Ένα βιώσιμο παραγωγικό μοντέλο και ο ρόλος της εργασίας

Σοφία Τσαρούχα�μακροοικονομική αναλύτρια

Κρίση Ανταγωνιστικότητας

• Η ελληνική οικονομία βίωσε μια βαθιά κρίση ανταγωνιστικότητας και όχι απλώς μια κρίση χρέους

​

• Το υπέρογκο δημοσιονομικό έλλειμμα και η συσσώρευση δημοσίου χρέους ήταν στην ουσία συμπτώματα της απώλειας ανταγωνιστικότητας έναντι των εμπορικών μας εταίρων που είχε ενταθεί ιδιαίτερα από το 2001 και μετά

​

• Η σύνθεση του ΑΕΠ αποκαλύπτει τη διαχρονική υπερεξάρτηση της ελληνικής οικονομίας από την κατανάλωση και το σημαντικό έλλειμμα στο εξωτερικό εμπόριο

​

• Παρά την ύφεση, το παραγωγικό πρότυπο εξακολουθεί να διέπεται από τα ίδια χαρακτηριστικά με πριν την κρίση

Πηγές: Eurostat & επεξεργασία στοιχείων

Προβληματική σύνθεση επενδύσεων

• Οι επενδύσεις παγίων πριν την κρίση ανερχόταν σε ικανοποιητικό επίπεδο συνολικά, όμως η αύξηση τους βασιζόταν κυρίως στις κατοικίες και όχι στις παραγωγικές επενδύσεις

​

• Εξαιτίας των αντιπαραγωγικών χαρακτηριστικών των επενδύσεων, η κρίση οδήγησε στην κατάρρευση τους, με το επενδυτικό κενό να φτάνει τα €80 δισ.

​

• Παρά την ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας, καθώς και τη σημαντική εισροή πόρων από το ΤΑΑ, η αύξηση των επενδύσεων παραμένει εξαιρετικά αναιμική

Πηγές: ELSTAT & Eurostat

Ο τομέας του real estate έχει κυριαρχήσει στην αύξηση της ΑΠΑ, ενώ η αύξηση της παραγωγικότητας παραμένει αδύναμη

• Η ΑΠΑ έχει αυξηθεί μόνο κατά 14% σε σχέση με το χαμηλότερη της σημείο μέσα στην κρίση το 2016, ενώ παραμένει σημαντικά χαμηλότερα σε σχέση με τα προ-κρίσης επίπεδο, με τον ρυθμό ενίσχυσης της να εξασθενεί τα τελευταία έτη

​

• Ο μόνος κλάδος που έχει σημειώσει αύξηση σε σχέση με πριν την κρίση είναι ο κλάδος του real estate, ενώ δεν παρατηρείται κάποια άλλη μεταβολή προς τους παραγωγικούς τομείς της οικονομίας

​

• Οι χαμηλές παραγωγικές δυνατότητες της ελληνικής οικονομίας δεν επιτρέπουν την αύξηση της παραγωγικότητας εργασίας

​

Πηγές: Eurostat

Παραμένει ένα εσωστρεφές παραγωγικό μοντέλο που αδυνατεί να υποστηρίξει αξιοπρεπείς μισθούς

• Ο κλάδος που σημείωσε την μεγαλύτερη αύξηση σε σχέση με πριν την κρίση σε αριθμό απασχολούμενων είναι ο τουρισμός. Εν αντιθέσει, το μερίδιο εργαζομένων στη βιομηχανία μειώθηκε

​

• Παρά την ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας τα τελευταία χρόνια και την αύξηση των συνολικών αμοιβών, ο μέσος μισθός δεν έχει μεταβληθεί ανάλογα, γεγονός που αποδίδεται στην άνοδο της απασχόλησης, αλλά με σχετικά δυσμενείς όρους αμοιβής

​

• Μια ανακατανομή των θέσεων εργασίας, ώστε η σύνθεση της απασχόλησης να προσομοιάζει με τον μ.ό. της ΕΕ, θα αύξανε αυτόματα την παραγωγικότητα κατά 15%

Πηγές: Eurostat & επεξεργασία στοιχείων