1 of 30

Op tijd de juiste hulp��Hester Kuiper�namens AJK en JGZ Den Haag5 maart 2026

2 of 30

Autisme wordt te laat gediagnosticeerd

Vanuit Autisme Bekeken; Autisme diagnostiek: eerder, sneller, beter, 2015 (meer informatie: www.vanuitautismebekeken.nl);

Begeer et al., 2017; Gillberg, 2011; Oosterling et al., 2010; Pijl et al., 2017

3 of 30

Voordelen vroeginterventie

Positieve

gezinsinteracties en beperken van stress bij ouders

Plasticiteit

brein

Bevorderen�ontwikkeling

Preventie �co-morbiditeit

4 of 30

Van vroegherkenning naar vroegbehandeling

1.5 – 3.5 jaar

Crais et al., 2020; Crane et al., 2016; Snijder et. al 2021: Zuckerman, 2012

Dutch guidelines, 2015

Zorgen/punten van aandacht

Professional Detection & (Diagnostic) Assessment

Vroeginterventie

5 of 30

Barrières voor vroeginterventie

Kind- & familieniveau

Professional- & organisatieniveau

Pijl & Oosterling (2021). (Vroeg)Herkenning en screening. Autisme bij kinderen.

Snijder, M. I. J., Kaijadoe, S. P., van ‘t Hof, M., Ester, W. A., Buitelaar, J. K., & Oosterling, I. J. (2021). Early detection of young children at risk of autism spectrum disorder at well-baby clinics in the Netherlands: Perspectives of preventive care physicians. Autism, 25(7), 2012-2024.

Snijder, M. I. J., Langerak, I. P., Kaijadoe, S. P., Buruma, M. E., Verschuur, R., Dietz, C., Buitelaar, J., & Oosterling, I. J. (2022). Parental experiences with early identification and initial care for their child with autism: Tailored improvement strategies. Journal of autism and developmental disorders, 52(8), 3473-3485.

Kennis & expertise

Screenings-instrumenten

Verschillen in uitvoering

Beschikbaarheid

Persoonlijke verschillen en uitdagingen

Taal & culturele perspectieven

6 of 30

Vroeg interventie

Wanneer de ontwikkeling minder vanzelfsprekend verloopt,

verloopt de ouder-kind interactie minder vanzelfsprekend

Onderprikkeld/wereld hetzelfde

Overprikkeld/ ontregeld

Gevolgen ouder-kind interactie

Veel negatieve interacties

Uitdoven

7 of 30

Bevorderen van vroege herkenning en interventie

Vroeg interventie

Mede mogelijk gemaakt door:

Korczak Foundation

Scholing

8 of 30

  • Blended E-health for children at Early Risk

BEER-interventie

9 of 30

BEER interventie

Blended E-health for children at Early Risk

  • Kinderen (12-36 maanden) met verhoogde kwetsbaarheid op neurobiologische ontwikkelingsstoornissen
  • Wanneer er zorgen zijn op het gebied van contact, communicatie, flexibel gedrag en/of spel
  • Laagdrempelig en kortdurend (7 huisbezoeken)
  • Blended (psycho-educatie via app met huisbezoeken)
  • Idealiter:� Uitgevoerd door BEER trainer (eerstelijn)� Supervisie vanuit specialistische GGZ
  • Geen psychiatrische diagnose → interventie bij eerste risico’s

→ indien nodig verwijzing GGZ

10 of 30

11 of 30

Ontstaan BEER

  • Voortvloeiend uit missie AJK:

Vroeg pASSende zorg, investering op maat, winst voor nu en later.”

  • Gebaseerd op ‘best common practice’ / ‘evidence based’ interventies bij ASS jonge kind:

VIPP-AUTI JASPER training

ABA / ESDM PRT

Floorplay

> Naturalistic Developmental Behavioral Interventions (NDBI’S):

  • Verschillende feedback momenten met ouders
  • Feedback prof. dr. Ina Van Berckelaer-Onnes (emeritus-hoogleraar orthopedagogiek)

12 of 30

Waarom BEER?

Doelen

  • Vergroten van ouderlijke kennis van en inzicht in de ontwikkeling van het kind

Psycho-educatie ouders (wat is ‘normaal’ op welke leeftijd?)

  • Bevorderen van de kwaliteit van de ouder-kind interactie en stimuleren van de ontwikkeling

Optimaliseren ontwikkelingskansen

Ouders helpen de communicatie van hun kind te begrijpen

  • Meedenken rondom vervolgbeleid passende zorg (triagering)

Procesdiagnostiek om eerder die kinderen die meer hulp nodig hebben passende hulp te kunnen bieden

www.autismejongekind.nl

13 of 30

Doelgroep BEER

BEER is voor OUDERS van ALLE JONGE KINDEREN (12-36 maanden)

die zich mogelijk ANDERS ONTWIKKELEN op het gebied van

communicatie,

contact maken,

spel,

en/of flexibel gedrag

met als DOEL jonge kinderen en hun ouders

VROEGTIJDIG en op een SPEELSE MANIER te helpen

bij eerste zorgen over de ontwikkeling

zonder diagnose

14 of 30

BEER volgens ouders

  • “Hij heeft zich sinds BEER flink ontwikkeld en ik denk dat we voorkomen hebben dat er grote problemen zijn ontstaan. We zijn trots dat het nu eigenlijk best wel goed gaat. Het is een blij jongetje. Hij gaat blij naar school en komt blij terug.”

  • “BEER helpt je om je weg te vinden. Ouders kunnen veel leren door te lezen en de oefeningen te doen en ook van de video’s. Als je kind langzaam is of een achterstand heeft, raad ik BEER zeker aan. Elk kind is anders, en als ouder leer je je verwachtingen bij te stellen.”

  • “We hebben echt een heel ander kind met een gewoon lief, zacht karakter. Hij vermaakt zich prima, zit goed in zijn vel en hij betrekt ons nu bij alles.”

15 of 30

huisbezoeken (BEER- hulpverlener)

informatie in de BEER-app

praktisch toepassen van de theorie

praktische tips en voorbeelden

Helpend voor ouders

Minder helpend voor ouders

behoefte aan meer informatie in de app

app werkte (in het begin) nog niet goed

onderdelen:

Spel & contact maken

verkregen inzicht en bewustwording

niet alle onderdelen waren even toepasbaar (vanwege bepaalde kenmerken kind) of omdat ouders ze al deden

16 of 30

Effectiviteit BEER (volgens ouders)

BESTE-O afgenomen: Beoordelingsschaal voor Tevredenheid en Effect voor ouders

17 of 30

Ervaringen ouders

Ouders kunnen beter aansluiten bij hun kind

Veranderingen bij het kind

“Heel veel aan gehad, ook via de app. In beeld komen bij mijn kind is gelukt.”

“Focus op communicatie en wederkerigheid. Ik herken dingen nu sneller en heb beter leren kijken door de trainster.”

“Ik ben moeder die veel voor mijn kind wil doen, heb geleerd op zijn tempo mee te gaan.”

“Ik ga meer in ‘zijn wereld’ zitten om contact te maken en dit werkt goed.”

“Hij heeft een groei doorgemaakt. Hij zoekt nu interactie: spelletjes doen. Hij neemt zelf initiatief, we zijn erg geholpen door de BEER.”

“Ze is nu niet meer zo op zichzelf. Speelt samen met andere kinderen.”

“Hij heeft meer rust gekregen, wordt minder snel boos. Hij betrekt mij er nu sneller bij.”

“Hij spreekt en communiceert beter.”

18 of 30

Effectiviteit BEER (volgens ouders)

BESTE-O afgenomen: Beoordelingsschaal voor Tevredenheid en Effect

19 of 30

BEER volgens verwijzers

  • “Heel fijne laagdrempelige methode die helpt de ouder-kindrelatie te versterken”

  • “Mooie vroegtijdige interventie waarin ouders leren hun kind goed te begrijpen en te volgen”

  • “Ik denk dat op deze manier ouders beter in hun kracht kunnen worden gezet in hun contact met hun kind en dat daardoor de ouder-kindrelatie verbetert. Dit werkt bevorderlijk voor de succeservaringen die een kind kan opdoen in contact maken met anderen.”

  • “Je kunt ouders iets bieden in de tijd dat er nog geen diagnose kan worden gesteld. Je neemt ouders serieus met hun hulpvraag en je biedt hen perspectief”

20 of 30

BEER volgens andere betrokkenen

  • Beleidsadviseur gemeente: “Na uitleg over BEER begreep ik meer over de opzet die vooral gericht is op ouders en de app met informatie die ouders zelf rustig kunnen doorkijken. Dat past wel heel goed bij onze visie op het inzetten op de omgeving en niet perse op kind zelf.”

  • Kinderarts: “Ik denk dat de kracht van de BEER-interventie is dat het vroeg en laagdrempelig is. Dat ouders via het gewone consultatiebureau waar iedereen komt, in aanraking kunnen komen met meer gerichte hulp voor ingewikkelde zorgen. De preventieve, vroegtijdige hulp, dat benadrukt voor mij de kracht van BEER.”

  • Manager welzijnsorganisatie: “Wij krijgen subsidie om BEER uit te voeren. Het is een heel gedegen interventie waar goed onderzoek naar gedaan is.”

21 of 30

BEER op dit moment in Nederland

  • ~180 BEER-hulpverleners
  • >600 gezinnen die BEER hebben gevolgd (sinds BEER-app begin 2024)
  • In verschillende gemeentes in Nederland (zie kaartje)

22 of 30

BEER in DEN HAAG

Pilot 10 gezinnen van 3 CB’s

  • Evaluatie positief voor gezinnen en professionals
  • JGZ zal zelf BEER trainers opleiden in 2025/26 met supervisie vanuit GGZ

Verder plan

  • Supervisie vanuit GGZ goed borgen voor Haags team van 10 BEER trainers?
  • Triage samen met IVH efficiënter maken?
  • Onderzoeken hoe drempelloos samen te werken met GGZ indien doorverwijzing voor diagnostiek nodig/nuttig blijkt?

23 of 30

Wetenschappelijk onderzoek BEER

  • Gerandomiseerde, gecontroleerde (RCT) studie, regio Nijmegen (2019-2024)

  • Implementatie pilotstudie, regio Den Haag (2023-2024)

  • Landelijke implementatiestudie naar BEER (2023-2025)

24 of 30

25 of 30

Conclusie wetenschappelijke onderzoeken

  • Ouders, BEER-hulpverleners en verwijzers zijn enthousiast over BEER
  • Winst lijkt voornamelijk bij ouders te zitten en op de ouder-kind interactie
  • Dit is in lijn met de doelen die voor BEER gesteld worden door de hulpverleners

  • BEER is op dit moment in verschillende regio’s goed geïmplementeerd
  • Er zijn ook nog regio’s waarin het niet lukt op BEER te implementeren, ondanks de BEER-hulpverleners en verwijzers in die regio die BEER willen implementeren
  • AJK gaat aan de slag met deze factoren

“Ik gun ieder die dat nodig heeft de BEER-training!”

26 of 30

Toekomst(wensen) BEER

  • Landelijk doorlopend longitudinaal onderzoek naar de (lange termijn)effecten van BEER en de maatschappelijke kostenbesparing

  • Start erkenningstraject bij de databank voor effectieve jeugdinterventies van het NJI

  • Doorlopende doorontwikkeling van BEER:
    • BEER nog verder aanpassen op wensen doelgroep door aanpassingen in app, ontwikkelen papieren werkboek in verschillende talen, etc

27 of 30

Ter discussie

Hoe begin je in gesprek met ouders over de zorgen die je hebt over de ontwikkeling/over BEER?

BEER-hulpverleners en verwijzers geven soms aan dat verwijzers het lastig vinden om hun zorgen over de ontwikkeling van een kind bespreekbaar te maken met ouders. Ouders vertellen juist dat ze hun zorgen met het consultatiebureau deelden, maar die in eerste instantie daar niet herkend werden.

    • Mogelijke oplossingen:
      • Verwijzers trainen, bijvoorbeeld met een e-learning over vroegherkenning en over BEER
      • Korte lijntjes houden met BEER-hulpverlener die voor een eerste kennismaking bij ouders thuis langs kan gaan en zelf kan uitleggen wat BEER precies inhoudt
      • Binnen JGZ één iemand verantwoordelijk maken voor vroegsignalering en doorverwijzing
      • Protocol ontwikkelen voor het bespreken van de eerste zorgen

28 of 30

Ter discussie

De koppeling van BEER met autisme (doordat het ontwikkeld is door Autisme Jonge Kind)

Vanuit het perspectief van de verwijzers en de gemeente wordt de koppeling van BEER met Stichting Autisme Jonge Kind als belemmering benoemd. Ouders noemen dit niet.

  • Sommige ouders geven aan dat, na de eerste schok als ze horen dat de hulpverlener bij hun kind signalen van autisme ziet, het BEER-traject ervoor gezorgd heeft dat ze langzaam aan het idee van autisme konden wennen.
  • Als tip geeft een moeder dat ze het fijn had gevonden als vanaf het begin duidelijker was geweest wat eventuele uitkomsten zouden kunnen zijn: “Maak het bespreekbaar: het kan zijn dat je kind autisme heeft, het kan ook zijn dat er iets anders aan de hand is. We gaan daar samen naar kijken en het daar over hebben.”
  • Een BEER-hulpverlener vertelde dat ouders positief reageren als ze bij de start van BEER noemt, dat BEER in eerste instantie ontwikkeld is voor jonge kinderen met een vermoeden van autisme en dat later is gebleken dat het ook voor veel andere kinderen helpend zou kunnen zijn.

29 of 30

Aanmelden BEER-kinderen in DEN HAAG

  • Haagse kinderen
  • BEER wordt door JGZ Den Haag aangeboden.
  • BEER hulpverlener is jeugdverpleegkundige van JGZ, werkt onder supervisie GGZ

Eerste overleg over gezin met Hester Kuiper indien aanmelding van buiten JGZ komt; dan ouders verwijzen naar hun jeugdverpleegkundige/jeugdarts om aan te melden.

(er is aanmeldformulier binnen JGZ in omloop)

06-22519091

kuip3987@planet.nl

Di wo do

30 of 30

Vragen en �opmerkingen?