શ્રી નાણોટા પ્રાથમિક શાળા

ધોરણ – 7

વિષય : સામાજિક વિજ્ઞાન

​

ખલજીવંશ

ખલજી વંશ : ( ઇ.સ.1290-1320 )

• સ્થાપક – જલાલુદીન ખલજી ( ઇ.સ 1290-1296 )
• જલાલુદીન ખલજીથી ખલજીવંશના શાસનની શરૂઆત થઈ .
• જલાલુદીનના 6 વર્ષના શાસન બાદ દિલ્હીની ગાદીએ તેનો ભત્રીજો અલાઉદ્દિન ખલજી આવ્યો.

• • રાજ્યાભિષેક ઓક્ટોબર 1296

​

• ઉત્તર ભારતમાં દિલ્હી , રાજસ્થાન તથા ગુજરાત સુધી સામ્રાજ્યનો વિસ્તાર કર્યો.

અલાઉદ્દીન ખલજી : ( ઇ.સ .1296 - 1316 )

તેણે ઉત્તર ભારત, ગુજરાત અને દક્ષિણ ભારત પર વિજય પ્રાપ્ત કરી સામ્રાજ્યનો વિસ્તાર કર્યો

​

ગુજરાતમાં આક્રમણ વખતે કર્ણદેવ ( વાઘેલા વંશનો ) રાજા છે.

​

ઇ.સ. 1303 માં ચિત્તોડ પર આક્રમણ કરે છે .

અલાઉદ્દીન ખલજી : ( ઇ.સ .1296 - 1316 )

• અલાઉદ્દીન ખલજી તે ખૂબ જ મહત્વાકાંક્ષી હતો.અલાઉદ્દીન ખલજીએ સલ્તનતનો દિલ્લી , રાજસ્થાન ઉપરાંત બંગાળ , બિહાર, માળવા તથા ગુજરાતસુધી વિસ્તાર કર્યો.

​

• તેણે દિલ્લીમાં સ્થાયી સેનાની શરૂઆત કરી .

​

• અલાઉદ્દીન ખલજીના સમયમાં અમીર ખુશરો થઈ ગયા .

​

• સાહિત્ય : કિરાતુલ – સદાયન , આશિકા, નૂહ વગેરે

અલાઉદ્દીન ખલજી નાં સુધારાઓ ( ઇ.સ.1296-1316 )

ભાવ - નિયમન

બજાર - નિયંત્રણ

સંગ્રહખોરી નિયંત્રણ

દાગ અને ચહેરા પદ્ધતિની શરૂઆત

અલાઉદ્દીન ખલજી : ( ઇ.સ .1296 - 1316 )

• અલાઉદ્દીનના સમયમાં સરકારી તંત્ર પૂરતી ટપાલ વ્યવસ્થા અસ્તિત્વમાં હતી . જેમાં ખેપીયાઓ ” , શાહી હુકમો મહોર , સંદેશાઓ લઈ જતા .

​

• અત્યારની ટપાલ વ્યવસ્થાની પ્રારંભિક આવૃત્તિ કહી શકાય .

અલાઉદ્દીન ખલજીનું અવસાન ચામડીના રોગથી થાય છે.

​

ખલજી રાજવંશનો અંત આણી દિલ્લીની ગાદીએથી તુગલક શાસનની શરૂઆત કરનાર ગિયાસુદ્દીન તુગલક હતો .