1 of 32

Phân tử

MỞ ĐẦU

Khuấy đều

Phân tử đường

(C, H, O)

Khi mở nắp lọ tinh dầu, chúng ta có thể cảm nhận được mùi thơm do một số chất ở trong tinh dầu đã tách ra thành những hạt rất nhỏ, lan toả trong không khí và tác động lên khứu giác của con người. Những hạt như vậy được gọi là phân tử. Hoặc khi cho một lượng nhỏ đường ăn vào trong cốc nước rồi khuấy đều. Sau một thời gian ta sẽ không còn nhìn thấy đường trong cốc và dung dịch thu được thì có vị ngọt. Sở dĩ như vậy là do những hạt đường ban đầu đã tách ra thành các phân tử đường và lan toả vào trong nước. Mỗi phân tử đường gồm nhiều nguyên tử C, H, O liên kết với nhau. Vậy phân tử là gì? Thế nào là đơn chất? Hợp chất? Các em sẽ tìm hiểu trong nội dung bài 4: Phân tử, đơn chất, hợp chất.

2 of 32

BÀI 4: �PHÂN TỬ, ĐƠN CHẤT, HỢP CHẤT

Thời gian thực hiện: 3 tiết

3 of 32

I.

II.

III.

NỘI DUNG BÀI HỌC

PHÂN TỬ

ĐƠN CHẤT

HỢP CHẤT

4 of 32

I.

PHÂN TỬ

5 of 32

a, Ban đầu

b, Sau khi đặt bình vào nước ấm

Hình 4.1. Sự lan toả của iodine

6 of 32

Các phân tử của cùng một chất giống nhau về thành phần và hình dạng

a, Nước

b, Iodine

Hình 4.2. Mô hình phân tử nước và iodine

7 of 32

Đọc thông tin SGK, thảo luận theo cặp đôi trả lời các câu hỏi trong phiếu học tập số 1

THẢO LUẬN NHÓM

Câu hỏi 1: Giải thích một số hiện tượng sau:

a) Khi mở lọ nước hoa hoặc mở lọ đựng một số loại tinh dầu sẽ ngửi thấy có mùi thơm.

b) Quần áo sau khi giặt xong, phơi trong không khí một thời gian sẽ khô.

8 of 32

Đọc thông tin SGK, thảo luận theo cặp đôi trả lời các câu hỏi trong phiếu học tập số 1

THẢO LUẬN NHÓM

Câu hỏi 2: Khi nói về nước có hai ý kiến như sau:

(1) Phân tử nước trong nước đá, nước lỏng và hơi nước là giống nhau.

(2) Phân tử nước trong nước đá, nước lỏng và hơi nước là khác nhau.

Theo em, ý kiến nào là đúng? Vì sao?

9 of 32

Phân tử

I. PHÂN TỬ

01. Khái niệm phân tử

là hạt đại diện cho chất;

gồm một số nguyên tử liên kết với nhau bằng liên kết hoá học;

thể hiện đầy đủ tính chất hoá học của chất

10 of 32

I. PHÂN TỬ

02. Khối lượng phân tử

b. Carbon dioxide

H

a, Hydrogen

S

O

c. Sulfur dioxide

11 of 32

Kí hiệu: M
Bằng tổng khối lượng các nguyên tử có trong phân tử
Đơn vị: amu
Ví dụ:

I. PHÂN TỬ

02. Khối lượng phân tử

Khối lượng phân tử carbon dioxide

M _{Carbon dioxide} = 1x12 + 2 x 16 = 44 (amu)

12 of 32

LUYỆN TẬP

Phát biểu nào sau đây là đúng?

Trong một phân tử, các nguyên tử luôn giống nhau.
Trong một phân tử, các nguyên tử luôn khác nhau.
Trong một phân tử, các nguyên tử có thể giống nhau hoặc khác nhau

Câu hỏi

Phát biểu đúng là (3) trong một phân tử, các nguyên tử có thể giống nhau hoặc khác nhau

Trả lời

13 of 32

LUYỆN TẬP

F

Dựa vào hình 4.3, tính khối lượng phân tử fluorine và methane

a. fluorine

b. methane

Hình 4.3. Mô hình phân tử fluorine và methane

14 of 32

VẬN DỤNG

Một số nhiên liệu như xăng, dầu, … dễ tách ra các phân tử và lan toả trong không khí. Theo em cần bảo quản các nhiên liệu trên như thế nào để đảm bảo an toàn?

Câu hỏi

Một số nhiên liệu như xăng, dầu… dễ tách ra các phân tử và lan tỏa trong không khí. Do đó, cần phải đậy nắp kín để tránh các phân tử tách ra, lan toả ra ngoài. Hơn nữa, để nhiên liệu xa các nguồn lửa vì nhiên liệu là những chất dễ cháy. Khi ngọn lửa bắt được các phân tử xăng, dầu thì dễ gây cháy nổ.

Trả lời

15 of 32

ĐƠN CHẤT

II.

16 of 32

THẢO LUẬN NHÓM

- Hoạt động cá nhân, thảo luận cặp đôi, trả lời câu hỏi: Quan sát hình 4.4 và hình 4.5, cho biết các chất trong hình có đặc điểm gì chung?

Thời gian: 5 phút.

17 of 32

H

Hình 4.4. Mô hình phân tử một số đơn chất

Hình 4.5. Mô hình tượng trưng của kim loại Copper (đồng)

a, Hydrogen

b, Nitrogen

c, Chlorine

18 of 32

Đơn chất là những chất được tạo thành từ một nguyên tố hoá học

II. ĐƠN CHẤT

19 of 32

Các đơn chất kim loại đều ở thể rắn (trừ Mercury)

20 of 32

Nguyên tố Carbon

Than chì

Kim cương

Oxygen

Ozone

Nguyên tố Oxygen

21 of 32

LUYỆN TẬP

Hãy cho biết những chất nào là đơn chất trong các chất sau:

a, Kim loại Sodium được tạo thành từ các nguyên tố Na.

b, Lactic acid có trong sữa chua, được tạo thành từ các nguyên tố C, H, O.

c, Kim cương được tạo thành từ các nguyên tố C.

d, Muối ăn được tạo thành từ các nguyên tố Na và Cl.

Câu hỏi

22 of 32

VẬN DỤNG

2. Nêu hai đơn chất kim loại thường được sử dụng để làm dây dẫn điện ?

3. Đơn chất nào được tạo ra trong quá trình quang hợp của cây xanh và có vai trò quan trọng đối với sự sống của con người?

Câu hỏi

23 of 32

VẬN DỤNG

Lõi dây dẫn điện bằng đồng

Cáp điện bằng lõi bằng Aluminium

(O₂)

_Oxygen

(CO₂)

_{Carbon dioxide}

_Đường

_{Quang năng}

24 of 32

III.

HỢP CHẤT

25 of 32

THẢO LUẬN NHÓM

- Hoạt động cá nhân, thảo luận cặp đôi, trả lời câu hỏi: Quan sát hình 4.7 và nêu đặc điểm chung của các chất có trong hình ?

Thời gian: 5 phút.

26 of 32

a. Carbon dioxide

b. Hydrogen chloride

c. Ammonia

d. Ethanol

Hình 4.7. Mô hình phân tử một số hợp chất

27 of 32

Hợp chất là những chất do hai hoặc nhiều nguyên tố hoá học tạo thành

III. HỢP CHẤT

28 of 32

LUYỆN TẬP

Trong các chất sau, chất nào là đơn chất, chất nào là hợp chất?

a, Đường ăn

b, Nước

c, Khí hydrogen (được tạo thành từ nguyên tố H)

d, Vitamin C (được tạo thành từ các nguyên tố C, H và O)

e, Sulfur (được tạo thành từ nguyên tố S)

Câu hỏi

29 of 32

LUYỆN TẬP

Quan sát mô hình phân tử một số chất sau, cho biết chất nào là đơn chất, chất nào là hợp chất. Tính khối lượng phân tử của các chất?

b. methane

c. Hydrogen chloride

a. nước

d. Ammonia

30 of 32

a. Acetic acid

b. Oxygen

c. Hidrogen peroxide

VẬN DỤNG

Hình 4.8. Mô hình phân tử một số chất

Acetic acid có trong giấm ăn và là chất được sử dụng nhiều trong công nghiệp; oxygen chiếm khoảng 21% thể tích không khí, có vai trò quan trọng đối với sự sống; hydrogen peroxide có nhiều ứng dụng trong công nghiệp và là chất sát khuẩn mạnh. Quan sát hình 4.8, cho biết chất nào là đơn chất, chất nào là hợp chất ?

31 of 32

Học lại nội dung bài học: Khái niệm phân tử, đơn chất, hợp chất.
Tính khối lượng phân tử

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

32 of 32

CHÚC CÁC EM HỌC TỐT!