1 of 8

Hebben jullie een idee hoe oud de computer eigenlijk is?

Wat leren we uit dit filmpje over computers uit de jaren ’70, beginjaren ‘80?

- De powerknop bevindt zich achteraan!

Alles gebeurt via het toetsenbord, een muis bestond nog niet.
Het beginscherm toont enkel een woord, geen spelletjes, programma’s, mappen, documenten,…

- Als je wil dat de computer iets doet, moet je eerst het juiste commando intypen. Je moet dus al die commando’s ook vlot kennen Bv.: print 2+2 enter

Ze hebben geen harde schijf.
Wil je een programma of een spel starten, dan moet je eerst zo’n gigantische floppy disk insteken, de computer terug helemaal uitzetten en opnieuw aan.
We hebben 850 computers van toen nodig voor 1x de kracht van een mobieltje van nu.

Als je het filmpje niet kan starten, open dan deze url: https://www.youtube.com/watch?v=PF7EpEnglgk

2 of 8

De eerste ‘computer’…

De eerste computer kreeg de naam ENIAC en werd gebouwd voor het Amerikaanse leger.

De bouw begon in 1943, maar de computer werd pas onthuld op 14 februari 1946.

Weet jij welke belangrijke historische gebeurtenis plaats vond in deze tijd?

Hij kostte indertijd een smak geld, bijna 500.000 dollar.

Hij bestond uit 19.000 radiobuizen en was mede daardoor gigantisch groot en zwaar! De ENIAC woog 30 ton. Die radiobuizen werden met de hand door 6 vrouwen telkens verstoken zodat ze met de juiste componenten werden verbonden. Zo kon de computer berekeningen maken. Vandaag zijn die radiobuizen vervangen door hele fijne koperdraadjes die alle componenten op een moederbord met elkaar verbinden.

Waarom liet het Amerikaanse leger tijdens de Tweede wereldoorlog zo’n peperdure machine maken?

De ENIAC was bedoeld voor het snel kunnen berekenen van trajecten van granaten en raketten.

Voor de bouwers was de machine te laat klaar om nog een rol te kunnen spelen in de oorlog. De ENIAC was de supercomputer van zijn tijd. Een kundig persoon kon in twintig uur een zestig seconden durend traject berekenen, een "analoog differentiaal analyser" deed er vijftien minuten over, terwijl ENIAC in dertig seconden klaar was.

Het programmeren van de ENIAC was een lastige klus omdat dit inhield dat de radiobuizen op een andere manier met elkaar moesten worden verbonden. Pas bij latere computers werd het softwarematig programmeren ingevoerd.

Vergeleken met hedendaagse apparatuur kon het apparaat niet veel, maar voor die tijd was het een revolutionaire ontwikkeling.

De ENIAC vulde een grote kamer terwijl hetzelfde werk tegenwoordig kan worden gedaan door een chip ter grootte van enkele vierkante millimeters.

3 of 8

…of toch niet?

Lange tijd werd gedacht dat de ENIAC de eerste computer was… maar dat bleek later niet juist.

Kijk eens naar het eerste prentje? Herken je iets?

Kennen jullie geheimschrift? Leg eens uit ‘hoe werkt dat’?

Dit is niet zomaar een typmachine, het is een codeermachine, die geheime boodschappen kan maken. Je stelt de machine in volgens een bepaalde codeersleutel. Daarna typ je je boodschap en komt deze er versleuteld als geheimschrift uit! De Duitsers gebruikten deze machine, de ENIGMA, om zo onder de neus van de vijand militaire boodschappen naar elkaar te sturen. Op de 2^de prent zie je een Duitse marconist (zo noemde men iemand die de radiokamer beheerde) in een duikboot en kijk eens goed wat zie je op de foto links in de hoek?

De Britse inlichtingendienst slaagde er in de Enigmacodes te breken, dankzij de machine rechts op de foto. Deze kreeg de naam The Bomb mee. Op de cilinders stonden alle letters van het alfabet. De cilinders draaiden en zo konden alle mogelijke combinaties uitgetest worden. Het breken van de code leverde een goudmijn aan informatie over de Duitse oorlogsmachine. De Britten gingen uiterst voorzichtig te werk om de Duitsers niet te laten weten dat zij de code konden breken. Zo probeerden ze zoveel mogelijk van hun schepen te redden, maar af en toe mochten ze een schip in gevaar eens niet waarschuwen. Zo kregen de Duitsers niets in de gaten en bleven ze de ENIGMA gebruiken. Vooral in de U-bootoorlog in de Atlantische Oceaan, de veldslagen in Afrika en de landing in Normandië speelden het snel ontcijferen van de berichten een beslissende rol in de uitslag!

De Enigma-machine was een zeer degelijk ontwerp waarvan de code onbreekbaar leek vanwege een ongeëvenaard cryptografisch veiligheidsniveau.

Hoe zou het dan komen dat men toch de code wist te kraken?

Het waren in beslag genomen codeboeken, fouten door operators en onveilige procedures bij de versleuteling van berichten die het breken van de Enigmacode mogelijk maakten.

4 of 8

Hoe werkt een computer?

5 of 8

Hoe werkt een computer?

We gaan onze klascomputer eens openmaken en kijken welke onderdelen we hierin allemaal terugvinden.

Door middel van de voeding voorzie je je computer van elektriciteit. De voeding zorgt er ook voor dat het hoge voltage van ons elektriciteitsnetwerk (240Volt) omgezet wordt in een kleiner voltage, waarmee de verschillende onderdelen van je computer kunnen werken.
Er zit ook een ventilator in om de warmte die bij het omzetten vrijkomt, te verwijderen. Je computer zou anders heel snel oververhit geraken!
Het moederbord is een grote printplaat die ervoor zorgt dat alle onderdelen met elkaar verbonden worden. Dat gebeurt via hele fijne koperen ‘draadjes’, de bussen. (Herinner je de radiobuizen op de foto van de ENIAC?
Het Ram-geheugen is het werkgeheugen. Wanneer je een programma opent, wordt alles wat hiervoor nodig is eerst in het Ram-geheugen gestopt. Alles wat je in een programma doet voor je het opslaat, houdt het Ram-geheugen bij. Het is dus een tijdelijk geheugen. Het zit op lange rechthoekige printplaatjes, die je in sleuven op het moederbord steekt. Haal er eentje uit, want hier zie je heel goed de koperen geleiders.
Als je nu een document, een foto of een liedje wil opslaan, gebeurt dit meestal op de harde schijf van je computer. Ze zit in een luchtdichte behuizing. Het minste stofje zou ze immers kunnen beschadigen. De capaciteit van deze schijven is in de jaren toegenomen, maar ze is qua fysieke grootte altijd even groot gebleven. Tegenwoordig maakt men meer en meer gebruik van snellere ssd schijven.
De floppy disk drive zal je op nieuwe computers niet meer vinden. Die was nodig om een diskette of floppydisk te kunnen lezen. Het is wel al een kleinere versie dan diegene die je in het beginfilmpje hebt gezien.

Wat is het ‘belangrijkste’ onderdeel in jouw lichaam. Waarvoor zorgt het?

Het belangrijkste onderdeel of het hart van onze computer is de processor. Deze bestuurt alle onderdelen van je computer. Als je bv. de letter 'a' intypt zal de processor de opdracht geven de letter 'a' op te halen en deze in het korte termijngeheugen op te slaan, vervolgens stuurt hij deze door naar de videokaart, zodat jij de letter 'a' op je beeldscherm ziet staan. Het doorsturen gebeurt via elektrische signalen door de bussen, die je over het moederbord ziet lopen. Als je de processor gaat zoeken, zoek dan naar de tekst 'intel', 'adm' of naar een nummer. Vaak bevindt zich bovenop de processor een mini-ventilatortje, om de processor af te koelen. Er komt nl. enorm veel warmte vrij bij het verwerken van al die informatie.

Wat loopt er door jouw aderen? Wat loopt er door de bussen op het moederbord?

Hoe kan je nu via elektriciteit boodschappen doorgeven?

Ik ga eens gebruik maken van het licht om een belangrijke boodschap door te sturen. (Doe het licht eens kort – lang – kort aan.)

Weten jullie welke boodschap ik heb gestuurd?

S.O.S.

Vanwaar komt deze code? Waaruit bestaat ze?

Marconi – telegraaf – boodschappen versturen op afstand - kort lang signaal – Via een combinatie konden alle letters van het alfabet gevormd worden.

Eigenlijk werkt de computer een beetje gelijkaardig. Soms loopt er stroom door de bus en soms niet en door hiermee een combinatie te maken, kan de computer gegevens doorsturen tussen de onderdelen.

6 of 8

Kijk, hier hebben we een combinatie van 5 opeenvolgende kaartjes. De computer kan op elke positie ofwel stroom zetten, dan schrijven we een 1 ofwel geen stroom, dan schrijven we een 0. Ik ga ze eens verstoppen. (Klik op de oranje kaartjes om ze naar boven te schuiven.) Wat zie je nu?

Niets

Dat is ons getal 0. De computer stuurt 5 keer geen stroom door of 5 keer 0. Schrijf met de pentool 5 x het getal 0 in de blauwe vakjes onderaan.

Weet je nog waar de 1 zat? (Klik op het oranje kaartje bovenop de 1, het schuift terug naar onder.)

Nu stuurt de computer 4 keer geen stroom, dus een 0 en dan wel stroom, een 1, door!

Hoe geeft de computer het getal 3 door? Enz.

Wat is het grootste getal dat je met deze combinatie van 5 keer stroom of geen stroom kan maken?

Kijk eens goed naar de bovenste rij? Als we er een 6^de kaartje bijdoen zodat we een combinatie van 6 kunnen maken. Welk is dan het grootste getal dat je kan vormen? (Ga verder tot een combinatie van 8.)

7 of 8

8 of 8

Allerlei opslagmedia