ĐỔI MỚI GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO:
Một số vấn đề căn bản
Trần Ngọc Giao
HVQLGD
- Vấn đề QLGD
- Mục tiêu, nội dung, chương trình và PP
- Vấn đề giáo viên
QL KT-XH
QL GD
QL NN về GD
QL NHÀ TRƯỜNG
2. NỘI DUNG QLGD
1.CƠ CHẾ QLGD
I : QL GIÁO DỤC
Phức tạp gấp bội
NHÀ NƯỚC
NHÀ TRƯỜNG
a) Cơ chế quản lý KT xã hội ( Trong bối cảnh kinh tế thị trường định hướng XHCN)
b) Các nguyên tắc của QLC trong nền KT chuyển đổi:
i) CP chỉ đạo cung cấp các dịch vụ và giải quyết các vấn đề công cộng.
ii) Vai trò của chính phủ là trao quyền cho công dân và cộng đồng
iii) Cạnh tranh đc xem là động lực tốt của việc chuyển giao DV công
iv) CQ công quyền tạo ra hoạt động hiệu quả, phong phú , khách quan.
v) CQ công quyền được đánh giá dựa trên các kết quả mà họ tạo ra.
vi) Với DVC, công dân sử dụng dịch vụ công cộng, là khách hàng.
và Khách hàng có quyền lựa chọn DVC qua sự cạnh tranh
vii) CQ công quyền "tìm được" sự phân bổ các nguồn lực bằng cách chứng minh giá trị về hiệu quả lợi ích công cộng sẽ được tạo ra
viii) Ngăn chặn thay vì chữa trị các bệnh về các vấn đề công cộng.
ix) Tối đa hóa sự tham gia của dân và các tổ chức khi ra quyết định.
x) Tận dụng lực lượng thị trường trong chiến lược trong việc cung cấp hàng hóa công cộng..
2. Ứng xử trước tác động của thị trường
Trên mạng,
CT Honda thông báo:
Tuyển GĐ maketing, thiết kế máy,Kĩ thuật viên đồ hoạ.... công nhân kĩ thuật, tạp vụ.
Đối tượng : CD ASEAN, TN ĐH & CNKT
Kết quả :
CD VN yếu tiếng ANH,
thiếu một số kĩ năng NN cơ bản,
chỉ được tuyển......
Toàn cầu hoá dẫn
đến TCH nhân lực &
cạnh tranh đến cá nhân
Ôi! TV hỏng chíp, chép gì đó . Bằng
cái móng tay mà mất bạc triệu đắt quá!
Chà! bằng cả tấn lúa cơ đấy.
Như vậy về giá : 1 tấn hàng VN = 1tạ hàng TQ = 1yến hàng TL = 1Kg hàng HQ = 1gam hàng NB
KT tri thức
dẫn đến tăng
NL cạnh tranh
nhờ chất xám
Từ câu chuyện viễn tưởng :
Vào năm 2000, con người có phép thần thông, dù ở đâu, nếu muốn họ có thể gặp nhau ngay tức thì
2000
Năm
1900
HN, trao đổi đàm đàm phán , chỉ đạo, QĐ … có thể dùng phương thức trực tuyên. Cân vươn mạnh ra thế giới để gây ảnh hưởng và tìm kiếm lợi nhuận
ICTs
+ Thị trường lao động,
+ Hàm lượng chất xám trong hàng hoá,
+ Tác động của ICTs làm thay đổi đời sống hành ngày... v.v...
Bối cảnh đó có đáng lo ngại không?
Câu trả lời :
- Người Mèo Sapa, Người Thái lan nói tiếng Anh.
- Tây Ba lô không biết tiếng Việt, với vài trăm $, dám đi khắp nơi,
- Ấn độ có 500.000 CTCN TT làm việc cho Mỹ, và các nước khác
- TQ làm được tất cả, nhưng chắc chắn là họ không biết được tất cả.
- Nếu phải làm từ A đến Z thì VN khi nào mới có vệ tinh địa tĩnh? Làm sao có máy tính,….Made in VN ?
Bối cảnh mới :
- Thông tin nhiều hơn nên bình đẳng hơn dân chủ hơn, cơ hội chia đều cho nhiều người hơn.
- Khoa học phát triển nhanh nên không ai biết hết tất cả...cần tự tin hợp tác
- Định kiến tôn giáo, sắc tộc thay đổi (Obama gốc Kernia thành TT Mỹ).
- Trong cuộc đua, người thành công có thể không phải là người giỏi nhất mà là những người biết liên kết hợp tác.
- Giám nghĩ, giám làm
- Biết thu thập thông tin
- Biết liên kết hợp tác
- Lưu ý đến QL.
Cạnh tranh hiệu có quả nhất khi biết liên kết hợp tác
ặc
2006,VN là thành viên của WTO
Đối với WTO : ĐiÓm 3 khoản 1b của GATS (WTO) xác định
- do một cấp có thẩm quyền của CP cung ứng hoàn toàn ,
- phi thương mại và
- không có cạnh tranh.
UNESCO : nghiêng về quan điểm GD là phúc lợi XH.
Ai đúng, ai sai? Chúng tra phải làm thế nào?
Thị trường ? Hay Phúc lợi?
Trong bối cảnh VN tham gia WTO ?
Ở hầu hết các nước:
- Chức năng của GV, NT của hệ thống GD là gần giống nhau,
- Trong nội bộ mỗi QG đều nhấn mạnh bản chất nhân văn và tính phi lợi nhuận của hoạt động GD
- Khi tiếp nhận GD qua biên giới vừa có CS nhưng đặc biệt là cần có đối sách,
Xem xét sự tác động của thị trường trong QLGD : Tác động khi chuyển giao và tiếp nhận GD đa biên
Đối với nước ta :
- BĐ chủ quyên GD, GD nền tảng ( Bản sắc, ý thức và trách nhiệm công dân)
Bảo vệ bằng cách nào?
NT định hướng :
- GD cơ bản vững chắc để BV bản sắc &
- Tư duy quốc tế cành nhiều thì hành động dân tộc cành hiệu quả
i ) Phát triển các giá trị nhân văn trong môi trường phải cạnh tranh
ii) Cạnh tranh hiệu quả nhất là biết liên kết hợp tác.
iii) Thích ứng bằng các nguyên tắc : Mở; Có chủ đích nhưng đa mục tiêu; Đa chiều; Hợp tác ( Hợp trội); Thay đổi và tìm động lực thay đổi
iv) Bảo đảm nền tảng GD cơ bản vững chắc & Tư duy quốc tế càng nhiều thì hành đông dân tộc càng hiệu quả.
v) Tính chất TT khi chuyển giao và tiếp nhận GD đa biên
a). Nội dung QLNN về GD hội tụ được các ý tưởng tiên tiến mang tính thời đại . Đó là:
+ Sự cam kết quyết tâm về mặt chính sách của Chính phủ.
+ Sự tham gia của các lực lượng xã hội.
+ Sự huy động tổng hợp các nguồn lực từ nhà nước và nhân dân.
+ Sự bình đẳng đối với các đối tượng thụ hưởng giáo dục.
Về thực chất là cam kết của CP đối với phát triển GD& ĐT
II. Về mục tiêu, nội dung, PP GD
Mục tiêu đến Nội dung đến Phương pháp, là một hệ thống gắn bó chăt chẽ.
MỤC TIÊU?
HIỆN NAY
TRẺ CẦN CÁI GÌ?
1.Cần đầu óc được luyện
tập tốt hơn là kho tư liệu.
2. Sống phải hiểu
hoàn cảnh sống
3. Cái đáng học nhất là
cách sống
4. Trách nhiệm công dân
(BC mới)
(1, 2, 3, 4 là thứ tự ưu tiên)
I. Giáo dục PT ?
NỘI DUNG ?
HS Cần
1) Luyện
TƯ DUY
2) Hiểu
HC SỐNG
3)CÁCH SỐNG
MỤC TIÊU?
4) TN
C D
∑ = 25 h/ tuần
-K1:9,5h (NV 5h;Toán 4,5)
- K2 : 7,5h(Tìm hiểu TN)
-K3 : 6h ( KHXH&NV)
-K4 : 2h (GD công dân)
Tránh : Ai cũng cho môn mình là quan trọng. Nhồi nét dẫn đến vô cảm
GD Đại học ?
Khi xây dựng chương trình :
Nguyên tắc định hướng đối với giáo dục phổ thông :
Pháp : Quay về cái cơ bản
Mĩ : Quay về cái cơ bản để thích ứng
Singapore : Nền tảng vững chắc, học vân ngày mai
Phương thức GD :
Hướng đến cá nhân trong môi trường lành mạnh
GD Đại học ?
Khi xây dựng chương trình :
GD Đại học :
Cũng rất cần trở lại các câu hỏi gốc:
+ Đâu là những phẩm chất cần phát triển?
+ Loại tri thức nào là quan trọng nhất?
+ Những kĩ năng nào là cái cơ bản nhất?
Câu trả lời rằng là SV ĐH cần :
i. Cởi mở, lắng nghe, nói, viết và phân tích.
ii. Tự tin, ham hiểu biết và những kĩ năng cơ bản để đạt được hai điều này.
iii. Có hiểu biết và có ý thức hài hòa về tự nhiên và xã hội.
iv.Có khả năng yêu thích để chấp nhận sự đa dạng, sự phong phú của những trải nghiệm và sự thể hiện của con người.
v. Tinh thông (ở một mức độ nhất định) và sự đam mê lĩnh vực chuyên môn đã lựa chọn (thể hiện qua hiểu biết về nội dung kiến thức, lối tư duy và mối liên hệ).
vi. Biết cam kết đối với trách nhiệm công dân ( quan trọng nhất của trách nhiệm công dân là tôn trọng và sống hòa hợp với người khác).
vii. Định hướng những giá trị cá nhân, có kỉ luật tự giác và niềm tin theo đuổi phương hướng đó.
Những điều SV cần
Mục tiêu ĐT : Kĩ năng nhận thức; Kĩ năng xã hội; Kĩ năng nghề nghiệp
Mục tiêu ĐT
Chương trình ĐT có 2 phần :
+ GD kĩ năng nhân thức và kĩ năng XH
+ Đào tạo nghề nhiệp
Về GD nghề nghiệp :
Phương thức ĐT : Hướng đến cá nhân
(Mới có CL)
Trung tâm của GD là thực tiễn, Vấn đề sử dụng “thế giới thực", là yếu tố rất quan trọng nhất của PP, với các ưu điểm :
+ HS, được kích thích sự quan tâm, lòng say mê và tham gia đầy đủ hơn trong việc tìm hiểu khái niệm và khám phá kiến thức.
+ Dễ dàng hơn trong việc chấp nhận mục tiêu học tập.
+ Làm tăng khả năng tiếp thu và vận dụng kiến thức mà họ sở hữu để xử lý các tình huống.
+ Liên hệ với thực tiễn là một lợi thế khá điển hình trong hướng dẫn cách tiếp cận đối với độ tuổi vị thành niên
Lưu ý rằng ICTs cũng là v/đ của thế giới thực
Trường hợp Bungaria
III. Vấn đề GIÁO VIÊN
Thông tin về ĐT GV ở Singapore:
- SV SP ở tốp trên 30% HS TN PT, được trợ cấp nếu định hướng sớm, được hưởng lương trong đào tạo ban đầu và được tuyển dụng sau khi TN
Đòi hỏi đối với GV TK21:
Câu hỏi cơ bản : HS thế kỉ 21 đòi hỏi người dạy những gì?
Trả lời :
i) Sự thông thạo :
+ Thông thạo về TT và xây dựng tri thức ( Thu thập xử lý TT, khích lệ sản sinh ý tưởng)
+ Công cụ và phương tiện (PT hương tiện dạy và học, giải mã, giao lưu người-máy
+ Giáo viên phải có hiểu biết về các nền văn hóa và các ngôn ngữ.
ii)Tạo môi trường học tập TK21 :GV hỗ trợ các cộng đồng, nhóm,
lớp HS hợp tác, chia sẻ, tích hợp các KN thông qua bối cảnh thực
(RealWorld) và đề án thực hành.
iii) Thành thạo chương trình GD và dạy học TK21 : tiếp cận tích hợp, đánh giá, tổng hợp và làm giàu thông tin tiếp cận theo vấn đề và kĩ năng tư duy trình độ cao
+ V1. Các giá trị lấy người học làm trung tâm : Tình yêu trẻ; tin mọi trẻ em có thể học; Cam kết nuôi dưỡng tiềm năng mỗi trẻ; Tôn trọng sự đa dạng.
45
Chính phủ
%?
Người học
%?
Cộng đồng
%?
Cost sharing
?
Chia sẻ chi phí (Cost sharing)
Như thế nào ?
Chi phí ĐV : Mĩ 22.000$;OCED
12.000, Đài loan 7.000;
VN 500$( NS+ HP = 9,5 tr. Đ)
VN : NN 55%, Người học 42%. Cộng đồng 3%
Trung quốc NN ~ 60%, Ng hoc 20% cộng đồng -20%(P.Phụ)
Châu Âu chi tiêu của CP so với GDP là khá cao (Thuỵ điển 56%, Pháp 53,7%. Đức 47%, Cu ba 59,7%);(2004)
Châu Á :NN 30-35%
VN đề nghị : NN 30-35,Ng h 5o%, CD 15%
( Ỏn định đầu tư của NN, tăng phần CĐ, mở thêm tin dụng SV,
:
Thay lời kết luận :
“Điều kiện tiên quyết để thoát ra khỏi thế khốn quẫn hiện nay là Giáo dục, giáo dục và giáo dục!”.Nguyên nhân lớn nhất của bất bình đẳng về thu nhập là do chưa làm tốt GDCS và GDPT”
(David Rubenstein, TGĐ Tập đoàn Tài chính khổng lồ Carlyle (Mỹ))