ตัวต้านทาน
ความต้านทาน คือ แรงต้านจากวัตถุต่างๆ ทำหน้าที่ต้านการไหลของกระแสให้ผ่านไปได้มากหรือน้อย ความต้านทานนี้มีผลต่อการทำงานของอุปกรณ์ไฟฟ้า เครื่องใช้ฟ้า และระบบการทำงานของวงจรทางไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ทั้งหมด
ชื่อวัตถุ | ความต้านทาน (โอห์ม – เซนติเมตร ที่ 10oc) |
เงิน | 1.6x10-6 |
ทองแดง | 1.7x10-6 |
อะลูมิเนียม | 2.8x10-6 |
คาร์บอน | 4x10-3 |
เจอร์เมเนียม | 65 |
ซิลิคอน | 55 x 103 |
แก้ว | 17 x 1012 |
ยาง | 1018 |
1. ความต้านทานในวัตถุ
เปรียบเทียบค่าความต้านทานของวัตถุต่างชนิดกัน
2.1 ตัวต้านทานประเภทโลหะ
1. ตัวต้านทานชนิดลวดพัน
2. ตัวต้านทานชนิดฟิล์มโลหะ
ตัวต้านทานแบบลวดพัน
3. ตัวต้านทานชนิดฟิล์มสนิมโลหะ
ตัวต้านทานแบบฟิล์มสนิมโลหะ
ตัวต้านทานแบบฟิล์มโลหะ
2. ตัวต้านทานตามประเภทวัสดุที่ใช้
2.2 ตัวต้านทานประเภทอโลหะ
1. ตัวต้านทานชนิดคาร์บอน
2. ตัวต้านทานชนิดฟิล์มคาร์บอน
ตัวต้านทานชนิดคาร์บอน
ตัวต้านทานชนิดฟิล์มคาร์บอน
3.1 ตัวต้านทานชนิดค่าคงที่
ตัวต้านทานชนิดค่าคงที่
ตัวต้านทานชนิดค่าคงที่แบบใหม่
3. ตัวต้านทานตามรูปแบบผลิต
3.2 ตัวต้านทานชนิดแบ่งค่า
3.3 ตัวต้านทานชนิดเปลี่ยนเลือกค่า
ตัวต้านทานชนิดแบ่งค่า
ตัวต้านทานชนิดเปลี่ยนเลือกค่า
3.4 ตัวต้านทานชนิดปรับเปลี่ยนค่า
3.5 ตัวต้านทานชนิดพิเศษ
ตัวต้านทานชนิดปรับค่าได้
เทอร์มิสเตอร์
1. เทอร์มิสเตอร์
2. วาริสเตอร์ หรือตัวต้านทานเปลี่ยนค่าตามแรงดัน
(Voltage Dependent Resistor ; VDR)
3. ตัวต้านทานเปลี่ยนค่าตามแสง (LDR)
วาริสเตอร์
ความต้านทานเปลี่ยนค่าตามแสง (LDR)
4.1 บอกค่าความต้านทานออกมาโดยตรง
ตัวอักษร | ค่าความผิดพลาด(%) |
A | ± 0.05% |
B | ±0.1% |
C | ±0.25% |
D | ±0.5% |
F | ±1% |
G | ±2% |
J | ±5% |
K | ±10% |
M | ±20% |
ค่าเปอร์เซนต์ความผิดพลาดแสดงด้วยตัวอักษรภาษาอังกฤษ
4. การอ่านความต้านทานจากรหัสตัวเลขตัวอักษร
4.2 บอกค่าเป็นรหัสตัวเลขตัวอักษร
1. แบบตัวเลข 3 ตัว และอาจเพิ่มตัวอักษร 1 ตัว
2. แบบตัวเลข 4 ตัว
ตัวต้านทานทั่วไป
ตัวต้านทานแบบ SIL
ตัวต้านทานแบบแปะติด SMD
3. แบบใช้รหัส EIA96
รหัส | ค่า | รหัส | ค่า | รหัส | ค่า | รหัส | ค่า | รหัส | ค่า |
01 | 100 | 21 | 162 | 41 | 261 | 61 | 422 | 81 | 681 |
02 | 102 | 22 | 165 | 42 | 267 | 62 | 432 | 82 | 698 |
03 | 105 | 23 | 169 | 43 | 274 | 63 | 442 | 83 | 715 |
04 | 107 | 24 | 174 | 44 | 280 | 64 | 453 | 84 | 732 |
05 | 110 | 25 | 178 | 45 | 287 | 65 | 464 | 85 | 750 |
06 | 113 | 26 | 182 | 46 | 294 | 66 | 475 | 86 | 768 |
07 | 115 | 27 | 187 | 47 | 301 | 67 | 487 | 87 | 787 |
08 | 118 | 28 | 191 | 48 | 309 | 68 | 499 | 88 | 906 |
09 | 121 | 29 | 196 | 49 | 316 | 69 | 511 | 89 | 825 |
10 | 124 | 30 | 200 | 50 | 324 | 70 | 523 | 90 | 845 |
11 | 127 | 31 | 205 | 51 | 332 | 71 | 536 | 91 | 866 |
12 | 130 | 32 | 210 | 52 | 340 | 72 | 549 | 92 | 887 |
13 | 133 | 33 | 215 | 53 | 348 | 73 | 562 | 93 | 909 |
14 | 137 | 34 | 221 | 54 | 357 | 74 | 576 | 94 | 931 |
15 | 140 | 35 | 226 | 55 | 365 | 75 | 590 | 95 | 953 |
16 | 143 | 36 | 232 | 56 | 374 | 76 | 604 | 96 | 976 |
17 | 147 | 37 | 237 | 57 | 383 | 77 | 619 | | |
18 | 150 | 38 | 243 | 58 | 392 | 78 | 634 | | |
19 | 154 | 39 | 249 | 59 | 402 | 79 | 649 | | |
20 | 158 | 40 | 255 | 60 | 412 | 80 | 665 | | |
ตารางค่าความต้านทานแสดงในรูปรหัสตัวเลขของรหัส EIA96
ตัวอักษร | ตัวคูณ |
Z | 0.001 |
YหรือR | 0.01 |
XS | 0.1 |
A | 1 |
BหรือH | 10 |
C | 100 |
D | 1,000 |
E | 10,000 |
F | 100,000 |
ตารางตัวคูณที่ต้องเติมค่าลงไปแสดงในรูปตัวอักษรของรหัส EIA96
5.1 แบบรหัส 4 แถบสี
สี | แถบสีที่ 1 ค่าตัวเลข | แถบสีที่ 2 ค่าตัวเลข | แถบสีที่ 3 ค่าตัวคูณ(เติมจำนวนศูนย์) | แถบที่ 4 | |
ค่าผิดพลาด | อักษร | ||||
ดำ | 0 | 0 | 1 | | |
น้ำตาล | 1 | 1 | 10 | ±1% | F |
แดง | 2 | 2 | 100 | ±2% | G |
ส้ม | 3 | 3 | 1,000 | | |
เหลือง | 4 | 4 | 10,000 | | |
เขียว | 5 | 5 | 100,000 | ±0.5% | D |
น้ำเงิน | 6 | 6 | 1,000,000 | ±0.25% | C |
ม่วง | 7 | 7 | | ±0.1% | B |
เทา | 8 | 8 | | ±0.05% | A |
ขาว | 9 | 9 | | | |
ทอง | | | 0.1 | ±5% | J |
เงิน | | | 0.01 | ±10% | K |
ไม่มีสี | | | | ±20% | M |
ตารางแสดงค่าแถบสีตัวต้านทานแบบรหัส 4 แถบสี
การสังเกตหาแถบสีแถบที่ 1 พิจารณาดังนี้
5. การอ่านความต้านทานจากรหัสสี
5.2 แบบรหัส 5 แถบสี
สี | แถบสีที่ 1 ค่าตัวเลข | แถบสีที่ 2 ค่าตัวเลข | แถบสีที่ 3 ค่าตัวคูณ(เติมจำนวนศูนย์) | แถบสีที่ 4 ค่าตัวคูณ(เติมจำนวนศูนย์) | แถบสีที่ 5 | |
ค่าความผิดพลาด | อักษร | |||||
ดำ | 0 | 0 | 0 | 1 | | |
น้ำตาล | 1 | 1 | 1 | 10 | ±1% | F |
แดง | 2 | 2 | 2 | 100 | ±2% | G |
ส้ม | 3 | 3 | 3 | 1,000 | | |
เหลือง | 4 | 4 | 4 | 10,000 | | |
เขียว | 5 | 5 | 5 | 100,000 | ±0.5% | D |
น้ำเงิน | 6 | 6 | 6 | 1,000,000 | ±0.25% | C |
ม่วง | 7 | 7 | 7 | 10,000,000 | ±0.1% | B |
เทา | 8 | 8 | 8 | | ±0.05% | A |
ขาว | 9 | 9 | 9 | | | |
ทอง | | | | 0.1 | ±5% | J |
เงิน | | | | 0.01 | ±10% | K |
ตารางแสดงค่าแถบสีตัวต้านทานแบบรหัส 5 แถบสี
6.1 การต่อตัวต้านทานแบบอนุกรม
6.2 การต่อตัวต้านทานแบบขนาน
6.3 การต่อตัวต้านทานแบบผสม
การต่อตัวต้านทานแบบอนุกรม
การต่อตัวต้านทานแบบขนาน
การต่อตัวต้านทานแบบผสมลักษณะหนึ่ง
6. การต่อตัวต้านทาน
วัตถุชนิดบนโลกมีความต้านทานเป็นส่วนประกอบรวมอยู่ด้วยเสมอ ในขนาดค่าความต้านทานที่แตกต่างกัน บางชนิดมีค่าต่ำ บางชนิดมีค่าสูง สามารถนำวัตถุเหล่านั้นนำมาผลิตเป็นตัวต้านทานได้ ทำให้เกิดความสะดวกต่อการใช้งาน หน้าที่ตัวต้านทานคือจำกัดการไหลของกระแสและกำหนดค่าแรงดันตกคร่อม
ชนิดของตัวต้านทานแบ่งออกได้ตามวัสดุที่ใช้ผลิต คือ วัสดุประเภทโลหะ และ วัสดุประเภทอโลหะ
ตัวต้านทานชนิดพิเศษ เป็นตัวต้านทานที่ผลิตขึ้นมาใช้ในแต่ละงานโดยเฉพาะ ค่าความต้านทานของตัวต้านทานชนิดนี้สามารถเปลี่ยนแปลงค่าได้ตามการควบคุมของขนาดพลังงานที่ใช้งาน
การอ่านค่าความต้านทานที่แสดงไว้บนตัวต้านทานอ่านได้หลายแบบ เช่น แบบแสดงค่าออกมาโดยตรง จะพิมพ์ค่าความต้านทานบอกไว้สามารถอ่านค่าออกมาได้โดยตรง แบบแสดงค่ารหัส จะต้องทำแปลงรหัสออกมาก่อนจึงสามารถอ่านค่าความต้านทานออกมาได้ และแบบแสดงค่าเป็นแถบสี จะต้องแปลงแถบสีให้เป็นตัวเลขก่อน จึงสามารถอ่านค่าความต้านทานออกมาได้ แถบสีที่บอกไว้มีทั้ง 4 แถบสี และแบบ 5 แถบสี
7. บทสรุป