Η ρωμαϊκή αυτοκρατορία
1ος αιων. π.Χ – 3ος μ. Χ.
Η περίοδος της ακμής�(27 π.Χ.-193 μ.Χ.)�
Η εποχή του Αυγούστου (27 π.Χ.-14 μ.Χ.)
Ανδριάντας του Αυγούστου,
γνωστός
ως Αύγουστος Prima Porta.
Χρονολογείται το 15 π.Χ.
Συμβολίζει το ρωμαϊκό μεγαλείο
και την επιβολή
της ρωμαϊκής εξουσίας.
(Ρώμη, Μουσείο Βατικανού)
Η ισχυροποίηση της κεντρικής εξουσίας
Η γεωγραφική εξάπλωση της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας καθιστούσε αναγκαίες τις μεταρρυθμίσεις σε πλείστους τομείς.
Έτσι, ο Οκταβιανός προχώρησε σε διοικητικές μεταρρυθμίσεις, στην οικιστική πολεοδομική αναμόρφωση της Ρώμης, την αναδιοργάνωση του στρατού και του στόλου, καθώς και του δημόσιου ταμείου.
Ο Οκταβιανός Αύγουστος και η εποχή του
Ο ρωμαϊκός λαός, κουρασμένος πλέον από τις συνεχείς και μακροχρόνιες εμφύλιες συγκρούσεις, βλέπει στον Οκταβιανό τον ηγέτη που μπορεί να φέρει στη ζωή του την ειρήνη και την ευημερία που προσδοκά.
Με τη νίκη στη ναυμαχία του Ακτίου το 31 π.Χ. ο Οκταβιανός ήταν πλέον ο κύριος πρωταγωνιστής.
Σταδιακά κατάφερε, σεβόμενος τους δημοκρατικούς θεσμούς, να συγκεντρώσει τα περισσότερα ρωμαϊκά αξιώματα.
Η εδραίωση του αυτοκρατορικού θεσμού�
Η ναυμαχία στο Άκτιο
Η ναυτική νίκη του Οκταβιανού, επί του ενωμένου στόλου του Αντωνίου και της Κλεοπάτρας κοντά στο Άκτιο το 31 π.Χ. έφερε το τέλος της Ρωμαϊκής Δημοκρατίας και δημιούργησε την αυτοκρατορία που θα κυριαρ...
Γενικές αρχές διακυβέρνησης Οκταβιανού
Το νέο πολιτειακό καθεστώς (Principatus)
Το νέο πολιτειακό καθεστώς (Principatus)
Το νέο πολιτειακό καθεστώς (Principatus)
Πολλές φορές η σύγκλητος ή ο στρατός παρενέβαιναν δραστικά στη διοίκηση της αυτοκρατορίας, όταν ο αυτοκράτορας δεν διακρινόταν για τις ικανότητές του.
Ο αυτοκρατορικός θεσμός στο ρωμαϊκό κράτος διέφερε από τον αντίστοιχο θεσμό των ελληνιστικών μοναρχιών και πολύ περισσότερο από εκείνο των Ανατολικών λαών.
Η επικύρωση της εκλογής του αυτοκράτορα από τη σύγκλητο ήταν απαραίτητη
Το μεταρρυθμιστικό έργο του Αυγούστου
Το μεταρρυθμιστικό έργο του Αυγούστου�
Καμέοι πολύτιμοι, λίθοι με ποικίλες χρωματικές επιστρώσεις, οι οποίοι διακοσμούνται με ανάγλυφες μορφές κατά τέτοιο τρόπο ώστε να φαίνονται τα διαφορετικά χρώματα των επιστρώσεων. Δένονταν πάνω σε δαχτυλίδια ή κρέμονταν από το λαιμό�
Στον Αύγουστο οφείλεται επίσης και η ανέγερση της τρίτης κατά χρονική τάξη βιβλιοθήκης της Ρώμης, που κτίστηκε χάριν της αδελφής του Οταβίας, στη μνήμη του γιου της Μαρκέλλου, ο οποίος πέθανε το 23 π.Χ. (Σουητώνιος, Περ. γραμ., ΧΧΙ).
Ορισμένα γεγονότα μας επιτρέπουν να υποθέσουμε ότι η συμμετοχή του αυτοκράτορα σε ζητήματα της βιβλιοθήκης δεν ήταν απλώς συμβολική. Ο Αύγουστος ασκούσε λογοκρισία και στο περιεχόμενο της βιβλιοθήκης, είχε απαγορεύσει λ.χ. να κυκλοφορούν ορισμένα ποιητικά έργα της νεότητας του Καίσαρα (Malcovati, Cul., 30-60). Αργότερα, όταν ανέλαβε τη διεύθυνση της βιβλιοθήκης ο Γάιος Ιούλιος Υγίνος, ο Οβίδιος που είχε περιέλθει σε δυσμένεια, παραπονιόταν από την εξορία του ότι τα συγγράμματά του είχαν απορριφθεί από τον βιβλιοφύλακα της βιβλιοθήκης, εννοώντας βέβαια τον Υγίνο, αλλά κατόπιν αυτοκρατορικής εντολής (Σουητώνιος, Περ. γραμ., ΧΧ).
Η στρατιωτική μεταρρύθμιση του Αυγούστου�
Εποχή Αυγούστου (27 π.Χ. – 14 μ.Χ.)
Ποιος ο ρόλος του στρατού;
Εποχή Αυγούστου (27 π.Χ. – 14 μ.Χ.)
Συμπέρασμα
Ο Οκταβιανός συγκέντρωσε σχεδόν όλες τις εξουσίες στο πρόσωπο του. όπως συνέβαινε άλλοτε με τους βασιλείς. Όταν κάποτε προσποιήθηκε ότι ήθελε να αποχωρήσει από την εξουσία και να παραιτηθεί από τα αξιώματά του, η σύγκλητος τον παρακάλεσε να παραμείνει και τον αναγόρευσε σε Αύγουστο, αποδίδοντάς του έτσι τον τίτλο του σεβαστού και αναγνωρίζοντας του θεϊκές ιδιότητες1.�Με τις αλλαγές αυτές ουσιαστικά είχε καταλυθεί το δημοκρατικό πολίτευμα, χωρίς να δημιουργηθεί η παραμικρή αντίδραση.
Οι διάδοχοι του Αυγούστου� (14‐193 μ.Χ.)
Οι αυτοκράτορες.
Το χρονικό διάστημα 14 ‐193 μ.Χ. κυβέρνησαν τρεις (3) δυναστείες αυτοκρατόρων, οι οποίες διαχωρίζονται βάσει
α) των συγγενικών δεσμών μεταξύ των αυτοκρατόρων και
β) του τόπου καταγωγής τους:
Οι διάδοχοι του Αυγούστου� (14‐193 μ.Χ.)
α΄: Ιουλιο-κλαυδιανή (14-68 μ.Χ.), δεσμοί αίματος ή μέσω υιοθεσίας, καταγωγή από Ρώμη
β΄: Φλάβιοι (69-96 μ.Χ.), Βεσπασιανός, «αστοί»αυτοκράτορες επειδή κατάγονταν από ιταλικές πόλεις
γ΄: Αντωνίνοι (96-192 μ.Χ.), καταγωγή από τις επαρχίες («επαρχιώτες» αυτοκράτορες ) και φροντίδα για την ανάπτυξή τους
Η διοίκηση και το δίκαιο
Ο τρόπος διοίκησης του Οκταβιανού Αυγούστου συνεχίστηκε και από τους διαδόχους του για περίπου δύο αιώνες. Οι όποιες προσπάθειες της συγκλήτου να αντιπολιτευθεί τους αυτοκράτορες δεν είχαν καμία τύχη, λόγω των ισχυρών προσωπικοτήτων των αυτοκρατόρων μετά τον Οκταβιανό.
Διοίκηση
Μείωση του πρωταγωνιστικού ρόλου της Ρώμης στον διοικητικό τομέα: σ'αυτό συνέβαλαν:
Η ρωμαϊκή διοίκηση στις επαρχίες έγινε αποδεκτή από τους γηγενείς με τους εξής τρόπους:�
Η απόκτηση του δικαιώματος του Ρωμαίου πολίτη θα γενικευθεί, στις αρχές του 3ου αι. μ.Χ. με το διάταγμα τον Καρακάλλα (212 μ.Χ.), οπότε όλοι οι ελεύθεροι κάτοικοι της αυτοκρατορίας θα αναγνωριστούν ως Ρωμαίοι πολίτες.
Πολλές από τις ρωμαϊκές αποικίες αλλά και τα ρωμαϊκά στρατόπεδα εξελίχθηκαν σε πολυάνθρωπα κέντρα με την εγκατάσταση γηγενών που είχαν αποκτήσει το δικαίωμα του Ρωμαίου πολίτη.
Διάταγμα του Καρακάλλα
Οι αυτοκράτορες είχαν παραχωρήσει σε μεγάλο αριθμό κατοίκων των επαρχιών το δικαίωμα του πολίτη
Με εξαίρεση τις περιοχές που είχε διαδοθεί ο ελληνιστικός πολιτισμός, οι υπόλοιπες κτήσεις επηρεάστηκαν από τον ρωμαϊκό πολιτισμό και εκλατινίστηκαν.
Συνθήκες που δημιούργησε το ρωμαϊκό κράτος για τους κατοίκους του:
�
Συμπέρασμα
Αν εξαιρέσει κανείς τις περιοχές της Ανατολικής Μεσογείου, στις οποίες είχε επικρατήσει ο ελληνικός πολιτισμός, στις δυτικές και βόρειες επαρχίες της αυτοκρατορίας, οι άνθρωποι επηρεάστηκαν από τον ρωμαϊκό πολιτισμό και εκλατινίστηκαν.
Στην ρωμαϊκή αυτοκρατορία των δύο πρώτων αιώνων μετά τον Οκταβιανό, δημιουργήθηκαν συνθήκες άνεσης και ευημερίας για μεγάλο μέρος των υπηκόων του κράτους.
Σε το οφειλόταν όμως αυτό;
PAX ROMANA�
Η μακρά περίοδος ειρήνης για την ρωμαϊκή οικουμένη που ξεκίνησε με την διακυβέρνηση του Οκταβιανού Αυγούστου κράτησε δύο αιώνες.
Στο διάστημα αυτό η Pax Romana συνέβαλλε στο να εδραιωθεί στην αυτοκρατορία πέρα από την ευημερία και η ευνομία.
Στη Ρωμαϊκή οικουμένη επικράτησε ειρήνη για μεγάλο χρονικό διάστημα
Δίκαιο
Δίκαιο
Οι τροποποιήσεις αυτές του ρωμαϊκού δικαίου, είτε με αποφάσεις της συγκλήτου και της εκκλησίας του λαού αρχικά, είτε αργότερα με αυτοκρατορικά διατάγματα, καθιστούν το ρωμαϊκό δίκαιο πολύπλοκο
Δίκαιο
Στο ρωμαϊκό δίκαιο υπεισέρχονται
Δίκαιο
Αυτή η πολυπλοκότητα του ρωμαϊκού δικαίου μπορούσε να ερμηνευτεί μόνο από ειδικούς πνευματικούς ανθρώπους, τους νομοδιδασκάλους
Νέρων
Ο Νέρων κυβέρνησε μεταξύ 54-68 και έμεινε στην Ιστορία ως ο εμπρηστής της Ρώμης. Έβαλε φωτιά σε μεγάλο μέρος της πόλης το έτος 64 για να μπορέσει να χτίσει την πόλη όπως την φανταζόταν εκείνος. Κατηγόρησε τους Χριστιανούς για την φωτιά και έτσι ξεκίνησε ο πρώτος διωγμός εναντίον των Χριστιανών.
Νέρωνας
ΒΕΣΠΑΣΙΑΝΟΣ
Ο Βεσπασιανός
επικράτησε
ως imperator
μετά τον θάνατο του Νέρωνα
και τις ταραχές των ετών 68/69.
Θεμελίωσε την δυναστεία των Φλαβίων.
Κατά τη διάρκεια
της ηγεμονίας του ξεκίνησε
η κατασκευή του Κολοσσαίου
και της αγοράς (forum).
ΤΡΑΪΑΝΟΣ
Ο Τραϊανός είναι – μαζί με τον Νέρβα – οι θεμελιωτές της δυναστείας των Αντωνίνων, δηλαδή των αυτοκρατόρων που προέρχονται από τις επαρχίες. Υπό την βασιλεία του (98 – 117 μ.Χ.) η ρωμαϊκή αυτοκρατορία έφτασε στη μεγαλύτερη έκτασή της μετά την κατάκτηση της Μεσοποταμίας και της Δακίας (Dacia – σημερινή Ρουμανία). O Τραϊανός ονομάστηκε από την σύγκλητο ως ο καλύτερος Ρωμαίος αυτοκράτορας (optimus princeps). Τα κατορθώματά του απεικονίζονται στην «Στήλη του Τραϊανού» στη Ρώμη.
ΑΔΡΙΑΝΟΣ
Ο Αδριανός διαδέχθηκε τον Τραϊανό και κυβέρνησε 21 χρόνια.
Η διακυβέρνησή του χαρακτηρίζεται από την αγάπη του για τα γράμματα και από την παρατεταμένη ειρήνη, μια και ο Αδριανός δεν έκανε επεκτατικούς πολέμους. Ασφάλισε το βόρειο σύνορο της Βρετανίας με την κατασκευή ενός τεράστιου τείχους, που φέρει το όνομά του (Vallum Hadriani), από τις ακτές του Ατλαντικού ως τις ακτές της Βόρειας Θάλασσας.
Στόλισε την Αθήνα με την «Βιβλιοθήκη του Αδριανού», την «Πύλη του Αδριανού», ενώ ολοκλήρωσε τον ναό του Ολυμπίου Διός.
Στη Ρώμη κατασκεύασε το μαυσωλείο του, που σήμερα είναι γνωστό ως «Κάστρο των Αγγέλων» μαζί με την ομώνυμη γέφυρα πάνω από τον Τίβερη ποταμό.
Έδωσε στο Πάνθεον τη μορφή που έχει σήμερα και κατασκεύασε την Villa Adriana κοντά στο Tivoli, έξω από την Ρώμη.
Μαυσωλείο Ανδριανού
Το Κάστρο του Αγίου Αγγέλου (Castel Sant'Angelo)�
Ευχαριστώ για την προσοχή σας!!!!