Παναγία η Λιγοβάη (ή Βόγαλη)�
Μια βυζαντινή βασιλική
στη
Νέα Φιγαλεία Ηλείας.
Ένα από τα παλαιότερα βυζαντινά μνημεία της Πελοποννήσου είναι η μονή Κοιμήσεως της Θεοτόκου,
στη Νέα Φιγαλεία
στο νομό Ηλείας
Η Νέα Φιγαλεία (ιστορικό τοπωνύμιο: Ζούρτσα) είναι κτισμένη στις παρυφές του όρους Μίνθη στην επαρχία Ολυμπίας .
Άποψη της Ζούρτσας
Ο ναός του Επικουρίου Απόλλωνα
Η Νέδα Το αρχαίο Λέπρεο� ( ένα από τα ελάχιστα θηλυκά ποτάμια μας) (ναός της θεάς Δήμητρας)
Το χωριό αποτελεί τον δίαυλο επικοινωνίας από τα δυτικά παράλια και τον κάμπο της Ηλείας με την ενδοχώρα της Αρκαδίας και τη Μεσσηνία.
Σε απόσταση περίπου ενός χιλιομέτρου βορειοανατολικά από το κέντρο της κωμόπολης, ένας κατηφορικός αγροτικός δρόμος οδηγεί στον ναό της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, «στο μοναστήρι», όπως οι ντόπιοι χαρακτηριστικά αποκαλούν.
Σ’ ένα πλάτωμα δεσπόζει αιώνες τώρα το καθολικό της μονής της Παναγίας της Λιγοβάης (ή Βόγαλης, αναγραμματισμένο).�
�Μια οθωμανική κρήνη με εγχάρακτη χρονολογία �οικοδόμησης 1730 καλωσορίζει τον επισκέπτη.
Μια πέτρινη επίσης, πρόσφατη όμως, εγχάρακτη επιγραφή λίγο πιο πέρα ενημερώνει για την αναστήλωση του ναού.
����Η είσοδος στο προαύλιο του ναού βρίσκεται δυτικά. �Ο περίβολος του ναού είχε ως το 2016 κοιμητηριακή χρήση.�
Με τον πλάτανο
Χωρίς τον πλάτανο
Ας ταξιδέψουμε στον 10ο αιώνα για να ανακαλύψουμε, μεταξύ άλλων και τη σχέση του Ανδρόνικου Β΄ Παλαιολόγου με τη Ζούρτσα.
Τα στοιχεία που προέκυψαν από τις εργασίες αποκατάστασης τεκμηριώνουν ότι ο ναός οικοδομήθηκε στο τέλος του �10ου αιώνα, το 975μ.Χ.
Η πρώτη γραπτή μαρτυρία της Ζούρτσας εντοπίζεται σε χρυσόβουλλο που εξέδωσε το Σεπτέμβριο του 1322 ο αυτοκράτορας Ανδρόνικος Β΄ Παλαιολόγος, για χάρη του Ηγούμενου Παχώμιου και με το οποίο επικυρώνει τη δωρεά της Μονής στη μονή Βροντοχίου.
Το Χρυσόβουλλο
Αρχιτεκτονικός τύπος ναού : Βασιλική
Η βασιλική, μία μεγάλη ορθογώνια αίθουσα, συνήθως με τρία κλίτη και ξύλινη στέγη.
Εξωτερικές αρχικές διαστάσεις του ναού:
11.60 πλάτος και 10.65 μήκος χωρίς την αψίδα και τον νάρθηκα.
Για το σχεδιασμό όλων χρησιμοποιήθηκε ο κάνναβος.
Ο ναός αρχικά κτίσθηκε ως τρίκλιτη ξυλόστεγη βασιλική με τρεις ημικυκλικές αψίδες και ισοπλατή νάρθηκα.
Ο κυρίως ναός χωριζόταν σε τρία κλίτη με πεσσοστοιχίες. Το κεντρικό κλίτος ήταν υψηλότερο και είχε δίρριχτη στέγαση, ενώ μονόρριχτες στέγες κάλυπταν τα χαμηλότερα πλάγια κλίτη.
Εκθέματα της μονής που φυλάσσονται στο λαογραφικό μουσείο.
Σταυρός τέμπλου(κέντρο)
πόρτα ιερού (δεξιά)
Εικόνα
Από τον νάρθηκα προς τον κυρίως ναό υπάρχουν δίοδοι για κάθε κλίτος. Οι τοίχοι του κτηρίου είναι κτισμένοι από αργούς ασβεστόλιθους, ενώ στους αρμούς παρεμβάλλονται πλίνθοι και κεραμίδια.
BINTEO ME EΣΩTEΡIKO NAOY
Έξι τοξωτά παράθυρα ανοίγονται στους μακρούς τοίχους του κεντρικού κλίτους. Τα παράθυρα του φωταγωγού του κεντρικού κλίτους και των παραβημάτων είναι μονόλοβα.
Εξωτερικό μέρος ναού
Το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του ναού είναι ο πλούσιος κεραμοπλαστικός διάκοσμος της κεντρικής κόγχης του Ιερού.�
Ο διάκοσμος διατάσσεται σε επάλληλες οριζόντιες ζώνες. Μία οδοντωτή ταινία περιβάλλει τους λοβούς του παραθύρου και περιτρέχει οριζόντια όλη την καμπύλη της αψίδας.
Πάνω από την οδοντωτή ταινία υπάρχει μία επενδυτική διπλή ζώνη με κεραμικά τετράγωνα πλακίδια σε ρομβοειδή διάταξη, η οποία οριοθετείται από μία ακόμη οδοντωτή ταινία. Τις δύο ζώνες με τον αβακωτό διάκοσμο διαχωρίζει μονή σειρά πλίνθων. Ακολουθούν τέσσερις ζώνες εναλλάξ ημιλαξευμένων πωρόλιθων και αβακωτών κεραμικών πλακιδίων.
Ευρήματα κατά την αποκατάσταση του ναού
Τάφος εσωτερικός (στον νάρθηκα)�
Στον περιβάλλοντα χώρο αποκαλύφθηκαν κατάλοιπα ληνού και υπολήνιου.�
Ληνό
Υπολήνιο
« …έχει χωράφια 25, παίρνουν σπόρον πινάκια 50 ,έβαλαν αμπέλι φύτευμα..»
Τότε και τώρα :
Σκίτσο του Ζουρτσάνου ζωγράφου Χρήστου Δέδε , 1960
Σκίτσο της μαθήτριας της Β΄ Λυκείου Ευαγγελίας Ζευγίτη, 2022
�Βιωματικές δράσεις
Η καλλιέργεια της αισθητικής και η ανάδειξη πολιτιστικών στοιχείων της μονής της Βόγαλης μπορεί να αναπτυχθεί σε δράσεις που αφορούν στους ακόλουθους θεματικούς άξονες:
Απόψεις
«Η πρόσφατη αποκατάσταση του ναού στην αρχική του μορφή έδωσε στο εξαιρετικό αυτό βυζαντινό μνημείο την προβολή που του αξίζει».
Μαρία Γ. Πιπιλή ,
Επίτιμη Διευθύντρια του Κέντρου Ερεύνης της Αρχαιότητος της Ακαδημίας Αθηνών
«Στην επίσκεψη που κάναμε εκεί με τη σύζυγο μου πραγματικά βαθιά αισθανθήκαμε την ιερότητα και την ομορφιά του μνημείου και του τόπου με το υπέροχο φυσικό περιβάλλον και διακρίνοντας το θαύμα που έχει συντελεσθεί άλλαξε η ψυχή μας.»
Πραξιτέλης Τζανουλίνος , γλύπτης
Quick response �QR- code� https://blogs.sch.gr/gymnfiga/axiotheata-periochis/
ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ ΠΕΡΙΟΧΗΣ
ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΚΟΙΜΗΣΕΩΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ,
ΠΑΝΑΓΙΑ Η ΛΙΓΟΒΑΗ
Ένα από τα πιο σημαντικότερα βυζαντινά μνημεία της Ηλείας είναι ο ναός της Κοιμήσεως της Θεοτόκου (Moναστήρι) στη Νέα Φιγαλεία. Πρόκειται για τρίκλιτη ξυλόστεγη βασιλική με τρεις ημικυκλικές αψίδες και με ισοπλατή νάρθηκα, που οικοδομήθηκε στα τέλη του 10ου αι. μ.Χ.. Σημαντικό μορφολογικό στοιχείο του μνημείου είναι ο πλούσιος κεραμοπλαστικός διάκοσμος της κεντρικής αψίδας του Ιερού.
Sights to visit in Nea Figalia
One of the most important Byzantine monuments of Elis is the church of the Dormition of the Virgin (Monastery) which is located in Nea Figalia. The Monastery is a three-aisled timber-roofed basilica with three semi-circular apses and an isosceles narthex. The church was built at the end of 10th century.A.D. The most Significant characteristic of the monument is the rich ceramoplastic decoration of the central apse.