SIĞIRCIK KAYASI
Sayfa 192-193-194-195-196-197-198-199
METNE HAZIRLANALIM
Aşağıdaki metni okuyunuz ve metinle ilgili soruları cevaplayınız.
SON KUŞLAR
Dünya değişiyor dostlarım. Günün birinde gökyüzünde, güz mevsiminde artık esmer lekeler göremeyeceksiniz. Günün birinde yol kenarlarında, toprak anamızın koyu yeşil # saçlarını da göremeyeceksiniz. Bizim için değil ama çocuklar, sizin için kötü olacak. Biz kuşları ve yeşillikleri çok gördük, sizin için kötü olacak. Benden hikâyesi.
Yazarın gelecekle ilgili kaygısı nedir?
Kuşları ve yeşillikler bir zaman sonra göremeyecek olmamızdır.
Yazar gibi sizin de bu tür kaygılarınız oluyor mu? Neden?
Dünyadaki çevre kirliliği ve küresel ısınma sürekli arttığı için benim de bu tür kaygılarım oluyor.
Güvercin
Muhabbet kuşu
Leylek
Martı
Serçe
Sığırcık
GÖRSEL YORUMLAMA
OKUYALIM
Sığırcık Kayası” adlı metnin görsellerini inceleyiniz. Metnin başlığından ve görsellerinden hareketle konusunu tahmin ediniz. Daha sonra metni noktalama işaretlerine dikkat ederek sessiz okuyunuz.
SIĞIRCIK KAYASI
Koca dağ, dipten doruğa sığırcık kaynıyordu. Sevimli ala sığırcıkların kimi konuyor, kimi kalkıyordu. Şamataları yeri göğü tutmuştu. Taşların dibi, otların arası yumurta bezeliydi. Sarı, kocaman ağızları; tüysüz, şiş karınlarıyla yavrular vardı. Temmuz sıcağının yakıcılığında annelerinin kanat serinliğini arıyorlardı.
Haşan Ağa öfkeli, adamlarını çağırdı. Çatal kapılı konağın avlusuna yürüdü. Kaba paltosunu savurarak tuz taşına tırmandı. Yönünü Sığırcık Kayası’na dönüp küt parmağını havaya dikti:
— Şu parmağımın gösterdiği yeri görüyor musunuz?
Adamları tetikte:
— Görüyoruz ağam, diye ünleştiler.
O zaman ağzınızı kapayın, gözünüzü açın. Sesime kulak verin. Anlıyor musunuz? Sığırcık Kaya- sı’nda tek sığırcık sesi duymayacağım!
Ağanın adamları şaşkın bakınırken o:
— Ne bu be? Dağda davarıma, ovada ekinime, evimde bana rahat yok. O pis, işe yaramaz yaratıkları kovalayıp kaçıracaksınız. Anladınız mı?
Adamların yine tümü birden:
— Anladık, diye çığrıştılar.
(…)
Sığırcıklar şafak şarkısına başlarken onlar da havaya ateş etmeye başladılar. Her silah sesiyle sığırcıklar ürküp kaçışıyorlardı…
Bu olay köylüleri de şaşırtmıştı. Koskoca ağa, yumruk kadar sığırcıklardan ne istiyordu? Kimseye bir zararı olmayan kuşlara düşmanlık niyeydi?
Köyün yaşlılarından Hüseyin dede, Sığırtmaç İsmail, öğretmen ve birkaç kişi daha kalkıp yürüdüler. Ürkek, ağanın kapısını çaldılar.
Haşan Ağa, kuş tüyü minder ve halı yastıkta taş kesilmişti. Hüseyin dede, Sığırtmaç İsmail, öğretmen durmayıp dil döküyorlardı. Sonunda iri kehribar tespihi şakırdadı. Kalın boynundan kırmızı kılsız döşüne doğru kaynar bir ter yürüdü. Gözleri yuvasında döneledi:
– Ülen, siz kim oluyorsunuz da bana akıl veriyorsunuz? Benim aklımın sadakası sizin sürünüze yeter. Ne cesaretle karşımda konuşuyorsunuz? Bu ne kendini bilmezlik? Bu ne patavatsızlık haa?
Köylüler suspus olmuştu.
Sonuçta yine ağanın dediği oldu. Sığırcıkların çığlık çığlığa direnmeleri de bir yarar sağlamadı. Sonunda can tatlı geldi. Bir akşamüstü kürem kürem uçup gittiler. Geride avuç avuç sıcak yumurtalar ve kabuğundan çıkmış yetim yavrular bıraktılar.
Sığırcıklar çok uzağa gitmemişti. Hemen bir köy ötede, Kuşkonmaz Dağı’nın çıplak yamaçlarına konmuşlardı. Buradan eski yurtları, canlarından birer parça bıraktıkları Sığırcık Kayası’nı da görebiliyorlardı.
Kuşkonmaz Dağı’nın eteğinde Kuruöz köyü vardı. Kuruöz; kendi hâlinde, küçük ve yoksul bir köydü. Ala sığırcıkları çıplak dağlarında görünce sevindiler. Çevredeki pınarların, kuyuların önüne birer yalak oluşturup kuşların su içmelerine yardımcı oldular. Şelek şelek ot, testi testi su taşıyıp yeni konuklarının yurt yuva tutmalarına katkıda bulundular.
Böylece günler, aylar geçti. Derken ekinler yetti. Çiftçiler, biçtikleri sapı bir uçtan harman yerine çekmeye durdular.
O gün ikindiye yakın hava karardı. Görülmüş şey değildi bu. Sanki gündüzleyin gece olmuştu. Gölgeler iyice koyulaştı. Gökyüzüne kara bir sac gelip kapandı. Yazıda yabanda çalışanlar korkuyla evlerine doğru adımlarını sıklaştırdılar. Başlarına gelecek felaketin “dolu” olacağından korkuyorlardı.
Ağanın köyü olan Çağırkan’ı kötü bir haber yaladı: “Çekirge bulutu Kale Gediği’ni aşmış, köye doğru geliyor. Geçtiği yerde tek yeşil dal bırakmıyor.” diye. Bu korkunç tufanı daha önce yaşamış olan yaşlılar, ellerini göğe açmış dua ediyorlardı: “Tanrım çoluk çocuğumuza, ağızsız dilsiz hayvanlarımıza acı, kışın tümümüz açlıktan kırılırız…”
Ertesi gün tan yeri ağarırken köylüler dışarı döküldüler. Çevrede uçup gidemeyen, ölen çekirge yığınları vardı. Her yan, yangın yerine dönmüştü. Ağaçların kabukları bile soyulup yenmişti. Dünkü yemyeşil dallar, bugün birer sevimsiz kuru çubuktular. Oysa Kuruöz köyüne çekirgeler hiçbir zarar verememişti. Çünkü ala sığırcıklar Kuruöz’ü ordu olup korumuştu.
Köylüler, ağanın konağının önünde toplandılar. Tümü parmaklarını, ürünlerine hiç zarar gelmeyen Kuruöz köyüne çevirmişlerdi. Sığırtmaç İsmail’in sesi herkesten çok çıkıyordu:
— Ağa, ağa ağzını değil, gözünü aç da Kuruöz köyüne bak. Bir Kuruöz’e bir de bizim köyümüze bak. Ala sığırcıkların korkusuna tüm çekirgeler bizim köyün üstüne yağdı. Sığırcıklar Kuruöz’ü ordu olup korudular. Çekirgeleri yaklaştırmadılar. Senin acımasızca kovduğun sığırcıklar, diye bağırdı…
HAYVANLARI KORUYALIM
1) Ağanın adamları, sığırcıkları köyden uzaklaştırmak için ne yapıyorlar?
Silahlarıyla havaya ateş açıyorlar.
2) Sığırcıklar hangi dağın yamaçlarına konuyor? O dağın eteğindeki Kuruöz köyü halkı, sığırcıklara nasıl davranıyor?
Kuşkonmaz Dağı’nın yamaçlarına konuyor. Halk, sığırcıkların gelmesine seviniyor. Çevredeki pınarların, kuyuların önüne birer yalak oluşturup kuşların su içmelerine yardımcı oldular. Şelek şelek ot, testi testi su taşıyıp yeni konuklarının yurt yuva tutmalarına katkıda bulundular.
3) Aylar sonra bir gün ağanın köyüne gelen haber nedir?
Çekirge bulutunun Kale Gediği’ni aşıp, köye doğru gelmesi, geçtiği yerde tek yeşil dal bırakmamasıdır.
4) Çekirgeler neden Kuruöz köyüne zarar vermiyor?
Sığırcıklar köyü koruduğu için köye zarar vermiyor.
5) Köylülerin özellikle Sığırtmaç İsmail’in ağaya söyledikleri hakkında ne düşünüyorsunuz?
Sığırtmaç İsmail, burada ağaya karşı haklı bir serzenişte bulunmuştur. Ağa sığırcıkları köyden uzaklaştırmasaydı bu durum yaşanmayabilirdi. Burada tek suçlu ağadır.
Ağanın sığırcık kuşlarından rahatsız olup adamlarına kuşları köyden uzaklaştırtması.
Köyden bazı insanların ağaya gidip yaptığının yanlış olduğunu söylemeleri, ağanın onlara kızması, kuşların Kuruöz köyüne gitmeleri, bir zaman sonra çekirgelerin köyü basması, çekirgelerin tüm ekinlere, ağaçlara zarar vermeleri, Kuşların Kuruoz köyünü korumaları.
Köylülerin, ağanın konağının önünde toplanıp ağaya olan tepkilerini dile getirmeleri.
Mahallemizde kedilerden rahatsız olan yaşlı bir amca vardı. Bizim kedileri beslememizi istemiyor bahçelerine girince kedileri korkutuyordu. Sonrasında bütün kedileri mahallemizden uzaklaştırdı ve bahçesini fareler talan etti ondan sonra kedilerin kıymetini anladı.
Nesli tükenmekte olan hayvanlardan hangilerini biliyorsunuz? Sizce bu hayvanların neslinin tükenmemesi için neler yapılabilir?
Nesli tükenmekte olan hayvanlardan bazıları panda, kutup ayısı, fil, deniz kaplumbağası, vaşak, orangutan, kelaynak kuşu ve gergedandır. Bu hayvanların neslinin tükenmemesi için öncelikle yaşam alanları korunmalıdır. Ormanlar yok edilmemeli, doğal alanlar imara açılmamalıdır. Ayrıca, avlanma yasaklarına sıkı şekilde uyulmalı ve kaçak avcılık cezalandırılmalıdır. İnsanlar, hayvanların yaşam haklarına saygı duymalı ve doğal dengeye zarar verecek davranışlardan kaçınmalıdır.
Yüksek sesle ve olanca güçle bağırmak.
Maçtan dağılan taraftarların sloganları yeri göğü inletti.
Susmak
Murat, ağzını kapatırsan bir şey anlatacağım.
Bir kişiye yol gösterip tavsiyede bulunmak, bilgi vermek, nasıl davranacağını göstermek.
Sana akıl verecek bir adam da mı bulamadın?
Çok şaşırıp ne yapacağını, ne söyleyeceğini bilemez olmak; sesini çıkaramamak, hareket edememek.
"Pencerede taş kesilmiş, sadece kavgayı izliyordu.
niteleme
niteleme
niteleme
sayı
niteleme
soru
Niteleme
Niteleme
Niteleme
Sevgili arkadaşlar,
İnsanların hayvanlara karşı büyük sorumlulukları vardır. Öncelikle hayvan haklarına saygı göstermeliyiz. Onlar da bizim gibi can taşıyor ve yaşamaya hakkı var. Sahipsiz hayvanları korumak için onları beslemek ve sağlıklı bir ortamda yaşamalarını sağlamak görevimizdir. Hayvanlara eziyet etmek büyük bir yanlış; kimse onların canını yakmamalı. Özellikle evcil hayvanlarımızı sahiplenmeli, bakımını ihmal etmemeliyiz. Bunun yanında herkesin duyarlı olması çok önemli. Yetkili kurumlar hayvanların haklarını korumak için gerekli önlemleri almalı. Bizler de bilinçli davranarak sahipsiz hayvanlara yardım etmeli, çevremizdekileri bu konuda uyarmalıyız.
Unutmayalım, hayvanlar bizim sessiz dostlarımızdır ve onlara sahip çıkmak, insani bir sorumluluktur. Hep birlikte hareket edersek daha güzel bir dünya oluşturabiliriz.
Düşünelim, Yazalım
“Hayvan sevgisi” konulu bir hikâyeyi defterinize yazınız. Hikâyeyi yazarken yazınızı zenginleştirmek için sıfat ve ad tamlamaları kullanınız. Yazınızda uygun geçiş ve bağlantı ifadeleri kullanmaya özen gösteriniz.
HAYVAN SEVGİSİ
Bir köyde Elif adında, hayvanları çok seven küçük bir kız yaşardı. En yakın arkadaşı, beyaz tüyleriyle sevimli kedisi Mavi’ydi. Elif, her sabah Mavi ile görkemli bahçede oyunlar oynar, kuşları izlerdi.
Bir gün, Elif sabah bahçeye çıktığında, köyün kenarındaki ürkek bir yavru köpeği gördü. Kucaklayıp evine getirdi. Üzerinde kirli tüyler ve sırtında küçük yaralar vardı. Elif, köpeği iyileştirmek için elinden geleni yaptı. Ona “Şanslı” adını verdi.
Elif, hayvanların da sevgiye ve bakıma ihtiyaç duyduğunu çok iyi biliyordu. İyi kalpli Şanslı, kısa sürede mutlu bir köpek Elif, köydeki çocuklara da hayvanları sevmenin ve onlara iyi bakmanın önemini anlattı. Hayvan sevgisi, sadece Elif için değil, köydeki tüm çocuklar için bir yaşam biçimi haline geldi.
Elif, her hayvana değer vererek, onların da güvenli ve sağlıklı bir ortamda yaşamalarını sağlamaya karar verdi.
ARAŞTIRALIM HAZIRLANALIM
Günlük gazete ya da dergilerden mevsimler, iklim değişikliği gibi konularla ilgili haber metni, makale, görsel veya afiş bularak sınıfınıza getiriniz.
Sınıfınıza doğa seslerinin yer aldığı bir CD getiriniz.