1 of 51

BỘ SÁCH GIÁO KHOA

SỬ DỤNG THỐNG NHẤT TOÀN QUỐC

LỚP 2

2 of 51

  • GS.TS Vũ Văn Hùng (Tổng Chủ biên)
  • PGS.TS Nguyễn Thị Thấn (Chủ biên)
  • ThS Đào Thị Hồng
  • ThS Phương Hà Lan
  • TS Phạm Việt Quỳnh
  • PGS.TS Hoàng Quý Tỉnh

Tác giả:

TỰ NHIÊN VÀ XÃ HỘI

3 of 51

CÁC HOẠT ĐỘNG TẬP HUẤN

HĐ 1. Tìm hiểu các quan điểm biên soạn sách

HĐ 2. Tìm hiểu cấu trúc sách giáo khoa TNXH 2

HĐ 3. Nghiên cứu các điểm mới của sách giáo khoa TNXH 2

HĐ 4. Khám phá cách thức tổ chức dạy học

HĐ5. Tìm hiểu cách thức đánh giá trong dạy học môn TNXH 2

HĐ 6: Tìm hiểu sách giáo viên

4 of 51

HĐ 1. Tìm hiểu các quan điểm biên soạn sách

  1. Tìm hiểu quan điểm biên soạn sách TNXH

2. Thông điệp của cả bộ sách thể hiện như thế nào trong sách TNXH?

3. Cách biên soạn sách theo thông điệp trên �được thể hiện như thế nào?

NHIỆM VỤ

5 of 51

SGK ĐƯỢC BIÊN SOẠN ĐÁP ỨNG CÁC YÊU CẦU:

1

- Tuân thủ định hướng đổi mới giáo dục phổ thông.

- Bám sát các tiêu chuẩn SGK mới theo TT số 33/2017.

TƯ TƯỞNG CHỦ ĐẠO THỂ HIỆN THÔNG QUA THÔNG ĐIỆP:

KẾT NỐI TRI THỨC VỚI CUỘC SỐNG

2

SÁCH: CHUẨN MỰC, KHOA HỌC, HIỆN ĐẠI

3

QUAN ĐIỂM BIÊN SOẠN

6 of 51

QUAN ĐIỂM BIÊN SOẠN

KIẾN THỨC ĐƯA VÀO SÁCH ĐẢM BẢO:

4

- Phù hợp với đặc điểm tâm sinh lí và trải nghiệm của học sinh.

- Phản ánh những vấn đề của cuộc sống.

- Vận dụng, giải quyết những vấn đề của cuộc sống.

7 of 51

QUAN ĐIỂM BIÊN SOẠN

NỘI DUNG GIÁO DỤC ĐƯỢC LỰA CHỌN THEO HƯỚNG TINH GIẢN, HỢP LÍ:

5

- Tăng cường TÍCH HỢP giữa các môn học và hoạt động giáo dục trong cùng một lớp, một cấp học.

- Tăng cường KẾT NỐI giữa các lớp, các cấp học trong một môn học, hoạt động giáo dục.

- Chú trọng đến giáo dục STEM.

8 of 51

QUAN ĐIỂM BIÊN SOẠN

HỖ TRỢ GV ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC HIỆU QUẢ:

6

- Các bài học trong mỗi cuốn sách và hoạt động giáo dục đều được thiết kế gồm HỆ THỐNG CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC.

- Thông qua các hoạt động đa dạng, có tác dụng kích thích tính tích cực và chủ động của người học, sách giúp học sinh HÌNH THÀNH, PHÁT TRIỂN PHẨM CHẤT, NĂNG LỰC.

9 of 51

1

Bồi dưỡng phẩm chất: Yêu nước; nhân ái; chăm chỉ; trách nhiệm; trung thực

2

Phát triển năng lực chung: tự chủ và tự học; giao tiếp và hợp tác; giải quyết vấn đề và sáng tạo

3

3

Hình thành và phát triển NL đặc thù: nhận thức khoa học, tìm hiểu môi trường tự nhiên và xã hội, vận dụng kiến thức và kĩ năng đã học

Ý TƯỞNG BIÊN SOẠN SGK TỰ NHIÊN VÀ XÃ HỘI 2

10 of 51

HĐ 2. Tìm hiểu cấu trúc SGK TN-XH 2

Nhiệm vụ: Nghiên cứu SGK về các vấn đề sau:

1

SGK TNXH 2 được cấu trúc như thế nào?

(số chủ đề và tên gọi, số bài học, số tiết, loại bài học…?).

2

Cách trình bày SGK:

- Cách trình bày chung (nhân vật, lô gô, tỉ lệ kênh chữ/ kênh hình,…).

- Cách trình bày một bài học (số tiết, số trang, cấu trúc,…).

11 of 51

Cuốn sách dành riêng trang 2 để thiết kế: Hướng dẫn sử dụng sách, tạo thuận lợi cho GV và HS khi tiếp cận với cuốn sách, tăng cường khả năng tự học cho HS.

Có hướng dẫn sử dụng sách

12 of 51

MỤC LỤC

GV và HS dễ dàng tra cứu

Nội dung cuốn sách được chia thành 6 chủ đề đảm bảo theo trật tự như trong Chương trình với 31 bài học. Mỗi chủ đề được thể hiện bằng một mã màu riêng. Mỗi bài học: 2 – 3 tiết.

13 of 51

Được thiết kế thống nhất gồm hệ thống các hoạt động học tập chỉ dẫn bởi các kí hiệu sinh động, hấp dẫn. HS được xem là chủ thể của các hoạt động học tập.

Các hoạt động học tập được chỉ dẫn bằng các logo sinh động, hấp dẫn

Hoạt động khởi động

Hoạt động khám phá

Hoạt động thực hành

Mặt Trời

Hoạt động vận dụng

14 of 51

  • Dạng bài hình thành kiến thức mới: Đa số các bài trong sách giáo khoa
  • Dạng bài thực hành: Ví dụ: Bài 12. Thực hành mua bán hàng hóa; Bài 30. Luyện tập ứng phó với thiên tai,…
  • Dạng bài Ôn tập, tổng kết

BA DẠNG BÀI HỌC

15 of 51

HĐ 3. Nghiên cứu các điểm mới của SGK�Tự nhiên và Xã hội

Nhiệm vụ: Đọc SGK và trả lời các câu hỏi.

​

1

Cách xây dựng tuyến nhân vật.

2

Cách củng cố phẩm chất, năng lực ở mỗi bài học, mỗi chủ đề.

3

HS được làm các sản phẩm học tập như thế nào?

4

Có hay không các dự án học tập?

5

SGK có tính mở như thế nào?

6

SGK tích hợp những lĩnh vực giáo dục nào?

16 of 51

1. XÂY DỰNG TUYẾN NHÂN VẬT XUYÊN SUỐT

16

Xuyên suốt nội dung các bài học trong sách là những câu chuyện của Minh và Hoa – hai nhân vật chính của cuốn sách. Các hoạt động và hình ảnh trong sách diễn ra tại gia đình, trường, lớp và cộng đồng xung quanh hai nhân vật chính, phù hợp với đặc điểm và tâm sinh lí của HS.

17 of 51

2. CHỐT NĂNG LỰC VÀ PHẨM CHẤT

SAU MỖI BÀI HỌC, CHỦ ĐỀ

Bài 30: Luyện tập ứng phó với thiên tai

Cuối mỗi bài học là những kiến thức cốt lõi HS học được và một hình ảnh để định hướng phát triển phẩm chất và năng lực của HS. Qua đó, HS sẽ liên hệ với bản thân để có thể tự điều chỉnh thái độ và hành vi của mình cho phù hợp.

18 of 51

3. HS ĐƯỢC LÀM SẢN PHẨM HỌC TẬP

Bài 27: Ôn tập chủ đề Con người và Sức khỏe

Trong bài ôn tập chủ đề đều có hoạt động tự đánh giá:

  • Hình ảnh là những gợi ý cho HS tự lực, sáng tạo để tạo ra sản phẩm học tập thể hiện KQHT sau khi học xong một chủ đề.
  • Khung chữ là những gợi ý cụ thể cho việc tự đánh giá KQHT của HS. GV cũng có thể căn cứ vào đó để đánh giá HS.

19 of 51

3. HS ĐƯỢC LÀM SẢN PHẨM HỌC TẬP

Bài 5: Ôn tập chủ đề Gia đình

20 of 51

3. HS ĐƯỢC LÀM SẢN PHẨM HỌC TẬP

Bài 15: Ôn tập chủ đề Cộng đồng địa phương

21 of 51

4. DỰ ÁN HỌC TẬP

Trong sách có các dự án học tập: Từ lớp 1, HS đã được làm quen với dự án. Đến lớp 2, HS tiếp tục được tham gia các dự án học tập: Làm xanh trường lớp ở chủ đề Trường học.

Đây là hoạt động giúp HS được trải nghiệm thực tế, bước đầu làm quen với các kĩ năng nghiên cứu khoa học.

22 of 51

Dự án “Làm xanh trường lớp”

Chủ đề Trường học;

Bài 9. Giữ vệ sinh trường học

4. DỰ ÁN HỌC TẬP

23 of 51

5. TÍNH MỞ CỦA SGK

  • Trong sách có nhiều tình huống để HS xử lí. Điều này giúp cho các em HS hình thành và phát triển các năng lực khác nhau thể hiện ở cách xử lí tình huống của mình.
  • Yêu cầu HS đưa ra nhận xét /ý kiến cá nhân:
  • VD bài 27: Em nói gì để khuyên người thân bỏ thuốc lá; Bài 30: Nhận xét cách ứng xử của các bạn,…
  • GV tổ chức hoạt động phù hợp với đối tượng, địa phương:

Bài 18: Hãy tìm hiểu những việc làm của người dân địa phương em làm cho môi trường sống của TV, ĐV bị thay đổi.

Bài 28: Nơi em đang sống có các mùa nào?

Từ đó, thực hiện kết nối tri thức với cuộc sống.

24 of 51

Bài 1: Các thế hệ trong gia đình

Bài 4: Giữ sạch nhà ở

6. TÍCH HỢP CÁC LĨNH VỰC GIÁO DỤC

Giáo dục giới tính

25 of 51

Bài 8: An toàn khi ở trường

Bài 30: Luyện tập ứng phó với thiên tai

6. TÍCH HỢP CÁC LĨNH VỰC GIÁO DỤC

Giáo dục đa vùng miền: trang 33, 115,…

26 of 51

Bài 12: Thực hành mua bán hàng hóa

Bài 19: Thực vật và động vật quanh em

6. TÍCH HỢP CÁC LĨNH VỰC GIÁO DỤC

Giáo dục trải nghiệm: trang 46, 47, 72, 73,…

27 of 51

Bài 9: Giữ vệ sinh trường học

Bài 6: Chào đón ngày khai giảng

6. TÍCH HỢP CÁC LĨNH VỰC GIÁO DỤC

Giáo dục hoà nhập: trang 26, 27,…

28 of 51

Bài 18: Cần làm gì để bảo vệ môi trường sống của thực vật và động vật?

Bài 30: Luyện tập ứng phó với thiên tai

6. TÍCH HỢP CÁC LĨNH VỰC GIÁO DỤC

Giáo dục môi trường, giáo dục phòng chống thiên tai, giáo dục ứng phó với biến đổi khí hậu: trang 66 – 71, 108 – 115,...

29 of 51

Bài 2: Nghề nghiệp của những người lớn

trong gia đình

Bài 29: Một số thiên tai thường gặp

6. TÍCH HỢP CÁC LĨNH VỰC GIÁO DỤC

Giáo dục lòng nhân ái: trang 12, 13, 113,…

30 of 51

Bài 24: Chăm sóc bảo vệ �cơ quan hô hấp

Bài 27: Ôn tập chủ đề �Con người và Sức khỏe

6. TÍCH HỢP CÁC LĨNH VỰC GIÁO DỤC

Giáo dục vệ sinh phòng bệnh: trang 93, 113,…

31 of 51

Bài 13: Hoạt động giao thông

Bài 14: Cùng tham gia giao thông

Không chỉ hướng tới hình thành các năng lực môn học �mà cả các năng lực và phẩm chất chung

6. TÍCH HỢP CÁC LĨNH VỰC GIÁO DỤC

Giáo dục an toàn giao thông: trang 51, 55,…

32 of 51

HĐ 4. Khám phá cách thức tổ chức bài học

Nhiệm vụ: Nghiên cứu SGK và tìm hiểu:

1. Hệ thống các phương pháp và hình thức tổ chức và các phương tiện dạy học

  • 2. Các giai đoạn trong một bài học và cách tổ chức dạy học

33 of 51

Phương pháp, HTTC và phương tiện dạy học

1

Nhiều phương pháp và hình thức tổ chức dạy học khác nhau như: quan sát, thảo luận, hỏi đáp, trò chơi học tập, thực hành, đóng vai, dự án .... các PP và HT tổ chức dạy học trên được tích hợp trong các hoạt động học tập được gợi ý trong SGK.

2

Các phương tiện dạy học môn TNXH đa dạng. �Khi sử dụng cần coi trọng vai trò nguồn tri thức của các phương tiện đó, �tránh nhấn mạnh vai trò minh họa.

3

Những hoạt động gợi ý trong SGK chỉ mang tính chất tham khảo, GV được quyền tự do sáng tạo cho phù hợp với cách dạy học của mình, với điều kiện của lớp học, trường học cũng như môi trường tự nhiên và xã hội xung quanh,...

34 of 51

CẤU TRÚC MỘT BÀI HỌC

MỞ ĐẦU (KHỞI ĐỘNG)

KHÁM PHÁ

THỰC HÀNH

VẬN DỤNG

35 of 51

KHỞI ĐỘNG

  • Giai đoạn khởi đầu của bài học, có vai trò tạo tâm thế cho HS vào bài học mới.
  • Kích thích HS động não về vấn đề của bài học
  • Kết nối các kiến thức, kinh nghiệm đã có của HS.
  • HS hát bài hát;
  • Chơi trò chơi;
  • HS động não trước một vấn đề liên quan với bài học,…

HS chơi trò chơi để khởi động vào bài học (bài 29)

Khởi động

Các hoạt động học tập

Ví dụ

36 of 51

KHÁM PHÁ

Là giai đoạn HS được trải nghiệm, tương tác để phát hiện ra kiến thức của bài học.

  • Quan sát, thảo luận, hỏi đáp,…
  • Ưu tiên để HS được khám phá kiến thức bằng trải nghiệm với nhiều giác quan từ nguồn tư liệu thực tế như: các sự vật, hiện tượng xung quanh rồi sau đó mới đến tranh ảnh, video,…

Quan sát ngoài thiên nhiên (Bài 19)

Khám phá

Các hoạt động học tập

Ví dụ

37 of 51

THỰC HÀNH

Là giai đoạn giúp HS củng cố và đào sâu hoặc mở rộng kiến thức đã được khám phá.

Thực hành:

  • Trò chơi học tập
  • Thực hành
  • Nói, kể, vẽ,
  • Xử lí tình huống…

Các hoạt động học tập

Bài 12: Thực hành mua bán hàng hóa.

Ví dụ

38 of 51

VẬN DỤNG

Là GĐ HS được áp dụng các kiến thức, kĩ năng đã khám phá và thực hành luyện tập vào: các tình huống tương tự; các tình huống mới; vận dụng vào cuộc sống.

Vận dụng

  • Thực hành giải quyết một bài tập thực tiễn.
  • Xử lí một tình huống
  • Tham gia vào các dự án học tập,…

Các hoạt động học tập

Dự án học tập

Ví dụ

39 of 51

1

2

3

Các phẩm chất và năng lực chung nào cần hình thành cho HS?

Các năng lực đặc thù là gì?

Đánh giá KQHT môn TNXH theo hướng hình thành và phát triển năng lực cần tiến hành như thế nào?

Nhiệm vụ: Nghiên cứu để làm rõ các vấn đề sau:

HĐ 5: Tìm hiểu cách đánh giá trong dạy học môn TNXH 2

40 of 51

Phẩm chất

1.Yêu nước; 2. Nhân ái; 3. Chăm chỉ;

4. Trung thực; 5. Trách nhiệm.

Năng lực chung

1.Tự chủ và tự học

2. Giao tiếp và hợp tác

3. Giải quyết vấn đề và sáng tạo

Năng lực đặc thù

1. Nhận thức khoa học

2. Tìm hiểu môi trường tự nhiên và xã hội xung quanh

3. Vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học

CÁC PHẨM CHẤT VÀ NĂNG LỰC

41 of 51

Trong quá trình học tập để hướng đến hình thành các năng lực môn học thì việc hình thành các phẩm chất và năng lực chung được tích hợp trong các hoạt động học tập.

​

41

Các năng lực, phẩm chất nêu trên không được hình thành một cách riêng rẽ mà thông qua các hoạt động học tập với các hoạt động giáo dục năng động, đa dạng nhằm hướng đến các yêu cầu cần đạt của môn học được gợi ý trong sách, tạo cho HS có nhiều cơ hội tham gia các hoạt động học tập một cách tích cực và chủ động.

BỒI DƯỠNG PHẨM CHẤT VÀ HÌNH THÀNH NĂNG LỰC

42 of 51

NHỮNG NGUYÊN TẮC, YÊU CẦU ĐÁNH GIÁ

Đảm bảo đánh giá các mặt: Các phẩm chất và năng lực chung; các năng lực đặc thù.

3

4

5

6

Đánh giá kết quả học tập chú ý coi trọng khả năng vận dụng kiến thức, kĩ năng (nhất là trong những tình huống vận dụng).

Kết hợp đánh giá thường xuyên và đánh giá định kì, giữa định tính và định lượng, giữa đánh giá của GV với tự đánh giá và đánh giá đồng đẳng của HS.

Coi trọng việc đánh giá kĩ năng thực hành (tạo ra sản phẩm bằng cách viết, vẽ, cắt dán; thu thập thông tin,…).

Đảm bảo nguyên tắc khách quan, phân hóa.

Sử dụng các hình thức đánh giá khác nhau: Thông qua bài kiểm tra, các câu hỏi vấn đáp, quan sát (quan sát việc HS thực hành, thảo luận, học ngoài thiên nhiên, SP học tập, …)

2

1

43 of 51

Khi đánh giá thường xuyên, GV cần dựa vào một số căn cứ sau:

1. Sự tham gia của HS trong các giai đoạn học tập:

Giai đoạn khởi động: Giai đoạn này thường có hoạt động để tạo tâm thế cho học sinh vào bài mới hoặc câu hỏi để kết nối vốn kiến thức của HS với kiến thức, kĩ năng, năng lực trong bài học mới 🡪 Sự tham gia của HS như thế nào là căn cứ để đánh giá. Tuy nhiên do là hoạt động mở đầu của bài học nên chưa đánh giá tính đúng sai của câu trả lời của HS.

Ví dụ:

Bài 16: Thực vật sống ở đâu?: Kể tên và nơi sống của các cây mà em biết.

Bài 8: An toàn khi ở trường: Khi tham gia các hoạt động ở trường, em đã từng thấy tình huống nguy hiểm nào? Nói nguyên nhân xảy ra tình huống đó.

HƯỚNG DẪN ĐÁNH GIÁ THƯỜNG XUYÊN

44 of 51

Các giai đoạn: Khám phá, thực hành, vận dụng:

Mức độ tham gia của HS vào các hoạt động của các giai đoạn này như:

- Quan sát, thảo luận,… để khám phá ra kiến thức của bài học,

- Nói, viết, vẽ, chơi trò chơi hay tạo ra sản phẩm học tập để thực hành củng cố các kiến thức đã được khám phá,

- Liên hệ với thực tế cuộc sống, xử lí tình huống cụ thể,… để vận dụng các kiến thức, kĩ năng đã học…

HƯỚNG DẪN ĐÁNH GIÁ THƯỜNG XUYÊN

45 of 51

2. Mức độ chính xác của câu trả lời củng cố cuối tiết, bài. Đây là phần chốt lại kiến thức cốt lõi của mỗi tiết, bài học. Các câu hỏi với phần này nhằm xác nhận mức độ bền vững của kiến thức mà các em đã lĩnh hội được.

3. Nhận thức của HS với tranh tổng kết ở mỗi bài học. Đây là tranh tổng hợp kiến thức, kĩ năng, thái độ là định hướng phát triển năng lực và phẩm chất qua bài học. Nhận thức của học sinh về tranh này là căn cứ quan trọng để đánh giá.

4. Sản phẩm học tập mà HS tạo ra sau bài học/chủ đề: tính cẩn thận, tính thẩm mĩ, sáng tạo,...

HƯỚNG DẪN ĐÁNH GIÁ THƯỜNG XUYÊN

46 of 51

HĐ 6: Tìm hiểu sách giáo viên

46

Nghiên cứu SGV và chỉ ra:

  • Cấu trúc chung của SGV.
  • Định hướng dạy học môn học được thể hiện qua các hướng dẫn tổ chức các bài học TNXH.
  • Các giai đoạn của mỗi bài học.
  • Điểm khác biệt so với sách giáo viên hiện hành

Nhiệm vụ:

47 of 51

CẤU TRÚC SÁCH GIÁO VIÊN

47

1

SGV được biên soạn gồm 2 phần:

- Hướng dẫn chung

- Hướng dẫn dạy học các bài cụ thể.

2

Phần một đề cập đến các nội dung như: 1. Mục tiêu môn học; 2. Giới thiệu sách Tự nhiên và Xã hội 1; 3. Phương pháp và HTTCDH môn Tự nhiên và Xã hội; 4. Đánh giá kết quả học tập môn Tự nhiên và Xã hội. Phần hai là hướng dẫn dạy học 31 bài học của 6 chủ đề được sắp xếp theo đúng trật tự SGK TN-XH 2.

3

Môn Tự nhiên và Xã hội ở lớp 2 nói riêng và cả 3 lớp 1, 2, 3 nói chung được cấu trúc thành 6 chủ đề. 3 chủ đề là các kiến thức về xã hội và 3 chủ đề là các kiến thức về tự nhiên và cơ thể, sức khỏe con người. Mỗi chủ đề bao gồm hệ thống các bài học mới: (bài hình thành kiến thức mới và bài thực hành) và một bài ôn tập.

48 of 51

SỬ DỤNG SÁCH GIÁO VIÊN

48

Định hướng chung về phương pháp giáo dục môn Tự nhiên và Xã hội được nêu tại Chương trình tổng thể, đảm bảo được các yêu cầu:

1

Khai thác những kinh nghiệm, vốn sống của HS về cuộc sống xung quanh; phát huy tính tò mò khoa học, hướng đến sự phát triển các mối quan hệ tích cực của HS trong mối quan hệ với môi trường xã hội xung quanh.

2

- Tổ chức cho HS học thông qua quan sát.

- Tổ chức cho HS học thông qua trải nghiệm.

-Tổ chức cho HS học thông qua tương tác.

3

Lựa chọn, phối hợp nhiều phương pháp giáo dục một cách linh hoạt, sáng tạo, phù hợp với mục tiêu, nội dung giáo dục, đối tượng HS và điều kiện cụ thể.

49 of 51

4 GIAI ĐOẠN CỦA 1 BÀI HỌC

  • Theo quy định của Bộ GD và ĐT về 4 bước của một bài học (thông tư 33/2017/TT-BGDĐT):
  • Mở bài
  • Kiến thức mới
  • Luyện tập
  • Vận dụng
  • Cấu trúc mỗi bài học trong SGV cũng gồm các bước tương tự: (1) Khởi động; (2) Khám phá, (3) thực hành và (4) vận dụng.
  • Việc dạy học theo 4 bước trên đảm bảo giúp HS không chỉ khám phá ra kiến thức mà còn được thực hành củng cố và vận dụng kiến thức. Đây là các bước học tập để hướng tới hình thành các phẩm chất và năng lực cho HS.

50 of 51

SỬ DỤNG SÁCH GIÁO VIÊN

  • SGV được biên soạn theo hướng gợi ý để phát huy tối đa khả năng sáng tạo của GV. Song trong sách cũng có những chỉ dẫn cụ thể giúp GV hiểu rõ ý đồ của SGK. Ví dụ: gợi ý nội dung các hình, hướng dẫn việc chuẩn bị các đồ dùng, thiết bị dạy học,…
  • SGV được biên soạn theo từng tiết. Mỗi bài học trong sách thường gồm nhiều tiết. Tuy nhiên, việc phân chia ranh giới các tiết trong một bài học của SGK chỉ mang tính chất tương đối. Điều đó có nghĩa là: GV cần tùy thuộc vào tình hình thực tế của lớp học, môi trường địa phương, các điều kiện về cơ sở vật chất mà điều chỉnh ranh giới tiết học cho phù hợp.

51 of 51