Στη συνέχεια γίνονται περιηγητές του χώρου προσπαθώντας να ανακαλύψουν το θυρεό του Giovani Bembo που βρίσκεται σε κάποιο σημείο του μνημείου.
186
«Όταν ο Βάλτος Μιλούσε- Σιωπηλοί Φύλακες του Μακεδονικού Αγώνα»
Γανίτης Ιωάννης, Γιαλαμούδη Αναστασία, Γιαλαμούδη Λυδία, Ζγκοράνι Ροάιλα, Καρκαμάνη Ελένη Αναστασία, Καρκαμάνη Ευδοκία, Καρκαμάνης Θεόδωρος, Καρπουζλής Κωνσταντίνος, Κονοκοφλή Γεωργία, Κορώνας Παναγιώτης, Κουμαρά Ολυμπία, Κουτρογιάννης Ιωάννης, Μεχμέτ Ιμπραήμ, Μεχμέτ Σεφιέ, Μπατζαρακίδου Κωνσταντίνα, Μπίμπα Φαμπιάνο, Μπότη Κυριακή, Σερμπεζούδης Εμμανουήλ, Σιδέρης Χρήστος, Τσάτσαλη Αμίνα
Επιβλέποντες: Κόγια Αικατερίνη, ΠΕ70 Πανταζή Δέσποινα, ΠΕ70
Ολοήμερο Δημοτικό Σχολείο Μικρού Μοναστηρίου Θεσσαλονίκης
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η παρούσα εργασία εξερευνά τον καθοριστικό ρόλο του χωριού Μικρό Μοναστήρι (παλαιότερα Ζορμπάς) κατά τη διάρκεια του Μακεδονικού Αγώνα, εστιάζοντας στη στρατηγική του σημασία ως προπύργιο στον «υγρό πόλεμο» της Λίμνης των Γιαννιτσών. Μέσα από τα μάτια των μαθητών/τριών, ο Ζορμπάς αναδεικνύεται από έναν απλό οικισμό σε έναν «σιωπηλό φύλακα», που προσέφερε καταφύγιο και υποστήριξη στα ελληνικά σώματα.
Κεντρικό άξονα της έρευνας αποτελεί η εμβληματική μορφή της δασκάλας Ηλέκτρας Δράκου, η οποία, μέσα από τις σελίδες των «Μυστικών του Βάλτου» της Πηνελόπης Δέλτα, ενσαρκώνει την αυτοθυσία και την πνευματική αντίσταση του τόπου. Οι μαθητές/τριες, λειτουργώντας ως μικροί/ες ερευνητές/τριες, πραγματοποιούν επιτόπια έρευνα στην παλιά εκκλησία του χωριού και μελετούν ιστορικά κειμήλια, αναζητώντας τα ίχνη των ηρώων στο σήμερα.
Συνδυάζοντας τη λογοτεχνική αφήγηση με την ιστορική τεκμηρίωση και τις προφορικές παραδόσεις, η εργασία στοχεύει στην ανασύνθεση της τοπικής μνήμης. Οι μαθητές/τριες «συνομιλούν» με το παρελθόν, αποκαλύπτουν τα καλά φυλαγμένα μυστικά του βάλτου και αναδεικνύουν πώς το σχολείο και η κοινότητα του Ζορμπά αποτέλεσαν φάρο ελληνισμού σε μια από τις πιο κρίσιμες περιόδους της νεότερης ιστορίας μας.
187
Η Μάδυτος που έγινε Νέα : Από τις ρίζες του παρελθόντος, στη ζωή του σήμερα
Αρβανιτίδου Νεκταρία, Ελέζι Σίντι, Καραμέτα Κριστιάν, Κάτσης Κωνσταντίνος, Κοκτσίδης Νικόλαος, Μιχαηλίδου Ευρυδίκη-Μαρία, Παζαρλής Γεώργιος, Σαμολαδάς Γεώργιος-Ραφαήλ, Σουραβλάς Σωτήριος, Τζιτζικάκης Ιωάννης, Τζουλάι Ερίλντα, Τιντόνη Άννα- Μαρία, Τσαούσης Δημήτριος, Χρηστάνη Νεφέλη
Επιβλέπουσα : Τζουβελέκη Χρυσή (ΠΕ70)
Δημοτικό Σχολείο Νέας Μαδύτου Θεσσαλονίκης
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Το πρόγραμμα τοπικής ιστορίας που εκπονήσαμε εστιάζει στη διαδρομή ενός τόπου που κουβαλά τη μνήμη της παλιάς πατρίδας και τη μετουσιώνει στη σύγχρονη ζωή του. Αφετηρία του προγράμματος αποτελεί η σύγκριση μιας παλιάς φωτογραφίας της Παλιάς Μαδύτου με μια σκηνή από πανηγύρι στη Νέα Μάδυτο τη δεκαετία του 1960, μέσα από την οποία αναδεικνύεται η συνέχεια και η αντοχή της τοπικής κοινότητας στον χρόνο.
Η ιστορία της Μαδύτου φωτίζεται μέσα από τον ξεριζωμό και την προσφυγιά των Μαδυτιανών από τη Μάδυτο της Ανατολικής Θράκης, τις δυσκολίες της πρώτης εγκατάστασης και τη δημιουργία ενός νέου οικισμού, βασισμένου στη γνώση και την τέχνη των ανθρώπων του. Τα επαγγέλματα των οικοδόμων και των κεραμοποιών, για τα οποία οι Μαδυτιανοί ήταν γνωστοί ήδη από την Παλιά Μάδυτο, συνέβαλαν καθοριστικά στη διαμόρφωση της Νέας Μαδύτου.
Ιδιαίτερη θέση κατέχουν τα πανηγύρια, τα τοπικά φαγητά, η μουσική και οι χοροί, καθώς και τα ήθη και τα έθιμα του χωριού, που συνδέουν το παρελθόν με το παρόν. Μέσα από αφηγήσεις, τις συνεντεύξεις, φωτογραφίες και ιστορικές πηγές, αναδεικνύεται η πολιτιστική ταυτότητα της Μαδύτου ως ζωντανή κληρονομιά που συνεχίζει να διαμορφώνει τη συλλογική μνήμη και τη ζωή του τόπου σήμερα.
Το πρόγραμμα ολοκληρώνεται με τη δημιουργία ενός ντοκιμαντέρ ή ψηφιακού βιβλίου, που αποτυπώνει την ιστορία και την ταυτότητα του χωριού.
188
Αρχαία Τίρυνθα: ένα ψηφιακό Παραμύθι δίχως τέλος, στον κόσμο του Διαδικτύου
Ψηφιοποίηση παραμυθιού σε e-book και δημιουργία video
Μπούνου Γεωργία, Νικητάκη Θεοδώρα, Παπαδοπούλου Ευγενία-Ρόζα, Πάτσιος Κωνσταντίνος, Πετράκη Ειρήνη, Πλάκου Αμέλια, Πορφύρης Παναγιώτης, Σπανού Γεωργία, Σταφυλαράκης Ιωάννης, Τζάτα Αμαρίσα, Τοπάλλι Μελίνα, Τριβλής Δημήτριος, Τσεμπερά Βασιλική, Χαύτα Αθηνά-Παναγιώτα, Χριστόπουλος Χρήστος
Επιβλέποντες: Αϊβαλιώτη Ευαγγελία( ΠΕ70), Σαμπρή Μαρίκα (ΠΕ05), Τσακνίδης Κυριάκος (ΠΕ70)
Δημοτικό Σχολείο Νέας Τίρυνθας Αργολίδας
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η Αρχαία Τίρυνθα έχει μια πλούσια ιστορία που ξεκινάει πριν από τη Νεολιθική Εποχή, εξελίσσεται έως την Ύστερη Αρχαιότητα και ακμάζει ανάμεσα στο 2700 και το 2200 π.Χ. Η οχύρωση του λόφου της Τίρυνθας, στο 8ο χλμ. του δρόμου Άργους – Ναυπλίου, είναι τόσο εντυπωσιακή κατασκευή, ώστε οι αρχαίοι Έλληνες θεώρησαν ότι αρχιτέκτονες της Τίρυνθας ήταν οι Κύκλωπες.
Με την Τίρυνθα συνδέονται όλοι οι μεγάλοι ήρωες που διαθέτουν υπερφυσικές δυνάμεις όπως ο Ηρακλής καθώς και τα Ομηρικά έπη που επηρέασαν την ευρωπαϊκή τέχνη και λογοτεχνία για περισσότερο από 3000 χρόνια. Εντάχθηκε στον κατάλογο των μνημείων παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς της UNESCO το 1999 μαζί με την Ακρόπολη των Μυκηνών. Οι μαθητές σε συνεργασία με την ομάδα που συνέταξε παραμύθι σχετικό με το χώρο, επεξεργάστηκαν τα στοιχεία του παραμυθιού και τα αξιοποίησαν δημιουργώντας e-book & video, σχετικά με το χώρο. Σκοπός της εργασίας τους ήταν η ένταξη της Αρχαίας Τίρυνθας στον ψηφιακό κόσμο και η σύνταξη πρότασης προς την αρχαιολογική υπηρεσία να αξιοποιήσει το υλικό που δημιουργήθηκε με την καθαρή ματιά των παιδιών, για να υπενθυμίζει σε μικρούς και μεγάλους την αξία των αρχαιολογικών χώρων στις σύγχρονες κοινωνίες της τεχνολογίας και του διαδικτύου.
189
Η Μάχη της Βέργας (22–25 Ιουνίου 1826)
Γεωργίκου Σταυρούλα, Δηλέ Δαρειάννα, Ευθυμίου Χαράλαμπος, Μέντας Παρασκευάς, Ντέρτζια Σοφία, Παναγόπουλος Ταξιάρχης, Πανταή Ιωάννα, Παπαγεωργίου Δημήτρης, Παπαστάθη Θεοδώρα, Τσεκούρα Μαριάντζελα, Φιλανδριανός Παναγιώτης, Φράγκος Τριαντάφυλλος, Χουλιάρας Διονύσης
Επιβλέπουσα: Γρουσουζάκου Σταυρούλα ΠΕ70
Δημοτικό Σχολείο Παραλίας Βέργας
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η Μάχη της Βέργας έγινε τον Ιούνιο του 1826 στα δυτικά σύνορα της Μάνης και αποτελεί ένα από τα σημαντικά γεγονότα της Ελληνικής Επανάστασης. Εκεί, οι Μανιάτες, μαζί με Μεσσήνιους και Καλαματιανούς αγωνιστές, αντιμετώπισαν τον ισχυρό αιγυπτιακό στρατό του Ιμπραήμ, που αριθμούσε χιλιάδες πεζούς και ιππείς.
Οι Έλληνες είχαν κατασκευάσει ένα ισχυρό πέτρινο τείχος, τη Βέργα, το οποίο προστάτευε τη μοναδική είσοδο προς τη Μάνη. Όταν ο Ιμπραήμ ζήτησε την παράδοσή τους και οι Μανιάτες αρνήθηκαν, ξεκίνησε σφοδρή επίθεση. Παρά τις αλλεπάλληλες εφόδους από ξηρά και θάλασσα και την υπεροχή του εχθρού σε αριθμό και οπλισμό, οι Έλληνες αντιστάθηκαν με θάρρος και αποφασιστικότητα.
Οι επιθέσεις των Αιγυπτίων αποκρούστηκαν όλες. Ακόμη και στην απόβαση που έγινε στο Διρό, οι εισβολείς νικήθηκαν, με τη συμβολή όχι μόνο των πολεμιστών αλλά και των γυναικών, των γερόντων και των παιδιών, που υπερασπίστηκαν τον τόπο τους με κάθε μέσο.
Η Μάχη της Βέργας είχε μεγάλη σημασία, γιατί κράτησε τη Μάνη ελεύθερη μέχρι το τέλος της Επανάστασης. Απέδειξε πως η αγάπη για την ελευθερία, η ενότητα και η γενναιότητα μπορούν να νικήσουν ακόμη και έναν ισχυρό αντίπαλο.
190
Πρινές: ένα ταξίδι στον τόπο και στο χρόνο
Γαρίδας Νικόλαος Εμμανουήλ, Δασκαλάκης Χριστόφορος, Ζακή Δέσποινα, Ηλιάκη Ειρήνη, Κουρκουλός Στυλιανός, Λιανδρής Ευάγγελος, Μαθιουδάκης Γεώργιος, Μανωλούδη Μυρτώ, Μαρινάκης Γεώργιος, Πυργαρούση Στυλιανή ,Ραντάζζο Τζιοβάνα Βέρα, Ροδουσάκη Ειρήνη, Χρυσοβαλάντω Ρουσάκη Θεοδώρα, Φοδελιανάκης Νικόλαος, Αλεξανδράκη Νίκη, Βογιατζιδάκη Ιωάννα, Γιαλλούρη Άννα, Γκαμπλιά Αναστασία -Μαρκέλλα, Διομανταράκης Γεώργιος, Δρυγιαννάκη Ιωάννα, Ζωνουδάκη Κωνσταντίνα, Καμηλάκη Θεοδοσία, Κοντονάτσης Χρήστος ,Κουρκουλού Χρυσή,Ειρήνη Μετζάκη Παρασκευή ,Μπεμπής Δημήτριος, Νικολουδάκης Ανδρέας, Πολομαρκάκη Χρυσούλα, Ρίζος Πέτρος Σκουραδάκης Νικόλαος, Σταυριδάκη Χριστιάνα, Χαριτάκης Νικόλαος .
Επιβλέπων/ ουσα: Πολάκης Γεώργιος ΠΕ:70 ,Ελένη Καραμπάγια ΠΕ:70 ,Πολυξένη Ζουμπουρλή ΠΕ:70
Δημοτικό Σχολείο Πρινέ Ρεθύμνου
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Ο Πρινές ήταν και είναι μια ακμαία κοινότητα λίγα χιλιόμετρα έξω από την πόλη του Ρεθύμνου. Η ευρύτερη περιοχή έχει ίχνη κατοίκησης από την αρχαιότητα. Με τους μαθητές της Γ και Δ τάξης θα προσπαθήσουμε να γνωρίσουμε στοιχεία τοπικής ιστορίας. Επιδιώκουμε να δουν με άλλα μάτια τον τόπο που κατοικούν. Θα αξιοποιήσουμε γραπτές πηγές (οθωμανικό κατάστιχο απογραφής -Tarlas και θα συγκρίνουμε τα ονόματα που είναι γραμμένα με το μαθητολόγιο του 1900) θα επισκεφτούμε τα ίχνη που άφησαν οι προηγούμενοι κατακτητές (ενετική βίλα, σπίτι που επέταξαν οι Γερμανοί την περίοδο της κατοχής) θα γνωρίσουμε την έδρα της μία από τις δύο αντιστασιακές οργανώσεις του Ρεθύμνου που βρίσκεται λίγες εκατοντάδες μέτρα από το σχολείο. Θα μελετήσουμε την αρχιτεκτονική των σπιτιών του χωριού που έμεινε ίδια για αιώνες αντιστοιχώντας στις παραγωγικές δραστηριότητες των κατοίκων καθώς και τις παλιές “βιομηχανίες” τα ελαιουργεία που τώρα έγιναν ενοικιαζόμενα καταλύματα. Μέσα από τα ίχνη μάρτυρες του παρελθόντος θα προσπαθήσουμε να γνωρίσουμε την δράση των ανθρώπων στις διάφορες περιόδους της ιστορίας βλέποντας το χωριό ως παλίμψηστο που οι διαδοχικές γενιές κατοίκων και κατακτητών άφηναν τα σημάδια τους.
191
Από τη Σάμη στην Κράνη: Βήματα προς την ειρήνη
Αναστασάτου Θεώνη, Ανδρεόλας Σπυρίδων, Αντωνάτου Ευαγγελία, Αρβανιτάκη Αγνή, Δευτεραίος Άρης, Δευτεραίος Ρήγας, Διγαλέτου Ζωή, Ζαμπαρά Αλεξία-Ρετζίνα, Καβαλλιεράτου Λυδία, Καλλιβώκας Αχιλλέας -Γεράσιμος, Καπάι Ορκίντα, Κασάρι Αλεξ, Κολεντίνης Μάξιμος Παναγής, Μακρής Ανδρέας, Μιχαλάτου Ευφημία, Μπιλάι Αντωνέλα, Μπιλάι Κωνσταντίνος, Μπινιάρης Παναγής, Μπουρμπουλή Χαρά, Παντελάτος Διονύσιος, Πολυχρονάτου Ζαφειρία, Σκέμπι Φαμπιόλ, Τζωρτζάτος Παναγιώτης, Χαρίζη Ηλιάνα
Επιβλέπουσες: Μπουφίκου Στέλλα (ΠΕ70), Παπαντώνη Σπυριδούλα (ΠΕ70), Πέτρου Αλεξάνδρα (ΠΕ70)
Δημοτικό Σχολείο Σάμης
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
«Η διαδρομή από τη Σάμη στην Κράνη δεν είναι μόνο γεωγραφική· είναι ένα ταξίδι γνώσης, μνήμης και ειρηνικής συνύπαρξης μέσα στον χρόνο».
Η παρούσα εργασία υλοποιείται από τους μαθητές της Ε΄ και ΣΤ΄ τάξης του Δημοτικού Σχολείου Σάμης και εστιάζει στην ιστορία της Σάμης Κεφαλονιάς από την αρχαιότητα έως σήμερα. Στόχος είναι η γνωριμία με την ιστορική εξέλιξη του τόπου και η κατανόηση της πολιτιστικής του ταυτότητας μέσα στον χρόνο.
Η μελέτη επικεντρώνεται στα Κυκλώπεια Τείχη, στα ιστορικά μνημεία της περιοχής, στην καθημερινή ζωή στην αρχαιότητα, καθώς και στα νομίσματα και το εμπόριο. Παράλληλα, αναδεικνύονται έννοιες όπως η συνύπαρξη, ο διάλογος και η ειρήνη ως διαχρονικές αξίες που χαρακτηρίζουν την πορεία της τοπικής κοινωνίας.
Η διδακτική μεθοδολογία βασίζεται σε βιωματικές και ομαδοσυνεργατικές πρακτικές, όπως έρευνα πεδίου, επισκέψεις σε μουσεία και αρχαιολογικούς χώρους, κατασκευές, δραματοποίηση και μελέτη ιστορικών πηγών και φωτογραφικού αρχείου. Η εργασία ολοκληρώνεται με τη δημιουργία μικρού θεατρικού δρώμενου, μέσα από το οποίο οι μαθητές «ζωντανεύουν» την ιστορία της Σάμης και την αφηγούνται με τη δική τους φωνή.
Όταν οι ιστορίες του παρελθόντος συναντούν τη ματιά του σήμερα, η διαδρομή από τη Σάμη στην Κράνη μετατρέπεται σε μια συμβολική πορεία κατανόησης, συμφιλίωσης και μικρών, αλλά ουσιαστικών, βημάτων προς την ειρήνη.
192
Μεγάλη Εβδομάδα στο Μεραμπέλλο
Λάουρα Λανς, Δέσποινα Παπαδάκη, Κωστής Σγουρός
Επιβλέπων: Μαυροειδής Γεώργιος, ΠΕ 8802
Ε.Ε.Ε.ΕΚ. Αγίου Νικολάου
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η εργασία «Μεγάλη Εβδομάδα στο Μεραμπέλλο» εξετάζει τα θρησκευτικά και πολιτιστικά έθιμα που διαμορφώνουν το ιδιαίτερο πασχαλινό βίωμα στη Νεάπολη της επαρχίας Μεραμπέλλου του νομού Λασιθίου, από την Κυριακή της Σταυροπροσκύνησης έως και τη Δευτέρα του Πάσχα. Ξεκινώντας από τις ροδαρές της Σταυροπροσκύνησης, τα πολύχρωμα μπουκέτα της άνοιξης που προετοιμάζουν οι οικογένειες και προσφέρουν στην εκκλησία, και συνεχίζοντας με τους σταυρούς από φοίνικα της Κυριακής των Βαΐων, αναδεικνύεται η στενή σχέση των κατοίκων με τη φύση και τη λατρευτική παράδοση. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στα πασχαλινά εδέσματα: τσουρέκια (γαλατερά), καλτσούνια με φρέσκια μυζήθρα, κουλουράκια και κόκκινα αβγά βαμμένα με φυσικές βαφές και λουλούδια, τα οποία αποτελούν φορείς μνήμης και ταυτότητας. Παρουσιάζεται το στόλισμα των επιταφίων τόσο στις ενορίες της περιοχής όσο και στην εκκλησία του Αγίου Σύλλα, όπου οι πιστοί προσκυνούν και δέχονται το νερό-αγίασμα. Η εργασία εξερευνά ακόμη το έθιμο της περιήγησης σε επτά επιταφίους, την κοινή Ανάσταση στην πλατεία της Νεάπολης, το κάψιμο του Ιούδα στη Λίμνη Αγίου Νικολάου και τα παραδοσιακά κρητικά έθιμα της Κυριακής του Πάσχα. Τέλος, αναλύεται η συμβολική επίσκεψη στο Νεκροταφείο τη Δευτέρα του Πάσχα, που ολοκληρώνει τον κύκλο μνήμης και αναγέννησης.
193
«Η Θεσσαλονίκη του χθες και του σήμερα μέσα από τα μάτια των μαθητών του Ε.Ε.Ε.ΕΚ Κορδελιού»
Ευαγγέλου Θωμάς,Καραβασίλη Γεωργία,Παππά Ευαγγελία,Σοβιάνη Θωμάς,Φιλιππίδης Λουκάς
Επιβλέπουσα: Μαντρατζή Ελένη, ΠΕ78
Συμμετέχοντες εκπαιδευτικοί: Δόβας Αθανάσιος ΠΕ79.01, Καρανίκας Ιγνάτιος ΠΕ11, Φυτιλή Χριστίνα ΠΕ08
Ε.Ε.Ε.ΕΚ Ελευθερίου Κορδελιού
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η εξερεύνηση της Θεσσαλονίκης από τους μαθητές του Ε.Ε.Ε.ΕΚ Ελευθερίου Κορδελιού θα αποτελέσει ένα βιωματικό, δημιουργικό και απόλυτα συμπεριληπτικό εκπαιδευτικό πρόγραμμα για τους μαθητές μας. Το πρόγραμμα θα σχεδιαστεί με στόχο τη γνωριμία των μαθητών με τη Θεσσαλονίκη του παρελθόντος και του παρόντος μέσα από εμπειρικές, πολυαισθητηριακές και διαδραστικές δραστηριότητες, που θα ενεργοποιούν τη φαντασία και τη συμμετοχή τους.�Οι μαθητές μας θα παρατηρήσουν και θα συγκρίνουν παλιές και σύγχρονες εικόνες της πόλης, θα συμμετάσχουν σε παιχνίδια ρόλων που αποτυπώνουν την καθημερινή ζωή διαφορετικών εποχών και θα δημιουργήσουν εικαστικές κατασκευές με θέμα γνωστά μνημεία και ιστορικά σημεία αναφοράς της πόλης. Παράλληλα, θα προσεγγίσουν την πολιτιστική ταυτότητα της πόλης μέσα από τη βιωματική εκμάθηση παραδοσιακών μακεδονικών χορών και την κατανόηση των εθίμων και της μουσικής της περιοχής. Μέσα από τη συνεργασία, την κίνηση, τη δημιουργική έκφραση και την ενεργό συμμετοχή, οι μαθητές θα ενισχύσουν δεξιότητες επικοινωνίας, αυτοπεποίθησης και κοινωνικής αλληλεπίδρασης, παρουσιάζοντας στο συνέδριο τη δική τους βιωματική ματιά για τη Θεσσαλονίκη αναδεικνύοντας έμπρακτα τη σημασία της συμπεριληπτικής εκπαίδευσης στη σχολική κοινότητα και στην ευρύτερη κοινωνία.
194
Γεύσεις μνήμης: ο τόπος μας στο πιάτο
Γεωργαντάς Αγαθάγγελος, Κανζτάς Δημήτριος, Κοκοφειάδου Ευδοκία, Μαργαρίτης Γεώργιος, Οικονόμου Ραφαηλία, Πρίντζιου Κορίνα, Τσέρι Κριστιάνο, Φοροζίδου Χριστίνα, Φτεριώτη Άννα-Μαρία
Παντερμαλή Μαρία, ΠΕ88.01
Ειδικό Εργαστήριο Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης (Ε.Ε.Ε.Ε.Κ.) Κατερίνης
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η εργασία υλοποιήθηκε στο ΕΕΕΕΚ Κατερίνης στο πλαίσιο της συμμετοχής στο Εθνικό Θεματικό Δίκτυο Πολιτιστικής Εκπαίδευσης «Έλα να σου μιλήσω για τον τόπο μου». Στόχος της δράσης ήταν οι μαθητές να γνωρίσουν τα τοπικά προϊόντα της Πιερίας και να κατανοήσουν τη σχέση τους με την παράδοση, τη διατροφή και την καθημερινή ζωή του τόπου.
Οι μαθητές ασχολήθηκαν με χαρακτηριστικά αγροτικά προϊόντα της περιοχής, όπως το ακτινίδιο, η ελιά, το μήλο, τα αλιεύματα. Μέσα από βιωματικές, ομαδοσυνεργατικές δραστηριότητες και απλές εργασίες κουζίνας, γνώρισαν την προέλευση και τη χρήση των προϊόντων, καθώς και τη σημασία τους για την τοπική οικονομία και το φυσικό περιβάλλον. Παράλληλα, καταγράφηκαν παραδοσιακές συνταγές με τη συμβολή των οικογενειών και της τοπικής κοινότητας, αναδεικνύοντας στοιχεία της τοπικής ιστορίας και των εθιμικών συνηθειών.
Το τελικό αποτέλεσμα παρουσιάζεται με τη μορφή ψηφιακού βιβλίου με συνταγές. Η δράση ενίσχυσε δεξιότητες ζωής, συνεργασίας και κοινωνικής συμμετοχής, προβάλλοντας τον τόπο μας μέσα από τις «γεύσεις μνήμης» που τον χαρακτηρίζουν.
195
«Τοπικές Ιστορίες»
Μαριάνθη Κυριάκου, Μάρκος Αργυρίου, Μαρία Μαγαλιού, Ραφαήλ Νταλαγιώργος, Γιάννης Γατσούρας, Αλέξανδρος Δουραλής
Επιβλέπουσες Καλούδη Ειρή ΠΕ 8901, Μαρία Παππά ΠΕ 71, Ναπολιάνα Νανούλη ΠΕ 08, Μπασδέκη Στυλιανή ΠΕ 25
Ε.Ε.Ε.ΕΚ. Λάρισας
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η εργασία εξετάζει τις τοπικές ιστορίες της Θεσσαλίας ως σημαντικό πεδίο ιστορικής έρευνας, ικανό να αναδείξει όψεις του παρελθόντος που συχνά απουσιάζουν από τη γενική ιστοριογραφία. Στόχος είναι η διερεύνηση του τρόπου με τον οποίο οι τοπικές κοινωνίες της Θεσσαλίας συγκρότησαν και διατήρησαν τη συλλογική τους μνήμη, καθώς και η ανάδειξη της συμβολής της μικροϊστορίας στη διαμόρφωση της τοπικής ταυτότητας. Η μελέτη βασίζεται σε προφορικές μαρτυρίες, αρχειακό υλικό και τοπικές αφηγήσεις, μέσα από τις οποίες αποτυπώνονται πτυχές της καθημερινής ζωής, κοινωνικές σχέσεις και πολιτισμικές πρακτικές. Παράλληλα, εξετάζεται η αλληλεπίδραση του τοπικού με το ευρύτερο ιστορικό πλαίσιο, ιδίως σε περιόδους έντονων κοινωνικών και οικονομικών μεταβολών, όπως η ενσωμάτωση της Θεσσαλίας στο ελληνικό κράτος, οι αγροτικές κινητοποιήσεις, η μετανάστευση και η αστικοποίηση. Η παρούσα εργασία υποστηρίζει ότι οι τοπικές θεσσαλικές ιστορίες αποτελούν πολύτιμο εργαλείο κατανόησης του παρελθόντος και συμβάλλουν ουσιαστικά τόσο στην ιστορική έρευνα όσο και στη διατήρηση της πολιτισμικής κληρονομιάς.
196
«Θεσσαλικά παραμύθια»
Μαριάνθη Κυριάκου, Μάρκος Αργυρίου, Μαρία Μαγαλιού, Ραφαήλ Νταλαγιώργος, Γιάννης Γατσούρας, Αλέξανδρος Δουραλής
Επιβλέπουσες Καλούδη Ειρ ΠΕ 8901, Μαρία Παππά ΠΕ 71, Ναπολιάνα Νανούλη ΠΕ 08, Μπασδέκη Στυλιανή ΠΕ 25
Ε.Ε.Ε.ΕΚ. Λάρισας
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η παρούσα εργασία εστιάζει στη μελέτη των θεσσαλικών παραμυθιών ως φορέων λαϊκής μνήμης, πολιτισμικών αξιών και κοινωνικών αναπαραστάσεων. Μέσα από τη συλλογή και ανάλυση παραμυθιακών αφηγήσεων από διαφορετικές περιοχές της Θεσσαλίας, διερευνώνται τα βασικά θεματικά μοτίβα, οι αφηγηματικές δομές και οι συμβολισμοί που τα χαρακτηρίζουν, καθώς και οι ιδιαιτερότητές τους σε σχέση με τον ευρύτερο ελληνικό και βαλκανικό παραμυθιακό χώρο. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον ρόλο του παραμυθιού ως μέσου προφορικής παράδοσης και διαγενεακής μετάδοσης αξιών, κοινωνικών κανόνων και ιστορικών εμπειριών. Παράλληλα, εξετάζεται η σύνδεση των θεσσαλικών παραμυθιών με το φυσικό και κοινωνικό περιβάλλον της περιοχής, όπως ο θεσσαλικός κάμπος, τα βουνά και οι αγροτικές κοινότητες, στοιχεία που επηρεάζουν τη θεματολογία και τους ήρωες των αφηγήσεων. Η εργασία επιδιώκει να αναδείξει τη σημασία των θεσσαλικών παραμυθιών όχι μόνο ως λογοτεχνικών κειμένων, αλλά και ως πολιτισμικών τεκμηρίων, συμβάλλοντας στη μελέτη της λαογραφίας, της προφορικής ιστορίας και της άυλης πολιτισμικής κληρονομιάς.
197
Γνωριμία με την Μαντινεία...Ανακαλύπτω το χωριό Κάψια.
Αλημίσης Θεόδωρος, Μαρκόπουλος-Καλύβας Γεώργιος, Κόκκωνα Μαρία - Αργεντινή, Λικράμα Ένκα, Μέλλου Σοφία, Σκαντζός Εμμανουήλ, Παπά Ευθαλία
Συντονίστρια Εκπαιδευτικός: Γκουτζιούλη Μαρία (ΠΕ02.50),
Συμμετέχοντες: Μουργελά Ευαγγελία (ΠΕ11), Φιλίππου Παναγιώτα (ΠΕ86), Διαμαντοπούλου Ιωάννα (ΔΕ01)
Εργαστήριο Ειδικής Επαγγελματικής Εκπαίδευσης Μαντινείας
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η δημιουργία της παρούσας εργασίας είναι το πνευματικό πόνημα μιας εκπαιδευτικής βιωματικής κυρίως δράσης που πραγματοποιείται κατά το σχολικό έτος 2025-2026 σε συνέχεια άλλων αντίστοιχων θεματικά προγραμμάτων σχολικών δραστηριοτήτων.
Η έδρα της σχολικής μας μονάδας βρίσκεται στο παλιό πέτρινο δημοτικό σχολείο του χωριού Κάψια Μαντινείας. Όμως ενώ βρισκόμαστε στο χώρο αυτό σχεδόν καθημερινά εντούτοις μαθητές κι εκπαιδευτικοί γνωρίζουμε ελάχιστα κι επιφανειακά την ιστορία του χωριού και της περιοχής, τα μνημεία, τους ναούς και τα κτίρια που υπάρχουν σε αυτό και τη συμβολή τους στην ιστορία και την πολιτιστική κληρονομιά του τόπου.
Η προσέγγιση του θέματος γίνεται τόσο βιωματικά με την πραγματοποίηση επιτόπιων επισκέψεων σε σπήλαια απαράμιλλης ομορφιάς, σε μνημεία, ιερούς ναούς και κτίρια σπουδαίας σημασίας, όσο και θεωρητικά αντλώντας πληροφορίες από ιστορικά, γεωγραφικά, κ.α. κείμενα σε συνδυασμό με συναντήσεις-συνεντεύξεις με ειδικούς κι λοιπούς υπευθύνους. Το υλικό που συγκεντρώνεται είναι κυρίως ψηφιακό, video και φωτογραφίες, αλλά και κείμενα σε μορφή word.
Οι μαθητές μας επεξεργάζονται τις πληροφορίες που λαμβάνουν διαθεματικά στο πλαίσιο των μαθημάτων της Νεοελληνικής Γλώσσας, του Εργαστηρίου Πληροφορικής, της ΚΕΑ, της Αισθητικής Αγωγής μέσα από γλωσσικές ασκήσεις, κουίζ, σταυρόλεξα, έργα ζωγραφικής, κ.α.
Σκοπός μας είναι στο τέλος αυτής της εκπαιδευτικής δράσης μέσα από την περιήγηση σε σημαντικά σημεία του χωριού Κάψια και της Μαντινείας να μάθουμε καλύτερα τον τόπο μας και να τον κάνουμε ευρέως γνωστό σε όλους.
198
Η Αθήνα της Φιλοθέης Μπενιζέλου
Αλουμανή Κατερίνα, Αλεβιζάκης Χρήστος, Βλαχάκης Γρηγόρης, Βουδιά Ελένη-Άννα, Γαλίζη Σοφία, Γαλίζη Ειρήνη, Γαβριελλάτος Ιωάννης, Κουτάλος Παναγιώτης
Επιβλέπων/ ουσα: Κύνθια Πανίτσα (ΠΕ02), Αθανάσιος Ανδρεάδης (ΠΕ02)
ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ»-Γυμνάσιο Ηρακλείου Αττικής
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η μορφή της Φιλοθέης Μπενιζέλου που έζησε στα σκοτεινά χρόνια της τουρκοκρατίας άφησε έντονα τα ίχνη της στην πόλη των Αθηνών. Η ζωή και η δράση της συνθέτουν ένα πρωτοποριακό έργο που σημάδεψε την Αθήνα. Πολλές περιοχές της πόλεως συνδέονται με τη ζωή της (Ψυχικό, Καλογρέζα, Χαλάνδρι κλπ), ενώ στο κέντρο της πόλεως, στην Πλάκα, το Μητροπολιτικό Μέγαρο στεγάζεται όπου το πρώτο μοναστήρι της Αγίας, και λίγο πιό πέρα δεσπόζει το αναπαλαιωμένο σπίτι της, το «παλαιότερο σπίτι της Αθήνας»! Οι μαθητές αναζητούν πληροφορίες για την ιστορία των περιοχών και των κτισμάτων αυτών και τη σχέση τους με την Φιλοθέη Μπενιζέλου, επισκέπτονται τα σημεία της πόλεως που σχετίζονται με την Κυρά των Αθηνών και δραματοποιούν σκηνές από της ζωή της, συνθέτοντας ένα ντοκιμαντέρ που αναδεικνύει τη λαμπρή μορφή της και την ιστορική δράση της. Συνειδητοποιούν έτσι ότι πίσω από τα ονόματα περιοχών και δρόμων κρύβεται ζωντανή ιστορία και ανιχνέουν την προσφορά μιας μεγάλης γυναικείας μορφής που τόλμησε να έρθει σε αντίθεση με το κατεστημένο της εποχής της.
199
Ο Πατριάρχης Γρηγόριος Ε΄ μέσα από την ιστορική μνήμη της Αθήνας
Νίκου Δημήτριος, Νικολαΐδης Σταύρος, Μπέλλος Ιωάννης, Μαθιουδάκης Κων/νος, Ξένος Κων/νος, Μπενετάτος Ιωάννης, Παπαϊωάννου Ηλίας, Πατίκης Αθανάσιος, Παπαγιάννης-Μουρτζίνης Φωτεινός, Μαρινόπουλος Μάριος-Χρυσοβαλάντης, Μπάρτζα Πανωραία, Μανιαδή Ελισάβετ, Νεοφύτου Κατερίνα
Επιβλέπων/ ουσα: Αθανάσιος Ανδρεάδης (ΠΕ02), Κύνθια Πανίτσα (ΠΕ02)
ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ»-Γυμνάσιο Ηρακλείου Αττικής
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Στον Μητροπολιτικό Ναό Αθηνών αποθησαυρίζεται από το 1871 το ιερό λείψανο του Πατριάρχου Γρηγορίου Ε΄. Επίσης, στα Προπύλαια του Πανεπιστημίου Αθηνών δεσπόζει ο επιβλητικός αδριάντας του. Έτσι, η Αθήνα μπορεί να καυχηθεί πως είναι η τελευταία επίγεια κατοικία του Πατριάρχη. Πώς έφτασε όμως το τίμιο λείψανό του εδώ; Πότε στήθηκε ο αδριάντας του; Με ποια αφορμή και με ποιο σκοπό; Ποια η ιστορία του Αγίου Γρηγορίου Ε; Ποια η συμβολή του στην Επανάσταση; Ποια ίχνη της ζωής, της δράσης και της επίδρασής του στη διαμόρφωση της φυσιογνωμίας του νέου ελληνικού κράτους διασώζονται στην πόλη των Αθηνών; Οι μαθητές μελετούν, αναζητούν πληροφορίες γύρω από τα παραπάνω ζητήματα και συνθέτουν ένα ντοκιμαντέρ που προβάλλει τη ζωή και τη δράση του μαρτυρικού Πατριάρχη σε συνδυασμό με την πόλη τους. Έτσι, συνειδητοποιούν ότι καθετί που συναντούμε στην πόλη μας έχει μια ζωντανή ιστορία να διηγηθεί και αντικρίζοντάς το μπορούμε να ακούμε τη φωνή των μακρινών προγόνων μας!
200
ΤΟ ΝΕΡΟ ΚΑΙ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΒΡΙΛΗΣΣΙΩΝ
Γκίνη Ιωάννα – Πλουμιστή, Μητρονίκα Σοφία, Μπάμπαλη Μελίνα
Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Χούντα Βάσια (ΠΕ 02)
Εκπαιδευτήρια Καντά
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Το βίντεο θα παρουσιάζει τον σημαντικό ρόλο που έπαιξε το νερό στη διαμόρφωση και την ιστορική εξέλιξη της περιοχής των Βριλησσίων, από την αρχαιότητα έως σήμερα. Αρχικά θα γίνει αναφορά στη γεωγραφική θέση της περιοχής και στο φυσικό περιβάλλον του Πεντελικού όρους, από όπου προερχόταν άφθονο νερό μέσω πηγών και ρεμάτων.
Στη συνέχεια στόχος είναι να παρουσιαστεί η σημασία του νερού στην αρχαία εποχή, με αναφορές στα υδραγωγεία, τα πηγάδια και τον τρόπο που το νερό κάλυπτε τις ανάγκες των κατοίκων της ευρύτερης περιοχής της αρχαίας Αθήνας. Ίσως θα ακολουθήσει μια αναφορά στα χρόνια της Τουρκοκρατίας και αργότερα, μια περίοδο κατά την οποία το νερό συνέχισε να αποτελεί βασικό στοιχείο για τη γεωργία και την καθημερινή ζωή.
Έπειτα, σκοπός είναι να εξεταστεί η νεότερη ιστορία των Βριλησσίων, η αστική ανάπτυξη, η οργάνωση του δικτύου ύδρευσης και το πώς άλλαξε η σχέση των κατοίκων με το νερό. Τέλος, θα γίνει σύνδεση με το σήμερα, τονίζοντας τη σημασία της προστασίας των υδάτινων πόρων και της υπεύθυνης χρήσης του νερού στο μέλλον.
Στόχος είναι να αποδειχθεί ότι το νερό δεν είναι μόνο φυσικός πόρος, αλλά και βασικό κομμάτι της ιστορίας και της ταυτότητας της περιοχής των Βριλησσίων.
201
«Η Ναύπακτος του Γιάννη Βλαχογιάννη»
Διαμάντη Ίριδα, Κονίδα Καλλιρόη, Λιάκου Νικολίνα, Πολυθoδωράκη Ευφροσύνη – Μαρία, Φράγκος Ιωάννης.
Καθηγήτρια: Θωμοπούλου Μαργαρίτα (ΠΕ02)
Σύγχρονα Εκπαιδευτήρια Κοτρώνη - Γυμνάσιο
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Στόχος της εργασίας θα είναι η ανάδειξη της προσωπικότητας του λογοτέχνη Γιάννη Βλαχογιάννη και της σχέσης του με την πόλη της Ναυπάκτου. Ο Γιάννης Βλαχογιάννης συνδέεται στενά με τη Ναύπακτο, τόπο καταγωγής της οικογένειάς του και σημείο αναφοράς στη ζωή και το έργο του. Η πόλη αυτή αποτέλεσε γι’ αυτόν πηγή μνήμης, ιστορικού ενδιαφέροντος και συναισθηματικού δεσμού. Μέσα από τα ιστορικά του κείμενα και τις αρχειακές του έρευνες ανέδειξε τη σημασία της Ρούμελης και της Ναυπάκτου στον Αγώνα του 1821. Η προσωπική του σχέση με τον τόπο ενίσχυσε το πάθος του για τη διάσωση ιστορικών εγγράφων και την προβολή της τοπικής και εθνικής ιστορίας.
202
«Η ναυμαχία της Ναυπάκτου»
Ανδρικόπουλος Κων/νος, Κοσανδιανού Αλίκη, Μπαλφούσια Φαίδρα, Μπαφατάκη Αναστασία, Σαμαρτζής Θεόδωρος.
Συντονιστής Καθηγητής: Τσουραπάς Νεκτάριος, (ΠΕ02-ΠΕ91.01)
Σύγχρονα Εκπαιδευτήρια Κοτρώνη
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Στόχος της εργασίας είναι η ανάδειξη της τοπικής ιστορίας της πόλης της Ναυπάκτου μέσω της της ιστορικής ναυμαχίας του 1571. Η Ναυμαχία της Ναυπάκτου, που διεξήχθη το 1571, αποτελεί κορυφαίο ιστορικό γεγονός άμεσα συνδεδεμένο με την πόλη της Ναυπάκτου. Στα νερά έξω από το λιμάνι της συγκρούστηκαν οι στόλοι της Ιερής Συμμαχίας και της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, σε μία από τις σημαντικότερες ναυμαχίες της παγκόσμιας ιστορίας. Η πόλη αποτέλεσε στρατηγικό σημείο λόγω της γεωγραφικής της θέσης στον Κορινθιακό Κόλπο. Η ναυμαχία ανέδειξε τη Ναύπακτο διεθνώς και άφησε έντονο αποτύπωμα στην ιστορική μνήμη και την πολιτιστική ταυτότητα της πόλης.
203
Το Ενετικό Κάστρο της Ναυπάκτου: Ιστορία, αρχιτεκτονική και ζωή μέσα στους αιώνες
Αλεξίου Ευάγγελος, Αραβαντινού Αγγελική, Βαγενά Μελίνα, Γεωργάκη Δήμητρα, Ζέλιου Ναταλία, Καρρέρ Φίλιππος, Μελίστα Πέρσα, Μέρη Αριάννα, Νέτη Ζωή, Ντούρου Ζωή, Πατούχα Αθηνά, Πολυμέρη Δέσποινα, Σιαπλαούρας Πάρις, Τζελέπη Βασιλική, Τριανταφύλλου Ιωάννης, Φωτιάδης Σταύρος, Φωτόπουλος Νικόλας
Εκπαιδευτικοί: Κριδεράς Ιωάννης ΤΕ16, Κωσταρά Άννα ΠΕ86, Πελέκη Ελένη ΠΕ70, Χριστοπούλου Βαρβάρα ΠΕ70
Δημοτικό «Σύγχρονα Εκπαιδευτήρια Κοτρώνη»
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η παρούσα εργασία αποτελεί μια ερευνητική προσέγγιση των μαθητών/τριών της Στ’ τάξης του Δημοτικού Σχολείου των «Σύγχρονων Εκπαιδευτηρίων Κοτρώνη», η οποία θα παρουσιαστεί σε μορφή ντοκιμαντέρ στο πλαίσιο του Εθνικού Δικτύου Πολιτιστικής Εκπαίδευσης με τίτλο: «Έλα να σου μιλήσω για τον τόπο μου».
Το έργο εντάσσεται στους θεματικούς άξονες της τοπικής ιστορίας, της μελέτης μνημείων και της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς και έχει ως στόχο την ανάδειξη της διαχρονικής σημασίας του Ενετικού Κάστρου της Ναυπάκτου.
Μέσα από ιστορική έρευνα, μελέτη πηγών και βιωματική επαφή με το μνημείο, οι μαθητές θα διερευνήσουν την ιστορική πορεία του κάστρου από τα προϊστορικά χρόνια έως σήμερα, εστιάζοντας τόσο στην οχυρωματική και αρχιτεκτονική του δομή όσο και στην καθημερινή ζωή των ανθρώπων που έζησαν εντός των τειχών του ανά τους αιώνες. Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στη σύγχρονη συνύπαρξη του μνημείου με την καθημερινότητα της πόλης και στους τρόπους με τους οποίους το παρελθόν εξακολουθεί να επηρεάζει τον σύγχρονο βίο.
Η ψηφιακή αφήγηση θα λειτουργήσει ως εργαλείο σύνδεσης παρελθόντος και παρόντος, καλλιεργώντας δεξιότητες έρευνας, παρατήρησης, κριτικής σκέψης και συνεργασίας. Το τελικό αποτέλεσμα θα παρουσιαστεί σε υβριδική μορφή επί σκηνής στο 4ο Πανελλήνιο Συνέδριο που θα πραγματοποιηθεί τον Απρίλιο του 2026.
204
Οι πρόγονοί μας στην Έξοδο του Μεσολογγίου Η ιστορία πίσω από το δημοτικό τραγούδι «Παιδιά της Σαμαρίνας»
Αντωνίου Δημήτρης, Αμπελακιώτης Γιάννης, Αποστολοπούλου Αμφιτρίτη, Αργυρίου Χρήστος, Βελλή Ελένη, Γάνα Μαρίλια, Γεωργιάδη Μυρτώ, Γκουσγκούνη Θεοπίστη, Γουργιώτης Ιωάννης, Εμμανουηλίδης Κων/νος, Ζαμπούρας Αθανάσιος, Ζαμπούρας Ραφαήλ, Θανόπουλος Αναστάσης, Κάσσας Κωνσταντίνος, Κουφάκης Κωστής, Λακιάρας Δημήτρης, Παπακωνσταντίνου Μάριος, Πλαγιαννάκος Μύρων, Πραττής Δημήτρης, Τσινούλης Αντώνιος, Τύμπας Φίλιππος, Φιλιππακόπουλος Κωνσταντίνος, Τσιάρας Αλέξανδρος
Συντονιστές καθηγητές: Ελένη Σάρρου (ΠΕ02), Γεωργία Αντωνιάδου (ΠΕ02), Πυθαγόρας Αλμπάνης (ΠΕ03)
Εκπαιδευτήρια Μ.Ν.Ράπτου «Κέντρο Ελληνικής Παιδείας»
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η εργασία μας εξετάζει τη συμμετοχή των προγόνων μας από τη Σαμαρίνα στα γεγονότα που οδήγησαν στην Έξοδο του Μεσολογγίου το 1826, με ιδιαίτερη έμφαση στην κάθοδο των Σαμαριναίων και στον ρόλο τους στον Αγώνα της Ελληνικής Επανάστασης. Αρχικά παρουσιάζεται συνοπτικά η συμμετοχή των Θεσσαλών αγωνιστών στην Επανάσταση του 1821, οι οποίοι, παρά την αποτυχία των τοπικών κινημάτων, συνέχισαν να αγωνίζονται σε άλλα επαναστατημένα μέρη της Ελλάδας. Στη συνέχεια αναδεικνύεται η σημασία των Σαμαριναίων στο Μεσολόγγι, οι συνθήκες της πολιορκίας και η συμβολή τους σε μία από τις κορυφαίες στιγμές του Αγώνα. Όλα τα παραπάνω αποτυπώνονται στο δημοτικό τραγούδι «Παιδιά της Σαμαρίνας», το οποίο αποδίδει τον ηρωισμό, τη θυσία και τη συλλογική μνήμη. Αυτά ακριβώς τα γεγονότα προβάλλει η ταινία «Έξοδος 1826», που συμβάλλει στην κατανόηση των ιστορικών γεγονότων με οπτικοακουστικά μέσα. Η εργασία θα παρουσιαστεί σε οπτικοακουστική μορφή και στοχεύει στην καλλιέργεια ιστορικής σκέψης, στην ενεργή συμμετοχή των μαθητών και στη σύνδεση της τοπικής ιστορίας με τη γενικότερη εθνική ιστορική συνείδηση. Μέσα από την έρευνα οι μαθητές καλλιεργούν δεξιότητες συνεργασίας, κριτικής σκέψης και δημιουργικής έκφρασης, προσεγγίζοντας την ιστορία βιωματικά και κατανοώντας τη σημασία της μνήμης για το παρόν και την προσωπική τους σχέση με το παρελθόν.
205
«Η Δύναμη της Κοινότητας»
Δ΄ τάξη: Αναστασίου Κωνσταντίνος, Βίντρατ Άννα, Γιαβρούτα Ζωή Στυλιανή, Δήμας Αθανάσιος, Ιωαννίδης Ιάσονας Παύλος, Καραλή Βικτωρία, Καραχάλια Βασιλική, Κουταλακίδης Γεώργιος, Κρητικός Ιωάννης, Μαρινοπούλου Σοφιανού Νίκη, Μπαλτζής Νικόλαος, Πάλλα Σοφία, Παναγιώτου Ιφιγένεια, Τόλης Δημήτριος, Χατζηθεοδώρου Κυριακή, Ε΄ τάξη: Αθανασίου Παππάς Ηλίας, Βλάσιου Κωνσταντίνα, Ζιώγας Λουκάς, Μητσαράκης Αλέξανδρος, Μητσιάκου Μαρίνα Μαρία, Ντόκας Ευστάθιος, Πασχαλίδης Άγγελος, Περπεράς Περσέας, Πρόγιος Δημήτριος, Σαββίδου Μαρίνα, Σπηλιωτόπουλος Ιωάννης, Στεργίου Ηλίας, Στούμπου Αριάδνη, Τόλη Ελένη, Τσαρκόβιστας Δήμος, Τσιλιόπουλος Διονύσιος, Τσομπόλης Πάρης, Χαραλάμπους Ορέστης, Χαριτίδου Άννα, ΣΤ΄ τάξη: Αντωνιάδης Θεόδωρος, Γεράκιος Χρήστος Μιχαήλ, Διαμαντίδου Φωτεινή, Δομανόπουλος Ευάγγελος, Ηλιάδης Λάζαρος, Καρδαμήλα Ειρήνη, Κασκάνη Θεοδώρα, Μπόνιας Αλέξανδρος, Ράμμου Βασιλική, Σερέτης Ιωήλ, Σταμούλης Γεώργιος, Ταμβάκη Χριστίνα, Τουτούνη Ελένη, Χρυσίνη Βασιλική-Ραφαηλία.
Επιβλέπουσα: Βέρρα Αλεξάνδρα ΠΕ79.01, Συντονιστές Εκπαιδευτικοί: Πουργιάζη Μαρία ΠΕ06, Πάπιστας Φώτιος ΠΕ11, Τοψή Βασιλεία ΠΕ70, Ρέλλου Θεοδώρα ΠΕ70, Σπύρου Βαρβάρα ΠΕ70.
Ελληνικό Δημοτικό Σχολείο Βούπερταλ
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Το Βούπερταλ είναι χτισμένο σε μια καταπράσινη κοιλάδα κατά μήκος του ποταμού Βούπερ και σχηματίστηκε μόλις το 1929, από την ένωση δύο μεγαλύτερων (και άλλων μικρότερων) πόλεων, του Έλμπερφελντ και του Μπάρμεν, οι οποίες έπαιξαν κυρίαρχο ρόλο στην γερμανική εκβιομηχάνιση.
Ορόσημο του Βούπερταλ είναι ο εναέριος σιδηρόδρομος (Schwebebahn), άριστο δείγμα καινοτομίας και προωθημένης σκέψης, ο οποίος κατασκευάστηκε το 1901 ακριβώς πάνω από το ποτάμι και διατρέχει την πόλη.
Εδώ γεννήθηκαν προσωπικότητες όπως ο φιλόσοφος Φρίντριχ Ένγκελς και η χορεύτρια Πίνα Μπάους, οι οποίοι, μέσα από το έργο τους, άσκησαν κριτική στις συντηρητικές αντιλήψεις.
Οι ανάγκες του Βούπερταλ για εργατικά χέρια προσέλκυσαν Έλληνες μετανάστες. Η ελληνική κοινότητα, όπως και σε άλλες γερμανικές πόλεις, ζήτησε από τις Αρχές ελληνόγλωσση εκπαίδευση για τα ελληνόπουλα. Υπήρξαν δυναμικές κινητοποιήσεις, με αποκορύφωμα απεργίες πείνας (1979-80) στις οποίες συμμετείχαν αρκετοί γονείς.
Η έρευνά μας εστιάζει στην πόλη του Βούπερταλ ως οικείο περιβάλλον, και την ιστορία της ίδρυσης του Σχολείου μας. Παράλληλα θέτει τα ερωτήματα: Πώς οι μονάδες ενδυναμώνουν την κοινότητα; Τι είναι εθελοντισμός και λαθρεπιβατισμός; Πόσο ακραίοι μπορούν να είναι οι αγώνες για αλλαγή; Μέσα από τις απαντήσεις θα αντιληφθούμε καλύτερα τον εαυτό μας εντός της σχολικής ή ευρύτερης κοινότητας και πώς θα εξελιχθούμε σε ώριμους πολίτες.
206
«Βλοχός, ένα διακριτό σημείο στον Αιτωλικό ορίζοντα»
Γεωργογιάννη Αριάδνη, Κακούρης Παναγιώτης, Καραδήμα Βασιλική, Μουσκάι Αλέξης, Μπαλωμένος Παναγιώτης, Ρούπας Σπυρίδων, Τριανταφύλλου Θεώνη
Επιβλέποντες/ ουσες: Παπαπάνος Κωνσταντίνος, ΠΕ03, Δημάκης Μάριος, ΠΕ11, Μήτσου Σοφία, ΠΕ02, Τσούκα Σωτηρία, ΔΕ01, Αλετρά Ξανθή, ΠΕ02, Ζήβα Αδαμαντία, ΠΕ02
Ενιαίο Ειδικό Επαγγελματικό Γυμνάσιο-Λύκειο Αγρινίου
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Τα βήματά μας υφαίνουν ένα μακρύ ταξίδι στον Βλοχό, μια ανάβαση προς έναν τόπο, όπου η έμπνευση της φύσης σφυρηλατείται από τα βαριά χέρια της ιστορίας δημιουργώντας μνήμες που σημαίνουν αδιάκοπα στον χρόνο. Η εργασία μας εστιάζει στην ανάδειξη της ιστορικής και αρχαιολογικής σημασίας του Βλοχού, ενός «ισχυρού φυσικού οχυρού», που από τους αρχαίους χρόνους έως τη βυζαντινή και νεότερη περίοδο υπήρξε χώρος προστασίας και καταφυγής της ανθρώπινης παρουσίας. Μέσα από εικόνες του ίδιου του λόφου και λόγο, υποστηριζόμενο από τις επιστημονικές εργασίες των εκπαιδευτικών και συγγραφέων Φώτη Παπασαλούρου και Αλεξάνδρας Σούφλα-Καρρά, οι μαθητές και οι μαθήτριες συνθέτουν μια ψηφιακή αφήγηση προβάλλοντας τον Βλοχό, τον απρόσβλητο τόπο ως μέρος συλλογικής μνήμης για όλο τον Αιτωλικό ορίζοντα και όχι μόνο. Ένα αβύθιστο καράβι ιστορίας μες στον αχανή ωκεανό του χρόνου. Οι λέξεις ανασύρουν τα παρελθοντικά θραύσματα του Βλοχού μες στους αιώνες και καλούν τον θεατή να τον προσεγγίσει όχι ως απλό γεωγραφικό σημείο, αλλά ως ζωντανή μαρτυρία χρόνου, ανθρώπινης πίστης και αγώνα.
207
Εμείς και ο τόπος μας. Χαρτογραφώντας τα τοπόσημα της Άρτας.
Αχμέτης Απόστολης, Ανδριόπουλος Κοσμάς, Ασπρούδη Αλεξάνδρα, Βαρέλης Βασίλης, Ζωρή Δήμητρα, Καλοκαιρής Γεώργιος, Κλωνάρη Διονυσία, Κούρτη Ιωάννα, Μπενετάτου Μαρίτινα, Μύρτο Μπλερίμ, Νάκος Βαλάντης, Ρόκος Φίλιππος, Σαρλής Γεώργιος, Στράτος Παντελής, Φραγκατσής Κωνσταντίνος, Χουλιαρής Παντελής
Επιβλέπουσα: Κουτσιούκη Αναστασία, ΠΕ04.05
Συμμετέχοντες εκπαιδευτικοί: Γεωργούση Μαρία, ΠΕ02 – Ζαγκαβιέρου Μαρίνα, ΠΕ02 – Λώλου Άρτεμις, ΠΕ08
:ΕΝΕΕΓΥΛ Άρτας
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η παρούσα εργασία υλοποιείται με τη συμμετοχή των μαθητών των τάξεων Α, Β, Γ και Δ Γυμνασίου του ΕΝΕΕΓΥΛ Άρτας, στο πλαίσιο εκπαιδευτικού προγράμματος βιωματικής και διερευνητικής μάθησης με στόχο τη γνωριμία των μαθητών με τον τόπο τους και την καλλιέργεια δεξιοτήτων ψηφιακής και χωρικής σκέψης. Οι μαθητές εργάζονται σε μικρές ομάδες και διερευνούν στοιχεία της τοπικής τους περιοχής, όπως μνημεία, φυσικά χαρακτηριστικά, πολιτιστικά σημεία και χώρους ιδιαίτερης σημασίας για την τοπική κοινότητα
Μέσα από τη συλλογή πληροφοριών, την παρατήρηση, τη φωτογραφική τεκμηρίωση και τη χρήση ψηφιακών χαρτογραφικών εργαλείων, καταγράφουν σημεία ενδιαφέροντος και τα αποτυπώνουν σε ψηφιακούς χάρτες, δημιουργώντας μικρές ψηφιακές αφηγήσεις (storymaps). Η διαδικασία αυτή ενισχύει τη συνεργασία, την αυτενέργεια, τη δημιουργικότητα και την υπευθυνότητα των μαθητών, ενώ παράλληλα αναπτύσσει δεξιότητες αναζήτησης, αξιολόγησης και παρουσίασης πληροφοριών.
Το πρόγραμμα συμβάλλει ουσιαστικά στη σύνδεση του σχολείου με το τοπικό περιβάλλον, στην ενδυνάμωση της τοπικής ταυτότητας των μαθητών και στην καλλιέργεια στάσεων ενεργού και συνειδητοποιημένου πολίτη.
208
Στα βήματα των Μακεδόνων Βεργίνα - Βέροια
Αβραμίδης Αριστείδης-Ζήσης , Αργυρόπουλος Παναγιώτης, Βάσογλου Ανθούλα, Καραγκούνης Δημήτριος, Καραμήτσος Ιωάννης , Ματσουκατίδης Χαράλαμπος, Σατίδου Χριστίνα, Παπουτσόγλου Ελευθέριος
Επιβλέπων: Ζιώγας Δημήτριος ΠΕ03.05, μαθηματικός ειδικής αγωγής
Συντονιστές εκπαιδευτικοί: Αποστολάκη Ζωή ΠΕ03.50, Παπαγεωργίου Κυριάκος. ΠΕ 11
Ενιαίο Ειδικό Επαγγελματικό Γυμνάσιο Λύκειο Βεροίας ΕΝΕΕΓΥΛ
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Το περιεχόμενο της εργασίας μας αφορά την αρχαία ιστορία του τόπου μας. Θα προσπαθήσουμε να ακολουθήσαμε τα βήματα των αρχαίων προγόνων μας κάνοντας μια αναδρομή στην ιστορία. Θα επισκεφτούμε τα αρχαιολογικά μουσεία, τα αρχαία θέατρα, και τη σχολή του Αριστοτέλη. Θα ξεναγηθούμε σε όλους αυτούς τους χώρους από γνώστες της ιστορίας μας. Θα ψάξουμε υλικό από το διαδίκτυο, με στόχο να μάθουμε την προέλευση των ονομάτων: Βέροια, Βεργίνα, Μίεζα…. Θα χρησιμοποιήσουμε την ΑΙ για να δούμε το Μέγα Αλέξανδρο να μας μιλάει, να δούμε το παλάτι των Αιγών πως ήταν κατασκευασμένο. Θα μάθουμε για την εκπαίδευση του Μ. Αλέξανδρου αλλά και των συμμαθητών του στη Σχολή του Αριστοτέλη. Την εκπαίδευση των αρχαίων προγόνων μας και τον << Γυμνασιακό νόμο >> Μία ευκαιρία για να γνωρίσουν όλοι τα τοπικά μουσεία και την Ιστορία της Βέροιας, της Βεργίνας και της Μίεζα και φυσικά τους βασιλικούς τάφους της Βεργίνας που έφερε στο φως το 1977 ο αρχαιολόγος, καθηγητής Μ Ανδρόνικος .
209
Νεστο-ρίες που ρόυν από τα στενά της Ξάνθης
Βαφειάδης Ηλίας, Γεωργιάδου Αγγελική, Γεωργιάδης Θεόδωρος-Σωτήριος, Γιακόφλεφ Ιωάννης, Κουρτίδης Κων/νος, Μαυρόπουλος Δημήτριος, Παναηλίδου Χριστίνα, Παπαχαραλάμπους Χρήστος, Τσιάντος Γεώργιος-Νεκτάριος, Φωτάκη Ελένη
Επιβλέπουσες: Μήσιου Μαρίνα ΠΕ 02, Τσαπακίδου Ελένη ΠΕ 23, Κάνουρα Αγαθή ΠΕ 86, Κασάπη Χριστίνα ΔΕ 01
ΕΝΙΑΙΟ ΕΙΔΙΚΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ – ΛΥΚΕΙΟ ΞΑΝΘΗΣ
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Ο ποταμός Νέστος, άρρηκτα δεμένος με την περιοχή της Ξάνθης, αποτελεί έναν άξονα όπου μύθος, αρχαία και νεότερη ιστορία αλληλοπλέκονται. Στη μυθολογία λατρεύτηκε ως ποτάμιος θεός, σύμβολο ζωής, εξαγνισμού και φυσικού ορίου, ιδιότητες που διατηρήθηκαν και στον ιστορικό του ρόλο. Από την αρχαιότητα λειτούργησε ως σύνορο μεταξύ Μακεδονίας και Θράκης, γεγονός που αναφέρουν αρχαίοι συγγραφείς όπως ο Ηρόδοτος, ενώ η στρατηγική του σημασία ενισχύθηκε στους ελληνιστικούς και ρωμαϊκούς χρόνους με τη διέλευση της Via Egnatia. Στη νεότερη ιστορία, ο Νέστος εξακολούθησε να λειτουργεί ως φυσικό και πολιτικό όριο, ιδιαίτερα κατά τους Βαλκανικούς Πολέμους και τον 20ό αιώνα, όταν οι μεταβολές συνόρων και πληθυσμών στη Θράκη επηρέασαν άμεσα την περιοχή. Κατά τη διάρκεια της Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος, η κοιλάδα του ποταμού απέκτησε εκ νέου στρατηγική σημασία, ενώ στη μεταπολεμική περίοδο τα νερά του αξιοποιήθηκαν για αγροτική ανάπτυξη και ενεργειακά έργα, μεταμορφώνοντας την τοπική οικονομία. Έτσι, ο Νέστος δεν είναι μόνο μυθικό και ιστορικό σύνορο, αλλά και ζωντανός μάρτυρας της συνεχούς εξέλιξης της Θράκης από την αρχαιότητα έως σήμερα.
210
«Ανάμεσα σε κάμπο και μνήμη: Η ταυτότητα του Ανύδρου»
Καρυπίδης Παναγιώτης- Ραφαήλ, Μπαμπαλής Ευάγγελος, Σαββόπουλος Παναγιώτης, Στρογγυλός Ευθύμιος, Τερζής Γεώργιος - Παΐσιος
Καθηγητές - Συντονιστές: Τζικόπουλος Νικόλαος (ΠΕ02 ΕΑΕ), Τσιάρας Ηλίας (ΠΕ04.01 ΕΑΕ)
ΕΝΕΕΓΥΛ ΣΚΥΔΡΑΣ
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η εργασία εξετάζει το χωριό Άνυδρο της Περιφερειακής Ενότητας Πέλλας, με στόχο την καταγραφή και ανάλυση στοιχείων της τοπικής ταυτότητας. Αρχικά, θα παρουσιάζονται δεδομένα της τοπικής ιστορίας και των εθιμικών συνηθειών, με αναφορά στη μετονομασία του οικισμού και στη διαμόρφωση της κοινότητας κατά τον 20ό αιώνα. Στη συνέχεια, θα καταγράφονται τα σημαντικότερα μνημεία και σημεία πολιτιστικού ενδιαφέροντος, καθώς και τυχόν αρχαιολογικές αναφορές της ευρύτερης περιοχής. Η εργασία θα περιλαμβάνει επίσης αναφορά σε στοιχεία τοπικής λογοτεχνίας, τέχνης και αρχιτεκτονικής, όπου αυτά τεκμηριώνονται. Ιδιαίτερη έμφαση θα δίνεται στο φυσικό και ανθρωπογενές περιβάλλον, καθώς και στην οικονομική ζωή του χωριού, η οποία συνδέεται κυρίως με την αγροτική παραγωγή. Τέλος, θα παρουσιάζονται τυχόν πληροφορίες για εξέχουσες μορφές που συνδέονται με τον τόπο. Η έρευνα θα βασίζεται σε συνεντεύξεις με τοπικούς φορείς (π.χ. Προέδρος του χωριού), βιβλιογραφικές πηγές και διαδικτυακό υλικό. Θα πρέπει να αναφερθεί πως λόγω της μικρής έκτασης του χωριού και αντιστοίχως της περιορισμένης ύπαρξης πληροφοριών, η συλλογή τους ίσως δεν καλύπτει πολλούς επιμέρους άξονες.
211
Νικόλαος Λούσης: ο φλογερός επίσκοπος Κίτρους και η συμβολή του στην επανάσταση του Κολινδρού, το 1878.
Αθανασιάδης Αίας, Αλίνι Κορίνα, Γεωργιάδης Γεώργιος, Θεολόγου Αδαμάντιος, Ιωσηφίδης Σταύρος, Καραγκούνη Ζωή, Κληματσάκης Σπύρος, Κυτσύκου Ιωάννα, Λαχανιώτης Ιωσήφ, Λαχανιώτης Βαλάντης, Λεμονάκης Δήμος, Μαυρουδής Ιάσονας, Μπούσκας Αστέριος, Ντοξάνι Μαρίνα, Παπαδόπουλος Αλέξανδρος, Παπαδόπουλος Σπύρος, Ρούτσι Εύη, Ρούτσι Κεμάλ
Επιβλέπουσες: Φαίδρα Ζάγκα, ΠΕ06 Καραγεωργίου Ζωή, ΠΕ86
ΕΠΑΛ Αιγινίου
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Πώς θα είχε διαμορφωθεί η Ελλάδα αν δεν υπήρχαν εκείνες οι δυναμικές προσωπικότητες που τόλμησαν να επιχειρήσουν το φαινομενικά ακατόρθωτο; Σε μια τέτοια φλογερή φυσιογνωμία της περιοχής μας, εστιάζει η εργασία μας, στον επίσκοπο Νικόλαο Λούση και στη συμβολή του στην Επανάσταση του 1878, αξιοποιώντας βιογραφικά και ιστορικά στοιχεία. Αρχικά παρουσιάζονται βασικές πτυχές της καταγωγής, του χαρακτήρα και της ιδεολογικής συγκρότησης του επαναστάτη Νικολάου Λούση, οι οποίες συνέβαλαν στη διαμόρφωση της αγωνιστικής του δράσης.
Στη συνέχεια εξετάζεται το ιστορικό πλαίσιο της Επανάστασης του 1878, οι κοινωνικές και πολιτικές συνθήκες που την προκάλεσαν αλλά και οι επιδιώξεις του επαναστατικού κινήματος. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον ρόλο του επισκόπου τόσο σε οργανωτικό όσο και σε αγωνιστικό επίπεδο, καθώς και στη συνεργασία του με άλλες σημαντικές μορφές της εποχής. Τέλος, αξιολογείται η σημασία της δράσης του για την εξέλιξη της Επανάστασης και η θέση του στη συλλογική ιστορική μνήμη.
212
Αχελώος: Το Ποτάμι Που Ενώνει Μύθο, Ιστορία Και Ζωή Στις Οινιάδες
Ακρίδας Θεόδωρος, Γρίβας Παντελής, Καραβιάς Παντελής, Κλαδευτήρας Επαμεινώνδας, Κότσαλος Απόστολος, Παπανικολάου Ευγενία, Περγάνος Άγγελος, Πρασσάς Μιχαήλ, Ρίζου Θεοδώρα, Ρόμπολας Δημήτριος, Σαλαούνη Γεωργία, Σαλτός Αλέξανδρος, Σιώκη Ευτυχία, Σολωμός Χρήστος-Νικόλαος, Στράτος Μάριος, Στράτου Νεκταρία, Χελιδονιώτης Ξενοφώντας.
Επιβλέποντες: Σώκου Βασιλική (ΠΕ82 )Αντωνόπουλος Δημήτριος (ΠΕ88.01) Γυμνοπούλου Κων/να (ΠΕ88.02) Ρομπόλας Γεώργιος (ΠΕ88.02)
ΕΠΑΛ Κατοχής «Κοσμάς ο Αιτωλός»
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η παρούσα μαθητική εργασία εστιάζει στον ποταμό Αχελώο, έναν από τους σημαντικότερους ποταμούς της Ελλάδας, και αναδεικνύει τη διαχρονική του σημασία μέσα από τη σύνδεση του μύθου, της ιστορίας και της σύγχρονης ζωής. Στην ελληνική μυθολογία, ο Αχελώος παρουσιάζεται ως θεός-ποταμός, σύμβολο δύναμης και γονιμότητας, αποτυπώνοντας τη στενή σχέση του ανθρώπου με το υδάτινο στοιχείο (Κακριδής, 2005).
Ιστορικά, ο ποταμός συνέβαλε καθοριστικά στη διαμόρφωση του εύφορου κάμπου των Οινιάδων, επηρεάζοντας την οικονομική, κοινωνική και πολιτισμική ανάπτυξη της περιοχής από την αρχαιότητα έως σήμερα (Κορδάτος, 1990). Οι προσχώσεις και το υδάτινο περιβάλλον του Αχελώου διαμόρφωσαν το φυσικό τοπίο και ευνόησαν τη γεωργική δραστηριότητα (Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού, χ.χ.).
Η εργασία εξετάζει, επίσης, τις σύγχρονες ανθρώπινες παρεμβάσεις στον ποταμό και τα περιβαλλοντικά ζητήματα που ανακύπτουν, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για βιώσιμη διαχείριση των υδάτινων πόρων (WWF Ελλάς, 2020). Μέσα από έρευνα και ομαδική συνεργασία, οι μαθητές συνδέουν το παρελθόν με το παρόν, καλλιεργώντας ιστορική και περιβαλλοντική συνείδηση.
213
Ο ΕΛΑΙΩΝΑΣ
Αντωνούδη Δέσποινα, Κίστα Ρεντον, Μαυρίδης Κωνσταντίνος, Μπεκαούρι Ηρακλής, Παπαιωάννου Ίρις, Τοκμακίδου Φανή, Τσούγγαρη Ευτυχία, Χολερίδου Σουζάνα
Επιβλέποντες Καθηγητές: Δρογούτη Γεωργία, ΠΕ02, Προύσαλης Θεόδωρος, ΠΕ02.
ΕΠΑΛ Ν. Μουδανιών.
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η παρούσα εργασία με τίτλο «Ο Ελαιώνας» προσεγγίζει την τοπική ιστορία της περιοχής των Νέων Μουδανιών μέσα από έναν ελαιώνα που αποτελεί διαχρονικό στοιχείο του φυσικού και ανθρώπινου τοπίου. Ο συγκεκριμένος ελαιώνας υπήρχε και καλλιεργούνταν ήδη πριν από την εγκατάσταση των προσφύγων, ενώ συναποτέλεσε αιτία της ίδρυσης του συνοικισμού των Νέων Μουδανιών και συνέχισε να αποτελεί σημείο αναφοράς, συνδέοντας διαφορετικές ιστορικές περιόδους και βιώματα.
Η εργασία διερευνά τη σχέση του ανθρώπου με τη γη και εστιάζει στον ελαιώνα ως χώρο εργασίας, καθημερινότητας, μνήμης και συνέχειας. Μέσα από αναφορές στο παρελθόν, επιχειρείται η ανάδειξη των αλλαγών αλλά και των σταθερών στοιχείων στη ζωή της τοπικής κοινωνίας, πριν και μετά την εγκατάσταση των προσφύγων. Μην ξεχνάμε, άλλωστε, ότι η κοινωνία των Νέων Μουδανιών του σήμερα αποτελείται από διαφορετικές πολιτισμικές κοινότητες οι οποίες άλλοτε λειτουργούν αρμονικά και άλλοτε συγκρούονται. Ο ελαιώνας, λοιπόν, αποτελεί τόπο συνάντησης, δράσης, συνεργασίας και φυσικά επιβίωσης.
Η εργασία αποτυπώνεται σε μορφή βίντεο, το οποίο αξιοποιεί την εικόνα και τον προφορικό λόγο ως βασικά αφηγηματικά μέσα. Το βίντεο προτείνει μια βιωματική ανάγνωση της τοπικής ιστορίας, αναδεικνύοντας τον ελαιώνα ως σύμβολο μνήμης, ταυτότητας και διαχρονικής παρουσίας στον χώρο.
214
Ο Δρόμος του Νερού: Η ιστορία ενός πολύτιμου αγαθού, του νερού στην πόλη της Καβάλας
Αλμπάνης Κωνσταντίνος, Βασιλείου Θωμαή, Ζαμβρακίδης Κωνσταντίνος, Καβατζόπουλος Ευστρατιος, Καραμάνι Αντζελίνα, Καραμάνι Φουάτ, Κύρκου Θωμάς, Λιανός Δημήτριος Χρήστος, Ντόι Μιράντα, Ντόμι Γκέραλντ, Ντριζάι Ντιονίς, Ορφανουδάκης Μιχαϊλ Αντρέι, Παπαγιαννίδου Σοφία, Πασχαλίδης Χαράλαμπος, Τσιμπούκου Μικέλ
Επιβλέπων/ουσα: Ιορδάνογλου Κωνσταντίνος ΠΕ 04.01, Νάτσιος Ιωάννης ΠΕ 01, Παπαντωνίου Ελένη ΠΕ 02, Τζίμας Πέτρος ΠΕ 02
Εσπερινό Γυμνάσιο Καβάλας
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Οι Καμάρες είναι το πιο χαρακτηριστικό τοπόσημο της πόλης της Καβάλας. Για ποιο λόγο όμως κατασκευάστηκαν και ποια ήταν η χρησιμότητα τους; Στο ερώτημα αυτό προσπαθήσει να απαντήσει η παρούσα εργασία των μαθητών του Εσπερινού Γυμνασίου Καβάλας.
Οι Καμάρες αποτελούν τμήμα ενός ευρύτερου δικτύου, του Δρόμου του Νερού, που σκοπό είχε να φέρει το νερό στη μέχρι τότε άνυδρη πόλη της Καβάλας. Αρχικά οι μαθητές ασχολούνται με τη σπουδαιότητα του νερού για την ύπαρξη μιας πόλης ή την ανάπτυξη ενός πολιτισμού. Στη συνέχεια η εργασία τους εστιάζει στο Δρόμο του Νερού, ένα μεγαλόπνοο έργο για την εποχή του (16ος αιώνας), που σκοπό είχε να υδροδοτήσει την πόλη της Καβάλας. Με το πέρασμα των χρόνων όμως (20ος αιώνας) ο Δρόμος του Νερού δεν μπορούσε να καλύψει τις αυξημένες ανάγκες της πόλης, επομένως έπρεπε να βρεθούν νέοι τρόποι υδροδότησης της πόλης, οι οποίοι και παρουσιάζονται. Η εργασία κλείνει με την τουριστική αξιοποίηση του Δρόμου του Νερού στη σύγχρονη εποχή.
215
Οι Αποικίες των Μεγάρων
Γκούτρα Γεωργία, Ζουμπουρλή Μαρία, Κουζούπη Μαργαρίτα, Κουντούρη Ευγενία, Κουστέρη Ελένη του Γεωργίου, Κουστέρη Ελένη του Ηρακλή, Μουρτζούκος Παναγιώτης-Ιωάννης, Μουρτζούκος Λεωνίδας
Επιβλέπουσες: Ρήγα Ελένη, ΠΕ05, Βάσση Ελένη, ΠΕ 80
Εσπερινό ΕΠΑ.Λ. Μεγάρων
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Τα Μέγαρα, μία από τις σημαντικές πόλεις της αρχαίας Ελλάδας, ανέπτυξαν έντονη αποικιακή δραστηριότητα κατά την αρχαϊκή περίοδο, μια περίοδο έντονου αποικισμού του ελληνικού κόσμου, κυρίως τον 8ο και 7ο αιώνα π.Χ.
Οι Μεγαρείς ίδρυσαν αποικίες τόσο στον Εύξεινο Πόντο και την Προποντίδα όσο και στη Σικελία, επιδιώκοντας την εξεύρεση νέων εμπορικών δρόμων και εύφορων εδαφών, οι οποίες συνέβαλαν στη διάδοση του ελληνικού πολιτισμού, της γλώσσας και των θεσμών, ενώ ενίσχυσαν το εμπόριο και τις επαφές με άλλους λαούς. Μέσα από αυτές τις αποικίες, τα Μέγαρα απέκτησαν πλούτο, δύναμη και σημαντικό ρόλο στον αρχαίο ελληνικό κόσμο. Βασικά αίτια ήταν η αύξηση του πληθυσμού, η έλλειψη καλλιεργήσιμης γης και η ανάγκη για νέες αγορές και πρώτες ύλες. Η ίδρυση κάθε αποικίας γινόταν οργανωμένα, με επικεφαλής έναν οικιστή, ο οποίος είχε θρησκευτικό και πολιτικό κύρος και διατηρούσε δεσμούς με τη μητρόπολη.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι αποικίες απέκτησαν μεγαλύτερη δύναμη από τη μητρόπολη, γεγονός που δείχνει τη σημασία τους στον ευρύτερο ελληνικό κόσμο. Συνολικά, η αποικιακή δράση των Μεγάρων συνέβαλε καθοριστικά στη γεωγραφική εξάπλωση του ελληνισμού και στη διαμόρφωση των εμπορικών και πολιτισμικών δικτύων της αρχαιότητας.
216
Ο Χαλασμός της Πρέβεζας
Βαρδής Θεόδωρος, Πανταζή Γιαννούλα, Παππά Δάφνη, Χαραλάμπους Ηλίας
Επιβλέπουσα: Βασιλική Γάκη, ΠΕ 04.02 & ΠΕ86
Εσπερινό ΕΠΑ.Λ. Πρέβεζας
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Ο Χαλασμός της Πρέβεζας το 1798 αποτελεί ένα από τα πλέον καθοριστικά και τραγικά γεγονότα της ιστορίας της Ηπείρου στα τέλη του 18ου αιώνα, σε μια περίοδο έντονων πολιτικών και στρατιωτικών ανακατατάξεων που εντάσσονται στο ευρύτερο πλαίσιο των Ναπολεόντειων Πολέμων. Η παρούσα εργασία εξετάζει τις ιστορικές και γεωπολιτικές συνθήκες υπό τις οποίες η Πρέβεζα περιήλθε υπό γαλλική διοίκηση, καθώς και τις στρατηγικές επιδιώξεις του Αλή Πασά των Ιωαννίνων, ο οποίος αποσκοπούσε στη διεύρυνση και εδραίωση της κυριαρχίας του στην περιοχή.
Ιδιαίτερη έμφαση δίδεται στα γεγονότα της 12ης Οκτωβρίου 1798, οπότε οι δυνάμεις του Αλή Πασά επιτέθηκαν στην πόλη, αντιμετωπίζοντας τη σθεναρή, πλην όμως άνιση, αντίσταση της γαλλικής φρουράς και των τοπικών συμμάχων της. Παρά την αξιοσημείωτη ανδρεία των υπερασπιστών, η αριθμητική και στρατιωτική υπεροχή των επιτιθέμενων οδήγησε στην κατάληψη της Πρέβεζας, η οποία συνοδεύτηκε από εκτεταμένες βιαιοπραγίες εις βάρος του άμαχου πληθυσμού. Η εργασία αναλύει τόσο τις άμεσες όσο και τις μακροπρόθεσμες συνέπειες του Χαλασμού, αναδεικνύοντας τη σημασία του γεγονότος για την τοπική ιστορία και για την κατανόηση των διεθνών ανταγωνισμών της εποχής. Το γεγονός αυτό εξακολουθεί να κατέχει εξέχουσα θέση στην ιστορική μνήμη ως διαχρονικό σύμβολο αγώνα για ελευθερία και εθνική αξιοπρέπεια.
217
Οι ιεροί τόποι
Βαμβακά Κωνσταντίνα, Μπέλεχα Άνδρια, Νιαράκης Νικόλαος, Νικολάου Δημήτρης, Σκαρλάτου Σοφία, Σκούλικας Γιώργος, Σχοινά Μαρία, Τζιούμης Βασίλης
Επιβλέποντες: Κατσιδήμα Νικολέτα (ΠΕ02), Καλαντζή Βασιλική (ΠΕ02)
Ιδιωτικό Γυμνάσιο Θεμέλιο School
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Ο τόπος μας, η Πάτρα (Αχαΐα), φιλοξενεί εδώ και χιλιάδες χρόνια σημαντικά τοπόσημα που αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της ιστορίας μας. Στην παρουσίαση αυτή θα προεγγίσουμε έξι εμβληματικά σημεία, θεμέλια του πολιτισμού της περιοχής μας.
Αρχικά το Μυκηναϊκό νεκροταφείο στη Βούντενη περιλαμβάνει δεκάδες θαλαμωτούς τάφους και μας πληροφορεί για τον τρόπο ζωής και τις ταφικές συνήθειες της περιόδου. Στη συνέχεια θα επισκεφτούμε τη Μονή του Μεγάλου Σπηλαίου που είναι φημισμένη για την ανάγλυφη εικόνα της Παναγίας από κερί και μαστίχα. Αργότερα η περιήγησή μας ακολουθεί τα βήματα μέσα από τα βυζαντινά μοναστήρια της Μακελαριάς και του Γηροκομείου που χαρακτηρίζονται για την παλαιότητα, την ιδιαίτερη αρχιτεκτονική και τους θρύλους που τα ακολουθούν.
Στη συνέχεια περνάμε στον Ναό Αγίου Νικολάου στα Σπάτα, με τη θαυματουργή εικόνα που ελκύει το ενδιαφέρον πλήθους προσκυνητών. Τέλος θα μεταβούμε στον σύγχρονο (σχετικά) ναό του Αγίου Ανδρέα, που αποτελεί τον πολιούχο της πόλης μας και παράλληλα έναν από τους μεγαλύτερους ναούς των Βαλκανίων, σύμβολο της πίστης και του Χριστιανισμού.
Κλείνοντας την περιήγησή μας στους ιερούς τόπους της περιοχής μας, διαπιστώνουμε ότι η Πάτρα αποτελούσε και συνεχίζει να αποτελεί σταυροδρόμι πολιτισμού και πίστης.
218
Κορινθία: τόπος που γεννά ταξίδια -Μετακινήσεις ανθρώπων και ιστορίες ζωής στον χρόνο
Βλαχόπουλος Ιωάννης, Δαγρές Βασίλειος, Καζάκης Ματθαίος, Κάπης Ανδρέας, Καρύδης Μιχαήλ, Κατσίκης Δημήτριος, Κεναμέας Ιωάννης, Λούμπας Ανδρέας, Μαρκουλής Νικόλαος, Μπιρπανάγος Γεώργιος, Μωρακέα Βασιλική, Μωρακέας Γρηγόριος
Επιβλέπων/ ουσα: Μανούσακα Ευσταθία, Ε02
ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ ΑΤΣΟΓΛΟΥ
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η εργασία προσεγγίζει την Κορινθία ως τόπο διαρκών μετακινήσεων, εξόδου, απώλειας και επιστροφής, αναδεικνύοντας τη σχέση του ανθρώπου με τον τόπο του μέσα στον χρόνο. Αφετηρία αποτελεί η αρχαία εποχή, με τις αποικίες των Κορινθίων στη Μεσόγειο, ως μορφή οργανωμένης μετανάστευσης και πολιτισμικής εξάπλωσης. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη Μικρασιατική Καταστροφή, η οποία οδήγησε στον ξεριζωμό χιλιάδων ανθρώπων και στη δημιουργία του Συνοικισμού στην Κόρινθο, μεταβάλλοντας οριστικά τον κοινωνικό και πολεοδομικό της χάρτη.
Η αφήγηση συνεχίζεται με τη σταφιδική κρίση του τέλους του 19ου αιώνα και τις οικονομικές μετακινήσεις που προκάλεσε, καθώς και με τη μαζική μετανάστευση Κορινθίων κατά τις δεκαετίες του 1950 και του 1970. Παράλληλα, εξετάζεται το σύγχρονο φαινόμενο της φυγής Ελλήνων επιστημόνων στο εξωτερικό, αλλά και η εμπειρία των Ελλήνων παλιννοστούντων.
Μέσα από ιστορικές πηγές, προφορικές μαρτυρίες και μαθητικές εργασίες, η παρουσίαση αναδεικνύει την Κορινθία ως τόπο μνήμης, προσφυγιάς, μετακίνησης και διαρκούς αναδιαμόρφωσης της ταυτότητας.
219
Ο προσφυγικός οικισμός Περιθάλψεως μέσα από τα μάτια του δραμινού ποιητή Νίκου Κωνσταντινίδη
Κωνσταντούδη Μαρία, Τσίγγαρη Ελένη, Καρδαρά Κλειώ
Επιβλέποντες: Ευαγγελία Ριτζαλέου ΠΕ02, Γεώργιος Σκαπέτης ΠΕ86, Βασίλειος Σιββάς ΠΕ08
Καλλιτεχνικό Γυμνάσιο Δράμας
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Ο Νίκος Κωνσταντινίδης (1928-2017), ο μοναχικός αγαπημένος ποιητής της Δράμας, με προσφυγική καταγωγή από την Ανατολική Θράκη, εμπνεύσθηκε από την αγαπημένη του πόλη κι αφιέρωσε μεγάλο μέρος του έργου του σε αυτήν. Κάποια ποιήματά του αναφέρονται στον προσφυγικό οικισμό Περιθάλψεως στην πόλη της Δράμας, όπου και μεγάλωσε. Ο οικισμός αυτός αποτελούνταν από 300 μικρά σπίτια, και δημιουργήθηκε το 1925, για να στεγάσει πρόσφυγες από τον Πόντο και τη Μικρά Ασία, καθώς με τα αυξημένα κύματα προσφύγων στη Δράμα παρουσιάσθηκε μεγάλο στεγαστικό πρόβλημα. Απομεινάρια του οικισμού αυτού διατηρούνται μέχρι σήμερα και θυμίζουν σελίδες της τοπικής ιστορίες οι οποίες δεν πρέπει να ξεχαστούν. Σκοπός της εργασίας αυτής είναι να γνωρίσουν οι μαθητές/τριες συνεργατικά, μέσω της διερευνητικής, ανακαλυπτικής μάθησης, την τοπική ιστορία και μάλιστα μέσα από τα ποιήματα ενός λογοτέχνη του τόπου τους, στο πλαίσιο της διαθεματικότητας. Οι μαθητές/τριες αναζητούν το υλικό τους στη βιβλιογραφία, σε διαδικτυακές πηγές, όπως είναι οι πύλες ιστορικού περιεχομένου και ο τοπικός τύπος, ενώ παράλληλα επισκέπτονται τον συνοικισμό, φωτογραφίζουν και βιντεοσκοπούν.
220
Μπάμπιντεν, ένα δρώμενο του Δωδεκαήμερου στην Πετρούσα Δράμας
Αθανασιάδου Ευαγγελία, Τσακμάκης Κωνσταντίνος, Μανωλούδα Βασιλική
Επιβλέπουσα: Ευαγγελία Ριτζαλέου ΠΕ02, Γεώργιος Σκαπέτης ΠΕ86, Έλενα Γρίβα ΠΕ08
Καλλιτεχνικό Γυμνάσιο Δράμας
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Το Μπάμπιντεν είναι το παραδοσιακό δρώμενο της Πετρούσας Δράμας, της Κοινότητας η οποία φιλοξενεί το Καλλιτεχνικό γυμνάσιο Δράμας. Πραγματοποιείται κάθε χρόνο στις 6, 7 και 8 Ιανουαρίου. Κύριο σύμβολο του Μπάμπιντεν είναι η καμήλα, καρτερικό ζώο στις κακουχίες, η οποία επιδεικνύεται ως προπομπός στη μικρή αλλά και στη μεγάλη γύρα στο χωριό. Ακολουθούν οι Αράπηδες, κουδουνοφόροι, ντυμένοι με δέρματα ζώων, οι γκιλίγκες και οι παππούδες. Παντού ακούγεται το χαρακτηριστικό ηχόχρωμα της λύρας και του νταχαρέ. Μικροί και μεγάλοι γλεντούν χορεύοντας. Στόχος του δρώμενου δεν είναι μόνο η γονιμότητα, η καρποφορία και η καλοτυχία, αλλά οι κάτοικοι της Πετρούσας, χρόνια τώρα, μέσω του Μπάμπιντεν επιδιώκουν το δέσιμο των μελών της Κοινότητας, αυτό το «μαζί» και το «ανήκειν» που δένουν τους ανθρώπους σε στιγμές χαράς και ευθυμίας. Οι μαθητές/τριες βιωματικά, συνεργατικά, μέσω της ανακαλυπτικής μάθησης, με συνεντεύξεις και αναζήτηση υλικού σε διάφορες πηγές γνωρίζουν το δρώμενο (ετυμολογία, ρίζες, προετοιμασίες, τέλεση) και κατανοούν την τοπική παράδοση.
221
«Μύθοι της Αργολίδας: Από τον Ίναχο στον Περσέα»
Γκιτζίρη Μελαχρινή-Αναστασία, Γκρόσιου Ελένη-Ιωάννα, Ζάχου Νεφέλη-Μαρία, Ιζβίρα Εβελίνα, Καλομοίρη Παναγιώτα, Καρούτζου Παναγιώτα, Καχριμάνη Ιωάννα, Καχριμάνη Ιωάννα-Χρυσούλα, Μαγκλάρα Μαρία, Μπέτι Σιντορέλα, Ρούνη Κωνσταντίνα, Σκλαβούνου Μαρία-Αριάδνη, Σπανού Αικατερίνη, Τζιάρου Φωτεινή, Τσίχλη Μαρίνα
Επιβλέποντες εκπαιδευτικοί: Πόθου Αικατερίνη ΠΕ02/ΠΕ91.01 (συντονίστρια), Γκιόκα Αντιγόνη ΠΕ08 & Τσεκές Ανδρέας ΠΕ01
Καλλιτεχνικό Σχολείο Αργολίδας
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η εργασία μας με τίτλο «Μύθοι της Αργολίδας: Από τον Ίναχο στον Περσέα» στοχεύει στην εμβάθυνση των μαθητών/τριών στη μυθολογία της Αργολίδας και στη σύνδεσή της με την ιστορία, τον πολιτισμό και την τοπική ταυτότητα. Μελετάμε τους μύθους του Ίναχου και της Ιούς, του Δαναού και των Δαναΐδων, καθώς και του Περσέα και της Μέδουσας, αναδεικνύοντας τα ηθικά διδάγματα, τους συμβολισμούς και τις περιπέτειες των ηρώων. Η εργασία υλοποιείται με βιωματικές και συνεργατικές μεθόδους, όπως ομαδοσυνεργατικές δραστηριότητες, δημιουργική γραφή και εικαστικά εργαστήρια, όπου οι μαθητές/τριες αποτυπώνουν τις μεταμορφώσεις των ηρώων και ανασυνθέτουν τους μύθους με σύγχρονη ματιά. Επιπλέον, χρησιμοποιούμε χάρτες και φωτογραφικό υλικό για να κατανοήσουμε τα ταξίδια και τις περιοχές αναφοράς των μύθων. Η επίσκεψη στο Αρχαιολογικό Μουσείο Άργους και Μυκηνών και η συνεργασία με τοπικούς πολιτιστικούς φορείς ενισχύουν τη σύνδεση θεωρίας και πράξης. Μέσα από τη δημιουργικότητα, τη φαντασία και τη συνεργασία, η εργασία μας αναδεικνύει τη ζωντανή σχέση των μύθων με την πολιτιστική ταυτότητα της Αργολίδας και ενεργοποιεί την κριτική σκέψη και την καλλιτεχνική έκφραση των μαθητών/τριών.
222
Η Ζωή Στο Χωριό Κένταυρος Ξάνθης
ΙΣΜΑΗΛ-ΚΕΧΑΓΙΑ ΜΕΪΡΑ, ΚΑΛΕΝΤΖΗ ΕΝΣΑΡ, ΚΑΛΦΑ ΑΧΜΕΤ, ΚΙΣΣΑ ΑΡΝΤΑ, ΚΙΣΣΑ ΖΕΪΝΕΠ,ΚΟΥΡΟΥΤΖΗ ΑΛΙΕ, ΚΟΥΡΟΥΤΖΗ ΟΓΚΟΥΖΧΑΝ, ΜΟΛΛΑ-ΑΧΜΕΤ ΑΙΑΣ, ΜΟΛΛΑ-ΑΧΜΕΤ ΧΑΣΑΝ, ΜΟΥΕΖΗΝ ΣΑΦΑ, ΜΠΕΛΟΥΚ ΖΕΙΝΕΠ, ΝΤΑΓΚΑΛΑ ΕΡΔΕΜ, ΝΤΑΗ ΧΑΜΖΑ,ΝΤΕΛΗ-ΧΑΣΑΝ ΜΠΕΡΕΝ, ΝΤΙΠΣΙΖ ΕΣΗΛ, ΟΣΜΑΝ-ΚΕΧΑΓΙΑ ΖΕΙΝΕΠ, ΟΣΜΑΝ-ΚΕΧΑΓΙΑ ΤΖΕΜΑΛΗ,ΟΥΖΟΥΝ ΕΛΙΖΑΝ, ΠΑΛΑΖΛΗ ΣΑΛΗΧ, ΠΕΤΛΟ ΓΚΙΟΥΛΣΟΥΜ, ΣΑΓΗΡ ΧΟΥΣΕΙΝ, ΣΙΝΙΚΟΒΑΛΗ ΜΟΥΧΑΜΜΕΝΤ, ΤΣΙΤΑΚ ΜΕΔΙΧΑ, ΤΣΙΤΑΚ ΦΑΤΙΜΑ, ΧΟΤΣΙΚΑ ΕΛΙΦ και ΧΟΥΣΜΕΝ ΠΕΛΙΝ
ΣΝΤΟΝΙΣΤΕΣ: ΤΣΙΚΡΙΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΠΕ11, ΓΟΥΣΓΟΥΡΙΩΤΗ ΑΡΕΤΗ ΠΕ70, ΜΑΝΤΟΥΛΙΔΟΥ ΑΝΝΑ ΠΕ 70 ΕΑΕ, ΧΑΣΙΩΤΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΠΕ 70, ΠΕΠΟΝΙΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΠΕ70, ΠΑΠΑΜΙΧΑΗΛ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΕ70
ΜΕΙΟΝΟΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΕΝΤΑΥΡΟΥ
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Ο Κένταυρος Ξάνθης είναι το μεγαλύτερο πομακοχώρι της Ελλάδας, χτισμένο σε μια περιοχή με έντονη φυσική ομορφιά και βαθιά ριζωμένες παραδόσεις. Η ζωή στο χωριό χαρακτηρίζεται από απλότητα, συλλογικότητα και στενή σχέση με τη φύση. Οι κάτοικοι διατηρούν έναν παραδοσιακό τρόπο ζωής, βασισμένο κυρίως στη γεωργία, την κτηνοτροφία και τις οικογενειακές αξίες. Η καθημερινότητα είναι δεμένη με τις εποχές και τις αγροτικές εργασίες, ενώ η φιλοξενία και η αλληλεγγύη αποτελούν βασικά στοιχεία της τοπικής κοινωνίας.
Ιδιαίτερη σημασία έχουν τα έθιμα και οι παραδόσεις, τα οποία μεταδίδονται από γενιά σε γενιά. Οι κάτοικοι φορούν συχνά παραδοσιακές ενδυμασίες σε γιορτινές εκδηλώσεις, τιμώντας την πολιτιστική τους ταυτότητα. Τα τοπικά τραγούδια και οι χοροί αντικατοπτρίζουν την ιστορία και τις επιρροές της περιοχής. Ο Κένταυρος αποτελεί ζωντανό παράδειγμα ενός χωριού που, παρά τις αλλαγές του σύγχρονου κόσμου, διατηρεί με σεβασμό την πολιτιστική του κληρονομιά και τον παραδοσιακό τρόπο ζωής.
Βασικές Παραδόσεις και Χαρακτηριστικά:
Πομακική Ταυτότητα: Ο Κένταυρος είναι το μεγαλύτερο πομακοχώρι της Ελλάδας, διατηρώντας ισχυρά την πομακική κουλτούρα, τα έθιμα και τη γλώσσα.
Καπνός (Μπασμάς): Ιστορικά, η οικονομία του χωριού βασιζόταν στην καλλιέργεια καπνού, ιδιαίτερα της ποικιλίας "μπασμά", μια σημαντική παράδοση που επηρέασε τον τοπικό πολιτισμό.
Λαϊκός Πολιτισμός: Το Ίδρυμα Θρακικής Τέχνης και Παράδοσης αναδεικνύει τον λαϊκό πολιτισμό της περιοχής, που περιλαμβάνει μουσική, χορούς και χειροτεχνίες.
Παλιά Ονομασία: Η παλιά ονομασία του Κένταυρου (Κετενλήκ) και η ιστορία του ως οικισμού από την περίοδο της τουρκοκρατίας αποτελούν κομμάτι της πολιτιστικής του κληρονομιάς.
223
«Η Ζάκυνθος σείεται»
Αναστάσιος Μεϊντάνης, Δημήτριος Μπάστας, Μαρία-Γεωργία Μυλωνά, Αλέξανδρος Παπαδάκης, Θεοδώρα Πόπορη, Ιωάννης Ποταμίτης, Αναστάσιος Ρόκκος, Αναστασία Σιάσιου, Χαράλαμπος Λουκίσας, Αλέντα Τάφα, Ειρήνη Τσαούση, Διονύσιος Τσερεγκούνης
Επιβλέπων/ ουσα: Ταραμάνη Λαζαρία, ΠΕ02
Μουσικό Σχολείο Ζακύνθου «Παύλος Καρρέρ»
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η εργασία μας προσεγγίζει την προσεισμική και μετασεισμική ιστορία της Ζακύνθου μέσα από την αρχιτεκτονική, την κοινωνιολογική και την ιστορική ανάγνωση συγκεκριμένων κτιρίων που διασώζουν τη μνήμη και αποτυπώνουν τη μετεξέλιξη του αστικού ιστού του νησιού. Η μελέτη επικεντρώνεται σε κτίρια που αποτελούν ενδεικτικά παραδείγματα τόσο της προσεισμικής αστικής ταυτότητας όσο και της μετασεισμικής ανασυγκρότησης, ιδίως μετά τον καταστροφικό σεισμό του 1953.
Σκοπός μας είναι να αναδείξουμε πώς το κτισμένο περιβάλλον λειτουργεί ως φορέας συλλογικής μνήμης και πώς οι φυσικές καταστροφές επηρεάζουν την κοινωνική δομή, την πολεοδομική οργάνωση και την πολιτιστική συνέχεια ενός τόπου. Μέσα από επιτόπια παρατήρηση, ανάλυση ιστορικών πηγών και χαρτογράφηση της αστικής εξέλιξης, προσεγγίζουμε κτίρια που δεν αποτελούν απλώς στατικά αρχιτεκτονικά σύνολα, αλλά ζωντανές αφηγήσεις της ιστορίας, της ανθεκτικότητας και της κοινωνικής ταυτότητας της Ζακύνθου.
Η εργασία εντάσσεται στον ευρύτερο προβληματισμό για τη διαχείριση της πολιτισμικής κληρονομιάς σε σεισμογενείς περιοχές και επιδιώκει να θέσει ερωτήματα σχετικά με την ισορροπία ανάμεσα στη διατήρηση της ιστορικής μνήμης και τις ανάγκες αστικής ανάπτυξης. Παράλληλα, φωτίζει την κοινωνική σημασία της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς και το πώς η μορφή και η λειτουργία των κτιρίων αποτυπώνουν ευρύτερες αλλαγές στην τοπική κοινωνία και οικονομία, πριν και μετά τα τραυματικά γεγονότα.
224
Ο τόπος μας (η Ήπειρος ή η Ελλάδα γενικότερα), όπως αποτυπώνεται μέσα από τη μουσική, εικαστική και φωτογραφική ‘σύλληψη’ των μαθητών, με εφόρμηση τους στίχους του ποιήματος Πατρίδα του Λ. Μαβίλη
Βαρέλη Αγάπη, Βλάχου Σπυριδούλα, Κόκορης Στρατής, Κατσιάμπουλα Φαίδρα, Κόκκαλη Κυριακή, Μορέττι-Σιόμπολα Ιζαμπέλλα, Μπαλντούμα Λήδα, Μπόλου Αντωνέττα, Παπαδημητρίου Ναταλία, Σαρηγιαννίδη Ηλέκτρα, Χαλκιάς Αναστάσιος.
Επιβλέπων/ουσα: Ιωάννα Γιάγκα. (ΠΕ02)
Μουσικό Σχολείο Ιωαννίνων «Νικόλαος Δούμπας»
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Το Μουσικό Σχολείο Ιωαννίνων «Νικόλαος Δούμπας» θα αφιερώσει τον φετινό Διαγωνισμό Ζωγραφικής και Φωτογραφίας, που διοργανώνει επί τέσσερα συναπτά έτη, στον ποιητή Λορέντζο Μαβίλη, ο οποίος θυσίασε τη ζωή του πολεμώντας στο Δρίσκο (28 Νοεμβρίου 1912) για την απελευθέρωση των Ιωαννίνων. Με αφορμή, λοιπόν, τους στίχους του ποιήματός του Πατρίδα, οι μαθητές που θα συμμετέχουν στον διαγωνισμό καλούνται να αποτυπώσουν τις σκέψεις και τα συναισθήματά τους σχετικά με το πώς οι ίδιοι αντιλαμβάνονται την έννοια της Πατρίδας στις πρωτότυπες προσωπικές δημιουργίες τους ή στα φωτογραφικά στιγμιότυπα που έχουν επιλέξει να μας παρουσιάσουν. Το πρόγραμμά μας, λοιπόν, θα παρουσιάσει τα έργα, ζωγραφικής και φωτογραφίας, που θα διακριθούν στον παραπάνω διαγωνισμό, τα οποία θα συνοδεύονται από μια σύντομη αναφορά στην ιστορική και λογοτεχνική φυσιογνωμία του Λορέντζου Μαβίλη, όπως αυτή σκιαγραφείται τόσο μέσα από το ποιητικό του έργο όσο και από την ενεργό δράση του στα ιστορικά γεγονότα που έλαβαν χώρα εκείνη την περίοδο στην ευρύτερη περιοχή της Ηπείρου. Το παραπάνω μέρος θα πλαισιώνεται επίσης από στίχους-αποσπάσματα του ποιητικού έργου του Λορέντζου Μαβίλη, από αναφορές ιστορικών, περιηγητών ή και απλών πολιτών που θα παρουσιάζουν με ενάργεια και παραστατικότητα τις συνθήκες που επικρατούσαν τότε στα Γιάννενα, καθώς και από μουσικά ακούσματα της πλούσιας ηπειρώτικης παράδοσης, μεγάλο μέρος της οποίας εμπνέεται από τους αγώνες των κατοίκων της Ηπείρου για την αποτίναξη του τουρκικού ζυγού.
225
Οι τραγουδιστάδες της μωραΐτικης παράδοσης: Χρήστος Πανούτσος και οικογένεια Αγγελή Βέρρα
Το σύνολο των μαθητών/-τριών του Μουσικού Παραδοσιακού Συνόλου του Μουσικού Σχολείου Πάτρας – 55 μαθητές/-τριες
Επιβλέπουσα: Δρ. Μαρία Ανδρ. Σπυροπούλου ΠΕ91.01 & ΠΕ02
Συμμετέχουσες/-οντες εκπαιδευτικοί: Ελένη Καλή ΠΕ02, Θεώνη Ανδριοπούλου ΠΕ 79.01, Δημήτριος Γαλάνης ΠΕ 79.01, Άγγελος Σταθόπουλος ΠΕ 79.01, Μαρίνα Τσορτανίδου ΠΕ 79.01
Μουσικό Σχολείο Πάτρας
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η παρούσα εργασία, με τίτλο «Οι τραγουδιστάδες της μωραΐτικης παράδοσης: Χρήστος Πανούτσος και οικογένεια Αγγελή Βέρρα», εντάσσεται στο πλαίσιο της μελέτης και βιωματικής προσέγγισης της μωραΐτικης παραδοσιακής μουσικής από μαθητές/τριες δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Αντικείμενό της αποτελεί η διερεύνηση ιστορικών πηγών, μουσικών στοιχείων και παρτιτούρων, καθώς και αρχειακού υλικού, που σχετίζεται με το επιλεγμένο ρεπερτόριο, με παράλληλη εστίαση στην τραγουδιστική και οργανική απόδοση των τραγουδιών.
Οι μαθητές/τριες εξοικειώνονται με την ιστορία και τη θεωρία της ελληνικής παραδοσιακής μουσικής μέσα από βιβλιογραφική επισκόπηση έγκυρων επιστημονικών έργων και κατανοούν τον ρόλο των τοπικών τραγουδιστάδων στη διαμόρφωση και διάδοση της μωραΐτικης μουσικής ταυτότητας. Παράλληλα, διδάσκονται επιτελεστικούς τρόπους ερμηνείας του συγκεκριμένου ρεπερτορίου, τόσο σε οργανικό όσο και σε φωνητικό/τραγουδιστικό επίπεδο, δίνοντας έμφαση σε ζητήματα ύφους, ρυθμικής αγωγής και φωνητικής εκφοράς.
Η σύνδεση θεωρίας και πράξης αναδεικνύεται μέσα από τη δυναμική λειτουργία του δημιουργικού σχολείου, καθώς οι μαθητές του Παραδοσιακού Συνόλου του σχολείου μας ερμηνεύουν αντιπροσωπευτικά τραγούδια της μωραΐτικης παράδοσης. Με τον τρόπο αυτό, η εργασία συμβάλλει ουσιαστικά στη βιωματική μάθηση, στην καλλιέργεια μουσικής συνείδησης και στη διατήρηση της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς.
Τα αποτελέσματα αναμένεται να αναδείξουν βιωματικά τη συσχέτιση θεωρίας και πράξης μέσα από τη δυναμική λειτουργία του βιωματικού σχολείου και συγκεκριμένα την ερμηνεία ανάλογων τραγουδιών από το σύνολο των μαθητών του Παραδοσιακού Συνόλου του Μουσικού Σχολείου Πάτρας.
226
“Ομιλείτε ελληνικά!”: Γλωσσική μελέτη σε τοπικές διαλέκτους και ιδιώματα της Δωδεκανήσου
Βασιλάκης Παναγιώτης, Κουντούρης Αναστάσιος, Μαλωίνα Γαλάτεια, Χατζηαποστόλου Ειρήνη, Χριστοφή Αρετή-Κυρά
Επιβλέπουσες Καθηγήτριες: Ανθούλα Κολιάδη - Τηλιακού (ΠΕ79.01), Άννα Σαντορινιού (ΠΕ79.01), Χριστίνα Πολίτη (ΠΕ02)
Μουσικό Σχολείο Ρόδου
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Τα τοπικά ιδιώματα και οι ντοπιολαλιές αποτελούν βασικά στοιχεία της ιστορίας και της πολιτισμικής ταυτότητας κάθε τόπου, τα οποία με την πάροδο του χρόνου τείνουν να εξαφανιστούν. Η Δωδεκάνησος, ως ακριτική νησιωτική περιοχή με έντονη ιστορική και πολιτισμική διαδρομή, παρουσιάζει ιδιαίτερο γλωσσικό πλούτο που διαφοροποιείται, όχι μόνο από νησί σε νησί, αλλά και από χωριό σε χωριό. Στόχος της παρούσας εργασίας είναι η διερεύνηση της γλωσσικής ποικιλομορφίας συγκεκριμένων δωδεκανησιακών ντοπιολαλιών (Αρχαγγέλου Ρόδου και Σύμης), με σκοπό την ανάδειξη της σημασίας της διατήρησης της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς και την ενθάρρυνση της χρήσης των τοπικών διαλέκτων από τους νέους. Η έρευνα υλοποιείται α) μέσω βιωματικών και διερευνητικών δραστηριοτήτων, όπως συνεντεύξεις με ηλικιωμένους, συλλογή προφορικών μαρτυριών, μελέτη τοπικών κειμένων, καταγραφή καθημερινών εκφράσεων, πρόσκληση ομιλητών (συγγραφέων και επιστημόνων που έχουν μελετήσει αυτά τα φαινόμενα) και β) μέσω ερωτηματολογίου σε μαθητές της Β΄ Γυμνασίου που έχει ως σκοπό να διερευνήσει τη χρήση ιδιωμάτων από τους ίδιους τους μαθητές στο οικογενειακό και κοινωνικό τους περιβάλλον. Τα αποτελέσματα της μελέτης, σε συνδυασμό με μαθητικές θεατρικές δημιουργίες, αναμένεται να αναδείξουν τον πλούτο και τη ζωντάνια της τοπικής γλωσσικής κληρονομιάς, να ενισχύσουν τη γλωσσική ευαισθητοποίηση των μαθητών
και να καλλιεργήσουν τον σεβασμό της γλωσσικής ποικιλομορφίας στην μαθητική κοινότητα.
227
Το Μουσουλμανικό Ιεροσπουδαστήριο Κομοτηνής. Παρελθόν, παρόν και μέλλον.
Ομέρ Αϊσενούρ, Ρετζέπ Χουσεΐν Ραμπιά, Ταρακτσή Χαρούν, Χότζα Μπεράτ
Επιβλέπουσα: Δρόσου Όλγα ΠΕ02 & ΠΕ86
Μουσουλμανικό Ιεροσπουδαστήριο Κομοτηνής
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η παρούσα εργασία εξετάζει το Μουσουλμανικό Ιεροσπουδαστήριο Κομοτηνής ως έναν θεσμικά κατοχυρωμένο εκπαιδευτικό φορέα με μακρά ιστορική παρουσία στη Θράκη, εστιάζοντας στη διαχρονική του εξέλιξη, στον ρόλο του στο παρόν και στις μελλοντικές του προοπτικές. Στο πρώτο μέρος, αναλύεται η ιστορική διαδρομή του Ιεροσπουδαστηρίου μέσα στο μεταβαλλόμενο κοινωνικό και εκπαιδευτικό πλαίσιο της περιοχής, αναδεικνύοντας τη σημασία του για τη θεολογική, πολιτισμική και εκπαιδευτική παρουσία της μουσουλμανικής μειονότητας της Θράκης.
Στη συνέχεια, διερευνάται η πολιτισμική προσφορά του Μουσουλμανικού Ιεροσπουδαστηρίου στη Ροδόπη, ως φορέα αναπαραγωγής πολιτισμικών αξιών, γλωσσικών παραδόσεων και συλλογικής μνήμης, αλλά και ως χώρου διαμεσολάβησης μεταξύ διαφορετικών πολιτισμικών και θρησκευτικών ταυτοτήτων. Παράλληλα, αναλύεται η θεολογική του συμβολή μέσω της παροχής συστηματικής ισλαμικής εκπαίδευσης, η οποία στοχεύει στη διαμόρφωση θρησκευτικών λειτουργών και στελεχών με επιστημονική κατάρτιση και κοινωνική ευαισθησία.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον ρόλο του Ιεροσπουδαστηρίου ως δημόσιας εκπαιδευτικής δομής ενταγμένης στο δημόσιο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα, η οποία συμβάλλει στην προώθηση της εκπαιδευτικής ισότητας, της κοινωνικής ένταξης και του σεβασμού της θρησκευτικής και πολιτισμικής ετερότητας. Μέσα από αυτή τη λειτουργία, ο θεσμός αναδεικνύεται ως παράγοντας ενίσχυσης της κοινωνικής συνοχής και εξέλιξης στην περιοχή της Ροδόπης.
Τέλος, η εργασία προσεγγίζει το Μουσουλμανικό Ιεροσπουδαστήριο Κομοτηνής υπό το πρίσμα των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, ιδίως του Στόχου 4 (Ποιοτική Εκπαίδευση) και του Στόχου 10 (Μείωση των Ανισοτήτων) αναδεικνύοντας τη συμβολή του θεσμού στη δημιουργία συμπεριληπτικών εκπαιδευτικών πρακτικών, στη διαπολιτισμική συνδιαλλαγή και στη θεσμική σταθερότητα σε ένα πολυπολιτισμικό κοινωνικό περιβάλλον.
228
Πάμε Μουσείο;
Γεράκη Βασιλική, Δεκαρίστου Ναυσικά, Κιλιπόζογλου Κωνσταντίνα, Κόλκα Μαρία, Λεβεντούδης Βασίλειος, Ντιγκμπασάνη Πηνελόπη, Παπαβασιλείου Σόνια, Παπαδοπούλου Σοφία, Παυλίδης Μάριος, Πειστικού Φανή, Πετρίδης Εμμανουήλ, Σαραφείδη Σοφία, Σταυρούσης Απόστολος
Επιβλέποντες: Αλεξάνδρου Χριστίνα ΠΕ02, Αραμπατζής Γεώργιος ΠΕ86, Καλέα Βασιλική ΠΕ02, Σταυρούσης Δημήτρης ΠΕ02
Πειραματικό Γενικό Λύκειο Πανεπιστημίου Μακεδονίας
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Ένα Μουσείο πολύ σημαντικό για την ιστορία της Θεσσαλονίκης είναι το Μουσείο Βαλκανικών Πολέμων ΤΟΨΙΝ. Εδώ εγκαταστάθηκε το στρατηγείο του Ελληνικού Στρατού από τις 24 έως τις 26 Οκτωβρίου του 1912 και στους χώρους του έγιναν οι διαπραγματεύσεις μεταξύ του Έλληνα Αρχιστράτηγου διαδόχου Κωνσταντίνου και του Χασάν Ταχσίν Πασά, του Τούρκου διοικητή της Θεσσαλονίκης, που οδήγησαν στην τελική παράδοση της Θεσσαλονίκης στους Έλληνες. Στους χώρους του φιλοξενούνται πολεμικά κειμήλια των βαλκανικών πολέμων, στρατιωτικές στολές Ελλήνων αξιωματικών, πιστόλια και περίστροφα του ελληνικού στρατού, μετάλλια πολεμιστών, τουρκικά, σερβικά και ρουμανικά πολεμικά κειμήλια, πίνακες, έπιπλα και οικιακά σκεύη της κατοικίας από την περίοδο των βαλκανικών πολέμων Το κτίριο του Μουσείου κτίστηκε το 1905 ως εξοχική κατοικία του Ιταλοεβραίου Γιάκο Μοδιάνο, που ανήκε σε μια από τις ισχυρότερες οικογένειες της Θεσσαλονίκης. Το Μουσείο Μακεδονικού Αγώνα, που εγκαινιάστηκε το 1982, στεγάζεται στο παλιό Γενικό Προξενείο της Ελλάδος σε ένα νεοκλασικό κτίριο σχεδιασμένο από τον αρχιτέκτονα Έρνστ Τσίλερ (1893). Το θρυλικό αυτό κτίριο της οδού Προξένου Κορομηλά ξεχωρίζει στο κέντρο της πόλης, μάρτυρας ενός σφριγηλού παρελθόντος, αλλά και δημιουργικού μέλλοντος. Στο χώρο αυτό γράφτηκαν πολλές σελίδες της εθνικής μας διαδρομής, αλλά και πολλές μικρές προσωπικές αφηγήσεις.
229
Λαογραφικές όψεις των Αχαρνών: παραδόσεις, έθιμα και βιωμένες μνήμες
Γκούβα Φωτεινή, Ηλιάδη Αθηνά, Μπουμπουρίδου Όλγα, Ναβροζίδου Ελένη-Άννα, Σιδηροπούλου Βαλεντίνα, Σκολαρίκη Δήμητρα, Συμεωνίδου Ελένη, Τσιτιρίδη Τατιάνα, Φώτου Αλεξάνδρα
Επιβλέποντες και επιβλέπουσες: Διακουμοπούλου Αθηνά, ΠΕ02, Παπαρά Ελένη, ΠΕ02, Ρέβη Ανδριάνα, ΠΕ02, Σοροβέλης Χρήστος, ΠΕ02
Πειραματικό Γυμνάσιο Διαπολιτισμικής Εκπαίδευσης Αχαρνών
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Στο πλαίσιο της παρούσας εργασίας συνελέγησαν και καταγράφηκαν από τις μαθήτριες και τους μαθητές του σχολείου μας προφορικές μαρτυρίες κατοίκων των Αχαρνών ποντιακής καταγωγής (Ρωσοπόντιοι), με στόχο τη διερεύνηση του τόπου προέλευσής τους και της κοινωνικής τους εξέλιξης στην περιοχή. Παράλληλα, πραγματοποιήθηκε έρευνα σε τοπικά αρχεία, βιβλιοθήκες και ιδιωτικές συλλογές, από όπου συγκεντρώθηκε πλούσιο υλικό, όπως φωτογραφίες, έγγραφα και αντικείμενα της καθημερινής ζωής. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην καταγραφή και παρουσίαση τοπικών εθίμων, γιορτών και παραδοσιακών πρακτικών που διατηρούνται έως σήμερα και αποτελούν ζωντανά στοιχεία της πολιτιστικής ταυτότητας της κοινότητας. Επιπρόσθετα, δημιουργήθηκε οπτικοακουστική παρουσίαση, με σκοπό την ανάδειξη παραδοσιακών ποντιακών εκθεμάτων που συνθέτουν τον ιδιωτικό και πολιτισμικό βίο της περιοχής. Σκοπός της εργασίας είναι η ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς των Ρωσοποντίων στις Αχαρνές, καθώς και η καλλιέργεια της ιστορικής μνήμης και της διαπολιτισμικής συνείδησης των μαθητριών και των μαθητών.
230
Ένα κτήριο αφηγείται την ιστορία του
Κωνσταντινίδου Στυλιανή, Παντελίδου Μαρία-Άννα
Γακοπούλου Κωνσταντίνα (ΠΕ02), Τσανίδης Γεώργιος (ΠΕ83)
Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Μακεδονίας
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Είμαι η Βίλα Μπιάνκα και βρίσκομαι στη Θεσσαλονίκη εδώ και πάνω από έναν αιώνα, παρακολουθώντας την πόλη να αλλάζει γύρω μου. Γεννήθηκα στις αρχές του 20ού αιώνα, όταν με έχτισαν για να στεγάσω τα όνειρα και την καθημερινότητα μιας εύπορης οικογένειας. Τα δωμάτιά μου άκουσαν γέλια, μουσικές και συζητήσεις σε πολλές γλώσσες, καθώς η Θεσσαλονίκη ήταν πάντα μια πόλη πολυπολιτισμική.
Με τα χρόνια γνώρισα χαρές αλλά και δύσκολες στιγμές. Πόλεμοι πέρασαν από μπροστά μου, ζευγάρια χωρίστηκαν, οικογένειες χάθηκαν, άνθρωποι έφυγαν βιαστικά και δεν γύρισαν ποτέ πίσω. Κάποιες φορές ένιωσα μοναξιά, γιατί εγκαταλείφθηκα από τους ιδιοκτήτες μου και η φθορά άρχισε να με αγγίζει.
Όμως η πόλη δεν με ξέχασε. Με φρόντισαν, με αναστήλωσαν και μου έδωσαν ξανά ζωή. Σήμερα ανοίγω τις πόρτες μου σε επισκέπτες στεγάζοντας τη Δημοτική Πινακοθήκη Θεσσαλονίκης και φιλοξενώντας δράσεις τέχνης και πολιτισμού. Δεν είμαι απλώς ένα παλιό σπίτι· είμαι μια ζωντανή μαρτυρία της ιστορίας της Θεσσαλονίκης, που άντεξε στον χρόνο και συνεχίζει να αφηγείται την ιστορία της σε όποιον θέλει να την ακούσει.
231
«Κάστρο του Ρίου: Ένα ζωντανό μνημείο στη σκιά της Γέφυρας.»
Αθανασοπούλου Μαρία, Γαλανοπούλου Σταματία, Λεονταρίτης Γεώργιος, Μαγκανάρης Καλλιγέρης Παναγιώτης, Παπαρόδη Νικόλ, Σύψας Γεώργιος
Επιβλέπουσες: Κούνα Ελένη Κωνσταντίνα, ΠΕ78 Ποταμιάνου Θεανώ, ΠΕ02 Βαζούρα Γκίντα, ΠΕ79
Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η παρούσα μαθητική εργασία έχει ως θέμα το Κάστρο του Ρίου, ένα από τα σημαντικότερα ιστορικά μνημεία της Αχαΐας και διαχρονικό σύμβολο της περιοχής. Στόχος της εργασίας είναι οι μαθητές να γνωρίσουν την ιστορική πορεία του κάστρου, τη στρατηγική του σημασία και τον ρόλο που διαδραμάτισε στην προστασία και τον έλεγχο του στενού Ρίου–Αντιρρίου από την αρχαιότητα έως τους νεότερους χρόνους. Μέσα από τη μελέτη ιστορικών πηγών, χαρτών, εικόνων και επιτόπιας παρατήρησης, οι μαθητές διερεύνησαν τις διαφορετικές ιστορικές περιόδους του μνημείου, από την οθωμανική του ίδρυση έως τη χρήση του στη σύγχρονη εποχή. Παράλληλα, η εργασία εξετάζει την αρχιτεκτονική του κάστρου, τα τείχη, τους προμαχώνες και τη θέση του στο φυσικό και ανθρωπογενές τοπίο, αναδεικνύοντας τη σχέση του μνημείου με τη θάλασσα και τη Γέφυρα Ρίου–Αντιρρίου, που δεσπόζει σήμερα στο ίδιο σημείο. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο Κάστρο του Ρίου ως «ζωντανό μνημείο», το οποίο εξακολουθεί να αποτελεί μέρος της καθημερινής ζωής και της πολιτιστικής ταυτότητας της περιοχής. Η παρουσίαση στο μαθητικό συνέδριο φιλοδοξεί να αναδείξει το Κάστρο του Ρίου ως ένα μνημείο που συνδέει το παρελθόν με το παρόν και αποτελεί πολύτιμο στοιχείο της τοπικής ιστορίας.
232
Οι δρόμοι του κρασιού στην Αχαΐα
Α. Αυγουστινιάτου, Κ. Βασιλειάδη, Ι. Δρακάτου, Ν. Θεοδωροπούλου, Γ. Ιωάννου, Φ. Κουβέλα, Η. Μουρτάς, Μ. Φραγκάκη, Λ. Χαλκιοπούλου
Επιβλέπουσα: Μαρία Καραθάνου, ΠΕ02
Πειραματικό Γυμνάσιο Παν/μίου Πατρών
ΠερίληψηΗ Αχαΐα αποτελεί μία από τις αρχαιότερες αμπελουργικές περιοχές της Ελλάδας, με συνεχή σχέση με το κρασί από τη μυκηναϊκή εποχή έως σήμερα. Αρχαιολογικά ευρήματα από τη μυκηναϊκή νεκρόπολη της Βούντενης, όπως αγγεία και πίθοι, μαρτυρούν την παραγωγή, αποθήκευση και τελετουργική χρήση του οίνου ήδη από τη 2η χιλιετία π.Χ. Κατά την κλασική και ελληνιστική περίοδο, και ιδιαίτερα στη ρωμαϊκή εποχή, η Πάτρα αναδείχθηκε σε σημαντικό λιμάνι εξαγωγής κρασιού προς την Ιταλία και τη Δύση, δημιουργώντας θαλάσσιους εμπορικούς δρόμους που μπορούν να θεωρηθούν οι πρώτοι «δρόμοι του κρασιού». Η συνέχεια της αμπελουργικής παράδοσης αποτυπώνεται έως σήμερα σε τοπικές ποικιλίες όπως ο Ροδίτης, η Μαυροδάφνη Πατρών και το Μαύρο Καλαβρύτων. Παράλληλα, το κρασί κατέχει σημαντική θέση και στη λογοτεχνία: από τον Ησίοδο και τον Ανακρέοντα έως τον Πλάτωνα και τον Οράτιο, ο οίνος εμφανίζεται ως σύμβολο μέτρου, φιλοξενίας και πολιτισμού. Η μελέτη του κρασιού συνδέει την αρχαιολογία και την ιστορία με τη χημεία, μέσω της ζύμωσης και της σύστασης του οίνου, αναδεικνύοντάς το ως προϊόν επιστήμης και πολιτισμικής ταυτότητας της Αχαΐας.
233
Στο Μετόχι Αχαΐας, εκεί όπου συναντιούνται η Καλόγρια και η Στροφιλιά
Γιατρά Εβελίνα, Γιώτα Διαμαντοπούλου, Κωνσταντίνα Βασίλειου
Πλώτα Δέσποινα ΠΕ03, Τομαρά Γεωργία ΠΕ04.01, Χιωτέλης Ιωάννης ΠΕ04.01
Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η παρούσα εργασία εξετάζει τη φυσική, οικολογική και πολιτιστική σημασία της περιοχής του Μετοχίου Αχαΐας, όπου η παραλία της Καλόγριας και το δάσος της Στροφιλιάς συνθέτουν ένα μοναδικό και ιδιαίτερα σημαντικό οικοσύστημα. Αρχικά παρουσιάζονται τα γεωγραφικά χαρακτηριστικά της περιοχής, οι υγρότοποι, οι αμμόλοφοι και η πλούσια βιοποικιλότητα, με αναφορά σε φυτικά και ζωικά είδη που φιλοξενούνται εκεί. Στη συνέχεια, αναδεικνύεται ο ρόλος του χωριού Μετοχίου και η καθημερινή ζωή των κατοίκων, οι οποίοι διατηρούν παραδοσιακές δραστηριότητες που συνδέονται άμεσα με το φυσικό περιβάλλον. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην κτηνοτροφία, κυρίως στην εκτροφή αγελάδων, καθώς και στο βιβάρι με τα ψάρια, τα οποία αποτελούν χαρακτηριστικά παραδείγματα βιώσιμης αξιοποίησης των φυσικών πόρων. Τέλος, η εργασία τονίζει την ανάγκη προστασίας και αειφόρου διαχείρισης της περιοχής, ώστε να διατηρηθεί ο φυσικός και πολιτισμικός πλούτος της για τις επόμενες γενιές.
234
Κωδικο-περιηγήσεις στην Πάτρα
Αναστασία Ντότσικα, Βασίλειος Ζαφειρόπουλος, Γεώργιος Γαλετάκης, Γεώργιος Καλογερόπουλος, Γεώργιος Παπαχριστόπουλος, Γεώργιος Σταυρόπουλος, Γεώργιος Νικόλας, Γεώργιος Νταβλούρος, Δημήτρης Περουκίδης, Αδαμάντιος Λούδαρος, Άριστος Μανωλόπουλος, Μιχαέλα Αλκμήνη Δελασούδα, Νικόλαος Αρέθας, Αθανάσιος Παπανικολάου, Νικόλαος Περγάντης, Γεώργιος Λεονταρίτης, Μαγκανάρης Καλλίγερής Παναγιώτης
Εκπαιδευτικοί: Πανάγου Μαρία και Σταυρόπουλος Πέτρος
Περίληψη
Η παρούσα εργασία παρουσιάζει μια εκπαιδευτική δράση STEM που υλοποιήθηκε στο Πειραματικό Γυμνάσιο του Πανεπιστημίου Πατρών και εστιάζει στη διαθεματική αξιοποίηση της Εκπαιδευτικής Ρομποτικής και του προγραμματισμού κινητών εφαρμογών για την ανάπτυξη δεξιοτήτων υπολογιστικής σκέψης. Η δράση σχεδιάστηκε με στόχο την ενίσχυση της αλγοριθμικής σκέψης, της επίλυσης προβλημάτων και της συνεργατικής μάθησης, μέσα από την εμπλοκή των μαθητών σε αυθεντικά και παιγνιώδη μαθησιακά σενάρια.
Στο πλαίσιο της δράσης, οι μαθητές προγραμματίζουν ένα ρομπότ LEGO Mindstorms EV3, αξιοποιώντας τα ενσωματωμένα κουμπιά πλοήγησης, ώστε να κινείται βηματικά πάνω σε ένα προκαθορισμένο πλέγμα (grid). Κάθε κελί του πλέγματος αντιστοιχεί σε έναν συγκεκριμένο χώρο, ενώ επιλεγμένα σημεία αναπαριστούν γνωστά αξιοθέατα της πόλης της Πάτρας. Οι μαθητές καλούνται να οδηγήσουν το ρομπότ από την αφετηρία στο κελί-στόχο, εφαρμόζοντας βασικές δομές προγραμματισμού.
Το σημείο-στόχος επιλέγεται τυχαία μέσω μιας εφαρμογής για κινητές συσκευές, την οποία οι μαθητές σχεδίασαν και υλοποίησαν με το περιβάλλον AppInventor. Η εφαρμογή επιλέγει τυχαία ένα από τα διαθέσιμα αξιοθέατα της Πάτρας και προβάλλει συνοπτικές πληροφορίες ιστορικού και πολιτιστικού χαρακτήρα. Με τον τρόπο αυτό, επιτυγχάνεται η σύνδεση της Πληροφορικής με στοιχεία τοπικής ιστορίας και γεωγραφίας, ενισχύοντας τη διαθεματική διάσταση της δράσης.
Η παιδαγωγική προσέγγιση βασίζεται στις αρχές της διερευνητικής και κατασκευαστικής μάθησης, καθώς οι μαθητές σχεδιάζουν, υλοποιούν, δοκιμάζουν και βελτιώνουν τις λύσεις τους μέσα από επαναληπτικές διαδικασίες.
235
Γεύσεις από την Αρχαγγελίτικη κουζίνα
Δημητριάδη Στυλιανή-Ιφιγένεια, Μαρκοπούλου Αικατερίνη-Βασιλική, Νικηταρά Ηλέκτρα, Παρδαλός Κωνσταντίνος, Πλίτση Ευαγγελία
Επιβλέπουσα: Καλαμίδα Φωτεινή ΠΕ06
Πειραματικό Γυμνάσιο Ρόδου Πανεπιστημίου Αιγαίου
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Σκοπός της εργασίας είναι η παρουσίαση της παραδοσιακής κουζίνας του χωριού Αρχαγγέλου της Ρόδου, μέσα από τις αυθεντικές γεύσεις που δημιουργήθηκαν και διατηρούνται στο πέρασμα του χρόνου από τους κατοίκους του χωριού. Η εργασία μας εστιάζει στις συνταγές που συνδέονται με την καθημερινή ζωή, τις γιορτές, τα έθιμα και τις κοινωνικές στιγμές της τοπικής κοινότητας, αναδεικνύοντας τη σχέση της διατροφής με την ιστορία και την ταυτότητα του τόπου. Ο Αρχάγγελος αποτελεί ένα χωριό με έντονη πολιτιστική παράδοση, όπου η μαγειρική τέχνη μεταδίδεται προφορικά από γενιά σε γενιά, κυρίως μέσα από την οικογένεια. Οι συνταγές βασίζονται σε απλά, τοπικά υλικά και αντικατοπτρίζουν τον τρόπο ζωής, τις αξίες και τις συνήθειες των κατοίκων. Μέσα από τη μελέτη και καταγραφή αυτών των γεύσεων, οι μαθητές/τριες διερευνούν τη σημασία της παραδοσιακής κουζίνας ως στοιχείο πολιτιστικής κληρονομιάς και κατανοούν πώς η διατροφή συνδέεται με τη μνήμη, τη συλλογικότητα και τη συνέχεια της τοπικής ιστορίας. Για την συλλογή του υλικού της εργασίας συνεργάστηκαν πέντε μαθητές/τριες της Α΄ Γυμνασίου οι οποίοι/ες ανέλαβαν να συγκεντρώσουν πληροφορίες αλλά και φωτογραφικό υλικό από διάφορες γεύσεις της Αρχαγγελίτικης κουζίνας.
236
Το Ροδίτικο Αλογάκι/Πόνυ
Δημητριάδη Στυλιανή-Ιφιγένεια, Μαρκοπούλου Αικατερίνη-Βασιλική, Νικηταρά Ηλέκτρα, Παρδαλός Κωνσταντίνος, Πλίτση Ευαγγελία
Επιβλέπουσα: Καλαμίδα Φωτεινή ΠΕ06
Πειραματικό Γυμνάσιο Ρόδου Πανεπιστημίου Αιγαίου
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Σκοπός της εργασίας είναι να παρουσιαστεί το Ροδίτικο Αλογάκι/Πόνυ, μια σπάνια και μοναδική φυλή μικρόσωμων αλόγων που αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς της Ρόδου. Στην εργασία θα μελετήσουμε την ιστορία, τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και τη φυσική εξέλιξη αυτών των αλόγων, τα οποία ξεχωρίζουν γιατί το μικρό τους μέγεθος είναι αποτέλεσμα φυσικής προσαρμογής και όχι ανθρώπινης παρέμβασης. Θα δείξουμε πώς χρησιμοποιούνταν παραδοσιακά στις αγροτικές εργασίες και στην καθημερινή ζωή των Ροδίων και πώς η ραγδαία μείωση του πληθυσμού τους οδήγησε στην ανάγκη για προστασία και διάσωση. Έμφαση θα δοθεί στη δράση του Συλλόγου Προστασίας του Μικρόσωμου Αλόγου της Ρόδου “Φαέθων” στον Αρχάγγελο. Από το 2001, ο Σύλλογος συγκεντρώνει, περιθάλπει και διατηρεί τα τελευταία δείγματα της φυλής σε σύγχρονες εγκαταστάσεις, τηρεί γενεαλογικό αρχείο και προωθεί προγράμματα ελεγχόμενης αναπαραγωγής, με στόχο τη διαφύλαξη και ευαισθητοποίηση της τοπικής κοινωνίας και των νέων. Επιπρόσθετα, θα γίνει αναφορά σε στοιχεία για το περιβάλλον διαβίωσης και την κοινωνική αξία της προστασίας αυτής της απειλούμενης φυλής, μέσα από παρατήρηση, συλλογή δεδομένων και εκπαιδευτικές επισκέψεις. Για την συλλογή του υλικού της εργασίας συνεργάστηκαν πέντε μαθητές/τριες της Α΄ Γυμνασίου οι οποίοι/ες ανέλαβαν να συγκεντρώσουν πληροφορίες αλλά και φωτογραφικό υλικό για το Ροδίτικο Αλογάκι/Πόνυ.
237
Τα περίφημα κεραμικά της Ρόδου στον Αρχάγγελο
Δημητριάδη Στυλιανή-Ιφιγένεια, Μαρκοπούλου Αικατερίνη-Βασιλική, Νικηταρά Ηλέκτρα, Παρδαλός Κωνσταντίνος, Πλίτση Ευαγγελία
Επιβλέπουσα: Καλαμίδα Φωτεινή ΠΕ06
Πειραματικό Γυμνάσιο Ρόδου Πανεπιστημίου Αιγαίου
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Σκοπός της εργασίας είναι η παρουσίαση της παράδοσης και της μοναδικής καλλιτεχνικής αξίας των περίφημων κεραμικών της Ρόδου, όπως αυτά αναπτύχθηκαν και διατηρούνται στο χωριό Αρχάγγελος. Ο Αρχάγγελος της Ρόδου αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους τόπους παραδοσιακής αγγειοπλαστικής στο νησί, με μακρά ιστορία στη δημιουργία χειροποίητων κεραμικών που συνδέονται άμεσα με την καθημερινή ζωή, τα έθιμα και την πολιτιστική ταυτότητα των κατοίκων. Στην εργασία θα ασχοληθούμε με την ιστορική εξέλιξη της κεραμικής τέχνης στην περιοχή, τα χαρακτηριστικά μοτίβα, τα χρώματα και τα σχήματα που καθιστούν τα αρχαγγελίτικα κεραμικά ξεχωριστά. Επίσης, θα παρουσιαστεί η παραδοσιακή διαδικασία κατασκευής τους, από την επιλογή του πηλού έως το ψήσιμο και τη διακόσμηση. Τέλος, θα αναδειχθεί ο ρόλος των κεραμικών του Αρχαγγέλου στη διατήρηση της τοπικής πολιτιστικής κληρονομιάς, καθώς και η συμβολή τους στην τοπική οικονομία και τον τουρισμό της Ρόδου. Μέσα από τη συγκεκριμένη εργασία, οι μαθητές/τριες έρχονται σε επαφή με την τοπική ιστορία και την παραδοσιακή τέχνη, καλλιεργώντας τον σεβασμό και την αγάπη για την πολιτιστική κληρονομιά του τόπου τους. Για την συλλογή του υλικού της εργασίας συνεργάστηκαν πέντε μαθητές/τριες της Α΄ Γυμνασίου οι οποίοι/ες ανέλαβαν να συγκεντρώσουν πληροφορίες αλλά και φωτογραφικό υλικό για τα κεραμικά στον Αρχάγγελο της Ρόδου.
238
Ανακαλύπτοντας την τοπική ιστορία γύρω από το Πειραματικό του Δελμούζου
Χρυσούλα Αθανασιάδου, Μάρκος Αγγίδης Χόλλαντ, Αχιλλέας Κωνσταντίνος Αλεξιάδης, Θωμάς Βασιλειάδης, Σταύρος Βασιλειάδης, Μάριος Δαβίδ Δεληνικόπουλος, Μαρία Καφένια Δούμπα, Ελισσάβετ Ζωίδη, Αναστασία Ησαΐα, Δημήτρης Ιωακειμίδης, Ίωνας Καραπαναγιωτίδης, Βαλέρια Καστίδη, Χάρης Κούγιας, Αντώνης Λουκάς Λογοθέτης, Μαριάννα Μελίσση, Όλγα Μπάμπουρα, Κυριακή Ντάλκου, Δημήτρης Ντάτζης, Μαρίνα Παγιούλα, Νικολέτα Ράντου, Δημήτρης Σαλμανλής, Ευρυδίκη Τσαρτσάλη
Αναστασία Λάιου ΠΕ70, Μαρία Βαρυπάτη ΠΕ71
Πειραματικό Σχολείο Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης - Δημοτικό
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Στην παρούσα εργασία οι μαθητές και οι μαθήτριες της Α΄τάξης του Πειραματικού Σχολείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης προσεγγίζουν βιωματικά την ιστορία της γειτονιάς τους. Μέσα από έναν ιστορικό περίπατο σε δρόμους, πλατείες και μνημεία που περιβάλλουν το σχολικό συγκρότημα —όπως την Πλατεία Παιδαγωγών, την Πλατεία Μακεδονομάχων, τον Ι.Ν. Αγίου Δημητρίου και τον Ι.Ν. Παναγίας Αχειροποιήτου — τα παιδιά μετατρέπονται σε μικρούς ερευνητές και περιηγητές της πόλης τους.
Στο ολιγόλεπτο βίντεο που θα παρακολουθήσετε οι μαθητές αναλαμβάνουν τον ρόλο του αφηγητή και ξεναγού. Με την παρουσίαση μαγνητοσκοπημένων πλάνων από τα μνημεία συνοδευόμενων από τις αφηγήσεις των μαθητών, η τοπική ιστορία ζωντανεύει μέσα από τη δική τους ματιά. Η εργασία εμπλουτίζεται με μια διαδραστική πλατφόρμα που λειτουργεί ως «Ψηφιακό Μουσείο». Σε αυτήν είναι συγκεντρωμένες όλες οι πληροφορίες που συνέλεξαν οι μαθητές από την περιήγησή τους στα ιστορικά μνημεία της γειτονιάς τους, καθώς και το πολυμεσικό υλικό (ψηφιακά βιβλία, τραγούδια και εικαστικά έργα) που παρήγαγαν.
Στόχος της προσπάθειας είναι η καλλιέργεια της ιστορικής συνείδησης και της πολιτιστικής ταυτότητας, η προώθηση της συνεργασίας και η ανάπτυξη δεξιοτήτων εξωστρέφειας μέσα από τη διάχυση του έργου στην εκπαιδευτική κοινότητα και την τοπική κοινωνία.
239
«Τι θυμάται η πόλη μας; Ερευνούμε τα μνημεία της Φλώρινας»
Αγγελοπούλου Ελένη, Αλεξιάδου Νεφέλη, Γεωργιάδου Βασιλική, Δημάκη Μιχαέλα, Μάγγου Αγγελική, Μάρκου Φανή, Μοριχοβίτου Νεφέλη, Μορφιαδάκη Εμμανουηλία, Ντίτουρας Ηλίας, Παπαπούλιας Αλέξανδρος, Τάνου Μυρτώ, Τζώτζης Γεώργιος, Φωτιάδης Άγγελος, Χατζηστεφάνου Ελένη, Χρύσανθος Ιωάννης, Ψάλτη Μαρία
Επιβλέποντες: Αμαραντίδου Κυριακή ΠΕ70, Σεχίδης Κωνσταντίνος ΠΕ70
Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Φλώρινας
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Οι μαθητές και οι μαθήτριες της Στ΄ τάξης του Πειραματικού Δημοτικού Σχολείου Φλώρινας συμμετέχουμε σε μια βιωματική ερευνητική δράση που εστιάζει στην τοπική ιστορία και στη δημόσια μνήμη της πόλης. Αξιοποιώντας την ψηφιακή εφαρμογή «Δημόσια μνημεία της Φλώρινας: μαθητεία στην τοπική ιστορία»
( https://www.learn4change.gr/onlineapps/florina-dimosia-mnimeia/ ), εξερευνούμε το σύνολο των δημόσιων μνημείων της Φλώρινας και εργαζόμαστε σε τέσσερις ερευνητικές ομάδες, καθεμιά από τις οποίες διερευνά ένα διαφορετικό ιστορικό ερώτημα.
Μελετούμε τους τύπους των μνημείων και τις μορφές αναπαράστασης, τις έμφυλες διαστάσεις της δημόσιας μνήμης, τις επιλογές τοποθέτησης των μνημείων στον αστικό χώρο, καθώς και τη χρονολόγησή τους, τα ιστορικά γεγονότα που αναδεικνύονται και τους δημιουργούς που τα φιλοτέχνησαν. Η ψηφιακή διερεύνηση συμπληρώνεται από επιτόπιες επισκέψεις σε επιλεγμένα μνημεία, όπου παρατηρούμε και καταγράφουμε στοιχεία του αστικού περιβάλλοντος, όπως ο χώρος τοποθέτησης, ο φωτισμός, η καθαριότητα και η κατάσταση διατήρησης των μνημείων.
Μέσα από διαδικασίες παρατήρησης, σύγκρισης, ταξινόμησης και ερμηνείας, κατανοούμε ότι τα μνημεία δεν αποτελούν ουδέτερες καταγραφές του παρελθόντος, αλλά φορείς νοημάτων και αξιών που συνδέουν το παρελθόν με το παρόν. Το πρότζεκτ συνδυάζει ψηφιακή διερεύνηση και συνεργατική ανάλυση, ενθαρρύνοντάς μας να αναστοχαστούμε κριτικά πάνω στο πώς η πόλη μας θυμάται, τι επιλέγει να αναδείξει και ποιες ιστορικές αφηγήσεις κυριαρχούν στον δημόσιο χώρο.
240
«Ομιλούντα» μνημεία στο κέντρο της Αθήνας
Συμμετέχουν στη δράση οι μαθητές και οι μαθήτριες του Ομίλου Δημιουργικής Γραφής και Φιλαναγνωσίας
Δημητράκος Πέτρος, Γούση Μαρία, Ζωγόπουλος Ευάγγελος, Ιωαννίδη Γεωργία
Κοσόγλου Ζωή Αναστασία, Κορδολαίμη Γεωργία, Κουλέρης Νικόλαος, Κουρσάρης Χρήστος Κωνσταντίνος, Μαυρίκος Ιωάννης, Πανάγου Άννα, Παπαδάκου Ναταλία
Πατρικιάδη Αριάδνη, Σίνη Γεωργία, Στέφου Βασιλική Κρυσταλλία, Τσιρούκης Αχιλλέας, Τσομπάι Ιλιάννα, Φατσέα Μυρτώ
Επιβλέπουσα: Καμινιώτη Μετάξω -Αγαπούλα (ΠΕ02)
Συμμετέχει: Κωτσικοπούλου Μαρία (ΠΕ02)
Πειραματικό Σχολείο Πανεπιστημίου Αθηνών
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Το Πειραματικό Σχολείο Πανεπιστημίου Αθηνών, που στεγάζεται στην οδό Σκουφά 43 στο κέντρο της Αθήνας, βρίσκεται σε μια γειτονιά με έντονο ιστορικό και πολιτιστικό αποτύπωμα. Στο πλαίσιο δράσεων του Ομίλου Δημιουργικής Γραφής, επιλέχθηκαν δύο εμβληματικά κτήρια της περιοχής με ιδιαίτερη ιστορική, πνευματική και συναισθηματική αξία για τη σχολική κοινότητα. Απέναντι από το σχολείο, στην οδό Σκουφά 34, δεσπόζει ο Ναός του Αγίου Διονυσίου του Αρεοπαγίτου, πολιούχου των Αθηνών, με τη χαρακτηριστική αρχιτεκτονική του, τον ζωγραφικό διάκοσμο του Βασιλείου και τη διαχρονική πνευματική του παρουσία. Σε μικρή απόσταση, στην οδό Δημοκρίτου 7, βρίσκεται το Λύκειον των Ελληνίδων, σωματείο μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, που ιδρύθηκε το 1911 από την Καλλιρρόη Παρρέν, πρωτοπόρο του φεμινιστικού κινήματος και του εθελοντισμού στην Ελλάδα. Μέσα από έρευνα αρχείων, μελέτη μαρτυριών και συνεντεύξεις με ανθρώπους που υπηρετούν και στηρίζουν το έργο τους μέχρι σήμερα, τα δύο κτήρια «αποκτούν φωνή» και αφηγούνται την ιστορία τους σε μια πολυμεσική παρουσίαση.
241
Ταξιδευτές του χρόνου: ιστορίες υλικής και άυλης κληρονομιάς από τη Θεσσαλονίκη
Αγγίσταλη Αικατερίνη, Ακριτίδου Παυλίνα, Αμπαρτζάκη Χρυσούλα Δήμητρα, Ανδρόνη Αναστασία – Ραφαηλία, Ανδρόνης Θεόδωρος, Αντωνάκη Ελένη, Ασαμπάνογλου Μυρτώ, Γεωργιάδη Ελένη, Ζδούμπας Ιωάννης – Ρωμανός, Ηρακλείδης Ριντ Αλκίνοος Τζακ, Θάνος Φίλιππος, Θεοδωρίδης Νικόλαος, Καραγιαννίδης Δημήτριος, Καρακώστας Απόστολος, Καρασαββίδου Ραφαηλία-Ευγενία, Κολτσάκη Ελεωνόρα Κυβέλη, Κουλούρη Θεοφιλία, Κυραλέου Χριστίνα, Μάστορα Ελεωνόρα Δέσποινα, Μελιξετιάν Ναταλία, Μουρατίδης Λεωνίδας, Νούνης Ελευθέριος, Νταλκίτσης Κωνσταντίνος, Παπαδόπουλος Φώτης, Σταμάτης Σταμάτιος Χαριζάνης, Χαρίσης Παύλος
Κάλτσου Στέλλα Μαρία, ΠΕ 02
Πειραματικό Σχολείο Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Στο πλαίσιο του προγράμματος που ανέλαβε η τάξη μας για την τοπική ιστορία της Θεσσαλονίκης είχαμε την ευκαιρία να τη γνωρίσουμε όχι μόνο ως πόλη που κατοικούμε, αλλά ως πόλη που θυμάται και αφηγείται την ιστορία της. Μέσα από βιωματικές δράσεις, επισκέψεις πεδίου, συνεντεύξεις με μέλη της οικογένειας, φωτογραφικές αποστολές και ψηφιακές εφαρμογές μελετήσαμε τη διάκριση της υλικής και άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς της UNESCO και αναλάβαμε μία πληθώρα ρόλων, από ξεναγούς μέχρι δημοσιογράφους και ερευνητές του παρελθόντος. Στόχος μας η εξερεύνηση μνημείων, ιστορικών γεγονότων και προφορικών μαρτυριών που διαμόρφωσαν την ταυτότητα της πόλης. Για τις ανάγκες της δράσης «Οι Φύλακες του Χρόνου της Θεσσαλονίκης» χωριστήκαμε σε ομάδες και μελετήσαμε πέντε διαφορετικές ιστορικές περιόδους (αρχαία και ρωμαϊκή, βυζαντινή, οθωμανική, νεότερη και σύγχρονη). Ερευνήσαμε πηγές στο διαδίκτυο και σε βιβλία, επισκεφθήκαμε μνημεία, τα φωτογραφίσαμε και δημιουργήσαμε «Κάρτες Μνημείων». Στη συνέχεια επιλέξαμε πρόσωπα της πόλης και ζωντανέψαμε τη φωνή τους μέσα από ημερολόγια, επιστολές, μονολόγους και podcasts. Έτσι καταλάβαμε ότι η ιστορία δεν είναι μόνο ημερομηνίες, αλλά εμπειρίες, μνήμες και επιλογές ανθρώπων. Στο συνέδριο παρουσιάζουμε τις αφηγήσεις μας και τις διαδρομές μας στην πόλη ως νέοι φύλακες της μνήμης της Θεσσαλονίκης.
242
Ιστορικός Περίπατος Στη Βυζαντινή Θεσσαλονίκη (Μία ψηφιακή περιήγηση στα βυζαντινά μνημεία του ιστορικού κέντρου της πόλης)
Κοκαρίδα Μελίνα - Χρυσαφένια, Μάντσε Νικόλας, Μπαζμπάνη Μελίνα – Κυριακή, Μπασματζόγλου Κωνσταντίνα, Μπούκη Ελισάβετ, Μωραϊτίδου Δήμητρα, Νασίκα Ελένη, Παντελίδης Δημήτρης, Παντελίδης Χρήστος, Παντελίδης Σωκράτης, Παπαοικονόμου Γεώργιος, Παππάς Νικόλαος – Ραφαήλ, Πελίτη Πασχαλίνα – Μαρία, Πελίτης Ιωάννης, Πράσινος Ιωάννης – Παναγιώτης, Πράσινος Μάριος, Πράσινος Νικόλαος, Ρέμπας Μάρκος, Ρίζος Χαράλαμπος, Συμεών Χρυσάνθη – Δήμητρα, Σφίτη Αναστασία, Τερζοπούλου Μαρία, Τζόλλας Μιχαήλ, Χαλιαμπάλια Ζωή – Βασιλική, Χατζηεμμανουήλ Χριστίνα - Ιωάννα, Ψούχλος Κωνασταντίνος.
Συντονίστρια Καθηγήτρια: Μαρία Παλιαχάνη -ΠΕ02
Πειραματικό Σχολείο Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Πρωταρχικος και κύριος στόχος της δράσης μας υπήρξε η γνωριμία και εξοικείωση των μαθητών/τριων με το βυζαντινό παρελθόν της πόλης μας. Τα βυζαντινά μνημεία της πόλης, αντιπροσωπευτικά όλων των περιόδων της βυζαντινής εποχής (παλαιοχριστιανικά, βυζαντινά και μεταβυζαντινά), διάσπαρτα σε όλο το ιστορικό κέντρο και εντός των τειχών της μακραίωνης πόλης, διατηρούνται μέχρι σήμερα τόσο ως χώροι λατρείας όσο και ως τοπόσημα ιστορικού και αρχαιολογικού ενδιαφέροντος. Κρυμμένα συχνά ανάμεσα σε νεώτερα αντιαισθητικά οικοδομήματα και άναρχη δόμηση επιβάλλονται με τη χάρη, τον όγκο και την αισθητική του αρχιτεκτονικού τους ρυθμού προσπαθώντας να γεφυρώσουν το χάσμα ανάμεσα στο παλιό και το σύγχρονο και να αποτελέσουν οργανικό κομμάτι της σύγχρονης πόλης.
Μέσα από τον ψηφιακό χάρτη του ιστορικού κέντρου της πόλης, στον οποίο έχουν αποτυπωθεί όλα τα μνημεία, έχουμε τη δυνατότητα να ξεναγηθούμε στην πόλη, να γνωρίσουμε την ιστορία των μνημείων της, μέσα από τις πληροφορίες που μας παρέχει (και μάλιστα σε 4 γλώσσες,) και τις εικόνες, παλαιότερες και σύγχρονες, να εξοικειωθούμε με το ιστορικό παρελθόν και να το εντάξουμε με σεβασμό στο παρόν και στο μέλλον.
243
Η ρομαντική Κηφισιά (1830-1950): τοπίο φυσικού κάλλους και προορισμός εκλεπτυσμένης αναψυχής
Ανωγιάτης Δημήτριος, Βασιλείου Αλεξάνδρα, Βλαχούλη Αγάπη, Γράψας Νικόλαος, Δουβής Σαράντης, Ζαμάνη Αναστασία, Ζήλος Αλέξανδρος, Θεοδωροπούλου Αθανασία, Καραπάνος Στέφανος, Καραπιπέρη Σοφία, Λιούλης Χρήστος, Μαντά Κωνσταντίνα, Μαραβελάκη Αρετή, Μπαμπάνα Ζωή, Μπλάνα Βασιλική, Νικολοζάκη Μελίνα, Παπαδόπουλος Χρήστος, Πετσετάκης Μιχάλης, Σιμοπούλου Ελένη, Στατήρη Κωνσταντίνα, Τζέλλας Αχιλλέας, Τσακωνάκη Διονυσία, Τσουτσαίος Θεόδωρος
Επιβλέπουσες: Δημοπούλου Βαρβάρα, ΠΕ02, Σιδερή Χριστίνα, ΠΕ02
Πρότυπο Γενικό Λύκειο Αναβρύτων
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Στην εργασία μας παρουσιάζονται δύο βασικοί πόλοι, το φυσικό κάλλος και η πολιτιστική ταυτότητα της περιοχής της Κηφισιάς, εστιάζοντας στην ανάδειξή της ως τόπου αναψυχής – ή και κατοικίας – για τα ανώτερα κοινωνικά στρώματα. Οι δύο αυτοί πόλοι αποκτούν ιστορική διάσταση στο χρονικό πλαίσιο της περιόδου 1830-1950, συγχρόνως όμως εξετάζονται και από την άποψη της συν-διαμόρφωσης του ρομαντικού χαρακτήρα της περιοχής. Ως εκ τούτου, τμήμα του περιεχομένου της εργασίας αποτελεί η μελέτη του περιβάλλοντος, τόσο του φυσικού όσο και του αρχιτεκτονικού, ως στοιχείου της τοπικής ιστορίας.
Συγκεκριμένα, εξετάζεται ο τρόπος διαμόρφωσης της ιδιαίτερης φυσιογνωμίας της Κηφισιάς από την ανακήρυξη του ανεξάρτητου ελληνικού κράτους (1830) μέχρι τα μέσα του 20ού αιώνα (1950 περίπου), οπότε η τουριστική ανάπτυξη των παραλιακών περιοχών συρρίκνωσε την επισκεψιμότητα της περιοχής. Τα χαρακτηριστικά του φυσικού περιβάλλοντος (άφθονη και πυκνή βλάστηση, τρεχούμενα νερά) και οι κλιματολογικές συνθήκες (θερμοκρασίες αισθητά χαμηλότερες σε σύγκριση με τις περισσότερες περιοχές του λεκανοπεδίου της Αττικής) συσχετίζονται με τον χαρακτήρα προαστίου αναψυχής που προσέλαβε η Κηφισιά κατά τη σύγχρονη περίοδο. Παράλληλα, αξιολογείται η συμβολή των παραπάνω γνωρισμάτων στην προσέλκυση επισκεπτών συγκεκριμένης κοινωνικής και οικονομικής διαστρωμάτωσης, πολλοί από τους οποίους – όπως λ.χ. ο Παύλος Μελάς και η οικογένειά του – διαδραμάτισαν σημαντικό ρόλο στη νεοελληνική ιστορία – και στη διαμόρφωση της ατμόσφαιρας «αριστοκρατικότητας» που αποπνέει ακόμη και σήμερα η περιοχή. Η κοινωνική και οικονομική προέλευση των κατοίκων και των επισκεπτών της Κηφισιάς αποτυπώνεται, άλλωστε, και στην αρχιτεκτονική του οικισμού, στην οποία ανιχνεύονται πολιτισμικές επιδράσεις από τη Δύση (γερμανικός ρομαντικός ρυθμός), είτε πρόκειται για κατοικίες ανωνύμων και επωνύμων είτε για ξενοδοχεία και δημόσια κτήρια του 19ου και των αρχών του 20ού αιώνα που σώζονται μέχρι σήμερα. Η άρρηκτη σχέση, επομένως, ανάμεσα στο φυσικό περιβάλλον, την ιστορία, την αρχιτεκτονική και τον πολιτισμό αιτιολογεί τον χαρακτηρισμό «του ρομαντικού προαστίου» που αποδίδεται στην Κηφισιά από τους ιστορικούς.
244
«Το Διαβατήριο» του Πρότυπου ΓΕΛ της Βαρβακείου Σχολής: «Ζητείται Ελπίς»
Παναγιώτα Ζαφείρη, Αθηνά Καρυώτη-Χατζή, Μάριος Κιόκου, Μαρίλια Κονδυλογιάννη, Έλλη Μπούντρη, Ειρήνη Σταυρογιάννη, Νιόβη Τόλια
Επιβλέπουσες: Γεωργία Κορομηλά (ΠΕ02), Χριστιάνα-Άρτεμις Ροζάκη (ΠΕ02)
Πρότυπο Γενικό Λύκειο Βαρβακείου Σχολής
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Όταν ο Α. Σαμαράκης πέρναγε την πόρτα του Βαρβακείου, απάντησε δειλά στον προβληματισμένο για τους βαθμούς του από το προηγούμενο σχολείο γυμνασιάρχη «Θα προσπαθήσω, κύριε Γυμνασιάρχα». Τελειώνοντας το Γυμνάσιο, ο συνταξιούχος πια γυμνασιάρχης τού είπε «Συγχαρητήρια για τις επιτυχίες σου Αντώνη. Με διέψευσες, μπράβο». Σε μια εποχή που δεν ευνοεί την προβολή προτύπων και συχνά δυσκολευόμαστε να εντοπίσουμε «οδοδείκτες» για την προσωπική, επαγγελματική και κοινωνική μας πορεία, θεωρήσαμε ότι το σημαντικότερο είναι να μη χάσουμε την ελπίδα μας και να αντλήσουμε από σημαντικές προσωπικότητες του «τόπου» μας ιδέες και συναισθήματα που θα αποτελέσουν το «διαβατήριο» για τον κόσμο που θέλουμε να ζήσουμε. Αποφασίσαμε, λοιπόν, να μελετήσουμε το έργο και την κοινωνική προσφορά του Αντώνη Σαμαράκη (1919-2003), ενός λογοτέχνη που υπηρέτησε με τα γραπτά του κείμενα τον ανθρωπισμό και συνδέεται με το Βαρβάκειο, τον δικό μας «τόπο». Στόχος της παρούσας εργασίας είναι να μελετήσει το έργο και την προσωπικότητά του μέσα από τα κείμενα και τις συνεντεύξεις του και να παρουσιάσει τους άξονες της κοσμοθεωρίας του και τον τρόπο με τους οποίους θα μπορούσαν να αποτελέσουν έμπνευση για τη σύγχρονη συλλογική σκέψη. Όπως είπε στο τέλος ο γυμνασιάρχης στον Α. Σαμαράκη, «… δεν πρέπει να ξεχνάτε ότι μία τάξη σχολείου, μία ομάδα, ένας λαός, δεν προχωρούν με μονάδες, αλλά συλλογικά, να ανεβαίνει το επίπεδο όλων».
245
Γιάννης Τσαρούχης: Ζωγράφος, αφηγηματοποιός, εμπνευστής
Νέστορας Τζιμπιμπάκης, Γρηγορία Σώχου, Μαρία Βιρβίλη, Πηνελόπη Ηλιοπούλου, Παύλος Μπαλαδήμας,Πηνελόπη Αλιφραγκή, Αναστάσιος Σταθόπουλος, Γιώργος Τσοτσορός , Μαρριέττα Χαραλαμποπούλου, Κατερίνα Σφακιανού , Μάγου Παυλίνα,
Βεντούρη Ελένη(ΠΕ02), Ανοικτομάτη Νικολαΐδα (ΠΕ04), Λαζαράκος Κωνσταντίνος (ΠΕ02), Κουτσούκου Σοφία (ΠΕ04)
Ζάννειο Πρότυπο Γενικό Λύκειο Πειραιά
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Ο Γιάννης Τσαρούχης έγραψε το 1990 , ότι γύρευε ένα ενστικτώδες τέλειο γιατί το να ψάχνουμε το καλό είναι καλύτερο από το καλό. Με αυτό το ερέθισμα στη σκέψη των μαθητών μας, επιχειρούμε αρχικά να ντύσουμε πίνακες του Τσαρούχη , όπως η «Πλατεία Αλεξάνδρας» και οι «ναύτες» του με τις «Φωνές της Θάλασσας» και να αποδώσουμε κινησιολογικά το λόγο. Με τη βοήθεια του κειμένου του, «Νυν και αεί», οι μαθητές/τριες μας σκιτσογραφούν χρησιμοποιώντας τις δεξιότητες τους για να εμπλουτίσουν τον αφηγηματοποιό και φυσικά όλα αυτά στο πλαίσιο μιας έμπνευσης, που βασίζεται σε έναν πειραιώτη άνθρωπο του πνεύματος , ο οποίος είπε για τον Πειραιά, το γενέθλιο τόπο του, ότι «έχει χρώμα χρυσό και αργυρό».
246
Η τέχνη και ο τόπος: μουσική και κινηματογράφος στην πειραιώτικη τοπογραφία
Βελιβασάκης Μιχαήλ, Βόρδου Στυλιανή, Γεωργάκη Μαγδαληνή, Γονίδης Φίλιππας, Γούναρη Μαρία, Γράψας Έκτορας, Γρίσπος Παναγιώτης, Δημητράκος Μιχαλάκος Ορέστης, Καλοκέντης Κωνσταντίνος, Καραπάνου Νεφέλη
Επιβλέπουσες: Αδάμου Θεοδώρα ΠΕ02, Καλλίτση Μαρία ΠΕ02, Πιτρόπου Αικατερίνη ΠΕ02
Πρότυπο ΓΕΛ Ιωνιδείου Σχολής Πειραιά
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η παρούσα μαθητική εργασία εντάσσεται στο Μαθητικό Συνέδριο Τοπικής Ιστορίας «Έλα να σου μιλήσω για τον τόπο μου» και προσεγγίζει τον Πειραιά ως χώρο ιστορικής μνήμης και καλλιτεχνικής έμπνευσης. Μέσα από διαθεματική και βιωματική μεθοδολογία, οι μαθητές του Λυκείου διερευνούν τραγούδια και κινηματογραφικές ταινίες που εμπνεύστηκαν από την πόλη ή γυρίστηκαν σε εμβληματικές γειτονιές της, αναλύοντας το κοινωνικό και πολιτισμικό τους πλαίσιο. Έτσι θα ανακαλύψουν ότι οι γειτονιές, οι άνθρωποι και το λιμάνι του Πειραιά αποτέλεσαν πηγή έμπνευσης για πολλές γενιές δημιουργών. Τα ρεμπέτικα και τα λαϊκά τραγούδια, καθώς και το οσκαρικό τραγούδι του Χατζιδάκι, αποδεικνύουν ότι ο Πειραιάς έχει χαραχθεί ανεξίτηλα στη μουσική ιστορία της πατρίδας μας, αποτυπώνοντας εμπειρίες, όνειρα και δυσκολίες που διαμόρφωσαν την ταυτότητα του ελληνικού λαϊκού τραγουδιού. Επιπλέον, με τη χρήση φωτογραφιών, μαρτυριών και χαρτών, οι μαθητές θα συνδέσουν τη μουσική με τον αστικό χώρο και, συγκρίνοντάς τη με σύγχρονα μουσικά είδη, θα κατανοήσουν τη διαχρονική της αξία. Οι επιμέρους ερευνητικές εργασίες θα συντεθούν δημιουργικά σε μια ταινία-ντοκιμαντέρ, όπου η σύγχρονη μαθητική ματιά συνομιλεί με το παρελθόν, καλλιεργώντας την ιστορική σκέψη, την κριτική προσέγγιση και τη δημιουργική έκφραση.
247
«Το Δημοτικό θέατρο του Πειραιά: ένα στολίδι στην καρδιά του μεγάλου λιμανιού»
Αγγελή Βαρβάρα, Αλεξάκης Πέτρος, Βανέστε Μαρία – Ζωή, Γρηγόρη Ευφημία, Διονυσόπουλος Διονύσιος, Καραγρώργου Αργυρώ, Κελεπούρη Γεωργία, Κοσμίδης Αλέξενδρος, Μανιάς Γαβριήλ, Μαριόλη Θεοδώρα – Μιχαηλία, Μπάλλα Βασιλική – Ειρήνη, Μπαναγής Γεώργιος, Μύαρη Σταματία, Ξανθοπούλου Ελευθερία, Χατζημανωλάκη Ελισάβετ, Χιονίδη Άρτεμις
Συντονιστές εκπαιδευτικοί: Δεληγιάννη Αρτεμησία (ΠΕ02), Αρέτου Γεωργία (ΠΕ02), Χέλμη Παρασκευή (ΠΕ02)
ΠΡΟΤΥΠΟ ΓΕΛ ΙΩΝΙΔΕΙΟΥ ΣΧΟΛΗΣ ΠΕΙΡΑΙΑ
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Το Δημοτικό Θέατρο του Πειραιά αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μνημεία του νεότερου ελληνικού πολιτισμού. Θεωρείται σύμβολο αστικής ανάπτυξης και πνευματικής ζωής, συνδέεται άρρηκτα με την ταυτότητα της πόλης του Πειραιά και τη διαχρονική της σχέση με το εμπόριο, τη ναυτιλία και τον πολιτισμό. Στην παρούσα εργασία παρουσιάζεται η ιστορία της ίδρυσής του, τα βασικά στοιχεία της νεοκλασικής αρχιτεκτονικής του, καθώς και οι σημαντικοί σταθμοί της λειτουργίας του μέσα στον χρόνο, όπως η φιλοξενία των προσφύγων μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή, με έμφαση στις περιόδους ακμής, παρακμής και αναγέννησής του. Μέσα από τη φωτογραφική αποτύπωση του κτηρίου εξωτερικά, αλλά και των εσωτερικών του χώρων παρουσιάζεται η σύγχρονη αισθητική του ταυτότητα και η ξεχωριστή ατμόσφαιρα που δημιουργεί. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στον ρόλο του θεάτρου ως χώρου καλλιτεχνικής έκφρασης, κοινωνικής συνοχής και εκπαιδευτικής δράσης, τόσο στο παρελθόν όσο και σήμερα. Μέσα από τη μελέτη αυτή αναδεικνύεται η αξία της πολιτιστικής κληρονομιάς και η ανάγκη διατήρησης και αξιοποίησής της, ώστε ιστορικά μνημεία, όπως το Δημοτικό Θέατρο Πειραιά να συνεχίσουν να αποτελούν ζωντανά κύτταρα πολιτισμού για τις επόμενες γενιές.
248
Η ΝΑΥΠΗΓΙΚΗ ΤΕΧΝΗ ΤΗΣ ΛΕΣΒΟΥ ΤΑ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ΚΑΡΝΑΓΙΑ ΚΑΙ Η ΕΚΦΡΑΣΗ ΤΗΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟ ΧΟΡΟ ΜΠΑΛΟ ΤΗΣ ΛΕΣΒΟΥ
Γεωργία Γιαννάκη, Ζήση Αικατερίνη-Ταξιαρχούλα, Καδή Αναστασία, Καμαρού Βασιλική, Κλαδίτη Κλεοπάτρα, Μαθιέλλη Μελίνα, Μαργαρίτη Δήμητρα, Ματαρά Μαρία, Παπαδάκη Ελευθερία-Ιωάννα, Ροΐδη Στυλιανή, Χαλβατζή Ραφαηλία- Στυλιανή, Χατζάκη Ανθούλα, Ψωμάς Ατσίδης Δημήτριος-Αγγελος
Επιβλέποντες: Κανλής Παράσχος Π11, Κανλής Παναγιώτης ΠΕ11
Πρότυπο Γενικό Λύκειο Μυτιλήνης του Πανεπιστημίου Αιγαίου, Γενικό Λύκειο Ιππείου.
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η ναυτική τέχνη της Λέσβου συνδεδεμένη με τα παραδοσιακά καρνάγια, είναι ένα σημαντικό πολιτιστικό κεφάλαιο της ιστορίας του νησιού. Στα καρνάγια οι καραβομαραγκοί κατασκεύαζαν και επισκεύαζαν τις ψαρόβαρκες και τα καΐκια. Πρόκειται για μία τέχνη που περνούσε από γενιά σε γενιά με μεγάλες απαιτήσεις σε δεξιοτεχνία και βαθιά γνώση της ναυτικής τέχνης. Έτσι η καθημερινότητα στους χώρους αυτούς ήταν βαθιά δεμένη με τη ναυτική παράδοση του νησιού, καθώς και με την κοινωνική πολιτιστική, και οικονομική ζωή των ανθρώπων της θάλασσας. Η ζωντάνια που υπήρχε στα καρνάγια από τους ήχους των εργαλείων που χρησιμοποιούσαν και τις φωνές και τα τραγούδια που έλεγαν οι μάστορες όσο εργάζονταν παρουσίαζαν μια μορφή «χορευτικότητας». Αυτή η καθημερινότητα έβρισκε την έκφρασή της μέσα από τον παραδοσιακό χορό όπως είναι ο μπάλος της Λέσβου που χαρακτηρίζεται από κινήσεις που θυμίζουν το λίκνισμα της βάρκας. Έτσι φαίνεται ότι υπάρχει μια πολιτιστική ταύτιση ανάμεσα στην ναυτική τέχνη και τον παραδοσιακό χορό.
249
Θεόφιλος Χατζημιχαήλ: Ο «φουστανελάς» ζωγράφος συναντά… τους ήρωες του 1821
Βασλά Γρηγορία, Γιαννάκα Μαρίνα, Καμαρός Δημήτριος, Σκορδά Ραφαηλία, Τσομπανέλλη Βασιλική, Χαρέλλη Ειρηάννα
Επιβλέπουσες: Καραμανώλη Ευαγγελία (ΠΕ02), Σαββέλη Ανδρονίκη (ΠΕ02), Χατζηβασιλείου Βασιλεία (ΠΕ02)
Πρότυπο ΓΕ.Λ. Μυτιλήνης του Πανεπιστημίου Αιγαίου
Γενικό Λύκειο Αγιάσου
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η προσέγγιση της ουσιαστικής σχέσης του Θεόφιλου Χατζημιχαήλ με την ελληνική Ιστορία και, ειδικότερα, με τον ηρωικό κόσμο της Επανάστασης του 1821. Διεξοδικότερα, αφού αποτυπωθούν κομβικοί σταθμοί της βιογραφίας και της εργογραφίας του λαϊκού ζωγράφου από τη Λέσβο, θα φωτιστεί η σχέση του με την Ιστορία όχι ως στατική ανάμνηση, αλλά ως βιωματική πραγματικότητα, την οποία ενσάρκωνε υιοθετώντας τη «φουστανέλα» ως καθημερινό ένδυμά του από την εποχή της εφηβείας του. Μετά από σύντομη αναφορά στην ιδιαίτερη εικαστική γλώσσα του «φουστανελά» ζωγράφου, η εργασία θα εστιάσει στις μορφές των ηρώων του ΄21, οι οποίες κυριαρχούν στο καλλιτεχνικό του έργο. Έτσι αναδεικνύεται περίτρανα ότι μέσα από τη ματιά του Θεόφιλου οι αγωνιστές της ελευθερίας - όπως ο Κολοκοτρώνης, ο Καραϊσκάκης, ο Αθανάσιος Διάκος, ο Μάρκος Μπότσαρης, ο Οδυσσέας Ανδρούτσος - παραμένουν ζωντανοί στη συλλογική μνήμη… μέσα από την τέχνη του το ηρωικό ιδεώδες συναντά την απλότητα της λαϊκής ψυχής. Ο «άνεμος της Ιστορίας» εμπνέει, λοιπόν, τον Θεόφιλο Χατζημιχαήλ σφραγίζοντας καθοριστικά την καθημερινή του ζωή και την καλλιτεχνική του παρουσία.
250
Δασικά προϊόντα και τοπική οικονομία
Ευστρατία Θεοδωράκη, Ευάγγελος Καπητανέλλης, Γιασεμή Γαβριέλα Κωστοπούλου, Στεφανία Μαυραγάνη, Φωτεινή Μαυραγάνη, Μαρκέτα Ταξιαρχούλα Μπάγκου, Βίκτωρ Εδουάρδος Μπακάλμπασης, Ευγνωσία Παπαδοπούλου, Βασιλεία Ραχήλ Βάλερι Αλεσάντρα Σακαράκη
Επιβλέπουσα: Σεβαστή Τσάλτα, ΠΕ 02
Πρότυπο Γ.Ε.Λ. Μυτιλήνης του Παν/μιου Αιγαίου
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η ρητινοσυλλογή στη Λέσβο συνιστά μια παραδοσιακή δασική πρακτική με σημαντικές ιστορικές, οικονομικές και πολιτιστικές διαστάσεις, η οποία έχει διαμορφώσει την κοινωνική και παραγωγική ταυτότητα του νησιού, ιδιαίτερα στην περιοχή του Αμπελικού. Από τις αρχές του 20ού αιώνα έως και τη δεκαετία του 1960, η δραστηριότητα οργανώθηκε συστηματικά μέσω συνεταιρισμών, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τον Συνεταιρισμό Ρητίνης Αμπελικού (1929–1967), ο οποίος ανέπτυξε έντονη οικονομική δυναμική, εκμισθώνοντας δασικές εκτάσεις σε ευρεία γεωγραφική κλίμακα και εξασφαλίζοντας εμπορικές συνεργασίες χάρη στην υψηλή ποιότητα της παραγόμενης ρητίνης. Παράλληλα, αναπτύχθηκαν υποδομές επεξεργασίας και παραγωγής, όπως εργοστάσια, πισσοκάμινα και δασικά εργαστήρια.
Στη σύγχρονη εποχή, η ρητινοσυλλογή εντάσσεται σε θεσμοθετημένο νομικό πλαίσιο και αποτελεί αντικείμενο επιστημονικής έρευνας, με έμφαση στη βιωσιμότητα των δασών Pinus brutia και στις επιπτώσεις των τεχνικών ρητίνευσης, των παθογόνων και των κλιματικών παραγόντων. Η ιστορική μνήμη και η πολιτιστική αξία της πρακτικής διατηρούνται μέσω θεσμών όπως το Μουσείο Ρητίνης Αμπελικού και πολιτιστικών εκδηλώσεων, οι οποίες συμβάλλουν στην τεκμηρίωση και ανάδειξη της άυλης και υλικής κληρονομιάς της ρητινοσυλλογής στη Λέσβο.
251
Η Μικρασιατική Καταστροφή στο έργα του Ηλία Βενέζη
Σταύρος Δημηρούδης, Χρυσούλα Μιχαέλα Κυπριώτου, Μαματένια – Μιχαέλα Τυροπώλη, Ιωάννης Μπακογιάννης
Επιβλέποντες Εκπαιδευτικοί: Αθανάσιος Ι. Καλαμάτας ΠΕ01, Χρυσαυγή Φωτεινού ΠΕ02
Πρότυπο ΓΕ.Λ. Μυτιλήνης του Πανεπιστημίου Αιγαίου
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Αδιαμφισβήτητο είναι το γεγονός ότι ο Ηλίας Βενέζης μέσα από το έργο του ταυτίστηκε με τη Μικρασιατική Καταστροφή. Τα μυθιστορήματά του «Το Νούμερο 31328», «Μικρασία Χαίρε», «Γαλήνη» και «Αιολική Γη», αποτυπώνουν και καταγράφουν την τραγωδία των Ελλήνων της Μικράς Ασίας, πριν και μετά το 1922 κι άμεσα συνδέουν την απώλεια της πατρίδας με την προσφυγιά. Τα παραπάνω μυθιστορήματα είναι όχι μόνο πρωτότυπες μαρτυρίες Μικρασιατών προσφύγων αλλά και σημαντικότατα ιστορικά τεκμήρια για πρόσωπα και γεγονότα της Μικρασιατικής Καταστροφής. Η εργασία μας, με βάση τα παραπάνω έργα του Ηλία Βενέζη, στοχεύει να παρουσιάσει το δράμα της Μικρασιαστικής Καταστροφής
252
Ιερά Μονή Λειμώνος: 500 χρόνια από την ίδρυσή της
Κυριάκος Ανδριανάκος, Κωνσταντίνος Βαληλής, Αναστάσιος Καυλακώνης, Μιχαήλ – Άγγελος Σαρησάββας
Μαριάννα – Αδελαϊς Γεραγωτέλλη
Επιβλέπων Εκπαιδευτικός: Αθανάσιος Ι. Καλαμάτας ΠΕ01
Πρότυπο ΓΕ.Λ. Μυτιλήνης του Πανεπιστημίου Αιγαίου
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Το 2026 η Ιερά Σταυροπηγιακή (Πατριαρχική) Μονή Λειμώνος συμπληρώνει 500 χρόνια από την ίδρυσή της (1526). H εργασία μας έχει στόχο συνοπτικά να παρουσιάσει τη μακρά ιστορική διαδρομή αυτής της Μονής, η οποία ονομάστηκε έτσι διότι βρίσκεται στο κέντρο ενός λειμώνα (λιβαδιού). Ο ιδρυτής της Άγιος Ιγνάτιος Αγαλλιανός (1492-1566) υπήρξε σημαντική προσωπικότητα και διετέλεσε Επίσκοπος Μηθύμνης με αξιοσημείωτο εκκλησιαστικό, ποιμαντικό και κοινωνικό έργο. Στη Μονή Λειμώνος και στη Σχολή της, με την ονομασία Λειμωνιάδα, άφησε ανεξίτηλο διδακτικό έργο ο εκ Ζακύνθου λόγιος Παχώμιος Ρουσάνος (1508-1553). Από τη Μονή Λειμώνος ξεκίνησε το έργο του ο Ευθύμιος Αγριτέλλης (Παράκοιλα Λέσβου, 6 Ιουλίου 1876 - Αμάσεια, 29 Μαΐου 1921), εθνομάρτυρας κατά τη Γενοκτονία των Ελλήνων και Επίσκοπος Ζήλων, του οποίου τη δράση παρουσιάζουμε στην εργασία μας. Τέλος, στην εργασία μας γίνεται αναφορά και στη βιβλιοθήκη της, πλουσιότατη σε βυζαντινά - μεταβυζαντινά χειρόγραφα, καθώς και μια συλλογή (20.000) σπάνιων (παλαίτυπων και παλαιών) βιβλίων.
253
«Ο ρόλος του σιδηροδρόμου στη διαμόρφωση και ανάπτυξη της πόλης των Αγίων Αναργύρων»
Αθανασίου Ζωή-Βασιλική, Ασημακοπούλου Ζωή-Ιωάννα, Βαρθολομός Πολύδωρος, Δημητρίου Αντώνιος, Δρόσου Μυρτώ-Παναγιώτα, Καϊάφα Πανωραία, Κανακάκη Ιουλία, Καρατζά Ελένη, Καρατζά Ηλιάνα, Κολοκοτσά Αριάδνη, Μάνεση Μαρία, Μπεκιράκη Άννα, Μπεκιράκης Δημήτριος, Μπιχάκης Ιωάννης, Μπουγιούκ Ιωαννίδης Αναστάσης, Νικολάου Ιωάννης, Νικολοπούλου Φιλοθέη, Παπακοτσομύτη Βασιλική, Πετρόπουλος Ιωάννης, Ράπτη Ανδριάνα, Ραπτόπουλος Χαράλαμπος, Τζωάννου Αικατερίνη, Τσιώλη Ιόλη, Φουνταδάκης Σταύρος-Αθανάσιος, Φυντανίδη Θεοδώρα, Ταραβήρας Γεώργιος
Επιβλέπων καθηγητής: Δήμος Αθανάσιος ΠΕ02
Πρότυπο Γυμνάσιο Αγίων Αναργύρων
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Ο σιδηρόδρομος υπήρξε καθοριστικός παράγοντας στη διαμόρφωση και εξέλιξη της πόλης των Αγίων Αναργύρων, επηρεάζοντας την οικονομία, την κοινωνική δομή και τον πολεοδομικό της χαρακτήρα. Από αγροτική περιοχή του 19ου αιώνα, οι Άγιοι Ανάργυροι μετασχηματίστηκαν σε αναπτυσσόμενο οικιστικό και συγκοινωνιακό κόμβο με τη λειτουργία του σιδηροδρομικού σταθμού το 1884, ο οποίος συνέδεε την Αθήνα με την Πελοπόννησο. Στις αρχές του 20ού αιώνα ο σταθμός άκμασε, εξυπηρετώντας επιβατικές και εμπορευματικές μετακινήσεις, ενώ η γραμμή προς το Λαύριο ενίσχυσε τη λειτουργική σημασία του οικισμού. Η δημιουργία το 1904 της σιδηροδρομική γραμμής του Λαρισαϊκού, ανατολικά της γραμμής Αθηνών-Πελοποννήσου, τριχοτόμησε τον αγροτικό χώρο σε τρεις στενόμακρες ζώνες και αναδιάρθρωσε τη χωρική οργάνωση της περιοχής. Από τη δεκαετία του 1960 ο ρόλος του σιδηροδρόμου υποχώρησε, οδηγώντας στο κλείσιμο του παλαιού σταθμού το 2007. Η λειτουργία του σταθμού του Προαστιακού και τα έργα ανάπλασης του παλαιού σταθμού επανέφεραν τον σιδηρόδρομο ως μοχλό αστικής αναζωογόνησης και βιώσιμης ανάπτυξης.
254
Μενίδι όπως Μυκήνες; Ένας θολωτός τάφος στην πόλη μας
Γεώργιος Αετόπουλος, Ελένη Θέμελη, Αριάδνη Κολοκοτσά, Δημήτριος Λέλης, Γεώργιος Πολύκαρπος Λογοθέτης, Αγγελική Λυγούρα, Δέσποινα Μπαρόλα, Ιωάννης Μπιχάκης, Αναστάσιος Μπουγιούκ Ιωαννίδης, Μαργαρίτα Μαρία Πατσιαούρα, Χαράλαμπος Ραπτόπουλος
Επιβλέπων: Παντελεήμων Χιονίδης, ΠΕ02
Πρότυπο Γυμνάσιο Αγίων Αναργύρων
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Στην οδό Φιλαδέλφειας, στη γειτονιά του Κόκκινου Μύλου στο Μενίδι, και ανάμεσα στις πολυκατοικίες της σύγχρονης πόλης, βρίσκεται ένας μυκηναϊκός θολωτός τάφος, ο οποίος χρονολογείται στους 14ο-13ο αι. π. Χ.. Ο τάφος ανασκάφηκε ήδη από τον 19ο αιώνα και το μνημείο σήμερα είναι επισκέψιμο εντυπωσιάζοντας με τις διαστάσεις του (ο διάδρομός του έχει μήκος 27 μέτρα) και την αρχιτεκτονική του αρτιότητα. Σε αυτήν την παρουσίαση ο θολωτός τάφος εξετάζεται από πολλές, διαφορετικές οπτικές. Καταρχάς, μελετάται από αρχαιολογική και ιστορική άποψη, καθώς πρόκειται για τον μεγαλύτερο και καλύτερα διατηρημένο θολωτό τάφο στην Αττική, που, αντίθετα με τα ανάλογα μνημεία της Αργολίδας, έχει δώσει πλούσια κτερίσματα μέχρι και τον 5ο αι. π. Χ. . Στη συνέχεια, ερευνάται η θέση τού μνημείου στην πόλη σήμερα· τι σημαίνει για τον δήμο Αχαρνών, για την Εφορεία Αρχαιοτήτων και τους περίοικους, ποιες σκέψεις γίνονται για την ανάδειξή του και ποια σχέδια έχουν κατατεθεί προς αυτήν την κατεύθυνση. Τέλος, με τη δημιουργία ερωτηματολόγιων για τους μαθητές και τους εκπαιδευτικούς του σχολείου επιχειρείται να καταγραφούν και να ερμηνευθούν οι γνώσεις και οι αντιλήψεις τους για τη μυκηναϊκή περίοδο, αλλά και για το σημερινό Μενίδι.
255
«Περιήγηση στην Αθήνα με αφετηρία την Ιστορία και τη Λογοτεχνία»
Μούντριχας Φάνης, Σέχου Μαργαρίτα, Σταρρά Μαρία, Τσιβόλα Έλενα
Επιβλέπουσες: Βερδιάκη Μαρία ΠΕ02, Κοντοπίδη Ευαγγελία ΠΕ86, Μαντή Δήμητρα ΠΕ02
Βαρβάκειο Πρότυπο Γυμνάσιο
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η συμβολή μας στο φετινό συνέδριο αναφέρεται στους ιστορικούς και λογοτεχνικούς περιπάτους σε χαρακτηριστικά σημεία – τοπόσημα της Αθήνας του 19ου και 20ού αιώνα αξιοποιώντας μία βιωματική προσέγγιση της Ιστορίας και της Λογοτεχνίας. Πιο συγκεκριμένα, οι μαθητές και οι μαθήτριες δύο τμημάτων της Γ΄ Γυμνασίου θα σχεδιάσουν και θα υλοποιήσουν δια ζώσης ιστορικούς περιπάτους στο ιστορικό κέντρο, σε σημεία της πόλης με λογοτεχνικό και ιστορικό ενδιαφέρον (Αθηναϊκή Τριλογία, Βουλή των Ελλήνων, Πλατεία Συντάγματος, Εθνικό και Ιστορικό Μουσείο, Νομική Σχολή Αθηνών, Αρχείο Κ. Π. Καβάφη, Σπίτι του Ελύτη). Στη συνέχεια, στο εργαστήριο Πληροφορικής θα δημιουργήσουν έναν ψηφιακό χάρτη, διαδραστικές αφηγήσεις και οπτικοποιήσεις, συνδυάζοντας την πολιτιστική κληρονομιά και την ιστορία με την τεχνολογία. Το αποτέλεσμα αυτής της πολλαπλής και συνεργατικής δραστηριότητας θα παρουσιάσουμε στους συμμετέχοντες μαθητές και εκπαιδευτικούς του 4ου Πανελλήνιου Μαθητικού Συνεδρίου «Έλα να σου μιλήσω για τον τόπο μου».
256
Οι Γαβριάδες στη ζωή και στη λογοτεχνία του Πειραιά
Β. Αθανασίου, Δ. Αρμενάκης, Μ. Βουβαλάκη, Π. Καλαποθαράκου, Χ. Καλλινίκου, Α. Κατωπόδη, Α. Κοσμοπούλου, Λ. Μαμουτζή, Δ. Νιάος , Λ. Σαγάνη, Γ. Σπηλιωτοπούλου, Β. Τσακαλία, Σ. Τσαλαφούτα, Γ. Τσιάλα, Μ.Α. Χριστοπούλου, μαθητές του Ζαννείου Προτύπου Γυμνασίου Πειραιά
Εποπτεύουσα καθηγήτρια: Ειρήνη Ραγκούση, ΠΕ02
Ζάννειο Πρότυπο Γυμνάσιο Πειραιά
ΠΕΡΙΛΗΨΗ:
Η δράση « Οι Γαβριάδες στη ζωή και στη λογοτεχνία του Πειραιά», εστιάζει στο πρώτο μισό του 20ου αιώνα, καλώντας τους μαθητές να εξερευνήσουν την κοινωνική ιστορία του Πειραιά. Την περίοδο αυτή, η ραγδαία βιομηχανική ανάπτυξη της πόλης και η εισροή προσφύγων, κυρίως μετά το 1922, οδήγησαν στην έξαρση της παιδικής εργασίας λόγω ακραίας οικονομικής φτώχειας. 16 μαθητές και μέλη του Ομίλου Φιλαναγνωσίας και Δημιουργικής Γραφής του Ζαννείου Γυμνασίου καλούνται να ζωντανέψουν αυτήν τη δύσκολη αλλά καθοριστική πτυχή της τοπικής ιστορίας του Πειραιά.
Οι μαθητές εμπνέονται από τους «Γαβριάδες», ως άλλους ήρωες των Αθλίων, από τα «χαμίνια του λιμανιού» —τα παιδιά του Πειραιά, που εργάζονταν σκληρά κάτω από επικίνδυνες συνθήκες. Κύριες μορφές απασχόλησης ήταν η λιμενεργασία, η βιομηχανία και η ανειδίκευτη μαθητεία. Παρά τον Νόμο 4029/1912 που έθετε όρια ηλικίας και ωραρίου, οι συνθήκες ήταν ανθυγιεινές και οι νόμοι παραβιάζονταν συστηματικά, με τα παιδιά να θυσιάζουν την εκπαίδευση και την υγεία τους.
Μελετώντας αυτό το σκληρό κοινωνικό πλαίσιο και αντλώντας έμπνευση από κλασικά λογοτεχνικά έργα και ιστορικά κείμενα, δημοσιογραφικές καταγραφές και αποσπάσματα από την εργατική λογοτεχνία του Μεσοπολέμου, οι μαθητές θα κληθούν να δημιουργήσουν πρωτότυπα κείμενα: διηγήματα, ημερολόγια και ποιήματα, ώστε να δώσουν φωνή στους Γαβριάδες, μετατρέποντας την ιστορική έρευνα σε πράξη ενσυναίσθησης και δημιουργικής έκφρασης
257
Τα παιδιά του Πειραιά
Συμμετέχοντες μαθητές: οι μαθητές του Ομίλου Οπτικοακουστικού Γραμματισμού του σχολείου μας
Ανδριώτη Γεωργία, Απειρανθίτου Αικατερίνη, Βερσάκη Ελένη, Γαβριήλ Κωνσταντίνος, Δημητροπούλου Έλενα, Ζερβού Σοφία, Καραφύλλης Γιώργος, Καράμπα Παναγιώτα, Κατερινοπούλου Ρωμανού Έλενα, Κοκκαλιάρη Ευτυχία, Λεμπέση Νεφέλη, Λύκου Μελίνα, Ματαφάς Άρης, Μελιδόνη Αγγελική, Μπαφαλούκα Μαριλένα, Νουχάι Ελισάβετ, Παναγιωτόπουλος Ηλίας, Πηλάκη Δανάη, Σαΐτη Αναστασία, Τσέντζου Αικατερίνη, Χριστοπούλου Μαρίσια
Επιβλέπουσα: Χρυσοβαλάντη Διαμαντή ΠΕ 02
Ζάννειο Πρότυπο Γυμνάσιο Πειραιά
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Στις αρχές του 20ού αιώνα, το λιμάνι του Πειραιά αποτελούσε έναν από τους σημαντικότερους χώρους εργασίας στην Ελλάδα. Μαζί με τους ενήλικες που κατέφθαναν στην πόλη, για να βρουν δουλειά σε κάποια φάμπρικα, έρχονταν και πολλά παιδιά. Αυτά ήταν συνήθως ορφανά από γονείς, παιδιά φτωχά από οικογένειες που αδυνατούσαν να τα συντηρήσουν ή παιδιά πρόσφυγες. Έβρισκαν καταφύγιο στο λιμάνι και ασχολούνταν με διάφορες εργασίες, για να επιβιώσουν. Η ζωή τους ήταν πολύ δύσκολη. Ζούσαν κυριολεκτικά στο δρόμο και κοιμούνταν όπου βρουν, σε βάρκες και κασόνια που υπήρχαν στο λιμάνι.
Στην παρούσα εργασία οι μαθητές θα επεξεργαστούν γραπτές και ψηφιακές πηγές, προκειμένου να μελετήσουν το φαινόμενο της παιδικής εργασίας σε συνάρτηση με την πόλη και το λιμάνι του Πειραιά. Θα ασχοληθούν με την προέλευση αυτών των παιδιών, τις συνθήκες εργασίας αλλά και τα ιδρύματα παιδικής προστασίας που αναπτύχθηκαν στον Πειραιά, ένα από τα οποία υπήρξε και το σχολείο μας. Ταυτόχρονα, θα μελετηθεί η παιδική εργασία διαχρονικά στην Ελλάδα, καθώς το φαινόμενο δεν έχει εκλείψει. Επίσης, θα δοθεί έμφαση στο πώς η εργασιακή εκμετάλλευση των παιδιών συνιστά σοβαρή παραβίαση των δικαιωμάτων τους, αποστερώντας τα από την παιδικότητά τους και την ευκαιρία για ένα καλύτερο μέλλον.
258
Το στολίδι του Πειραιά κλείνει τα 130 !!!
Σολδάτου Δήμητρα, Σιώκας Σπύρος, Τσιάπης Γιώργος, Τσίγκας Αναστάσης, Τσιμπούλη Θεοδώρα, Τσουμπού Ιωάννα, Χαμαμτζόγλου-Χαμαμτζηδάκη Αλίκη, Χειλά Αγάπη, Χερτούρα Χρύσα, Χιωτάκη Μαριάντα, Χούσου Αφροδίτη
Επιβλέπουσα: Μαρινάτου Ελένη ΠΕ02
Ζάννειο Πρότυπο Γυμνάσιο Πειραιά
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Το Δημοτικό Θέατρο Πειραιά, ένα από τα σημαντικότερα νεοκλασικά μνημεία της Ελλάδας, το 2025 έκλεισε 130 χρόνια ζωής και πολιτιστικής προσφοράς. Από τα εγκαίνιά του το 1895, το επιβλητικό αυτό θέατρο αποτέλεσε φάρο τέχνης και δημιουργίας, φιλοξενώντας κορυφαίες παραστάσεις, μεγάλους Έλληνες και ξένους καλλιτέχνες και στιγμές που άφησαν ανεξίτηλο αποτύπωμα στην ιστορία του ελληνικού θεάτρου. Το πρόγραμμά μας «Το στολίδι του Πειραιά κλείνει τα 130 !!!» είναι ένα αφιέρωμα στα 130 χρόνια λειτουργίας του θεάτρου, με το οποίο 11 μαθητές της Γ΄ τάξης του Ζαννείου Προτύπου Γυμνασίου έρχονται σε επαφή με την ιστορία, την αρχιτεκτονική και την καλλιτεχνική σημασία του εμβληματικού θεατρικού μνημείου της πόλης τιμώντας τόσο την αρχιτεκτονική και ιστορική του αξία, όσο και τον ρόλο του ως ζωντανού κυττάρου πολιτισμού, που συνεχίζει να εμπνέει και να ενώνει το κοινό του Πειραιά και της Αθήνας. Οι μαθητές, μέσα από την ιστορική αναδρομή, τη βιωματική ξενάγηση και τη φωτογραφική αποτύπωση του χώρου με τον δικό τους φακό, γνωρίζουν την πορεία του θεάτρου από την ίδρυσή του έως σήμερα και παράλληλα, συνδέουν το παρελθόν με το παρόν, καλλιεργούν πολιτιστική συνείδηση και αναπτύσσουν δεξιότητες συνεργασίας, δημιουργικότητας και κριτικής σκέψης.
259
Ηράκλειο: Ίχνη της Ενετοκρατίας
Βερβελάκης Ευστράτιος, Γεωργακοπούλου Μαρίλια, Δερμιτζάκης Κωνσταντίνος, Λιουδάκη Ελένη, Ματάμης Δημήτριος, Μπατζανακάκη Ζωή, Σκαρπαθιωτάκη Ελίνα, Τρευλάκη Μαρία, Χριστοδουλόπουλος Μιχελάκης Δομήνικος
Επιβλέπουσες καθηγήτριες: Ασπράκη Γαβριέλλα ΠΕ02, Μαράκη Διονυσία ΠΕ02, Ξημέρη Ιωάννα ΠΕ08, Πακιουφάκη Ελένη ΠΕ02
Πρότυπο Γυμνάσιο Ηρακλείου
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Στην εργασία μας σκοπεύουμε να εξερευνήσουμε και να αναδείξουμε τα ενετικά μνημεία της πόλης μας μέσα από μια δημιουργική προσέγγιση. Η διαδικασία θα περιλαμβάνει αρχικά τη φωτογράφιση σημαντικών κτηρίων και μνημείων, ώστε να καταγραφεί η μοναδική τους αρχιτεκτονική και η ιστορική τους αξία. Στη συνέχεια, θα δημιουργήσουμε γρίφους που θα συνδέονται με κάθε φωτογραφία, περιγράφοντας χαρακτηριστικά, ιστορικά στοιχεία ή ιδιαίτερα γνωρίσματα του μνημείου, χωρίς όμως να αποκαλύπτονται άμεσα.
Στόχος μας είναι η ανάπτυξη ενός εκπαιδευτικού και διασκεδαστικού παιχνιδιού με κάρτες, όπου ο συμμετέχων θα πρέπει να διαβάσει τον γρίφο και να τον αντιστοιχίσει με τη σωστή φωτογραφία. Μέσα από αυτή τη διαδικασία, ελπίζουμε να ενισχύσουμε την ιστορική γνώση, την παρατηρητικότητα και τη συνεργασία, κάνοντας την ιστορία της πόλης μας προσβάσιμη και ενδιαφέρουσα για όλους τους συμμετέχοντες.
260
Ο Άγιος Αχίλλιος και η ιστορική ταυτότητα της Λάρισας»
Βελεγράκη Αγγελική, Βερέμης Απόστολος, Βογιατζή Θεοδώρα, Γιαννάκης Απόστολος, Γιαννιώτη Άννα, Δερπάνης Σωτήριος, Ζαχαριάδη Λυδία, Ζωγράφος Βασίλειος, Καραγκιώζης Δημήτριος, Καραγκούνη Ελένη, Κοντογιάννης Σωτήριος, Κούτρα Βαΐα, Κωνσταντάκος Χρήστος, Κώτσιου Μαρία, Λιτσάκος Νικόλαος, Μαμαντάκη Χαρίκλεια, Μαχαίρας Δημήτριος, Μόσιαλος Θεοδόσιος, Μπαμπουκλής Ευστάθιος, Μπαρμπούζα Κυριακή, Μπούρα Μαγδαληνή, Οικονόμου Μαρία, Πανάγος Αθανάσιος, Παναγούλης Στέφανος, Παντελιού Ειρήνη
Επιβλέπουσα: Μπούμπα Καλυψώ ΠΕ02
Πρότυπο Γυμνάσιο Λάρισας
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η γνωριμία των μαθητών με τον Άγιο Αχίλλιο, πολιούχο της Λάρισας, αποτελεί ουσιαστικό μέσο για την κατανόηση της ιστορικής, θρησκευτικής και πολιτιστικής ταυτότητας της πόλης. Μέσα από τη μελέτη του βίου, της δράσης και της προσφοράς του Αγίου, οι μαθητές έρχονται σε επαφή με σημαντικές ιστορικές περιόδους και γεγονότα που συνδέονται με την εξέλιξη της Λάρισας από την παλαιοχριστιανική εποχή έως σήμερα. Παράλληλα, η διερεύνηση της θρησκευτικής του σημασίας αναδεικνύει τον ρόλο της Ορθοδοξίας στη διαμόρφωση των αξιών, των παραδόσεων και της συλλογικής μνήμης των κατοίκων. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στα μνημεία που φέρουν το όνομά του, όπως η παλαιοχριστιανική βασιλική στον λόφο του Φρουρίου και ο σύγχρονος μητροπολιτικός ναός, τα οποία αποτελούν ζωντανά τεκμήρια της ιστορικής συνέχειας και της πολιτιστικής κληρονομιάς της πόλης. Μέσα από αυτή τη διαδικασία, οι μαθητές αντιλαμβάνονται τη στενή σχέση του Αγίου Αχιλλίου με την καθημερινή ζωή, τα έθιμα και τις κοινωνικές εκδηλώσεις της Λάρισας, καλλιεργώντας σεβασμό και υπευθυνότητα απέναντι στην τοπική τους ταυτότητα και την πολιτιστική τους κληρονομιά.
261
Σαν παλιά σινεμά. Οι θρυλικές κινηματογραφικές αίθουσες της Πάτρας του χτες.
Γαλανοπούλου Μαρία, Γεωργιλάκη Ζωή, Γιαννοπούλου Άννα-Μαρία, Γερμανός Γεώργιος, Γκέλια Σταυρούλα, Θάμπετ Γεράσιμος-Μπάντερ, Κούβαρη Κωνσταντίνα, Νικολόπουλος Γιάννης, Παναγιωτοπούλου Βαλέρια, Παναγοπούλου Αριάδνη, Παπαδούλα Ζωή, Παππάς Γιώργος, Σοκόλας Βασίλης, Σολδάτος Παύλος, Χαλίδα Ανδριανή.
Επιβλέπουσα: Κοκκινάκη Δήμητρα ΠΕ02, Καραμπέτσου Ειρήνη ΠΕ02,, Ξινή Μαριάννα ΠΕ02
Πρότυπο Γυμνάσιο Πατρών
Περίληψη
Η εργασία επιχειρεί ένα ταξίδι στο παρελθόν της Πάτρας, με αφετηρία τις κινηματογραφικές αίθουσες που σημάδεψαν την κοινωνική και πολιτισμική ζωή της πόλης κατά τον 20ό αιώνα. Οι μαθητές ερευνούν τους χειμερινούς και θερινούς κινηματογράφους της πόλης, ιδιαίτερα στις δεκαετίες της άνθισής τους. Η έρευνα προσεγγίζει τον κινηματογράφο όχι μόνο ως τέχνη, αλλά κυρίως ως κοινωνικό γεγονός και τόπο συλλογικής εμπειρίας. Εξετάζεται ο ρόλος του ως χώρου κοινωνικοποίησης, επικοινωνίας, ψυχαγωγίας και διαμόρφωσης κοινωνικών σχέσεων, καθώς και η σημασία του στην καθημερινή ζωή των κατοίκων. Μέσα από προφορικές μαρτυρίες, αρχειακό υλικό, φωτογραφίες και δευτερογενείς πηγές, επιχειρείται η ανασύνθεση μικρών ιστοριών καθημερινής ζωής «κάτω από την οθόνη» προκειμένου να αναδειχθούν βιωματικές όψεις της τοπικής ιστορίας. Διερευνάται η σταδιακή παρακμή των σινεμά, τα αίτια του κλεισίματός τους και η μεταγενέστερη χρήση των κτηρίων στο σύγχρονο αστικό τοπίο. Η εργασία ολοκληρώνεται με έναν συγκριτικό προβληματισμό σχετικά με τη μετάβαση από τη συλλογική κινηματογραφική εμπειρία του παρελθόντος στη σημερινή εποχή της ατομικής οθόνης και του εξατομικευμένου θεάματος, αναδεικνύοντας τις μεταβολές στην πρόσληψη και κοινωνική λειτουργία του θεάματος. Η εργασία εντάσσεται στην τοπική ιστορία και τη βιωματική μάθηση, δίνοντας φωνή στη μνήμη της πόλης και αναδεικνύοντας τον κινηματογράφο ως αναπόσπαστο κομμάτι της κοινωνικής ταυτότητας της Πάτρας.
262
Θερμοπύλες: χθες και σήμερα
Αλεξίου Δημήτριος, Αναγνωστοπούλου Κωνσταντίνα, Αντωνοπούλου Αποστολία, Δαουκλιώτη Αθηνά Μαρία, Ζαχαράκης Κωνσταντίνος, Καλιμάν Μαρία, Κόρκου Ισιδώρα, Κουγιώτας Ιωάννης, Μανέτα Μαρία, Μπακασούλας Αθανάσιος, Μπρίμπος Παναγιώτης Ταξιάρχης, Ντζόιδος Αθανάσιος, Παγιούλας Ιωάννης Απόστολος, Παρλαβάντζας Ευθύμιος Κυριάκος, Σκάρλα Ευγενία, Συγγούνης Νικόλαος
Επιβλέπουσες Εκπαιδευτικοί: Καπέλλου Βασιλική, Κορμάζου Παρασκευή, Κυριαζή – Σιδέρη Νίκη – Ελισάβετ, Χαΐλη – Μαδούρα Βασιλική
Πρότυπο Εκκλησιαστικό Γυμνάσιο - Πρότυπο Εκκλησιαστικό Λύκειο Λαμίας «Όσιος Βησσαρίων ο Αγαθωνίτης»
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Οι Θερμοπύλες αποτελούν ένα τοπόσημο με ξεχωριστή ιστορική και συμβολική σημασία για τον ελληνικό και παγκόσμιο πολιτισμό. Έχουν συνδεθεί με τη μάχη του 480 π.Χ., όπου ο βασιλιάς της Σπάρτης Λεωνίδας και οι τριακόσιοι Σπαρτιάτες, μαζί με άλλους Έλληνες συμμάχους, αντιστάθηκαν στην περσική στρατιά του Ξέρξη, υπερασπιζόμενοι την ελευθερία και την ανεξαρτησία της Ελλάδας. Η μάχη αυτή ανέδειξε αξίες όπως η αυτοθυσία, το καθήκον και η ενότητα, ενώ αποτέλεσε το πεδίο σύγκρουσης δύο πολιτισμών.
Σήμερα, οι Θερμοπύλες έχουν αλλάξει μορφή λόγω φυσικών και ανθρώπινων παρεμβάσεων, ωστόσο παραμένουν ζωντανό σύμβολο ιστορικής μνήμης. Ο αρχαιολογικός χώρος, το μνημείο του Λεωνίδα και οι ιστορικές αναφορές διατηρούν τη σημασία τους, προσελκύοντας επισκέπτες και υπενθυμίζοντας τα ιδανικά που γεννήθηκαν εκεί. Οι Θερμοπύλες συνδέουν το παρελθόν με το παρόν, αποτελώντας διαχρονικό σύμβολο αγώνα και αξιών.
263
Αγία Σοφία Θεσσαλονίκης: Θησαυρός της Πολιτιστικής μας Κληρονομιάς
Αλιμπέρτης Φίλιππος, Βασιλείου Ηρακλής-Μιχαήλ, Βασίλης Αθανάσιος, Γαϊταντζής Κωνσταντίνος, Γιάντσιος Βασίλειος, Ισκανταριάν Ντάνιελ, Καλύβα Φανή, Κούκιο Ρόζα- Μαρία,Κοριτίδου Παρασκευή, Κυριακού Χρίστος, Μαλλιώρας Ιορδάνης-Γεώργιος, Μαρινοπούλου Μαρία, Μπέλμπα Ελιόνα, Σαρπότα Όλγα
Επιβλέπουσες: Ματιάκη Βασιλική (ΠΕ01), Μόμτσιου Αικατερίνη (ΠΕ02)
Πρότυπο Εκκλησιαστικό Γυμνάσιο-Λύκειο Νεαπόλεως «Άγιος Γεώργιος ο Νεαπολίτης»
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Το παρόν ντοκιμαντέρ διάρκειας οκτώ λεπτών παρουσιάζει την Αγία Σοφία Θεσσαλονίκης ως σημαντικό μνημείο της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς. Ο ναός, χτισμένος τον 8ο αιώνα μ.Χ., αποτελεί αριστούργημα της βυζαντινής αρχιτεκτονικής και έχει ενταχθεί στον κατάλογο Μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO από το 1988, μαζί με άλλα παλαιοχριστιανικά και βυζαντινά μνημεία της πόλης. Μέσα από οπτικοακουστικό υλικό, φωτογραφικό και βιντεοσκοπημένο υλικό, αναδεικνύονται τα μοναδικά αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά του μνημείου, οι σπάνιες βυζαντινές τοιχογραφίες και ψηφιδωτά του 9ου αιώνα, καθώς και η πολυδιάστατη ιστορική σημασία του για την πόλη της Θεσσαλονίκης και την ευρύτερη περιοχή των Βαλκανίων. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην αειφόρο διαχείριση και προστασία του μνημείου, καθώς και τη συμβολή της τοπικής κοινωνίας και των φορέων στη διατήρησή του. Το ντοκιμαντέρ επιδιώκει να ευαισθητοποιήσει το κοινό σχετικά με την ανάγκη προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς και την ισορροπία μεταξύ τουριστικής ανάπτυξης και διαφύλαξης του μνημείου για τις μελλοντικές γενιές.
264
Άγιος Γερβάσιος των Πατρών: Ο πατέρας, ο δάσκαλος, ο ορθόδοξος Ποιμένας
Μελάς Χρήστος, Γρεβενιώτης Ηλίας, Νικολακόπουλος Αναστάσιος, Μαυροειδής Νικόλαος και Σπίνος Κωνσταντίνος
Συντονιστές καθηγητές: Φιλοσόφου Μαρία (ΠΕ02), Αυγουστινάτου Μαρία (ΠΕ01)
Πρότυπο Εκκλησιαστικό Λύκειο Πατρών
«ΠΕΡΙΛΗΨΗ»
Ο Αρχιμανδρίτης Γερβάσιος Παρασκευόπουλος (1/1/1878 – 30 Ιουνίου 1964), που κατετάγη στο αγιολόγιο της εκκλησίας μας, με απόφαση του Οικουμενικού Πατριαρχείου στις 18 Δεκεμβρίου 2023, υπήρξε ακούραστος λειτουργός του Υψίστου για 60 περίπου χρόνια και μια από τις σημαντικότερες προσωπικότητες της νεότερης ιστορίας της Πάτρας. Οι μαθητές του σχολείου επέλεξαν να παρουσιάσουν την έρευνά τους γύρω από την μορφή του Αγίου Γερβασίου, παραθέτοντας στοιχεία από την βιβλιογραφία, συνεντεύξεις και φωτογραφικό υλικό, προκειμένου να συνθέσουν την προσωπογραφία του σύγχρονου Αγίου, του οποίου η πολυσχιδής δράση έχει αφήσει ανεξίτηλα τα ίχνη της στην σύγχρονη Πάτρα. Στην παρούσα μελέτη, δόθηκε ιδιαίτερη βαρύτητα α) στο κοινωνικό - φιλανθρωπικό έργο του, που αγκάλιαζε με την δράση του, τους ενδεείς και περιφρονημένους μικρασιάτες πρόσφυγες, τα άπορα κορίτσια, τους φτωχούς β) στο ποιμαντικό έργο του, που είχε έντονο λειτουργικό χαρακτήρα, διαφωτιστική και αντιαιρετική δράση και γ) την ίδρυση κατασκηνωτικού χώρου στον οποίο γαλουχήθηκαν γενιές Πατρινών στην ορθόδοξη πίστη και παράδοση.
Μέσα από την εργασία αυτή στοχεύουμε να κάνουμε ευρύτερα γνωστή την δράση του σύγχρονου αυτού Αγίου και να καταδείξουμε την ευεργετική συμβολή της στην πνευματική αναγέννηση και την εν γένει πρόοδο της πόλης των Πατρών.
265
Η ΠΟΛΗ RELOADED: ΝΕΟΙ ΣΕ ΔΡΑΣΗ
Αποστολίδης Φίλιππος, Ζαντανίδης Χρήστος, Καραφύλλη Κωνσταντίνα, Κεραμυδάς Χάρης, Μανδαλίδου Νίκη, Παπαδάκης Δημήτρης, Πεταλούδης Αθανάσιος – Μάριος, Σωτηρίου Δημήτριος, Φούρφαρο Αντονίνο.
Επιβλέπουσες: Δούρου Ραλλού ΠΕ02, Πανώτα Δήμητρα ΠΕ02, Καλαμάρη Βασιλική ΠΕ86
Πρότυπο Ε.ΠΑ.Λ Αλεξανδρούπολης.
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η εργασία μας με θέμα «Η Πόλη Reloaded: Νέοι σε Δράση» είναι μια σύγχρονη οπτικοακουστική αφήγηση που αποτυπώνει την Αλεξανδρούπολη μέσα από τα μάτια των νέων μαθητών μας. Μια ομάδα παιδιών της β λυκείου του Πρότυπου Επαγγελματικού Λυκείου Αλεξανδρούπολης επανασυστήνει την πόλη μας , δίνοντάς της «επαναφόρτιση» όπως και ο τίτλος αποδεικνύει. Προβάλλει τις ευκαιρίες που προσφέρει αυτή σε όσους θέλουν να δημιουργήσουν, να εξελιχθούν και να δράσουν μέσα στη τοπική κοινωνία. Το βίντεο φωτίζει με φρέσκια ματιά χώρους μάθησης, πολιτισμού, αθλητισμού και κοινωνικής δράσης, δείχνοντας πώς η πόλη λειτουργεί ως πεδίο έμπνευσης και έκφρασης για τη νεολαία. Η Αλεξανδρούπολη δεν παρουσιάζεται απλώς ως τόπος κατοικίας, αλλά ως ζωντανός οργανισμός που εξελίσσεται μαζί με τους νέους της, στηρίζοντας τα όνειρα τους , τις ιδέες τους και τις πρωτοβουλίες τους. Μέσα από αυθεντικές εικόνες και βιώματα, οι μαθητές αποδεικνύουν ότι όταν οι νέοι έχουν φωνή και χώρο να δράσουν, μπορούν να μεταμορφώσουν την πόλη τους. Η εργασία αυτή, στο πλαίσιο του βιωματικού συνεδρίου της Πάτρας, αναδεικνύει τη δύναμη της νεανικής δημιουργικότητας και τη σημασία της αλληλεπίδρασης σχολείου και τοπικής κοινωνίας, προτείνοντας ένα αισιόδοξο όραμα για το μέλλον.
266
Το φράγκικο παρελθόν της Ηλείας
Αγγελοπούλου Μαρία, Αντωνόπουλος Δημήτριος, Ανυφαντής Διονύσιος, Αραπογιάννης Θωμάς, Βάλλε Έλενα, Βαρνάς Κωνσταντίνος, Βασιλακοπούλου Σπυριδούλα-Μαρία, Βλάχος Διονύσιος, Βοζίκης Βασίλειος, Γεωργοπούλου Μαρία, Γιατράς Θεόδωρος, Δανίκας Ιωάννης, Ζαμπέη Ιωάννα-Μαρία, Ζαμπέης Χαράλαμπος, Ζούγρας Πέτρος, Ηλιοπούλου Ευρικόμη- Μαρία, Θεοδωρακοπούλου Θεοφανεία, Θεοδωρόπουλος Χαράλαμπος, Παναγιωτακοπούλου Ευαγγελία, Τσελεπή Μαρία
Επιβλέπουσες: Αικατερίνη Τουμπέκη ΠΕ02, Αγιαννίδη Μαγδαληνή ΠΕ02, Λιαροπούλου Ειρήνη ΠΕ02
Πρότυπο Επαγγελματικό Λύκειο Αμαλιάδας
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η εργασία εκπονήθηκε από μαθητές της Α΄ Λυκείου και έχει ως θέμα «Το φράγκικο παρελθόν της Ηλείας». Σκοπός της εργασίας είναι οι μαθητές να γνωρίσουν μια σημαντική ιστορική περίοδο της περιοχής τους και να αναπτύξουν δεξιότητες έρευνας, συνεργασίας και δημιουργικής παρουσίασης. Οι μαθητές μελέτησαν το ιστορικό πλαίσιο της Φραγκοκρατίας στην Ηλεία, μετά τη Δ΄ Σταυροφορία, και τον ρόλο που διαδραμάτισαν οι Φράγκοι στη διαμόρφωση της πολιτικής, κοινωνικής και πολιτιστικής ζωής της περιοχής. Στο πλαίσιο της έρευνας, ανέλαβαν να γράψουν και να παρουσιάσουν τρία χαρακτηριστικά φράγκικα μνημεία: το κάστρο Χλεμούτσι, την εκκλησία της Αγίας Σοφίας στην Ανδραβίδα και την Παλαιοπαναγιά στη Μανωλάδα. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην αρχιτεκτονική των μνημείων, στη λειτουργία τους, καθώς και στη ζωή στο κάστρο κατά τη μεσαιωνική περίοδο. Η παρουσίαση της εργασίας θα πραγματοποιηθεί με τη χρήση PowerPoint, βίντεο και σκίτσων που δημιούργησαν οι ίδιοι οι μαθητές, ώστε το υλικό να είναι κατανοητό, ζωντανό και ελκυστικό. Τέλος, αναδεικνύεται η ιστορική και πολιτιστική αξία των μνημείων ως σημαντικό κομμάτι της τοπικής κληρονομιάς της Ηλείας.
267
ΕΞΕΧΟΥΣΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΕΝΑΣ ΞΕΧΩΡΙΣΤΟΣ ΕΛΕΥΣΙΝΙΟΣ-ΒΑΣΙΛΗΣ ΛΑΣΚΟΣ
Αθανασίου Μάριος, Παπαδάκη Διονυσία, Ρόκα Ιλιάδα
Γρίβα Ελένη ΠΕ 82, Αικατερίνη Λιάσκου ΠΕ83
Πρότυπο Επαγγελματικό Λύκειο Ελευσίνας
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Το Πρότυπο Επαγγελματικό Λύκειο (Π.ΕΠΑ.Λ.) , παρουσιάζει τον ξεχωριστό Βασίλειο Λάσκο ( 1899 – 1943) Έλληνα στρατιωτικό και κυβερνήτη του υποβρυχίου Κατσώνης. Ο Λάσκος, μετά την Γερμανική εισβολή, χάρη στις παράτολμες ενέργειες του είχε σημαντικές επιτυχίες, σε αποστολές του Κατσώνης στα Ελληνικά νερά ωσότου έπεσε μαχόμενος. Του απονεμήθηκαν σπουδαίες τιμητικές διακρίσεις για την αυτοθυσία του. Τιμώντας τη μνήμη του Λάσκου, το όνομά του έχει δοθεί, από το Πολεμικό Ναυτικό δυο φορές σε πλοία. Επιπλέον, στην Ελευσίνα έχει εγερθεί ανδριάντας του, έχει ονομαστεί κεντρική οδός με το όνομά του και προς τιμήν του κάθε χρόνο διοργανώνονται εκδηλώσεις, τα ονομαζόμενα «Λάσκεια». Ο Καραγάτσης γράφει για τον Λάσκο «Ήταν ένας γίγαντας. Δεν ζήλεψε ποτέ, ούτε φθόνησε, ούτε υπέσκαψε κανένα, ήταν ντόμπρος και μπεσαλής η μεγάλη και τίμια καρδιά του τον έκανε αγαπητό σε όλους τους συναδέλφους του, τον λάτρευαν οι υφιστάμενοι του, είχε την ικανότητα να επικοινωνεί μαζί τους και να τους κερδίζει».
Απόσπασμα του ποιήματος «Ο πλοίαρχος Βασίλης Λάσκος», του αδελφού του Ορέστη Λάσκου, σε μελοποίηση Δημήτρη Ανδρώνη, θα ακουστεί κλείνοντας η παρουσίαση
.
268
Ακολουθώντας τα μονοπάτια της μνήμης στο Δήμο Αγίων Αναργύρων – Καματερού
Algert Hoxqai, Mallolari Ledion, Βασιλείου Γιώργος, Βελής Βαγγέλης, Γκόγκος Σωτήρης, Κακουλίδη Μαρίνα, Καμπέρης Μάριος, Πασά Μαρία, Τζανίδης Νίκος
Επιβλέποντες: Κουμεντάκης Λάζαρος ΠΕ79.01, Στεφάτου Ήρα-Μαρία ΠΕ86, Χρονοπούλου Σοφία ΠΕ04.05
Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας Αγίων Αναργύρων
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Το παρόν διαθεματικό σχέδιο δράσης υλοποιείται στο Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας Αγίων Αναργύρων στα πλαίσια του περιβαλλοντικού, πληροφορικού γραμματισμού και της πολιτισμικής-αισθητικής αγωγής από ενήλικες εκπαιδευόμενους ηλικίας 20–60 ετών, προερχόμενους από διαφορετικές κοινωνικές ομάδες. Στόχος του σχεδίου είναι η βιωματική γνωριμία με τον τόπο μέσα από τις μνήμες, το περιβάλλον και τον πολιτισμό, δίνοντας έμφαση σε λιγότερο προβεβλημένα σημεία της ευρύτερης περιοχής που φέρουν ιστορικό, κοινωνικό ή συμβολικό ενδιαφέρον. Οι εκπαιδευόμενοι αναλαμβάνουν πρωταγωνιστικό ρόλο στην έρευνα, την παρατήρηση, την επιλογή και καταγραφή των σημείων αυτών. Μελετούν το παρελθόν μέσω επισκέψεων συνοδεύονται από συζητήσεις, μουσικά ακούσματα, θεατρικά δρώμενα και δημιουργική έκφραση, μετατρέποντας την πληροφορία σε προσωπικό και συλλογικό βίωμα. Το σχέδιο αξιοποιεί τη μουσική και το θέατρο ως μέσα προσέγγισης της μνήμης και ενίσχυσης της ομάδας, καλλιεργώντας τη συνεργασία και τον αναστοχασμό. Η δράση ολοκληρώνεται με τη δημιουργία ενός σύντομου οπτικοακουστικού υλικού, το οποίο αφηγείται την ιστορία του τόπου μέσα από τα βιώματα, το βλέμμα και τις φωνές των ίδιων των εκπαιδευόμενων. Το αποτέλεσμα αναδεικνύει ότι η μνήμη δεν είναι μια στατική αναφορά στο παρελθόν, αλλά μια ζωντανή και δυναμική διεργασία που διαμορφώνεται μέσα από τη δημιουργική συμμετοχή, τη συνεργασία και τη δράση.
269
«Άη Συμιός Μεσολογγίου: Το Ιστορικό μοναστήρι του τόπου μας»
Παπαδημητρίου Κασσιανή, Πετράτος Παναγιώτης, Πίτσικου Αικατερίνη, Sina Rudina
Επιβλέποντες: Αλεξανδροπούλου Αργυρούλα ΠΕ02, Αρβανίτης Λεωνίδας ΠΕ04.02, Παπαδογιώργος Μιχαήλ ΠΕ08, Σαμαντά Μαρία ΠΕ78
Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας Μεσολογγίου
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Στις πλαγιές του Αράκυνθου, 9 χιλιόμετρα από το Μεσολόγγι. βρίσκεται το μοναστήρι του Αγίου Συμεών που είναι στενά συνδεδεμένο με την Ιερή Πόλη και τα γεγονότα της εξόδου. Το μοναστήρι θεμελιώθηκε το 1740 μ.Χ. από τον Αρχιμανδρίτη Ταράσιο Τσούμαρη. Ο Α. Καρκαβίτσας στα Ταξιδιωτικά του αναφέρει ότι «..κατά τα πολυστένακτα έτη της δουλείας κατήντα το εντευκτήριον των κληρικών, των αρματολών και των ραγιάδων», ενώ στις 10 Απριλίου του 1826, οι Εξοδίτες μετά την προδοσία του σχεδίου τους, βρήκαν εκεί καταφύγιο που ήταν προκαθορισμένος τόπος συνάντησής τους και μαζεύτηκαν κάτω από τον πλάτανο ώστε «να νταγιαντίσουν, να μετρηθούνε μια φορά να ιδούνε ποιοι τους λείπουν» και στη συνέχεια σύμφωνα με τον Χρηστάκη Παλαμά «..Μ' αρματωσιές περίβαλτες εκειά τα παλληκάρια ροβόλησαν στο Ζυγό σ' αληθινή θυσία».
Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η ανάδειξη της ιστορίας του μοναστηριού, η έρευνα για την παρουσία του σε λογοτεχνικά κείμενα καθώς και στα έθιμα της περιοχής και η συλλογή απεικονίσεών του κατά τη διάρκεια της μακρόχρονης πορείας του. Επίσης η ιστορία του χώρου και η μοναδικότητα του Άη Συμιού θα αποτελέσει όχι μόνο αφορμή για έρευνα και εμβάθυνση στα παραπάνω θέματα αλλά και δημιουργική έμπνευση για τη συγγραφή κειμένων από τους φοιτούντες στο ΣΔΕ Μεσολογγίου.
270
Αυγοτάραχο Μεσολογγίου: Ο «Χρυσός» της Λιμνοθάλασσας.
Ζούγκου Ελένη, Λαντζόπουλος Εμμανουήλ, Μακρής Αντρέας, Kycyku Edie
Επιβλέποντες: Αλεξανδροπούλου Αργυρούλα ΠΕ02, Αρβανίτης Λεωνίδας ΠΕ04.02, Παπαδογιώργος Μιχαήλ ΠΕ08, Σαμαντά Μαρία ΠΕ78
Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας Μεσολογγίου
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η παρούσα εργασία με τίτλο, «Αυγοτάραχο Μεσολογγίου: Ο “Χρυσός” της Λιμνοθάλασσας», αποτελεί ένα οπτικοακουστικό υλικό που στοχεύει στην παρουσίαση του τρόπου που παρασκευάζεται το φημισμένο ΠΟΠ προϊόν, ενώ παράλληλα εστιάζει στη σύνδεσή του με το πολύ ιδιαίτερο τοπίο των λιμνοθαλασσών Μεσολογγίου- Αιτωλικού. Το αυγοτάραχο Μεσολογγίου αποτελεί ένα από τα πιο εκλεκτά και αναγνωρίσιμα παραδοσιακά προϊόντα της ελληνικής γαστρονομίας, με μακραίωνη ιστορία και ισχυρό τοπικό χαρακτήρα. Παράγεται αποκλειστικά από αυγά κέφαλου (Mugil cephalus) που αλιεύονται στα ιβάρια (λιμνοθάλασσες Μεσολογγίου–Αιτωλικού) σε ένα μοναδικό οικοσύστημα με ιδιαίτερα ποιοτικά χαρακτηριστικά. Θεωρείται τρόφιμο υψηλής διατροφικής αξίας, πλούσιο σε ω-3 λιπαρά οξέα, πρωτεΐνες και ιχνοστοιχεία. Στη σύγχρονη κουζίνα χρησιμοποιείται σε παραδοσιακές και σε δημιουργικές γαστρονομικές εφαρμογές, αποτελώντας σύμβολο ποιότητας και πολιτιστικής κληρονομιάς.
Σκοπός της εργασίας αυτής είναι οι εκπαιδευόμενοι να γνωρίσουν καλύτερα την τοπική παράδοση και να αποκτήσουν γνώση και σεβασμό για την αξία της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς του τόπου τους. Μέσα από τη διαδικασία αυτή αναμένεται να αναπτύξουν ψηφιακές δεξιότητες παρουσίασης και επικοινωνίας, ενώ παράλληλα προσδοκάται να καλλιεργηθεί ο σεβασμός τους απέναντι στην άυλη πολιτιστική κληρονομιά και ο στο φυσικό περιβάλλον.
271
«Ταφείον Ηρώων Μεσολογγίου: Εκεί που το χώμα θυμάται»
Αναστασόπουλος Γεώργιος, Καλύβα Ανδρομάχη, Κούστα Μαρία, Μακρή Θεώνη
Επιβλέποντες: Αλεξανδροπούλου Αργυρούλα ΠΕ02, Αρβανίτης Λεωνίδας ΠΕ04.02, Παπαδογιώργος Μιχαήλ ΠΕ08, Σαμαντά Μαρία ΠΕ78
Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας Μεσολογγίου
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η παρούσα εργασία με τίτλο «Ταφείον Ηρώων Μεσολογγίου: Εκεί που το χώμα θυμάται», αποτελεί ένα οπτικοακουστικό έργο, με πλάνα από τον Κήπο των Ηρώων. Αυτός ο τόσο σημαντικός ιστορικός χώρος αλλά και σύμβολο μνήμης, θυσίας και ελευθερίας για την Ιερή Πόλη του Μεσολογγίου, συνδέεται άμεσα με την ηρωική Έξοδο. Μέσα από την αφήγηση, οι μαθητές επιδιώκουν να δώσουν έμφαση στα σημαντικότερα μνημεία και ταφικά σημεία, παρουσιάζοντας τα ιστορικά στοιχεία, τα γεγονότα αλλά και τα πρόσωπα που συνδέονται με τον ιστορικό αυτό χώρο.
Σκοπός της εργασίας είναι οι μαθητές να γνωρίσουν καλύτερα την τοπική ιστορία, να καλλιεργήσουν την ιστορική μνήμη του τόπου τους και να κατανοήσουν την αξία της θυσίας και της ελευθερίας. Μέσα από αυτή τη δημιουργική και ταυτόχρονα βιωματική διαδικασία, επιδιώκεται οι μαθητές να καταφέρουν να συνδέσουν το παρελθόν, με το παρόν και να αναπτύξουν σεβασμό απέναντι στην πολιτιστική κληρονομιά του τόπου τους, καθώς φέτος συμπληρώνονται 200 χρόνια από την ηρωική εκείνη Εξοδο.
272
«ΑΠΟΗΧΟΣ» Το Περιοδικό των μαθητών του ΣΔΕ Φυλακών Νιγρίτας
Ομάδα 15 μαθητών του ΣΔΕ Νιγρίτας
Επιβλέπων: Κωνσταντίνος Διώγος ΠΕ02 Φιλόλογος
Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας Νιγρίτας (εντός καταστήματος κράτησης)
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Ο «ΑΠΟΗΧΟΣ – Το Περιοδικό των μαθητών του ΣΔΕ Φυλακών Νιγρίτας» θα αποτελέσει το κεντρικό προϊόν ενός εκπαιδευτικού project που υλοποιείται στο Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας Φυλακών Νιγρίτας με σκοπό να ενταχθεί στον θεματικό άξονα «Έλα να σου μιλήσω για τον τόπο μου» του Πανελληνίου Δικτύου Σχολείων Τοπικής Ιστορίας του Πειραματικού Σχολείου Πανεπιστημίου Πατρών. Στο συγκεκριμένο project, ο «τόπος» δεν ορίζεται γεωγραφικά, αλλά βιωματικά: είναι η φυλακή ως χώρος καθημερινότητας, εγκλεισμού, συνύπαρξης, αλλά και προσωπικής προσπάθειας για μάθηση, αυτογνωσία, αυτό-βελτίωση και επανεκκίνηση στη ζωή.
Το περιοδικό φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως χώρος έκφρασης και επικοινωνίας των μαθητών, δίνοντάς τους φωνή για να μιλήσουν οι ίδιοι για τη ζωή τους, τις σκέψεις τους και την εμπειρία της εκπαίδευσης μέσα στη φυλακή. Στις σελίδες του θα αποτυπώνεται η καθημερινότητα του σωφρονιστικού περιβάλλοντος, οι δράσεις και τα εκπαιδευτικά προγράμματα του ΣΔΕ, οι συλλογικές και ατομικές δημιουργίες των μαθητών, καθώς και κείμενα προβληματισμού γύρω από έννοιες όπως η ελευθερία, η ευθύνη, η δεύτερη ευκαιρία και η ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Ιδιαίτερη θέση θα κατέχουν τα έργα του Εργαστηρίου Δημιουργικής Γραφής, όπου οι μαθητές αξιοποιούν τη γραφή ως μέσο δημιουργικής αυτοέκφρασης.
Στόχος του project είναι η ενδυνάμωση της αυτοεκτίμησης των μαθητών, η καλλιέργεια του γραμματισμού και της δημιουργικότητας, η ανάπτυξη συνεργατικών δεξιοτήτων και, κυρίως, η ανάδειξη της φυλακής ως τόπου ανθρώπινων ιστοριών και εκπαιδευτικής προοπτικής. Ο «ΑΠΟΗΧΟΣ» επιδιώκει να ακουστεί έξω από τη φυλακή, μεταφέροντας μηνύματα ζωής, περίσκεψης και ελπίδας.
273
Το αρχείο της Λούσυ. Η ζωή στο Χατζηκυριάκειο της δεκαετίας του 40.
Κοντογόνη Ελένη, Λιάπη Ασπασία, Μπαντέσκου Άντρεα Καρίνα, Νιέγκσα Νεντίν, Τσιαμασιώτη Αγγελική, Χράμιετς Ολίβια
Επιβλέπουσες: Καματηρού Μυρσίνη (ΠΕ02), Περδίκη Ελένη (ΠΕ01), Φώτη Ειρήνη (ΠΕ02)
Χατζηκυριάκειο Ίδρυμα Παιδικής Προστασίας
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η ομαδική εργασία με θέμα «Το αρχείο της Λούσυ. Η ζωή στο Χατζηκυριάκειο της δεκαετίας του '40» εξετάζει τις συνθήκες και την καθημερινότητα των παιδιών που φιλοξενούνταν στο Χατζηκυριάκειο Ίδρυμα κατά την περίοδο του Β' Παγκοσμίου Πολέμου και της Κατοχής. Η εργασία αναλύει τη ζωή της Λουκίας, μιας πρώην μαθήτριας του Χατζηκυριάκειου, μέσω του προσωπικού της αρχείου που περιλαμβάνει φωτογραφίες, επιστολές και αποσπάσματα από το ημερολόγιό της.
Η ομάδα των μαθητριών εργάστηκε με συνεργατικό και διαθεματικό τρόπο για να επεξεργαστεί το αρχείο της Λουκίας και να αναδείξει τις εμπειρίες της, δημιουργώντας μια ψηφιακή παρουσίαση που συνδυάζει ιστορικά δεδομένα με προσωπικές αφηγήσεις. Η εργασία περιλαμβάνει τόσο την ψηφιοποίηση των πρωτογενών υλικών όσο και την ενσωμάτωσή τους σε μια ελκυστική και κατανοητή μορφή, προκειμένου να καταστήσει προσβάσιμα τα προσωπικά και ιστορικά στοιχεία σε ένα ευρύτερο κοινό.
Η διαδικασία της συνεργασίας περιλάμβανε την εντατική μελέτη και ανάλυση των εγγράφων, τη συνθετική παρουσίαση των δεδομένων και την παραγωγή ψηφιακών μέσων (π.χ. εικόνες, βίντεο, κείμενα). Οι μαθήτριες χωρίστηκαν σε ομάδες, κάθε μία από τις οποίες ανέλαβε διαφορετικό μέρος της επεξεργασίας, όπως τη μελέτη του ιστορικού πλαισίου, την ψηφιοποίηση και το μοντάζ των υλικών, καθώς και τη σύνταξη του κειμένου για την παρουσίαση. Η συνδυασμένη εργασία τους έχει ως στόχο να προσφέρει μια συναισθηματική και ιστορική καταγραφή της ζωής στο Χατζηκυριάκειο Ίδρυμα, αναδεικνύοντας τις αντιφάσεις και τις προκλήσεις της εποχής, καθώς και τη δύναμη της μνήμης και της ιστορικής συνείδησης.
274
Κυριακουλόπουλος Ευάγγελος
275