Sesiwn Adolygu Carlam Cymru

Ffilm yng Nghymru a Hollywood  

January 2024

• Mae cynnwys sesiwn heddiw wedi cael ei baratoi gan Miss Hales, sydd yn athrawes brofiadol yn y pwnc Astudio’r Cyfryngau, ac rydw i'n cyflwyno'r cynnwys heddiw ar ei rhan.​
• Bydd y sesiwn hon yn para tua 45 munud ac fe allwch ei gwylio fwy nag unwaith. 
• Byddaf yn eich tywys drwy wahanol adrannau Uned 1, gan siarad trwy'r cwestiynau a'r ffyrdd llwyddiannus o ymateb iddyn nhw.
• Mae'r sesiwn hon yn canolbwyntio ar Ffilm yng Nghymru a Hollywood.​

Amcanion Dysgu

​

Erbyn diwedd y sesiwn hon byddwch:

 ​

• yn hyderus ynglyn â'r math o gwestiynau ysgrifennu sydd ar Uned 1, Adran C​
• yn deall sut i ddod o hyd i'r atebion i'r cwestiynau hyn, a sut i strwythuro ymatebion iddyn nhw​
• yn gyfarwydd â'r cynllun marcio a'r meini prawf llwyddiant.​

Sut bydd yr arholiad yn edrych?

• Mae’r arholiad yn para 2 ½ awr a bydd tair adran i chi fynd i’r afael â nhw. 
• Bydd pob adran yn profi testun y byddwch wedi ei baratoi:
• Fideo Cerddoriaeth / hysbysebu
• Newyddion
• Ffilm (Cymru/Hollywood).
• Dylai Adran B a C gymryd tua 40 munud ac fel arfer gofynnir am un ateb byr ac un ateb hirach (ar bob testun).

Sut mae’r papur yn edrych?

Dyma bapur Uned 1 

Rydyn ni’n edrych ar Adran C ac yn y sesiynau eraill rydyn ni wedi edrych ar Adrannau A a B.

Sicrhewch bod digon o feiros du gyda chi a phens uwcholeuo, os ydy

hynny'n helpu!​

Tip – Cyfeiriwch at ddamcaniaethwyr i ategu eich dadansoddiad o’r ffilm a ddewiswyd.

Awgrymiadau o ran amser

O ran ffilm, cyfeiriwch at y testunau gosod er mwyn dangos 

dealltwriaeth eang.​

Defnyddiwch y marciau fel amcan o  faint y mae angen i chi 

ysgrifennu.​

Meddyliwch am y ddamcaniaeth

 berthnasol – be sy'n ffitio'r cwestiwn?​

Pa dermau  yr ydych yn gyfarwydd â nhw sy'n ffitio’r ​cwestiwn?

sut mae iaith, codau, confensiynau a thechnegau'r cyfryngau yn creu ystyr

sut mae ffilmiau yn cael eu 

llywio, eu cynhyrchu a’u dosbarthu gan y sawl sy'n berchen ​

arnyn nhw.​

sut mae gwahanol gynulleidfaoedd/defnyddwyr yn ymateb ac yn 

rhyngweithio â chynhyrchion a 

phrosesau ​

newyddion ​

​

sut mae'r cyfryngau'n portreadu digwyddiadau, problemau, 

llefydd a grwpiau cymdeithasol / diwylliannol​

Testunau gosod / Testunau astudio

• Yn ystod y cwrs rydych yn ystyried pwysigrwydd y genre i’r diwydiannau ffilm a chynulleidfaoedd trwy astudio dwy ffilm o’r un genre: un a gynhyrchwyd yng Nghymru, a’r llall yn Hollywood.
• Mae angen i chi fod yn gyfarwydd â’r codau a’r confensiynau sy’n perthyn i ddelweddau symudol. Yn ogystal, bydd angen i chi fod yn gyfarwydd â’r diwydiant.

Ydych chi’n gwybod unrhyw beth am y cwmnïau hyn?

Gwybodaeth Gefndirol

Ar gyfer y dasg hon gallech chi ymchwilio i un o’r prif gwmnïau

Cynhyrchu. Dewch o hyd i’r wybodaeth ganlynol:

• hanes y cwmni 
• y ffilmiau y mae’r cwmni wedi bod yn rhan ohonynt 
• p’un ag y mae’r cwmni wedi’i integreiddio yn fertigol - ydy’r cwmni’n cynhyrchu ac yn dosbarthu ffilmiau – neu’n dosbarthu ffilmiau yn unig? 
• pa mor fyd-eang y mae’r cwmni 
• patrymau pwysig perchnogaeth a rheolaeth: Ydy’r cwmni’n gysylltiedig â chwmnïau neu ddiwydiannau eraill?
• sut mae’r dosbarthwr yn marchnata ffilmiau 
• a ydy'r cwmni’n berchen ar, neu’n gysylltiedig â, sianeli dosbarthu fel teledu a chadwynau sinema 
• pa mor llwyddiannus/proffidiol y mae’r cwmni. 

​

CBAC – Dadansoddi Poster

Ydyn ni’n cael syniad o genre yn y poster? Barnwch sut mae’n cael ei fynegi. Edrychwch am enghreifftiau o eiconograffeg a naratif.

Pa gymeriadau sydd ar y poster? Disgrifiwch beth maen nhw’n ei wneud. Diffiniwch eu hystum. Ydy’r gynrychiolaeth yn nodweddiadol o’r genre?

A oes dyfyniadau pwysig o gyhoeddiadau? A oes cyfeirbwyntiau ansawdd?

Ydy’r poster yn defnyddio lliw? Ym mha ffordd y mae’r cynllun lliw yn cefnogi genre y ffilm?

Beth yw’r teitl? Pa ffont a ddefnyddir? Esboniwch y syniadau a awgrymir gan y geiriau a ddefnyddir.

I ba gynulleidfaoedd y byddai’r poster hwn yn apelio? I ba raddau y gallai’r testun apelio ar raddfa fyd-eang?

Sut caiff y naratif ei fynegi? Sut y caiff ei grynhoi? A oes tystiolaeth o ddamcaniaeth Todorov? Ydych chi’n adnabod unrhyw godau enigma?

Pa dystiolaeth a geir am fanylion cynhyrchu y ffilm? A oes enw mawr, seren y ffilmiau ynddi?

​

Safbwyntiau beirniadol i’w hystyried

Iaith y Cyfryngau

• Semioteg – Roland Barthes
• Naratoleg – Tzvetan Todorov
• Damcaniaeth Genre – Steve Neale

Cynulleidfaoedd

• Damcaniaeth derbyn – Stuart Hall

Cymhwyso Damcaniaeth

• Dywed Neale fod genre yn ymwneud ag “achosion o ailadrodd, ac achosion o wahaniaethau” a dywed mai “nid systemau yw genres, prosesau systemeiddio ydyn nhw”. 
• I ba raddau y mae’r datganiad hwn yn wir yn achos y lluniau llonydd? 

Damcaniaeth Genre – Steve Neale

O ba genre o ffilm y daw pob llun llonydd?

Edrychwch ar:

• y gwaith camera (onglau, pellter)
• mise-en-scene (gosodiad/lleoliad, propiau, gwisgoedd)
• confensiynau dylunio (codau lliw, goleuo)

​

Defnyddiwch y tabl hwn i ystyried gwahanol elfennau’r saethiad

• Ym mha ffyrdd y caiff tueddiadau eiconig eu hailadrodd, eu hatgyfnerthu a’u hymestyn ar draws y cyfrwng?
• Ym mha ffyrdd y gallai’r delweddau hyn awgrymu genre?
• Gwerthuswch i ba raddau y mae’r delweddau hyn yn awgrymu syniad o naratif.
• A oes gwahaniaeth o ran arddull/pwrpas rhwng ffilmiau Prydeinig a ffilmiau Americanaidd?

​

Tasg

op aspects of the narrative. 

• Dewiswch olygfa o bob un o’ch ffilmiau sy’n defnyddio golau mewn ffyrdd arwyddocaol. 
• Ysgrifennwch rhai paragraffau yn eich nodiadau sy’n cymharu sut y defnyddir goleuo ym mhob un o’r ffilmiau.

​

Dadansoddi goleuo fel rhan o’r mise en scène

• Mae mise-en-scène yn cynnwys tri maes: 
• Y pwnc (ffocws yr olygfa)
• Y gosodiad/lleoliad (eiconograffeg, yr amgylchedd milieu)
• Y goleuo
• Pwyntiau i’w hystyried wrth ddadansoddi goleuo: 
• O ba le/lefydd y mae’r golau’n dod? 
• Ydy’r golau’n gyson?
• Pwy neu beth sy’n cael ei amlygu?
• Ydy cysgodau’n amlwg? 
• Beth yw’r gymhareb (ratio) o ran golau a thywyllwch?
• Beth yw effaith y nodweddion goleuo uchod? 

​

Adnodd defnyddiol gan CBAC

Cymharu Treileri

Termau defnyddiol ar gyfer sain

• Match up the key terms and definitions.

Oedwch yma, ac ystyriwch yr ystyron – ydych chi'n eu gwybod nhw  I gyd?

Wedi eu paru’n gywir!

Barthes - Codau

Damcaniaeth Naratif

• Todorov – cydbwysedd (equilibrium) - diffyg cydbwysedd (diseqilibrium)
• Propp – rolau cymeriad
• arwr
• dihiryn
• cynorthwyydd (x2)
• mentor
• noddwr
• noddwr
• tywysoges
• Levi Strauss - Gwrthwynebiadau Deuol

​

Cymhwyso’r ddamcaniaeth – Hall

Ystyriwch y canlynol: 

• Pam fyddai rhai cynulleidfaoedd penodol angen gweld y ffilm hon ar sail y manylion yn y trelar neu’r poster? 
• Pam fyddai rhai cynulleidfaoedd ddim yn dymuno gwylio’r ffilm hon?
• A allai’r trelar apelio at wahanol gynulleidfaoedd mewn gwahanol ffyrdd? 
• Pwy fyddech chi’n dadlau fyddai’r prif gynulleidfa ar gyfer y ffilm hon?
• Allwch chi adnabod dehongliad dewisol?
• Beth yn eich barn chi mae cynhyrchwyr y testun hwn yn dymuno i’r gynulleidfa deimlo a meddwl wrth wylio’r trelar hwn? 
• Sut all cynulleidfa ymateb i'r treilar? Wedi ei negodi, ei dderbyn neu ei wrthod?

Dadansoddi’r olygfa

Dewiswch ychydig o brif olygfeydd o’ch testunau gosod a chanolbwyntiwch ar y canlynol –

1. Sut y caiff genre y ffilm ei sefydlu? 

2. Dadansoddwch y mise-en-scene a’r pethau rydym yn eu dysgu am y naratif o’r saethiadau hyn. 

3. Pa saethiadau camera a ddefnyddir, a beth yw’r pwrpas a’r effaith?

4. Pa elfennau naratif a ddysgir o’r saethiadau hyn? 

5. Pa godau gweledol sy’n amlwg?

​

Cwestiwn Cyn-bapur - 2018

Cynllun Marcio ar gyfer 3 a

3a Cynnwys Mynegol

• “Don’t Knock Twice”
• “Y Llyfrgell”
• “Yr Ymadawiad”
• “Submarine”
• “The Machine”

Cynllun Marcio ar gyfer 3b

Strwythur y Traethawd

• Rhagarweiniad
• Prif gorff (4 neu 5 paragraff)
• Diweddglo

Meini Prawf Llwyddiant:

Beth ydych chi’n feddwl sydd “gennych chi” i’w gynnwys ar gyfer yr arholwr?

WAGOLL

• In this essay I will write about how conventional the narrative structure of the film Shutter Island is. In a way, the film does not begin with an equilibrium. Our main characters have already been dispatched to the island after a patient from the hospital escapes. However, they are going to do their “job” and investigate the mysterious happenings on the island, so technically there is an equilibrium. The equilibrium is broken when they realise the “suspicious” going ons in the island, by supposedly the fact that a patient goes missing. This drives the plot forward by making Teddy and Chuck investigate her disappearance. This disruption is continued until around the middle of the film where she is found. As the narrative progresses, it becomes clear to Teddy that they are trapped on the island. 

​

• The storm is the first sign in the story that things are going to go wrong, as the narrative thread is disrupted. The storm causes the entire plot to come to a halt whilst Teddy and Chuck attempt to escape the harsh winds and return to shelter. The plot then heads to a recognition. Teddy, upon realising this, scours the island and looks for an exit point. Despite Chuck’s pleas not to, which could possibly foreshadow his betrayal. The narrative progresses even further after Teddy hallucinates and sees Chuck’s body lying on the bottom of the cliff that they are on. After climbing down, there is no body, and a swarm of rats emerge from the rocks, the first signs that he is mentally ill to the audience.�

WAGOLL

• In this essay I will write about how conventional the narrative structure of the film Shutter Island is. In a way, the film does not begin with an equilibrium. Our main characters have already been dispatched to the island after a patient from the hospital escapes. However, they are going to do their “job” and investigate the mysterious happenings on the island, so technically there is an equilibrium. The equilibrium is broken when they realise the “suspicious” going ons in the island, by supposedly the fact that a patient goes missing. This drives the plot forward by making Teddy and Chuck investigate her disappearance. This disruption is continued until around the middle of the film where she is found. As the narrative progresses, it becomes clear to Teddy that they are trapped on the island. 

​

• The storm is the first sign in the story that things are going to go wrong, as the narrative thread is disrupted. The storm causes the entire plot to come to a halt whilst Teddy and Chuck attempt to escape the harsh winds and return to shelter. The plot then heads to a recognition. Teddy, upon realising this, scours the island and looks for an exit point. Despite Chuck’s pleas not to, which could possibly foreshadow his betrayal. The narrative progresses even further after Teddy hallucinates and sees Chuck’s body lying on the bottom of the cliff that they are on. After climbing down, there is no body, and a swarm of rats emerge from the rocks, the first signs that he is mentally ill to the audience.�

Oedwch yma ac ystyriwch y traethawd. Beth sydd wedi mynd yn dda, a beth a allai fod wedi cael ei wneud yn well?

Ydy’r ymgeisydd hwn wedi ateb y cwestiwn?

Oes unrhyw ddamcaniaeth wedi ei chymhwyso yn yr ymateb hwn?

Cynnwys mynegol

Dydy’r cynnwys isod ddim yn rhagnodol a dylid rhoi credyd i bob pwynt dilys. Nid oes disgwyl i ymatebion�gynnwys yr holl bwyntiau a restrir.

Lle na drafodir unrhyw ffilm, dylid dyfarnu dim marciau o gwbl ar gyfer AA2.

Bydd ymatebion yn y bandiau uwch yn dangos gwybodaeth a dealltwriaeth o ystod o agweddau ar strwythur naratif. Bydd ymatebion yn y band canol yn ffocysu ar agweddau mwy elfennol neu amlwg, a bydd y rhai yn y bandiau is yn dangos gwybodaeth a dealltwriaeth cyfyngedig o ran strwythur naratif ac yn tueddu bod yn ddisgrifiadol.

Bydd ymatebion yn y bandiau uwch yn ymdrin â’r agwedd ‘pa mor gonfensiynol’ ac, ochr yn ochr â hynny, yn archwilio’r ffilm a astudiwyd yn fanwl. Bydd atebion yn y band canol yn cyffwrdd â’r agwedd ‘pa mor gonfensiynol’ mewn modd elfennol ac, ochr yn ochr â hynny, yn mynd i’r afael ag archwilio’r ffilm a astudiwyd i ryw raddau. Bydd ymatebion yn y bandiau is yn archwilio’r ffilm a astudiwyd mewn modd annigonol ac mae’n bosibl na fyddan nhw’n mynd i’r afael â’r agweddau ‘pa mor gonfensiynol’ o gwbl.

Disgwylir i ymgeiswyr gymhwyso damcaniaeth naratif Todorov yn y cwestiwn hwn. Yn y bandiau uwch, gwelir gwybodaeth, dealltwriaeth a’r cymhwyso hwn mewn modd amlwg. Bydd atebion yn y band canol yn cynnwys gwybodaeth a dealltwriaeth o ddamcaniaeth naratif Todorov ond yn ei gymhwyso mewn modd elfennol, tra bydd atebion yn y bandiau is yn mynd i’r afael â’r ddamcaniaeth mewn modd llawer llai amlwg, os o gwbl.

​

Beth maen nhw’n dymuno ei weld?

Bydd Ymatebion AA1 yn dangos gwybodaeth a dealltwriaeth o strwythur naratif a damcaniaeth Todorov o naratif, gan gynnwys:

• adeiladu naratif, strwythurau, technegau a chonfensiynau.
• naratoleg: y syniad fod pob naratif yn rhannu strwythur sylfaenol sy'n cynnwys symud o un cyflwr cytbwys (equilibrium) i un arall – y syniad fod y ddau gyflwr hyn o gydbwysedd wedi'u gwahanu gan gyfnod anghydbwysedd neu ddiffyg cydbwysedd.
• y syniad y gallai'r ffordd mae naratifau'n cael eu datrys fod ag arwyddocâd ideolegol.

AA2

Bydd ymatebion yn cymhwyso gwybodaeth a dealltwriaeth o naratif i’r dadansoddiad o’r ffilmiau a astudir, er enghraifft:

Hunanladdiadau’r Llyfrgell

• Mae naratif achosol yn perthyn i’r ffilm gan fod yr aflonyddu yn y ffilm yn cael ei greu gan farwolaeth mam y merched. 
• Mae’r ffilm yn dilyn rhesymeg cynyddol gan ei fod yn ymddangos ei bod yn datgelu’r dirgelwch, gan adeiladu tuag at gydnabyddiaeth dybiedig ac ymgais i atygyweirio yr aflonyddu.
• Mae cyfyngiadau’r naratif yn caniatáu tro yng nghynffon diwedd y naratif sy’n tanseilio disgwyliadau sy’n seiledig ar weld datrysiad megis  naratif Todorov.

Shutter Island

• Mae’r ffilm, gan ddefnyddio eiconograffeg o’r genre ditectif trosedd, yn cuddio’r strwythur naratif go iawn tu ôl i’r archwiliad i’r claf coll sy’n ymddangos yn gonfensiynol. 
• Mae hyn yn gynllunwaith o fewn y ffilm, gan bod y diwedd gweledig yn rhan o therapi’r arwr.
• Mae’r naratif yn cynnig posau a chliwiau, nad ydynt yn gwireddu datrysiad yn union, sy’n gweddu i ddyheadau seicolegol genre y ffilm.

​

​

Mynd i’r afael â’r arholiad

• Byddwn yn argymell yn gryf eich bod yn treulio tipyn o amser yn cynllunio ac yn nodi eich syniadau ar bapur cyn dechrau ysgrifennu.  
• Cyfeiriwch yn ôl at ba bynnag destun gosod a awgrymir gan y cwestiwn (neu’r ddau os yw hynny’n opsiwn).
• Sicrhewch eich bod wedi defnyddio termau technegol a dulliau damcaniaethol. 

Ysgrifennwch y traethawd!

• Nawr, rhowch gynnig ar y traethawd.

• Mae gennych chi strwythur a syniadau am gynnwys – defnyddiwch y testun gosod i ateb y cwestiwn.

​

​

Tasgau parhaus

• Edrychwch eto ar y ddwy ffilm rydych chi wedi eu gweld yn y dosbarth.
• Gwiriwch eich dealltwriaeth o’r prif dermau a ddefnyddir yn eich gwersi.
• Edrychwch dros eich nodiadau ar ddiwydiant, dosbarthu a chynhyrchu.
• Adolygwch y damcaniaethwyr sydd eu hangen arnoch ar gyfer yr adran hon.

What you should have in front of you:

Amcanion Dysgu

​

Erbyn diwedd y sesiwn hon byddwch yn:

• gyfarwydd â’r mathau o gwestiynau ysgrifennu a geir ar gyfer Uned 1 Adran C
• yn deall sut i ddod o hyd i’r atebion i’r cwestiynau hyn a sut i strwythuro atebion iddyn nhw
• yn gyfarwydd â’r cynllun marcio a’r meini prawf llwyddiant.