1 of 8

ΠΡΟΣΥΓΓΡΑΦΙΚΗ ΦΑΣΗ ΣΕ ΤΡΙΑ ΒΗΜΑΤΑ

Αντλώντας στοιχεία από το παρακάτω κείμενο και αξιοποιώντας τις γνώσεις σας, να αναφερθείτε:

α. Ποιες πηγές πληροφόρησης έχουμε για το μυκηναϊκό πολιτισμό;�β. Ποιες πληροφορίες περιέχουν οι πινακίδες της Γραμμικής Β΄ γραφής;

Μονάδες 25

Η ιδέα των 4 βημάτων από την «Ελευθεροτυπία»

2 of 8

ΠΡΟΣΥΓΓΡΑΦΙΚΗ ΦΑΣΗ ΣΕ ΤΡΙΑ ΒΗΜΑΤΑ

Αντλώντας στοιχεία από το παρακάτω κείμενο και αξιοποιώντας τις γνώσεις σας, να αναφερθείτε:

α. Ποιες πηγές πληροφόρησης έχουμε για το μυκηναϊκό πολιτισμό;�β. Ποιες πληροφορίες περιέχουν οι πινακίδες της Γραμμικής Β΄ γραφής;

Μονάδες 25

Οι πινακίδες της γραμμικής Β’

Έχουμε λοιπόν κάποιους σωρούς από πηλό, που καταρχήν δε μας υπόσχονται τίποτα· τους κάνει πολύτιμους όμως το γεγονός ότι συνιστούν μιαν ολότελα καινούργια πηγή αδιάβλητης πληροφόρησης για τον αρχαιότατο ελληνικό πολιτισμό - που άλλη πηγή γνώσης μας γι' αυτόν είναι η αρχαιολογία και οι συγκεχυμένες παραδόσεις που μας μεταβίβασαν οι κλασικοί χρόνοι. Είναι βέβαια λυπηρό που οι πινακίδες δε μας λένε τίποτε για την ιστορία των ανθρώπων που τις έγραψαν, ούτε για τη σκέψη τους. Κι όμως, μερικοί από μας θα εκπλαγούν ίσως όταν ανακαλύψουν πόσα συμπεράσματα μπορούμε να αντλήσουμε απ' αυτές. Οι Μυκηναίοι δεν το θεώρησαν απαραίτητο να διασώσουν ούτε την ιστορία τους ούτε τη διπλωματική τους αλληλογραφία. Μας άφησαν όμως τουλάχιστον καταγραφές από τη διοίκηση των βασιλείων τους και από τη λειτουργία ορισμένων τομέων της οικονομίας τους.

J. Chadwick, Ο Μυκηναϊκός κόσμος, μετ. Κ.Ν. Πετρόπουλος, εκδ. Gutenberg, σ. 29-30.

3 of 8

ΠΡΟΣΥΓΓΡΑΦΙΚΗ ΦΑΣΗ ΣΕ ΤΡΙΑ ΒΗΜΑΤΑ

Αντλώντας στοιχεία από το παρακάτω κείμενο και αξιοποιώντας τις γνώσεις σας, να αναφερθείτε:

α. Ποιες πηγές πληροφόρησης έχουμε για το μυκηναϊκό πολιτισμό;�β. Ποιες πληροφορίες περιέχουν οι πινακίδες της Γραμμικής Β΄ γραφής;

Μονάδες 25

Οι πινακίδες της γραμμικής Β’

Έχουμε λοιπόν κάποιους σωρούς από πηλό, που καταρχήν δε μας υπόσχονται τίποτα· τους κάνει πολύτιμους όμως το γεγονός ότι συνιστούν μιαν ολότελα καινούργια πηγή αδιάβλητης πληροφόρησης για τον αρχαιότατο ελληνικό πολιτισμό - που άλλη πηγή γνώσης μας γι' αυτόν είναι η αρχαιολογία και οι συγκεχυμένες παραδόσεις που μας μεταβίβασαν οι κλασικοί χρόνοι. Είναι βέβαια λυπηρό που οι πινακίδες δε μας λένε τίποτε για την ιστορία των ανθρώπων που τις έγραψαν, ούτε για τη σκέψη τους. Κι όμως, μερικοί από μας θα εκπλαγούν ίσως όταν ανακαλύψουν πόσα συμπεράσματα μπορούμε να αντλήσουμε απ' αυτές. Οι Μυκηναίοι δεν το θεώρησαν απαραίτητο να διασώσουν ούτε την ιστορία τους ούτε τη διπλωματική τους αλληλογραφία. Μας άφησαν όμως τουλάχιστον καταγραφές από τη διοίκηση των βασιλείων τους και από τη λειτουργία ορισμένων τομέων της οικονομίας τους.

J. Chadwick, Ο Μυκηναϊκός κόσμος, μετ. Κ.Ν. Πετρόπουλος, εκδ. Gutenberg, σ. 29-30.

4 of 8

Αντλώντας στοιχεία από το παρακάτω κείμενο και αξιοποιώντας τις γνώσεις σας, να αναφερθείτε:

α. Ποιες πηγές πληροφόρησης έχουμε για το μυκηναϊκό πολιτισμό;�β. Ποιες πληροφορίες περιέχουν οι πινακίδες της Γραμμικής Β΄ γραφής;

Μονάδες 25

α. Τις πρώτες πληροφορίες για το μυκηναϊκό κόσμο είχαμε από τα ομηρικά έπη. Μέχρι τον περασμένο αιώνα όμως οι ιστορικοί και οι ερευνητές πίστευαν ότι τα πρόσωπα και γενικότερα η εικόνα της ζωής που παρουσίαζαν τα έπη ήταν δημιουργήματα της φαντασίας του Ομήρου. Οι διηγήσεις του απέκτησαν ιστορική υπόσταση, όταν ένας πλούσιος έμπορος, ο Heinrich Schliemann (Ερίκος Σλήμαν), έκανε τις πρώτες ανασκαφές στις Μυκήνες (1876). Έκτοτε και μέχρι σήμερα, οι αρχαιολογικές έρευνες σε πολλά μέρη της Ελλάδας και η μελέτη των ευρημάτων τους έχουν ρίξει πολύ φως στη γνώση αυτής της εποχής. Αποκορύφωμα όλων των ερευνών που αφορούν το μυκηναϊκό πολιτισμό ήταν η αποκρυπτογράφηση της γραμμικής Β΄ γραφής από τον Μ. Ventris και τον J. Chadwick (1952).

β. Οι πληροφορίες, ωστόσο, που μας δίνουν οι πινακίδες έχουν λογιστικό περιεχόμενο, είναι δηλαδή κατάλογοι αντικειμένων και περιουσιακών στοιχείων ηγεμόνων ή εμπόρων της εποχής εκείνης. Έχουν διαβαστεί, επίσης, ονόματα θεών και ανθρώπων που μας είναι γνωστά από τα έπη. Πρέπει να επισημανθεί ότι μέχρι σήμερα οι πινακίδες δε μας έχουν δώσει ένα συνεχές κείμενο.

5 of 8

ΣΥΓΓΡΑΦΙΚΗ ΦΑΣΗ: ΠΑΡΑΘΕΣΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗΣ: Κείμενο βιβλίου + μεταβατική φράση + κείμενο πηγής

Συνθέτω

την απάντησή μου

α. Ποιες πηγές πληροφόρησης έχουμε για το μυκηναϊκό πολιτισμό;�

Τις πρώτες πληροφορίες για το μυκηναϊκό κόσμο είχαμε από τα ομηρικά έπη. Μέχρι τον περασμένο αιώνα όμως οι ιστορικοί και οι ερευνητές πίστευαν ότι τα πρόσωπα και γενικότερα η εικόνα της ζωής που παρουσίαζαν τα έπη ήταν δημιουργήματα της φαντασίας του Ομήρου. Οι διηγήσεις του απέκτησαν ιστορική υπόσταση, όταν ένας πλούσιος έμπορος, ο Heinrich Schliemann (Ερίκος Σλήμαν), έκανε τις πρώτες ανασκαφές στις Μυκήνες (1876). Έκτοτε και μέχρι σήμερα, οι αρχαιολογικές έρευνες σε πολλά μέρη της Ελλάδας και η μελέτη των ευρημάτων τους έχουν ρίξει πολύ φως στη γνώση αυτής της εποχής. Αποκορύφωμα όλων των ερευνών που αφορούν το μυκηναϊκό πολιτισμό ήταν η αποκρυπτογράφηση της γραμμικής Β΄ γραφής από τον Μ. Ventris και τον J. Chadwick (1952).

Είναι αναγκαίο να επισημανθεί και με βάση τα δεδομένα του ιστορικού παραθέματος (δευτερογενής πηγή) ότι τα κομμάτια από πηλό δεν φαίνονταν να έχουν κάποια ιδιαίτερη αξία. Όμως έγιναν πολύ σημαντικά, γιατί αποτελούν μια νέα, αξιόπιστη πηγή πληροφοριών για τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό. Ως τότε, όσα γνωρίζαμε για εκείνη την εποχή προέρχονταν μόνο από τα αρχαιολογικά ευρήματα και τις συγκεχυμένες παραδόσεις που είχαν διασωθεί στους κλασικούς χρόνους.

6 of 8

ΣΥΓΓΡΑΦΙΚΗ ΦΑΣΗ: ΠΑΡΑΘΕΣΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗΣ: Κείμενο βιβλίου + μεταβατική φράση + κείμενο πηγής

Συνθέτω

την απάντησή μου

β. Ποιες πληροφορίες περιέχουν οι πινακίδες της Γραμμικής Β΄ γραφής;

β. Οι πληροφορίες, ωστόσο, που μας δίνουν οι πινακίδες έχουν λογιστικό περιεχόμενο, είναι δηλαδή κατάλογοι αντικειμένων και περιουσιακών στοιχείων ηγεμόνων ή εμπόρων της εποχής εκείνης. Έχουν διαβαστεί, επίσης, ονόματα θεών και ανθρώπων που μας είναι γνωστά από τα έπη. Πρέπει να επισημανθεί ότι μέχρι σήμερα οι πινακίδες δε μας έχουν δώσει ένα συνεχές κείμενο.

Στο παράθεμα (δευτερογενής πηγή) επισημαίνεται ότι είναι πράγματι λυπηρό που οι πινακίδες δεν μας δίνουν πληροφορίες για τη ζωή και τις σκέψεις των ανθρώπων που τις έγραψαν. Ωστόσο, μπορεί να προκαλέσει έκπληξη πόσα στοιχεία μπορούμε να αντλήσουμε από αυτές. Οι Μυκηναίοι δεν φρόντισαν να διατηρήσουν την ιστορία τους ούτε την πολιτική τους αλληλογραφία, μας κληροδότησαν όμως καταγραφές που αφορούν τη διοίκηση των βασιλείων τους και τη λειτουργία ορισμένων τομέων της οικονομίας τους.

7 of 8

Ο μαθητής:

  • Θα πρέπει να έχει κατανοήσει επακριβώς τι ζητά η ερώτηση.
  • Να συμπεριλάβει όλες τις πληροφορίες του σχολικού βιβλίου.
  • Να σταχυολογήσει από το παράθεμα επίσης τις σχετικές πληροφορίες, αποφεύγοντας τη γενικόλογη αναφορά.
  • Να αποφεύγει την αυτούσια αντιγραφή τμημάτων της πηγής.
  • Να ιεραρχεί, να ομαδοποιεί τις πληροφορίες, να επισημαίνει ένα νέο ή διαφορετικό από την ιστορική αφήγηση στοιχείο.

8 of 8

Παρατίθενται στη συνέχεια ορισμένες εκφράσεις που μπορούν να αξιοποιήσουν οι υποψήφιοι, προκειμένου να επιτευχθεί η επαρκής νοηματική σύνδεση των δεδομένων του βιβλίου με τις πληροφορίες της πηγής:

  • Σύμφωνα [μάλιστα και] με τα δεδομένα / στοιχεία που εξάγουμε / συνάγουμε / αντλούμε από το ιστορικό παράθεμα / πηγή …
  • Ανάλογες / Σχετικές / Παραπλήσιες είναι και οι πληροφορίες που παρέχει το ιστορικό παράθεμα / πηγή …
  • Η συγκεκριμένη άποψη μπορεί να τεκμηριωθεί βάσει της σχετικής μαρτυρίας που παρέχει το ιστορικό παράθεμα…
  • Τα όσα αναφέρθηκαν προηγουμένως γίνονται τεκμαρτά / κατανοητά / αντιληπτά κι από το κείμενο του ιστορικού παραθέματος …
  • Ενισχυτικά / Προς επίρρωση των συγκεκριμένων δεδομένων, το ιστορικό παράθεμα καταγράφει ανάλογες πληροφορίες …
  • Πραγματικά / Όντως / Ειδικότερα / Γενικότερα / Συγκεκριμένα / Τελικά / Καταληκτικά / Ανακεφαλαιωτικά / Συνολικά / Επιπρόσθετα / Διευκρινιστικά / Συμπερασματικά / Επεξηγηματικά / Αντίθετα / Συμπληρωματικά είναι δυνατόν / είναι αναγκαίο / είναι εύλογο / είναι σημαντικό / να επισημανθεί / να σημειωθεί ότι …
  • Πρέπει / Οφείλει βέβαια / οπωσδήποτε / πάντως / φυσικά / εν τέλει / ίσως / πιθανόν να λάβει κανείς υπόψη το γεγονός ότι και στο ιστορικό παράθεμα διατυπώνονται παρόμοιες / παραπλήσιες / πανομοιότυπες πληροφορίες …
  • Πέρα από τα όσα σημειώθηκαν, είναι αναγκαίο να επισημανθεί / διευκρινιστεί / σημειωθεί και με βάση τα δεδομένα του κειμένου της πηγής ότι …
  • Η συγκεκριμένη άποψη / πληροφορία μπορεί να ερμηνευτεί / ενισχυθεί με σχετική παραπομπή σε ανάλογες πληροφορίες του ιστορικού κειμένου…
  • Οι προαναφερθείσες απόψεις / στοιχεία έρχονται σε [πλήρη / μερική] συμφωνία / σε ευθεία αντίθεση / συγκλίνουν / αποκλίνουν / διαφοροποιούνται / ταυτίζονται με όσα καταγράφονται στο ιστορικό παράθεμα…