1 of 40

2 of 40

CA LÂM SÀNG

Bn Nam, 45t, Tiền sử khỏe mạnh

Bệnh nhân đột ngột ngừng tuần hoàn tại cơ quan, được cấp cứu BLS và đưa vào cấp cứu sau 30 phút.

Tại cấp cứu bn tiếp tục ACLS và tim đập lại

3 of 40

CA LÂM SÀNG

4 of 40

NỘI DUNG

  • Cập nhật định nghĩa đột tử do tim và một số đặc điểm về đột tử do tim
  • Tiếp cận người bệnh ngừng tim được cứu sống
  • Tiếp cận người bệnh đột tử không rõ nguyên nhân
  • Vai trò của xét nghiệm Gen và yếu tố gia đình
  • Kết luận

5 of 40

A Consensus Statement From the American Heart Association Circulation. 2013;128:417-435

  • Trên thế giới, tỉ lệ ngừng tim ngoài viện từ 20 – 140/100 000 dân, tỉ lệ sống từ 2% tới 11%
  • Trong nghiên cứu Resuscitation Outcomes Consortium (ROC) Epistry, tỉ lệ bệnh nhân sống do ngừng tim ngoại viện từ 3.0% đến 16.3%. Châu Âu 7,6%, Bắc Mỹ 6,8%, Châu Á 3%, Úc 9,7%

Ngừng tuần hoàn ngoài bệnh viện

6 of 40

7 of 40

Heart, Lung and Circulation (2019) 28, 6–14

Tỉ lệ đột tử trên thế giới

8 of 40

Heart Rhythm, Vol 18, No 1, January 2021

Nguyên nhân, phân bố tuổi bn đột tử do tim

9 of 40

Chugh SS J Am Coll Cardiol 2004;44:1268–75

Đặc điểm tuổi và giới đột tử do tim

10 of 40

Heart, Lung and Circulation (2019) 28, 6–14

Nguyên nhân đột tử do tim

11 of 40

Nhồi máu cơ tim

12 of 40

Circulation. 2021;143:e815–e829

Tử vong khi sốc tim do NMCT

13 of 40

Circ Res. 2015;116:1937-1955

Tử vong do rối loạn nhịp do NMCT

14 of 40

Đột tử do bệnh cơ tim

15 of 40

Hội chứng rối loạn nhịp tim tiên phát

Heart, Lung and Circulation (2019) 28, 6–14

16 of 40

Hội chứng rối loạn nhịp tim tiên phát

  • Hội chứng Brugada
  • Hội chứng QT dài
  • Hội chứng Andersen–Tawil
  • Hội chứng QT ngắn
  • Hội chứng tái cực sớm
  • Nhịp nhanh thất đa hình liên quan catecholamine

Chủ yếu dựa trên điện tim bề mặt

Hội chứng rối loạn nhịp tim tiên phát

17 of 40

HCRLNTTP là các rối loạn nhịp liên quan đến di truyền, do biến đổi gen gây ra bất thường về cấu trúc và chức năng ở các kênh ion màng tế bào (kênh Na+, K+, Ca2+)

HRS/EHRA/APHRS Expert Consensus Heart Rhythm, Vol 10, No 12, December 2013

Hội chứng rồi loạn nhịp tim tiên phát

18 of 40

Wasawat Vutthikraivit Acta Cardiol Sin 2018;34:267277

Trong kết quả 1 phân tích gộp trên 369.068 người các chủng tộc khác nhau

  • Tỉ lệ HC Brugada ở Đông Nam Á là 3,7/1000 người, trên thế giới là 0,5/1000 người
  • Tỉ lệ Đông Nam Á gấp 9 lần so với khu vực Cáp-ca-dơ và gấp 36 lần người gốc Latin
  • Đối với HC Brugada không có triệu chứng, tỉ lệ của thế giới là 6,1/1000 người, thì tỉ lệ cao nhất cũng là khu vực Đông Nam Á là 35,5/1000 người; đặc biệt Thái Lan thấy tỉ lệ thậm chí cao gấp 17 lần so với thế giới.

Những câu hỏi lớn về tỉ lệ mắc bệnh ở khu vực Đông nam Á

19 of 40

20 of 40

Định nghĩa đột tử do tim

Sudden cardiac arrest (SCA)

Ngừng tim đột ngột

Là tình trạng ngừng hoạt động của tim đột ngột gây suy sụp huyết động, thường là các rối loạn nhịp thất bền bỉ

Sudden cardiac death (SCD)

Đột tử do tim

Tử vong đột ngột xuất hiện trong vòng 1h từ khi khởi phát triệu chứng có người chứng kiến, và trong vòng 24h giờ trước bệnh nhân vẫn sống.

Sudden unexplained death syndrome

Đột tử không giải thích được nguyên nhân

Ngừng tuần hoàn không giải thích được nguyên nhân ở người > 1 tuổi

Sudden unexplained death in infancy (SUDI)

Đột tử không giải thích được nguyên nhân ở trẻ sơ sinh

Ngừng tuần hoàn không giải thích được nguyên nhân ở người < 1 tuổi

Sudden arrhythmic death syndrome(SAD[S])

Đột tử do rối loạn nhịp tim tiên phát

Ngừng tuần hoàn không giải thích được nguyên nhân ở người > 1 tuổi có giải phẫu pháp y nhưng không tìm được nguyên nhân và xét nghiệm không có độc chất

Heart Rhythm, Vol 18, No 1, January 2021

21 of 40

Tiếp cận theo nhóm đa chuyên khoa Multidisciplinary Team

NGUYÊN TẮC CHUNG

22 of 40

1. Tiếp cận Bệnh nhân ngừng tim được cứu sống

23 of 40

Tiếp cận bước đầu phải thu thập các thông tin bệnh sử bệnh nhân và người nhà

Bệnh nhân ngừng tim được cứu sống

Khi hỏi bệnh, các dữ liệu của người bệnh và gia đình trực hệ trong vòng 3 đời của họ có giá trị trong hỗ trợ chẩn đoán

Tất cả các dữ liệu thu thập quanh biến cố ngừng tim nên được thu thập để hỗ trợ chẩn đoán

18 – 45% người bệnh có các triệu chứng hồi hộp, đau ngực, ngất hoặc thỉu

24 of 40

J Cardiovasc Electrophysiol, Vol. 26, pp. 761-767, July 2015

25 of 40

Open Heart 2016;3:e000329

26 of 40

Xét nghiệm máu: điện giải, độc chất và lưu trữ máu với EDTA để xét nghiệm gen được khuyến cáo cho tất cả bệnh nhân ngừng tim được cứu sống khi nhập viện

Tìm cách thu thập các dữ liệu từ các dụng cụ cấy dưới da cho tất cả bệnh nhân ngừng tim được cứu sống khi nhập viện

Bệnh nhân ngừng tim được cứu sống

Circulation. 2018;137:2730–2740

27 of 40

Thu thập các dữ liệu từ máy AED và các thông tin của xe cấp cứu có thể có ích cho tất cả bệnh nhân ngừng tim được cứu sống khi nhập viện

Bệnh nhân ngừng tim được cứu sống

28 of 40

Ghi điện tim 12 đạo trình khi nhịp xoang hoặc khi rối loạn nhịp cho tất cả bệnh nhân ngừng tim được cứu sống

Ghi điện tim 12 đạo với chuyển đạo trước tím trên cao ở những bệnh nhân ngừng tim có thể tăng khả năng ghi được điện tim Brugada týp 1

Theo dõi liên tục điện tim cho tất cả bệnh nhân ngừng tim được cứu sống trong thời gian đầu nhập viện

Ghi tín hiệu điện tim trung bình có thể có ích nhằm chẩn đoán các bệnh lý rối loạn nhịp do bệnh cơ tim

Bệnh nhân ngừng tim được cứu sống

29 of 40

Siêu âm tim được khuyến cáo trong đánh giá cấu trúc và chức năng tim tất cả bệnh nhân ngừng tim được cứu sống khi nhập viện

Cộng hưởng từ tim được khuyến cáo đánh giá các bệnh nhân viêm cơ tim cấp hoặc mạn có ngừng tim được cứu sống mà không có nguyên nhân rõ ràng

Cộng hưởng từ tim có giá trị đối với các bệnh nhân viêm cơ tim cấp hoặc mạn có ngừng tim được cứu số khi có hình ảnh nghi ngờ trên điện tim hoặc có bằng chứng thiếu máu cơ tim

Chụp mạch vành được khuyến cáo đối với tất cả bệnh nhân người lớn có ngừng tim để loại trừ bệnh mạch vành, bóc tách động mạch chủ và cân nhắc ở những bệnh nhân trẻ tuổi

Bệnh nhân ngừng tim được cứu sống

30 of 40

Có nên chụp động mạch vành sớm ở bn ngừng tim ngoại viện?

31 of 40

Điện tim gắng sức được khuyến cáo đối với tất cả bệnh nhân ngừng tim chưa rõ chẩn đoán để gây ra các rối loạn nhịp hay gặp do bệnh cơ tim hoặc bệnh do catecholamine hoặc đánh giá tình trạng khử cực và tái cực hay gặp trong Hc Brugada, hc QT dài

Test dùng thuốc ức chế kênh Natri (Ajmalin, phnecanide) được chỉ định đối với bệnh nhân ngừng tim nhằm chẩn đoán Hc Brugada đặc biệt đối với bệnh nhân có Brugada týp 2, 3

Thăm dò điện sinh lý tim được chỉ định ở bệnh nhân có các rối loạn nhịp nhanh thất, nhanh trên thất khi có ngừng tim để xác định cơ chế bệnh sinh

Bệnh nhân ngừng tim được cứu sống

32 of 40

Xét nghiệm gen được chỉ định đối với bệnh nhân ngừng tim khi nghi ngờ do bệnh lý tim mạch do gen và khi kết quả có giá trị trong chẩn đoán, quản lý và sàng lọc gia đình.

Đối với bệnh mà nguyên nhân do gen chưa rõ ràng, không có chỉ định làm gen ở những bệnh nhân ngừng tim sống sót

Bệnh nhân ngừng tim được cứu sống

33 of 40

2. Tiếp cận Bệnh nhân đột tử không rõ nguyên nhân

34 of 40

Tất cả các thông tin liên quan đến bệnh lý tim mạch từ trước cần phải thu thập và phân tích: điện tim, siêu âm tim, CT, MRI, xét nghiệm gen

Các thông tin về mẫu máu, gen có từ trước cần phải thu thập và phân tích

Các thông tin liên quan đến thần kinh trước khi ngừng tim cũng cần được thu thập và phân tích

Các dữ liệu trên máy AED và trên Monitor khi cấp cứu ngừng tuần hoàn có thể có giá trị trong chẩn đoán

Nếu bệnh nhân có các dữ liệu như máy tạo nhịp, máy phá rung tự động thì rất có ý nghĩa trong chẩn đoán

Bệnh nhân đột tử không giải thích được

35 of 40

Bệnh nhân đột tử không giải thích được

36 of 40

Khuyến cáo đối với tiến hành pháp y

37 of 40

Vai trò của xét nghiệm gen trong đột tử

Đối với những xét nghiệm gen được xác định là đột biến gây bệnh

38 of 40

Đối với những bệnh mà xét nghiệm gen chưa được xác định

Vai trò của xét nghiệm gen trong đột tử

Đối với bệnh mà đột biến chưa biết, các kỹ thuật gen giải trình tự không được chỉ định thường quy vì không chắc chắn là nguyên nhân gây bệnh

Đối với bệnh mà đột biến chưa biết, người nhà trực hệ nên được khám định kỳ và đánh giá lại sau 3 đến 5 năm đến ít nhất năm 45 tuổi

39 of 40

Take-Home Messages

  • Đột tử do tim là một vấn đề phức tạp, ảnh hưởng nhiều đến xã hội và còn nhiều khó khăn để cải thiện khả năng cứu sống có hiệu quả
  • Đối với người bệnh ngừng tim được cứu sống hoặc người bệnh đột tử không rõ nguyên nhân, việc tiếp cận đa mô thức làm tăng cơ hội chẩn đoán và dự phòng cho người bệnh và gia đình họ trong tương lai
  • Tiếp cận đa mô thức đó là đánh giá lâm sàng, cận lâm sàng, xét nghiệm gen ở nhiều thời điểm khác nhau, gồm nhiều chuyên khoa khác nhau (cấp cứu, tim mạch, hồi sức, chống độc, sinh học phân tử…) đối với người bệnh và gia đình họ.

40 of 40

XIN CHÂN THÀNH CẢM ƠN