1 of 220

კლასიკური ფილოლოგიის შესავალი

ლექტორი: ასოც. პროფ. ირინე დარჩია

კლასიკური პერიოდი

2 of 220

რა არის ეს?

Ivane Javakhishvili Tbilisi State University

3 of 220

რა არის ეს?

Ivane Javakhishvili Tbilisi State University

4 of 220

რა არის ეს?

Ivane Javakhishvili Tbilisi State University

5 of 220

ძვ. წ. ა. 4500-3300 წწ. VS ახ. წ. ა. XXI

ფუტკრის საბოლავი ანტიკურობაში და დღეს...

6 of 220

კლასიკური ეპოქის ისტორიული კონტექსტი

  • ბერძენ-სპარსელთა ომები (ძვ. წ. ა. 500-479 წწ.);

  • დიადი ორმოცდაათწლეული (ძვ. წ. ა. 478-431 წწ.);

  • პელოპონესის ომი (ძვ. წ. ა. 431-404 წწ.);

  • პოლისური სამყაროს დაქვეითება (ძვ. წ. ა. 404-360 წწ.);

  • მაკედონური ჰეგემონიის დამკვიდრება (ძვ. წ. ა. 359-336 წწ.).

Ivane Javakhishvili Tbilisi State University

7 of 220

კლასიკური ეპოქის ხელოვნება

  • არქაიკაში შექმნილი ჟანრების განვითარება

  • არქაიკის აღმოჩენების სრულყოფა

  • მოდელი, პარადიგმა შემდგომი საუკუნეებისთვის

  • ორიგინალებზე “ნადირობა”, ბრინჯაოს ქანდაკებების გადადნობა

  • ინფორმაციის წყარო – რომაული ასლები, წერილობითი ძეგლები

Ivane Javakhishvili Tbilisi State University

8 of 220

ცალკეული მახასიათებლები (1)

  • მეტი შემობრუნება ადამიანისკენ

  • ღმერთები – ანთროპომორფული სახით

  • აზროვნება – ანალიტიკური, მეცნიერული

  • კანონზომიერებების, სქემების, კანონების, ჰარმონიის ძიება vs დოგმები

  • ხელოვნება – მიმეტიკური, მიმბაძველობითი

  • ფორმის რეალიზმი და არა რეალისტური ხელოვნება

Ivane Javakhishvili Tbilisi State University

9 of 220

ცალკეული მახასიათებლები (2)

  • ტრადიციული ხატის შენარჩუნება

  • პერსონაჟები – ღმერთები, ლეგენდარული პერსონაჟები, გმირები

  • სიუჟეტი – მითოსი და არა რეალური ადამიანების რეალური ისტორიები

  • “მიწასთან” დაახლოება, მაგრამ არა “მიწაზე” ჩამოყვანა

  • ძვ. წ. ა. მე–5 ს. მხატვრების ძევქსისის და პარჰასიოსის ისტორია, პლინიუსის ცნობები - ე. წ. „ანტიკური რეალიზმი“

Ivane Javakhishvili Tbilisi State University

10 of 220

ცალკეული მახასიათებლები (3)

  • კლასიკური ეპოქის პორტრეტი

  • გარეგნული მსგავსება – მეორეხარისხოვანი

  • ზოგადადამიანური, ზოგადეთნიკური, ზოგადპროფესიული ნიშნების წარმოჩენა – განმსაზღვრელი

  • ღმერთების გამოსახვა – პირობითობა, ხელოვანსა და აუდიტორიას შორის არსებული შეთანხმება

  • ფორმისა და იდეის ჰარმონია, იდეალიზაცია და ბუნებრიობა, ხელოვნების რეალურობა და ბუნებრიობა

Ivane Javakhishvili Tbilisi State University

11 of 220

კლასიკური ეპოქის არქიტექტურა

  • პერიოდიზაცია – ძვ. წ. ა. მე–5–4 სს.

  • მე–5 ს. პირველი ნახევარი – ადრეული კლასიკა

  • მე–5 ს. მეორე ნახევარი – მოწიფული/მაღალი კლასიკა

  • მე–4 ს. – გვიანდელი კლასიკა

  • არქიტექტორთა კარგი თეორიული მომზადება, სიმეტრიისა და ჰარმონიის კანონების კარგი ცოდნა

  • პროპორციების, ცალკეული არქიტექტურული ელემენტების ახლებური გააზრება

Ivane Javakhishvili Tbilisi State University

12 of 220

პესტუმი, სამხრ. იტალია, პოსეიდონის/ჰერას მეორე ტაძარი

13 of 220

მაღალი სტერეობატი, მძიმე ანტაბლემენტი, კანელურების მეტი სიხშირე, დაჭიმულობა, აბაკუსების მეტი გამოზნექილობა

14 of 220

სიმძიმის დაბალანსება – შენობის წაგრძელება, სვეტები 6:14

15 of 220

ათენა ტაძარი პესტუმში, სამხრ. იტალია

16 of 220

ოლიმპია სხვადასხვა ეპოქაში

17 of 220

ოლიმპიის რეკონსტრუქცია

18 of 220

ზევსის ტაძარი ოლიმპიაში (რეკონსტრუქცია), არქ. ლიბონი, ძვ. წ.ა. 479–456 წწ.

19 of 220

ალტისის ჭალა, ზევსის ტაძარი დღეს... სვეტები: 6 : 13

20 of 220

ზევსის ტაძრის ნანგრევები დღეს... ზომები: 27.68 X 64.12

21 of 220

22 of 220

აკროპოლისი – პართენონი (1)

  • მშენებლობა – პერიკლესის დრო

  • იუსტინიანეს ხანა: პართენონი – სამლოცველო, აკროპოლისი – სამხედრო სიმაგრე, მოგვიანებით კათოლიკური ეკლესია

  • ათენა პრომაქოსის ქანდაკება – კონსტანტინეპოლში, 900 წლამდე

  • 1204 წ. ჯვაროსნული ლაშქრობები

  • 1456 წ. ოსმანთა ბატონობა, აკროპოლისი – სამხედრო სიმაგრე, პართენონი – იარაღის საწყობი

  • გარკვეულ პერიოდში – ჰარამხანა

Ivane Javakhishvili Tbilisi State University

23 of 220

აკროპოლისი – პართენონი (2)

  • 1656 წ. მეხის დაცემა, აფეთქება

  • 1687 წ. 21 სექტემბერი – ვენეციელთა არმია, ჭურვის დაცემა, 48 საათიანი ხანძარი

  • 1801–1816 წ. ლორდი ილჯინის “ბარბაროსობა” (ფრონტონების, მეტოპების, ფრიზის ნაწილი მოპარულ იქნა და დღეისათვის ბრიტანეთის მუზეუმში ინახება)

  • პერიკლესის დროის შედევრი, ბევრი ხელოვანის ერთობლივი შემოქმედება – κτήμα εις αεί – განძი სამარადჟამო

Ivane Javakhishvili Tbilisi State University

24 of 220

აკროპოლისი – პართენონი (3)

  • მშენებლობის დაწყება – ძვ. წ. ა. 447 წ.

  • ათენას ქანდაკების კურთხევა (პანათენაიას ზეიმი) – ძვ. წ. ა. 438 წ.

  • ოპისთოდომოსის გახსნა – ძვ. წ. ა. 435 წ.

  • ტაძრის სკულპტურული შემკულობა – ძვ. წ. ა. 432 წ.

  • არქიტექტორები – კალიკრატესი, იქტინოსი

  • მშენებლობის საერთო ზედამხედველობა, სკულპტურები – ფიდიასი

Ivane Javakhishvili Tbilisi State University

25 of 220

პართენონი (1)

  • მასალა – პენტელიური მარმარილო, სახურავი – ხე

  • აკროპოლისის ყველაზე მაღალი წერტილი

  • კრეპიდომა – სამსაფეხურიანი

  • სიგრძე – 72,5 მ., სიგანე – 34 მ., 46 სვეტი (8 : 17)

  • სვეტის დიამეტრი ბაზისთან – 1,905 მ., სიმაღლე – 10,4 მ.

  • კანელურები – 20, ბლოკები – 10–12

Ivane Javakhishvili Tbilisi State University

26 of 220

აკროპოლისი, პართენონი

27 of 220

პართენონი რეკონსტრუქციამდე და მის შემდეგ

28 of 220

Ivane Javakhishvili Tbilisi State University

29 of 220

Ivane Javakhishvili Tbilisi State University

30 of 220

პართენონი

31 of 220

Ivane Javakhishvili Tbilisi State University

32 of 220

Ivane Javakhishvili Tbilisi State University

33 of 220

ოპტიკური ილუზიის ხერხები

  • სვეტებს შორის არაერთგვაროვანი მანძილი

  • როდესაც სხვადასხვა კუთხიდან უყურებ, სვეტებს შორის ერთნაირი მანძილის შემთხვევაში სვეტები არ ჩანან ურთიერთსიმეტრიულნი

  • კუთხეში განლაგებული სვეტები უფრო შესქელებული

  • ტრიგლიფები მეტოპებზე უფრო დაბლა ჩამოწეულია

  • ჰორიზონტალური ხაზები დაკლაკნილია, ვერტიკალური – შეზნექილი

  • საფეხურის ზედაპირი შუისკენ შესქელებული (12, 15 სმ.–მდე)

  • შენობის “ამოძრავება”, სკულპტურები, რელიეფები, ფერები...

Ivane Javakhishvili Tbilisi State University

34 of 220

Ivane Javakhishvili Tbilisi State University

35 of 220

Ivane Javakhishvili Tbilisi State University

36 of 220

37 of 220

აკროპოლისის პლასტიკური შემკულობის პროგრამა

  • აღმოსავლეთის და დასავლეთის ფრონტონები: ათენას დაბადება, ათენას და პოსეიდონის დავა - ღმერთების სფერო;

  • მეტოპები: ამაძონების ბრძოლა ბერძნებთან, ტროას აღება, ღმერთებისა და გიგანტების ბრძოლა, კენტავრებისა და ლაპითების ბრძოლა - ლეგენდარული გმირების სფერო;

  • ფრიზი: პანათენაიას პროცესია - „კადრები“ სამხრეთისა და დასავლეთის შემაერთებელი კუთხიდან (ორიენტაცია აღმოსავლეთისკენ, ერთიანი დინება) - მოკვდავი ადამიანები;

  • მხედრები, ცხენებზე შეჯდომა, ჯირითი, მეეტლეები, ქვეითები - მოხუცები, მუსიკოსები, მზიდავები - სამსხვერპლო ცხოველები მიემართებიან აღმოსავლეთისკენ;

  • აღმოსავლეთ მხარეს - ეპონიმი გმირები, ღმერთები, პეპლოსის რიტუალთან დაკავშირებული პერსონაჟები (ორი ქალიშვილი, ქურუმი ქალი, მთავარი არქონტი, ბიჭი).

Ivane Javakhishvili Tbilisi State University

38 of 220

Ivane Javakhishvili Tbilisi State University

39 of 220

ერექთეიონი (1)

  • ათენსა და პოსეიდონ–ერექთეიონის ერთობლივი საკულტო ნაგებობა

  • დავა ათენასა და პოსეიდონს შორის ათენში მეუფების გამო ლეგენდარული მეფის, კეკროპსის ხანაში

  • ერექთევსის ჭა/ტბა – ზეთისხილის ხე

  • პერიკლეს ხანა, ძვ. წ. ა. 409 წ., ხანძარი – ძვ. წ. ა. 406 წ., აღდგენა – ძვ. წ. ა. 395 წ.

  • ერექთეიონი – ორიგინალური, ფერწერული ხუროთმოძღვრების ნიმუში

Ivane Javakhishvili Tbilisi State University

40 of 220

ათენასა და პოსეიდონ ერექთევსის დავა

41 of 220

Ivane Javakhishvili Tbilisi State University

42 of 220

ერექთეიონი (რეკონსტრუქცია)

43 of 220

ერექთეიონი

44 of 220

ერექთეიონი (2)

  • მიწის ზედაპირიდან სხვადასხვა დონეზე აღმართული კედლები, უსწორმასწორო ნიადაგი

  • “შეკრული” ტაძარი, ერთი ჰარმონიული მთლიანობა

  • აღმ. და ჩრდ. მხარე იონიური სვეტებით, კოლონადით შემკული პრონაოსი, დას. მხარე – ნახევარსვეტები

  • სამხრ. მხარე – მცირე პორტიკუსი კარიატიდებით (კარია – ლაკონიის ქალაქი)

  • ერთი დაიმსხვა, ერთი – ლონდონში, დანარჩენი 4 – მუზეუმში

Ivane Javakhishvili Tbilisi State University

45 of 220

Ivane Javakhishvili Tbilisi State University

46 of 220

Ivane Javakhishvili Tbilisi State University

47 of 220

Ivane Javakhishvili Tbilisi State University

48 of 220

Ivane Javakhishvili Tbilisi State University

49 of 220

Ivane Javakhishvili Tbilisi State University

50 of 220

Ivane Javakhishvili Tbilisi State University

51 of 220

Ivane Javakhishvili Tbilisi State University

52 of 220

Ivane Javakhishvili Tbilisi State University

53 of 220

“მარტოხელა კარიატიდა” ბრიტანეთის მუზეუმში

54 of 220

თესეიონი/ჰეფესტიონი

  • ე.წ. აგორას ტერიტორია

  • ჰეფესტოსადმი მიძღვნილი ტაძარი, უფრო ხშირად მოიხსენიება როგორც თესეიონი

  • ძვ. წ. ა. 449 წ. მსგავსება პართენონთან

  • ნაკლები “მოძრაობა”, სიმსუბუქე, სინატიფე, სილაღე, დინამიურობა

  • დორიული ორდერი, 34 სვეტი (6 : 3), არქიტრავი – მძიმე, სვეტები – წვრილი

Ivane Javakhishvili Tbilisi State University

55 of 220

თესეიონი

56 of 220

თესეიონი, 1907 წ.

57 of 220

Ivane Javakhishvili Tbilisi State University

58 of 220

Ivane Javakhishvili Tbilisi State University

59 of 220

პოსეიდონის ტაძარი სუნიონზე

  • მდებარეობა – ზღვის მეტრიდან 60 მ. კლდე

  • ძვ. წ. ა. 444 წ. ჰეფესტიონის ხუროთმოძღვარი

  • კანელურების მცირე რაოდენობა (20–ის ნაცვლად 16)

  • სვეტებს შორის უფრო დიდი მანძილი

  • გარეთა მეტოპები – ცარიელი

  • ნაკლებ მასიური და მონუმენტური დორიული სვეტები

  • რელიეფთან ჰარმონიული შერწყმის საუკეთესო ნიმუში

Ivane Javakhishvili Tbilisi State University

60 of 220

Ivane Javakhishvili Tbilisi State University

61 of 220

Ivane Javakhishvili Tbilisi State University

62 of 220

Ivane Javakhishvili Tbilisi State University

63 of 220

Ivane Javakhishvili Tbilisi State University

64 of 220

ბაირონის წარწერა პოსეიოდონის ტაძრის ერთ–ერთ სვეტზე

65 of 220

დელფო, თოლოსის ტიპის ათენას ტაძარი

66 of 220

ასკლეპიოსის ტაძარი ეპიდავროსში (რეკონსტრუქცია)

67 of 220

ასკლეპიოსი, ეპიდავროსი

68 of 220

ანტიკური ხანის ქირურგიული იარაღები და სათბურები

69 of 220

ანტიკური ხანის სათბურები

70 of 220

Ivane Javakhishvili Tbilisi State University

71 of 220

ლისიკრატესის მონუმენტი ათენში

72 of 220

ლისიკრატესის მონუმენტი

  • ლისიკრატესი, ქორეგოსი, გამარჯვება დიონისიებზე

  • გამარჯვების აღსანიშნავი ნაგებობა

  • ცოკოლი – 4 მ., სამი მრგვალი საფეხური

  • 6 კორინთული სვეტი, რელიეფური ფრიზი, თაღი

  • ნაგებობის სიმაღლე 10 მ.

  • ქორეგული არქიტექტურის უნიკალური ნიმუში

Ivane Javakhishvili Tbilisi State University

73 of 220

ლისიკრატესის მონუმენტი

74 of 220

ახალი ტენდენციები არქიტექტურაში

  • ცალკეული პიროვნებებისადმი მიძღვნილი ნაგებობები

  • ადამიანის გაღმერთების ტენდენცია

  • მავსოლოსი – კარიის მმართველი (მცირე აზიის დასავლეთით), ძვ. წ. ა. 377–353 წწ.

  • საკუთარი სამარხის მშენებლობა თავისსავე სიცოცხლეში, დაასრულა ცოლმა, არტემისიამ

  • ცნობილი მოქანდაკეები, არქიტექტორები

  • მსოფლიოს შვიდი საოცრებიდან ერთ–ერთი

Ivane Javakhishvili Tbilisi State University

75 of 220

მავსოლოსის სამუდამო განსასვენებელი

76 of 220

მავსოლეუმი

  • ეგვიპტური, მცირეაზიური და ელინური არქიტექტურული ფორმების ნაზავი, სიმაღლე – 45 მ.

  • სამი სექცია: სწორკუთხა საყრდენი (29 X 35 მ.), იონიური სვეტებით დამშვენებეული ნაგებობა, 9, 11 სვეტი

  • სვეტების სიმაღლე – 12,3 მ.

  • საფეხურებიანი პირამიდა (თითოეული საფეხურის სიმაღლე – 30 სმ.), მის თავზე – კვადრიგა

  • მთელი შენობა შემკული სკულპტურებით

Ivane Javakhishvili Tbilisi State University

77 of 220

Ivane Javakhishvili Tbilisi State University

78 of 220

ლენინის მავზოლეუმი

79 of 220

ჰოლივუდის ვარსკვლავების მავზოლეუმი

80 of 220

კლასიკური პერიოდის ქანდაკების

ძირითადი მახასიათებლები (1)

  • ჰარმონიულობისკენ, სრულყოფილებისკენ სწრაფვა

  • ფორმის სრულქმნილება, სრულყოფილება

  • გარეგნულსა და შინაგანს, ნაწილსა და მთელს შორის ჰარმონია

  • არქაიკის ძირითადი პრინციპების რღვევა

Ivane Javakhishvili Tbilisi State University

81 of 220

კლასიკური პერიოდის ქანდაკების

ძირითადი მახასიათებლები (2)

  • არქაული ღიმილის გაქრობა, სხეულის ფრონტალურობისა და სტატიკურობის დაძლევა

  • ქანდაკების “ამოძრავება”

  • პონდერაცია – სხეულის ნაწილთა თანაფარდობის ჰარმონიული გაწონასწორება

  • კონტრაპოსტი – სხეულის ზედა ნაწილის კონტრასტული შემობრუნება ქვედა ნაწილთან მიმართებაში

Ivane Javakhishvili Tbilisi State University

82 of 220

კრიტიოსის ბიჭი. საყრდენი ფეხის დაჭიმულობის გადასვლა თეძოებიდან წელსა და მხრებზე. მისი განმუხტვა მეორე ფეხზე

83 of 220

აპოლონის ბრინჯაოს ქანდაკება პიომბინოდან. ადრეული კლასიკა. არქაული გავლენები ჯერ კიდევ საგრძნობია.

84 of 220

დელფოსელი მეეტლე, შეწირული კვადრიგას ნაწილი , 1,8 მ.

85 of 220

დელფოსელი მეეტლე – 7 ნაწილისგან შემდგარი მთლიანობა (1.8 მ)

1–2: ფეხები, რომლებიც ერთმანეთის პარალელურად არ დგას, ხაზს უსვამს სრბოლის მომენტის კონკრეტულობას

3. ქვედა ტანი, რომელიც ჰგავს მონუმენტური არქიტექტურის ძირითად ელემენტს – სვეტს და ქანდაკებას ანიჭებს მამაკაცურობას და სიმტკიცეს

4. ზედატანი, ოდნავ აწეული ანეიტრალებს ქვედატანის სტატიკურობას

5–6. ხელები ქანდაკებას აკავშირებს ეტლთან და ცხენებთან

7. თავი. სახეზე დაჭიმულობა, დაძაბულობა

კონკრეტულობა – ფეხის ფრჩხილები, სახეზე ღინღლი

ეტლებით სრბოლაში გამარჯვებულის განზოგადებული სახე

Ivane Javakhishvili Tbilisi State University

86 of 220

დელფოსელი მეეტლე, შეწირული კვადრიგას ნაწილი

87 of 220

 

ზევსის ტაძარი ოლიმპიაში

88 of 220

აღმ. ფრონტონი, სარკისებური სიმეტრია: ზევსი, პელოპსისა და ოიონომაიოსის ეტლებით სრბოლა, ჰიპოდამეა ან სტეროპე, მეეტლეები, მისნები, ჭაბუკები, პერსონიფიცირებული მდინარეები

89 of 220

დას. ფრონტონი, კენტავრები და ლაპითები, ცივილიზებული და ველური ძალების დაპირისპირება: ლაპითი მეფის პეირითოოსისა და დეიდამეიას ქორწილის შემდეგ. მშვიდი აპოლონი, დაძაბული მებრძოლი ფიგურები

90 of 220

Ivane Javakhishvili Tbilisi State University

91 of 220

აღმ. ფრონტონი

92 of 220

ზევსი, პელოპსი, ოიონომაიოსი, ჰიპოდამეა ან სტეროპე

93 of 220

ზევსი და ოიონომაიოსი

94 of 220

მისანი

95 of 220

დას. ფრონტონი: კენტავრებისა და ლაპითების ბრძოლა

96 of 220

დას. ფრონტონი

97 of 220

დას. ფრონტონი: კენტავრებისა და ლაპითების ბრძოლა

98 of 220

აპოლონი

99 of 220

აპოლონი

100 of 220

აღმ. მეტოპა: “ჰესპერიდების ვაშლის” ეპიზოდი: ატლასი, ჰერაკლე, ათენა

101 of 220

დას. მეტოპა: სტიმფალიური ჩიტები: ათენა და ჰერაკლე

102 of 220

ჩრდ. ევბეა, არტემისიონი: ზევსი ან პოსეიდონი, სამკაპი თუ ელვა?

103 of 220

ღმერთის მშვიდი, გაწონასწორებული სახე... ბრინჯაო, ორიგინალი...

104 of 220

ფიგურა: 2,9 მ., ხელები გაშლილი – 2,1 მ.–ზე

105 of 220

მარმარილოს ბლოკი – “ლუდოვისის ტახტი”. დაუდგენელი დანიშნულების (რომში ლუდოვისის ვილის სიახლოვეს აღმოჩენილი).

106 of 220

მარმარილოს ბლოკი – “ლუდოვისის ტახტი”. დაუდგენელი დანიშნულების (რომში ლუდოვისის ვილის სიახლოვეს აღმოჩენილი).

107 of 220

მარმარილოს ბლოკი – “ლუდოვისის ტახტი”. დაუდგენელი დანიშნულების (რომში ლუდოვისის ვილის სიახლოვეს აღმოჩენილი).

108 of 220

თავშებურული, კდემამოსილი ქალი. კერიისა და ოჯახური ერთგულების განსახიერება (საკმეველს აპკურებს)

109 of 220

შიშველი, ფლეიტაზე დამკვრელი გოგონა. შესაძლოა ჰეტერა. თავისუფალი სიყვარულის განსახიერება

110 of 220

აფროდიტეს დაბადება / რიტუალური განბანვა / პერსოფონეს ამოსვლა მიწის ნაპრალიდან

111 of 220

Ivane Javakhishvili Tbilisi State University

112 of 220

ათენას მიძღვნითი მინიატურული რელიეფი, 0.54 მ. პაროსის მარმარილო

113 of 220

საფლავის სტელა სუნიონიდან. გამარჯვებული ათლეტი თავზე გვირგვინს იდგამს.

114 of 220

მირონი

  • მოღვაწეობის წლები: მე–5 ს. 50–40–იანი წლები

  • ორი სკუპლტურა: დისკობოლოსი და ათენა და მარსიასი (ასლები)

  • სხეულის მოძრაობის მიმართ მეტი ინტერესი, ვიდრე სულის მოძრაობის მიმართ

  • სხეულის წარმოდგენა ისე, რომ ჩვენს წარმოსახვაში თვალწინ წარმოგვიდგება სხეული დისკოს ტყორცნამდე, დისკოს ტყორცნის მომენტში და მის შემდეგ

Ivane Javakhishvili Tbilisi State University

115 of 220

დისკობოლოსი

116 of 220

ლუკიანოსი დისკობოლოსის შესახებ

“შენ იმ დისკომტყორცნელის შესახებ არ ლაპარაკობ, რომელიც წინ არის გადახრილი, უყურებს თავის ხელს, დისკო რომ უჭირავს, ცალი ფეხი ოდნავ მოხრილი აქვს, რომ ტყორცნის შემდეგ უმალ გაიმართოს...”

დაჭერილია არა მხოლოდ მოძრაობის, არამედ მოძრაობის მთელი მიმდინარეობის პროცესი და საიდუმლო...

Ivane Javakhishvili Tbilisi State University

117 of 220

დისკობოლოსი - სკანდალის მიზეზი გერმანიასა და იტალიას შორის

118 of 220

ათენა და მარსიასი. კონტრასტი. სინატიფე – სიუხეშე, სილამაზე – სიმახინჯე, ცივილიზებულობა – ველურობა.

119 of 220

ათენა. რისხვა. აბუჩად აგდება.

120 of 220

მირონი. მარსიასი. ზამბარასავით დაჭიმული სხეული. შიში, შეკრთომა, რიდი...

121 of 220

პოლიკლეტე/პოლიკლეტესი

  • ძვ. წ. ა. მე–5 ს. შუა პერიოდი

  • ჩვენამდე მოღწეული პირველი თეორიული ნაშრომის “კანონის” (ნიმუში, მაგალითი) ავტორი

  • სახისა და სხეულის სილამაზის კრიტერიუმების თეორიული გააზრება და მათი პრაქტიკული განხორციელება

  • სხეულის იდეალური პროპორციების თეორია, ადრე არსებული თეორიების, ინფორმაციის თავმოყრა, განზოგადება

  • პითაგორული მოძღვრების გავლენა. რიცხვები, რიცხვთა მიმართებები ადამიანური მშვენიერების საფუძველი.

Ivane Javakhishvili Tbilisi State University

122 of 220

პოლიკლეტესის “თანაფარდობანი”

  • ტანის იდეალური საშუალო ზომა

  • ფეხის ტერფი – ფიგურის სიმაღლის მეექვსედი

  • თავი – ფიგურის სიმაღლის მერვედი

  • სახე და ხელის მტევანი – ფიგურის სიმაღლის მეათედი

  • ადამიანის სახე – სამი თანაზომიერი მონაკვეთი – შუბლი, ცხვირი, ბაგეები ნიკაპითურთ

  • თავი ოთხკუთხედის ფორმისკენ უფრო უნდა იხრებოდეს, ვიდრე წრისკენ

Ivane Javakhishvili Tbilisi State University

123 of 220

გალენოსი პოლიკლეტესის/პოლიკლეტეს შესახებ

“ის თვლის, რომ მშვენიერება მდგომარეობს არა სხეულის ძირითად შემადგენელ ელემენტთა, არამედ მის ნაწილთა სიმეტრიაში, როგორც მაგალითად, თითისა თითთან მიმართებაში, თითების ერთობლიობისა ხელის მტევანთან და მაჯასთან, და ამათი კი წინამხართან, ხოლო წინამხრისა მკლავთან და ყველაფრისა ყველაფერთან, როგორც ეს პოლიკლეტეს “კანონშია” დაწერილი”.

ადამიანის სხეულების ნაწილებს შორის ოპტიმალური თანაფარდობების დადგენის მცდელობა.

Ivane Javakhishvili Tbilisi State University

124 of 220

პოლიკლეტესის თავისებურება

  • ნაკლებ მნიშვნელოვანია თავად მოძრაობა და მოძრაობის სილამაზე

  • განმსაზღვრელია მშვიდ, ჰარმონიულ სხეულში ფარული მოძრაობის გამოხატვა

  • ერთდროულად სიმშვიდისა და მოძრაობის გამოხატვა

  • კონტრაპოსტის დიდოსტატი, “დორიფოროსი”

  • სხეულის ნაწილები იდეალურ, ორგანულ მთლიანობად ერთიანდება

Ivane Javakhishvili Tbilisi State University

125 of 220

პოლიკლეტესი/პოლიკლეტე, “დორიფოროსი”

126 of 220

დორიფოროსის შესახებ

მყარად მდგარ საყრდენ დაჭიმულ მარჯვენა ფეხს მიემართება თავისუფლად მიშვებული მარჯვენა ხელი. მოშვებულ, უკან წაწეულ მარცხენა ფეხს შეესაბამება ენერგიულად მოხრილი მარცხენა ხელი, რომელსაც მხარზე გადებული შუბი უპყრია. ჰარმონიულად აწონასწორებს სხეულის დაძაბვასა და განძაბვას აშკარად ურთიერთშეპირისპირებული ხაზები მხრის სარტყელისა და მენჯისა. სახის ოდნავ შემობრუნება მარჯვნივ და თავის მდგომარეობა თითქოს იქვედებარებს მთელი სხეულის ხაზებს. თავსა და სხეულს ორგანულად აკავშირებს დაჭიმული, კუნთოვანი კისერი. თავისა და მარცხენა ფეხის მოძრაობათა მიმართულება ასევე ურთიერთგამაწონასწორებელია...

Ivane Javakhishvili Tbilisi State University

127 of 220

“დიადუმენოსი” – თავზე გვირგვინის დამდგმელი

128 of 220

ფიდიასი (1)

  • “ყველაზე დიდი ხელოვანი”, კარგი განათლება

  • ფერწერა, ქანდაკება

  • ორიგინალები თითქმის განადგურებულია, მათი სიდიადის გამო. მას ბაძავდნენ, მასზე “ნადირობდნენ”...

  • აკროპოლისის კომპლექსის მშენებლობის ხელმძღვანელობა

  • “მცირე დროში შექმნილი ხელოვნება ხანგრძლივი სიცოცხლისათვის...” (პლუტარქოსი)

Ivane Javakhishvili Tbilisi State University

129 of 220

ფიდიასი (2)

  • პერიკლეს/პერიკლესის პოლიტიკის გამტარებელი ხელოვნების სფეროში

  • მტრობის, შურის მსხვერპლი – ცილისწამება: ათენას ქანდაკებისთვის ოქროს მოპარვა

  • მკრეხელობა: საკუთარი და პერიკლესის/პერიკლეს გამოსახულებები ათენას ქანდაკებაზე

  • აღსასრული: ციხეში საწამლავი, განდევნა, რეაბილიტაცია

Ivane Javakhishvili Tbilisi State University

130 of 220

ფიდიასი (3)

  • კლასიკური ჰარმონიულობა

  • თავისი დროის მიღწევათა სინთეზი

  • მრავალჟანრულობა: მრგვალი და რელიეფური პლასტიკა, მცირე და დიდი სკულპტურები, ერთ და მრავალფიგურიანი კომპოზიციები

  • მასალები: სპილოს ძვალი, ოქრო, ბრინჯაო, მარმარილო

  • ორგანიზატორული ნიჭი

Ivane Javakhishvili Tbilisi State University

131 of 220

ფიდიასი (4)

  • ათენას ბრინჯაოს, ოქროსა და სპილოს ძვლის ქანდაკებები

  • მარათონის გამარჯვების აღსანიშნავი სკულპტურული კომპოზიცია დელფოში (აპოლონი, არტემისი, ათენა, ატიკელი მეფეები, გმირები, მილტიადესი)

  • ლემნოსელი ათენას ქანდაკება

  • ათენა პრომაქოსი (პროპილეიასა და პართენონს შორის), ბრინჯაოს გრანდიოზული ქანდაკება.

Ivane Javakhishvili Tbilisi State University

132 of 220

ათენა პრომაქოსი. ჩაფხუტისა და შუბისწვერის ელვარება პირეოსიდანაც ჩანდა...

133 of 220

ათენა პრომაქოსი. ფარი: კენტავრებთან ბრძოლა. ჭედურობა: მუისი. მხატვარი: პარჰასიოსი.

134 of 220

ათენა პრომაქოსი

135 of 220

ათენა პართენოსი

136 of 220

ათენა პართენოსი – ქრისელეფანტური ქანდაკება

(მოგვიანებით ერთ–ერთ 7 საოცრებათაგანი)

  • სიმაღლე: 11,5–12 მ.

  • მასალა: ოქრო და სპილოს ძვალი; ტანი – ხის საყრდენებზე დაკრული ოქრო; სახე, ხელები და ფეხები – ოქროს სპილოს ძვალი, თვალის გუგები – ძვირფასი თვლები

  • მკერდი – მედუზას თავი, ხელები – ნიკე და შუბი

  • ჩაფხუტი: სფინქსი, გრიფონები

  • ფარი: გიგანტომაქია, ამაძონების ათენელებთან ბრძოლა

  • ფეხებთან: ერიხთონიოსი. პიედესტალი: პანდორას დაბადება

Ivane Javakhishvili Tbilisi State University

137 of 220

ათენა პართენოსი

138 of 220

ზევსის ქანდაკება

139 of 220

“ქანდაკება იდეალური მშვენიერებისა, რომელსაც მხოლოდ მისი შინაგანი თვალი ჭვრეტდა” (ციცერონი)

140 of 220

ზევსის ქანდაკება ოლიმპიაში

  • მსოფლიოს ერთ–ერთი შვიდ საოცრებათაგან

  • დავა ათენას და ზევსის ქანდაკებათა შექმნის თარიღზე

  • ფიდიასის სახელოსნო ოლიმპიაში, ფიდიასის თასი

  • სიმაღლე – 12,2 მ., ტახტზე მჯდომი ღმერთი

  • მასალა: ოქრო, სპილოს ძვალი, ძვირფასი თვლები

  • თავი – ზეთისხილის ტოტები, ხელები: ნიკე, არწივიანი კვერთხი

  • სამოსი – ცხოველთა და მცენარეთა ორნამენტი

  • ტახტი – მითოლოგიური პერსონაჟები: ათლეტები, გმირები, ამაძონები, ნიკეები და სხვ.

Ivane Javakhishvili Tbilisi State University

141 of 220

ფიდიასის ზევსი მონეტებზე გამოსახული

142 of 220

რომი, სალუსტიუსის ბაღები. სკულპტურული ჯგუფის ნაწილი. თებელი მეფის ცოლი, 14 შვილის დედა ნიობე, ლეტოს შურისძიება. აპოლონის/არტემისის ისრით მომაკვდავი ნიობიდა

143 of 220

აპოლონისა და არტემისის შურისძიება ნიობეზე

144 of 220

პეონიოსის ნიკე

145 of 220

პეონიოსის ნიკე

“მესენიელები და ნავპაკტიელები უძღვნიან ამას ოლიმპიელ ღმერთს, ომის ნადავლის მეათედიდან. პაიონიოსმა მენდედან გააკეთა იგი, მან, რომელმაც გაიმარჯვა ტაძრის აკროტერიების კონკურსზე...”

ძვ. წ. 430 წ. ოლიმპია

2.16 მ. სიმაღლე. ფრთებით – 2.9 მ.

“მფრინავი სხეულის პლასტიკური ხორცშესხმა...”

Ivane Javakhishvili Tbilisi State University

146 of 220

პეონიოსის ნიკე, მფრინავი სხეულის, ქალის შიშველი სხეულის მშვენიერების გამოსახვა

147 of 220

 

ნიკე, რომელიც სანდალს იკრავს. სხეულის ბალანსირება. გამჭვირვალე სამოსი. ქალის სხეულის სილამაზე.

148 of 220

დემეტრე, პერსეფონე (კორე), ელევსინის მეფე ტროპტოლემოსი, რომელსაც დემეტრე პურის მარცვლებს ავწდის. პერსეფონე გვირგვინს ადგამს.

149 of 220

საფლავის სტელა. “ჰეგესო პროქსენოსისა”. ლურჯად შეღებილი სივრცე ქალბატონსა და მის მოახლეს შორის. ძვ. წ. ა. 410 წ.

150 of 220

ლიკიური სარკოფაგი. რელიეფები. ნადირობა ტახებზე. ამაძონების ნადირობა ლომებზე. დინამიზმი. სიახლოვე პართენონის პლასტიკურ შემკულობასთან. ძვ. წ. ა. მე–4 ს. დასაწ.

151 of 220

გადასვლა მაღალიდან გვიან კლასიკურ პერიოდზე

  • თეატრალურობის და პომპეზურობის მომძლავრება

  • პორტრეტულობის ზრდა

  • ინდივიდის შინაგანი სულიერი მდგომარეობის გადმოცემა

  • სხეულის მატერიალურობის და სექსუალურობის წარმოჩენა

  • ქალის შიშველი სხეულის უფრო აქტიური დემონსტრირება

Ivane Javakhishvili Tbilisi State University

152 of 220

სამი მოცეკვავე. “სამაია”. მე–4 ს. დასაწყისი. დელფო. რიტუალური ცეკვა. სვეტი – 13–14 მ. სიმაღლის.

153 of 220

“მტირალ ქალთა სარკოფაგი”. ძვ. წ. ა. მე–4 ს. დასაწყისი. სიდონია (ფინიკია). იონიური ტაძრის მოდელი. 18 ფიგურა.

154 of 220

მოტირალ ქალთა ინდივიდიალური პოზები

155 of 220

დატირების სცენის თეატრალური გამოსახვა...

156 of 220

სკოპასი

  • ძვ. წ. ა. მე–4 ს. მეორე მეოთხედი.

  • თავისი დროის ერთ–ერთი ყველაზე ცნობილი მოქანდაკე. ყველაზე პრესტიჟული შეკვეთების შემსრულებელი

  • ჰალიკარნასოსის მავზოლეუმის რელიეფები. ტეგეას ტაძრის ფრაგმენტები. ბაკქი ქალის ქანდაკების ასლი.

  • ძირითადი მახასიათებლები: “ექსტაზი” და “სისხარტე”.

  • კლასიკური “გაწონასწორებულობა” – ელინისტური “ნატურალიზმი”.

Ivane Javakhishvili Tbilisi State University

157 of 220

სკოპასი. ბაქკი ქალი. მენადა. ბაკქური ექსტაზის მომენტი.

158 of 220

დინამიური, მკვრივი და ძლიერი სხეული...

159 of 220

სკოპასის მენადას შესახებ

“სკოპასმა პაროსის მარმარილოსაგან შექმნა ბაკქი ქალის სტატუა, ის ცოცხალი მოგეჩვენებოდათ... ერთი გენახა, ეს ბუნებით მყარი ქვა, თუ როგორ გადაიქცა ქალის სინაზის მიბაძვისას თავადაც თითქოს მსუბუქად და ქალის სახის შესაბამისად... თუმცა მას ბუნებით არ აქვს მოძრაობის თვისება, ხელოვანის ხელმა ასწავლა, თუ რას ნიშნავს ბაკქური როკვა...”

ძვ. წ. ა. მე–4–მე–3 ს.–ს მწერალი კალიკრატოსი

პაროსულია ბაქკი ქალი, მოქანდაკემ კი ამ ქვას

სული შთაბერა, ტოკავს, ექსტაზმოცული თითქოს.

ო, სკოპას, ღმერთთა სახის შემქმნელმა ხელოვნებამ მოგვცა

ეს საოცრება – თხების მგლეჯი თიადა შმაგი... გლავკოსი

Ivane Javakhishvili Tbilisi State University

160 of 220

ჰალიკარნასოსის მავზოლეუმი

161 of 220

სკოპასი სხვა მოქანდაკეებთან ერთად. ამაძონებისა და ბერძნების ბრძოლა.

162 of 220

ამაძონებისა და ბერძნების ბრძოლა

163 of 220

მეტი დრამატიზმი, დინამიკა, მოძრაობის ენერგიულობა და სისხარტე

164 of 220

ამაძონებისა და ბერძნების ბრძოლა

165 of 220

მავსოლოსი ან მისი ოჯახის წევრი. სიმაღლე – 3 მ. მოქანდაკე: ბრიაქსისი (?)

166 of 220

მავსოლოსი ან მისი ოჯახის წევრი

167 of 220

ილისოსის საფლავის სტელა. სკოპასი ან მისი წრის მოქანდაკე. ძვ.წ .ა. 340 წ. ახალგაზრდა, მისი მამა ან აღმზრდელი, შვილი ან ძმა. მონადირე ძაღლი. ხელში – ლაგობოლონი.

168 of 220

ჭაბუკის ან აპოლონის ბრინჯაოს ქანდაკება. სკოპასი ან მისი წრე. პოლიკლეტესის ტრადიცია. ანტიკეთერას აღმოჩენა. სიმაღლე: 1,9 მ.

169 of 220

აპოლონ ბელვედერელი. ლეოქარესი. კლასიკური გემოვნების ეტალონი. თეატრალურობა, პომპეზურობა, სილამაზე, სინატიფე.

170 of 220

პრაქსიტელე/პრაქსიტელესი

  • კლასიკური სკულპტურის განვითარების განსხვავებული გზა

  • პრიორიტეტი: სხეულის გრაციოზულობის, კანის სინატიფის, სითბოს გამოსახვა

  • ადამიანის სხეულის სინატიფისა და დახვეწილობის საუკეთესო წარმოჩენა

Ivane Javakhishvili Tbilisi State University

171 of 220

ჰერმესი და ჩვილი დიონისე. ოლიმპია. ჰერას ტაძარი. დავა: არის თუ არა ეს ორიგინალი.

172 of 220

ჰერმესს ზევსის დავალებით ჩვილი დიონისე მიჰყავს ნიმფებთან აღსაზრდელად, რათა ჰერას ეჭვიანობას გაარიდოს

173 of 220

პრაქსიტელესი. აფროდიტე კნიდოსელი. აფროდიტეს შიშვლად გამოსახვის პირველი ნიმუში. ასლი.

174 of 220

პრაქსიტელესის აფროდიტე კნიდოსელის დაბალი ხარისხის რომაული ასლი. ქალღმერთი და მიწიერი ქალი ერთდროულად.

175 of 220

მარათონელი ჭაბუკი. პრაქსიტელესი ან მისი სკოლა. სიმაღლე: 1,3 მ. ხუჭუჭა თმა და რქისებური ამონაზარდი.

176 of 220

დავა: ვინ არის გამოსახული. ჰერმესი, თუ უბრალო მოკვდავი...

177 of 220

სკოპასი ან პრაქსიტელესი ან მათი სკოლა. ჰიგეია ან არტემისი. 28,5 სმ. ტეგეა. ათენას ტაძარი. იდუმალი ღიმილი. ნატიფი გარეგნობა და თმის ვარცხნილობა.

178 of 220

დემეტრე. ორფიგურიანი კომპოზიცია. 1.53 მ. პრაქსიტელეს წრე.

179 of 220

პრაქსიტელეს წრე. ქალიშვილის თავი. ქიოსი. 36 სმ. რომანტიული იერი.

180 of 220

ლისიპოსი

  • პირველი ნიშნები კლასიკური პერიოდიდან ელინისტურ პერიოდზე გადასვლისა

  • ამაღლებულობა, განზოგადებულობა – რეალისტურობა, ამქვეყნიურობა, ზედაპირულობა

  • ყველაზე პროდუქტიული და მრავალფეროვანი მოქანდაკე

  • ტრადიცია – 1500 ოქროს მონეტა

  • ალექსანდრე მაკედონელის კარის მხატვარი

Ivane Javakhishvili Tbilisi State University

181 of 220

რეალისტურობა

– რომელი განთქმული ოსტატის ქმნილებას უნდა მიბაძოს კაცმა?

– უნდა მიბაძო არა ხელოვნების ნაწარმოებთ, არამედ – ცხოვრებას...

კონკრეტული ადამიანები კონკრეტულ ცხოვრებისეულ მომენტში...

ადამიანის განზოგადებული გამოსახვიდან გადასვლა კონკრეტული ადამიანის პორტრეტის გამოსახვაზე...

ჰარმონიულობა, პროპორციულობა, იდეალურობა, ზოგადობა ქრება

Ivane Javakhishvili Tbilisi State University

182 of 220

ლისიპოსი. აპოქსიომენოსი. ათლეტი, რომელიც ხვეტიათი ტანიდან მტვერს იშორებს.

183 of 220

კონკრეტული მომენტი, ჰარმონიულობისა და პროპორციულობის რღვევა

184 of 220

ლისიპოსი ან მისი წრე. აგიასი. ძვ. წ. ა. მე–5 ს.–ის ცნობილი ათლეტი. ქანდაკებათა 9 სკუპლტურიანი სერიის ნაწილი.

185 of 220

ორი ვერსია: ლისიპოსი, მოკრივის თავი ან სილანიონი, ათლეტი სატიროსი.

186 of 220

კლასიკური პერიოდის ფერწერა

  • მონუმენტური: ფრესკული, პლასტიკური და არქიტექტურული

  • დეკორაციული: თეატრალური დეკორაციები

  • დაზგური

  • კერამიკული

  • ილუსტრირების, ხატწერის, მინიატურების პრაქტიკა

  • მოზაიკა

  • ტექნიკა: ცვილოვანი, წყლის, წებოვანი საღებავები

Ivane Javakhishvili Tbilisi State University

187 of 220

პესტუმის სარკოფაგი, 1968 წ. იტალია, პოსეიდონია

188 of 220

“მყვინთავის სარკოფაგი”

189 of 220

“მყვინთავის სარკოფაგი”. მონადიმეთა სცენა

190 of 220

მამაკაცთა წყვილები. ნადიმი, სმა, საუბარი, ურთიერთლტოლვა

191 of 220

მყვინთავი წყალში ხტომის დროს ან მიწისქვეშეთში განწმენდა და განახლება

192 of 220

Ivane Javakhishvili Tbilisi State University

193 of 220

ფრესკული მხატვრობის რამდენიმე მახასიათებელი

  • სხვადასხვა სცენების კომპოზიციური გამთლიანება

  • სიახლოვე კერამიკული მხატვრობის პრინციპებთან: სიბრტყული აღქმის პრინციპი

  • არ არის მცდელობა შეიქმნას სიბრტყის, სივრცის ილუზია

  • ნაკლები ყურადღება ეთმობა ფონის გამოსახვას

  • მინიმალიზმი – მხოლოდ აუცილებელი დეტალები

  • ფერების მრავალფეროვნება, არ არის შუქ–ჩრდილის თამაში და ფერთა სხვადასხვა ნიუანსები, მოცემულია მრავალფრიგურული კომპოზიციები

Ivane Javakhishvili Tbilisi State University

194 of 220

კლასიკური პერიოდის კერამიკა

  • შავფიგურული, წითელფიგურული თეთრი ფერის დამატებით

  • თეთრფონიანი კერამიკა (ძირითადად, ლეკითოსებზე)

  • თეთრ ან ტონირებულ ზედაპირზე გამოისახება სილუეტები, რომლებიც სხვადასხვა ფერად იღებება: შავი, მწვანე, ყვითელი, ვარდისფერი, ცისფერი

  • მეთუნეების ტექნიკა: მინერალების, ნივთიერებების გამოყენებით გამოწვამდე ან მის შემდეგ თიხისთვის სხვადასხვა ფერის, სიპრიალის მიცემა

Ivane Javakhishvili Tbilisi State University

195 of 220

ვაზათმხატვარი ბრიგოსი, “ქეიფის შემდეგ”, ხაზების სიუხვე, ნატურალიზმი, ერთი განზომილება

196 of 220

მხატვარი დურისი, კილიქსის ფსკერი, “ბანაობისთვის მზადება”, ხაზების ნაკლებობა, მოძრაობა

197 of 220

დურისი, ფსიქტერი, “ღვინით ნასვამი სილენები”

198 of 220

ე.წ. პანის მხატვარი. “ჰერაკლე და ბუსირისი”. კალიგრაფიული სტილი. ბუსირისი თავად ხდება ჰერაკლეს მსხვერპლი.

199 of 220

მხატვარი პისტოქსენოსი. ჰერაკლე თავის ძიძასთან ერთად მუსიკის გაკვეთილზე მიდის.

200 of 220

ჰერაკლეს ძმა იფიკლესი და მათი მუსიკის მასწავლებელი ლინოსი

201 of 220

პისტოქსენოსი. სკიფოსის ფსკერი. აფროდიტე ბატზე ან გედზე.

202 of 220

ზედაშეს შემწირველი აპოლონი თავის წმინდა ჩიტთან ერთად. კილიქსის ფსკერი.

203 of 220

“არგონავტები” (?). მესამე განზომილების შექმნის მცდელობა...

204 of 220

აპოლონი და მუზა/ნიმფა/კასანდრა (სიყვარულის ახსნა ან ხელოვნებასთან ზიარება)

205 of 220

აქილევსის მხატვარი. თეთრფონიანი ლეკითოსი. მუზები ჰელიკონზე.

206 of 220

ორი მუზა, ან მუზა და პოეტესა (საფო ან კორინა). წარწერა: “აქსიოპეთესი, ალკიმაქოსის ძე, მშვენიერია...”

207 of 220

აქილევსის მხატვარი, მებრძოლის გამოთხოვება

208 of 220

აქილევსის მხატვარი, მებრძოლის გამოთხოვება

209 of 220

საფლავის სტელასთან მდგარი მებრძოლი, საიქიოსა და სააქაოს მიჯნა

210 of 220

ქარონი და ჰერმესი

211 of 220

ახალგაზრდა მებრძოლი ჩამომჯდარი საფლავის სტელაზე

212 of 220

ეპინეტრონი ერეტრიიდან. ალკესტისი, ჰიპოლიტე, ასტეროპე საქორწინო სამზადისში

213 of 220

მსახიობები ნიღბით. კრატერი. პოლიგნოტოსის პრინციპები. გროტესკი.

214 of 220

პელევსის მიერ თეტისის მოტაცება, პელიკე კამიროსიდან, ფერწერული სტილი

215 of 220

ოდისევსი და ტირესიას აჩრდილი, “სულთა სამეფო”

216 of 220

“დოლონია”, დოლონი, ოდისევსი, დიომედე – გროტესკი

217 of 220

მსახიობი ნიღბით. ტარენტუმის კრატერი. კონტრასტი.

218 of 220

“სცენა ტრაგედიიდან”.

219 of 220

ანტიკური თეატრის დეკორაცია (რეკონსტრუქცია)

220 of 220

გმადლობთ ყურადღებისთვის!

irine.darchia@tsu.ge

Ivane Javakhishvili Tbilisi State University