2 of 8

Η ιστορία των βοτσαλωτών μωσαϊκών δαπέδων ξεκινάει όταν σε ανασκαφές που πραγματοποίησε η Γαλλική Αρχαιολογική Υπηρεσία στα Μάλια της Κρήτης ανακαλύφθηκε ένα βοτσαλωτό που χρονολογείται στα μισά της 2^ης χιλιετίας π.Χ.

Στα ανάκτορα της Πέλλας ανακαλύφθηκε δάπεδο διακοσμημένο με βοτσαλωτό.

Βοτσαλωτά δάπεδα βλέπουμε σε μέρη όπου συναντιούνται Έλληνες έμποροι και λόγιοι στην Μεσογειακή λεκάνη μεταξύ 16^ου και 18^ου αιώνα.

Το βοτσαλωτό που βρέθηκε στα Μάλια της Κρήτης.

3 of 8

Δάπεδα με μεγάλα βοτσαλωτά έχουμε ακόμη από τα μινωικά χρόνια έως σήμερα. Το βοτσαλομωσαϊκό παίρνει την πρώτη του γνωστή και καλή μορφή στη ρωμαϊκή περίοδο, συνεχίζεται στην ελληνιστική, με τα αριστουργήματα του ανακτόρου της Πέλλας.

Τα βοτσαλωτά δάπεδα τα συναντάμε στην Ελλάδα με τη σημερινή τους μορφή την ίδια εποχή που μπαίνουν οι βάσεις της νεοελληνικής αστικής αρχιτεκτονικής, σε τόπους όπου συναντιούνται (π.χ. Βέροια, Χίο κ.α.) Έλληνες έμποροι και λόγιοι, κινούμενοι σ’ Ανατολή και Δύση, από τα τέλη του 16ου ως τον 18ο αιώνα.

Το βοτσαλωτό που βρέθηκε στα ανάκτορα της Πέλλας.

4 of 8

Βοτσαλωτά συναντάμε την ίδια περίοδο σε όλη τη μεσογειακή λεκάνη με θέματα αυστηρά, γεωμετρικά, διακοσμητικά, φυτικά (ανάλογες οι αυλές της Ρόδου, Χίου και Λίνδου).

Στα μεσαιωνικά χωριά της Λιγουρίας βρίσκουμε τέτοια βοτσαλωτά δάπεδα στα κεντρικά τους κτίρια, ακόμα και σε δρόμους. Πολύ πιθανό και στα μεσαιωνικά χωριά της Χίου να είχαμε δάπεδα στο κεντρικό τουλάχιστον κτίριο (διοικητικό πύργο), αφού γνωρίζουμε ότι και οι διαστάσεις ακόμα στέλνονταν από τη μητρόπολη της Γένοβα.

5 of 8

Η επόμενη χρονολογικά επίστρωση συναντάται στο Γορδιο της Φρυγίας. Είναι του 8ου αιώνα π.Χ, ενώ στο μικρό νησί Μozia στη Σικελία η διακόσμηση δαπέδου με θέματα από την ελληνική μυθολογία είναι του 6ου π.Χ αιώνα.

Υπάρχουν δείγματα βοτσαλωτών στη Γένοβα σε επαύλεις πλουσίων και γενικά σε κάποιες επαρχίες που υπήρχαν εύπορες οικογένειες. Οπότε, μπορούμε να υιοθετήσουμε την άποψη ότι οι Γενοβέζοι να έστρωσαν βοτσαλωτά -στην τελική τους μορφή- και στην Χίο, για “να δημιουργήσουν ένα ύφος γενοβέζικης επαρχιας” γράφει ο C. Tiberi στο βιβλίο του “Δυτικές Αρχιτεκτονικές στην Χίο’’.

Ο A. Smith γράφει ότι “τέτοια δάπεδα υπάρχουν στην Τουρκία και σ’ όλη την Ανατολή ”αλλά το αφήνει ατεκμηρίωτο.

Το βοτσαλωτό που βρέθηκε στο Γόρδιο της Φρυγίας.

6 of 8

Ξένοι περιηγητές για τα βοτσαλωτά της Χίου

De Slabery (Γάλλος ευπατρίδης) 1791

Δρόμος εστρωμένος με μικρά πολύχρωμα ληθάρια, τα οποία απομιμούνται με μωσαϊκά τα σχέδια των πρασίων μας, …

Guillaume Antoine Oliever (Γάλλος φυσιοδίφης) 1794

Εισέρχεται δι’ οδού σκιαζομένης υπό κληματαριάς και εστρωμένης δια μικρών ποικιλοχρώμων λίθων.

7 of 8

Εδώ αξίζει να σημειωθεί ότι το βοτσαλωτό θεωρείται ως πρόγονος του ψηφιδωτού. Στις αρχές του 4ου αιώνα π.Χ., τη θέση των βοτσάλων την παίρνουν οι χρωματιστές ψηφίδες, που μπορούν να αναπαραστήσουν πιο εύκολα πρόσωπα και ζώα με λεπτομέρεια μεγαλύτερη από του βοτσαλωτού. Τα βοτσαλωτά χρησιμοποιούνται κυρίως για την αναπαράσταση γεωμετρικών σχημάτων ή σχεδίων που συμβολίζουν διάφορα πράγματα.

Βοτσαλωτό - ψηφιδωτό