1 of 5

Ужыванне слова ў адпаведнасцi з яго лексiчным значэннем, адрозненне мнагазначных слоў i амонiмаў

Дзяржаўная ўстанова адукацыі

«Сярэдняя школа №111 імя Міхаіла Каснерыка

г. Мінска»

2023

2 of 5

Маўленчыя памылкі

Маўленчымі называюцца памылкі, звязаныя з парушэннем патрабавання правільнасці маўлення, незахаваннем асноўных якасцей культуры маўлення: дакладнасці, лагічнасці, чысціні, дарэчнасці, багацця і выразнасці

Адна з праблем сучаснай філалогіі – моўная надмернасць і яе недастатковасць. Яна паказвае на бедны слоўнікавы запас, няўменне выразна выкладаць свае думкі

Свядома выбіраючы слова, мы павінны мець на ўвазе яго значэнне, стылістычную афарбоўку, спалучальнасць з іншымі моўнымі адзінкамі

Найбольш частымі з’яўляюцца маўленчыя і лексічныя памылкі

3 of 5

Асноўныя лексічныя памылкі:

  • ужыванне слова з неўласцівым яму значэннем
  • парушэнне лексічнай спалучальнасці
  • выкарыстанне русізмаў
  • няправільнае выкарыстанне мнагазначных слоў, амонімаў, паронімаў
  • плеаназм
  • таўталогія

Лексічныя памылкі

4 of 5

Taўтaлoгiя — пaўтapэннe ў вepшaвaным твopы блiзкaзнaчныx cлoў aбo выpaзaў

Haпpыклaд: Цi cвeт, цi cвiтae, Цi нa зopы зaймae?

Acaблiвa чacтa тaўтaлoгiя ўжывaeццa ў нapoднaй пaэзii: 

Пepaпёлкa-лacтaўкa, 

Дзe лeтa лeтaвaлa? 

Дзe лeтa лeтaвaлa,

Дзe бyдзeш зiмy зiмaвaцi?

У пicьмoвaй пaэзii тaўтaлoгiя yжывaeццa знaчнa paдзeй: 

Дyмaй дyмкi, штo чынiцi 

У бядзe пaгaнaй...

Таўталогію яшчэ называюць плеаназм, што азначае ўжыванне ў прамовы блізкіх па сэнсе (лішніх у сказе) слоў. Яркія прыклады плеаназм можна сустрэць у такіх сказах:

 1. «Да мяне падышла светлая бландынка»

 2. «Ён працаваў моўчкі, без слоў»

 3. «Масла вельмі масляністая»

 4. «Ён пісаў сваю аўтабіяграфію»

Taўтaлoгiя

5 of 5

Дзяржаўная ўстанова адукацыі

«Сярэдняя школа №111 імя Міхаіла Каснерыка г. Мінска»

Дзякуй за ўвагу!