CA LÂM SÀNG
Bn Nam, 45t, Tiền sử khỏe mạnh
Bệnh nhân đột ngột ngừng tuần hoàn tại cơ quan, được cấp cứu BLS và đưa vào cấp cứu sau 30 phút.
Tại cấp cứu bn tiếp tục ACLS và tim đập lại
CA LÂM SÀNG
NỘI DUNG
A Consensus Statement From the American Heart Association Circulation. 2013;128:417-435
Ngừng tuần hoàn ngoài bệnh viện
Heart, Lung and Circulation (2019) 28, 6–14
Tỉ lệ đột tử trên thế giới
Heart Rhythm, Vol 18, No 1, January 2021
Nguyên nhân, phân bố tuổi bn đột tử do tim
Chugh SS J Am Coll Cardiol 2004;44:1268–75
Đặc điểm tuổi và giới đột tử do tim
Heart, Lung and Circulation (2019) 28, 6–14
Nguyên nhân đột tử do tim
Nhồi máu cơ tim
Circulation. 2021;143:e815–e829
Tử vong khi sốc tim do NMCT
Circ Res. 2015;116:1937-1955
Tử vong do rối loạn nhịp do NMCT
Đột tử do bệnh cơ tim
Hội chứng rối loạn nhịp tim tiên phát
Heart, Lung and Circulation (2019) 28, 6–14
Hội chứng rối loạn nhịp tim tiên phát
Chủ yếu dựa trên điện tim bề mặt
Hội chứng rối loạn nhịp tim tiên phát
HCRLNTTP là các rối loạn nhịp liên quan đến di truyền, do biến đổi gen gây ra bất thường về cấu trúc và chức năng ở các kênh ion màng tế bào (kênh Na+, K+, Ca2+)
HRS/EHRA/APHRS Expert Consensus Heart Rhythm, Vol 10, No 12, December 2013
Hội chứng rồi loạn nhịp tim tiên phát
Wasawat Vutthikraivit Acta Cardiol Sin 2018;34:267277
Trong kết quả 1 phân tích gộp trên 369.068 người các chủng tộc khác nhau
Những câu hỏi lớn về tỉ lệ mắc bệnh ở khu vực Đông nam Á
Định nghĩa đột tử do tim
Sudden cardiac arrest (SCA) Ngừng tim đột ngột | Là tình trạng ngừng hoạt động của tim đột ngột gây suy sụp huyết động, thường là các rối loạn nhịp thất bền bỉ |
Sudden cardiac death (SCD) Đột tử do tim | Tử vong đột ngột xuất hiện trong vòng 1h từ khi khởi phát triệu chứng có người chứng kiến, và trong vòng 24h giờ trước bệnh nhân vẫn sống. |
Sudden unexplained death syndrome Đột tử không giải thích được nguyên nhân | Ngừng tuần hoàn không giải thích được nguyên nhân ở người > 1 tuổi |
Sudden unexplained death in infancy (SUDI) Đột tử không giải thích được nguyên nhân ở trẻ sơ sinh | Ngừng tuần hoàn không giải thích được nguyên nhân ở người < 1 tuổi |
Sudden arrhythmic death syndrome(SAD[S]) Đột tử do rối loạn nhịp tim tiên phát | Ngừng tuần hoàn không giải thích được nguyên nhân ở người > 1 tuổi có giải phẫu pháp y nhưng không tìm được nguyên nhân và xét nghiệm không có độc chất |
Heart Rhythm, Vol 18, No 1, January 2021
Tiếp cận theo nhóm đa chuyên khoa Multidisciplinary Team
NGUYÊN TẮC CHUNG
1. Tiếp cận Bệnh nhân ngừng tim được cứu sống
Tiếp cận bước đầu phải thu thập các thông tin bệnh sử bệnh nhân và người nhà
Bệnh nhân ngừng tim được cứu sống
Khi hỏi bệnh, các dữ liệu của người bệnh và gia đình trực hệ trong vòng 3 đời của họ có giá trị trong hỗ trợ chẩn đoán |
Tất cả các dữ liệu thu thập quanh biến cố ngừng tim nên được thu thập để hỗ trợ chẩn đoán |
18 – 45% người bệnh có các triệu chứng hồi hộp, đau ngực, ngất hoặc thỉu
J Cardiovasc Electrophysiol, Vol. 26, pp. 761-767, July 2015
Open Heart 2016;3:e000329
Xét nghiệm máu: điện giải, độc chất và lưu trữ máu với EDTA để xét nghiệm gen được khuyến cáo cho tất cả bệnh nhân ngừng tim được cứu sống khi nhập viện |
Tìm cách thu thập các dữ liệu từ các dụng cụ cấy dưới da cho tất cả bệnh nhân ngừng tim được cứu sống khi nhập viện |
Bệnh nhân ngừng tim được cứu sống
Circulation. 2018;137:2730–2740
Thu thập các dữ liệu từ máy AED và các thông tin của xe cấp cứu có thể có ích cho tất cả bệnh nhân ngừng tim được cứu sống khi nhập viện |
Bệnh nhân ngừng tim được cứu sống
Ghi điện tim 12 đạo trình khi nhịp xoang hoặc khi rối loạn nhịp cho tất cả bệnh nhân ngừng tim được cứu sống |
Ghi điện tim 12 đạo với chuyển đạo trước tím trên cao ở những bệnh nhân ngừng tim có thể tăng khả năng ghi được điện tim Brugada týp 1 |
Theo dõi liên tục điện tim cho tất cả bệnh nhân ngừng tim được cứu sống trong thời gian đầu nhập viện |
Ghi tín hiệu điện tim trung bình có thể có ích nhằm chẩn đoán các bệnh lý rối loạn nhịp do bệnh cơ tim |
Bệnh nhân ngừng tim được cứu sống
Siêu âm tim được khuyến cáo trong đánh giá cấu trúc và chức năng tim tất cả bệnh nhân ngừng tim được cứu sống khi nhập viện |
Cộng hưởng từ tim được khuyến cáo đánh giá các bệnh nhân viêm cơ tim cấp hoặc mạn có ngừng tim được cứu sống mà không có nguyên nhân rõ ràng |
Cộng hưởng từ tim có giá trị đối với các bệnh nhân viêm cơ tim cấp hoặc mạn có ngừng tim được cứu số khi có hình ảnh nghi ngờ trên điện tim hoặc có bằng chứng thiếu máu cơ tim |
Chụp mạch vành được khuyến cáo đối với tất cả bệnh nhân người lớn có ngừng tim để loại trừ bệnh mạch vành, bóc tách động mạch chủ và cân nhắc ở những bệnh nhân trẻ tuổi |
Bệnh nhân ngừng tim được cứu sống
Có nên chụp động mạch vành sớm ở bn ngừng tim ngoại viện?
Điện tim gắng sức được khuyến cáo đối với tất cả bệnh nhân ngừng tim chưa rõ chẩn đoán để gây ra các rối loạn nhịp hay gặp do bệnh cơ tim hoặc bệnh do catecholamine hoặc đánh giá tình trạng khử cực và tái cực hay gặp trong Hc Brugada, hc QT dài |
Test dùng thuốc ức chế kênh Natri (Ajmalin, phnecanide) được chỉ định đối với bệnh nhân ngừng tim nhằm chẩn đoán Hc Brugada đặc biệt đối với bệnh nhân có Brugada týp 2, 3 |
Thăm dò điện sinh lý tim được chỉ định ở bệnh nhân có các rối loạn nhịp nhanh thất, nhanh trên thất khi có ngừng tim để xác định cơ chế bệnh sinh |
Bệnh nhân ngừng tim được cứu sống
Xét nghiệm gen được chỉ định đối với bệnh nhân ngừng tim khi nghi ngờ do bệnh lý tim mạch do gen và khi kết quả có giá trị trong chẩn đoán, quản lý và sàng lọc gia đình. |
Đối với bệnh mà nguyên nhân do gen chưa rõ ràng, không có chỉ định làm gen ở những bệnh nhân ngừng tim sống sót |
Bệnh nhân ngừng tim được cứu sống
2. Tiếp cận Bệnh nhân đột tử không rõ nguyên nhân
Tất cả các thông tin liên quan đến bệnh lý tim mạch từ trước cần phải thu thập và phân tích: điện tim, siêu âm tim, CT, MRI, xét nghiệm gen |
Các thông tin về mẫu máu, gen có từ trước cần phải thu thập và phân tích |
Các thông tin liên quan đến thần kinh trước khi ngừng tim cũng cần được thu thập và phân tích |
Các dữ liệu trên máy AED và trên Monitor khi cấp cứu ngừng tuần hoàn có thể có giá trị trong chẩn đoán |
Nếu bệnh nhân có các dữ liệu như máy tạo nhịp, máy phá rung tự động thì rất có ý nghĩa trong chẩn đoán |
Bệnh nhân đột tử không giải thích được
Bệnh nhân đột tử không giải thích được
Khuyến cáo đối với tiến hành pháp y
Vai trò của xét nghiệm gen trong đột tử
Đối với những xét nghiệm gen được xác định là đột biến gây bệnh
Đối với những bệnh mà xét nghiệm gen chưa được xác định
Vai trò của xét nghiệm gen trong đột tử
Đối với bệnh mà đột biến chưa biết, các kỹ thuật gen giải trình tự không được chỉ định thường quy vì không chắc chắn là nguyên nhân gây bệnh
Đối với bệnh mà đột biến chưa biết, người nhà trực hệ nên được khám định kỳ và đánh giá lại sau 3 đến 5 năm đến ít nhất năm 45 tuổi
Take-Home Messages
XIN CHÂN THÀNH CẢM ƠN