บทที่ 13
โครงสร้าง ปัญหา และแนวทางแก้ไข
ปัญหาเศรษฐกิจไทย
โครงสร้างทางเศรษฐกิจ หมายถึง ส่วนประกอบที่สําคัญทางเศรษฐกิจของประเทศ แบ่งได้ 3 ส่วน คือ
1. โครงสร้างการผลิตและการบริการ
การผลิตสินค้าและบริการจําแนกตามโครงสร้างการผลิตโดยแบ่งได้ 11 สาขาการผลิต คือ สาขาเกษตรกรรม สาขาเหมืองแร่ สาขาอุตสาหกรรมการผลิต สาขาก่อสร้าง สาขาการไฟฟ้าและประปา สาขาการคมนาคมและขนส่ง สาขาค้าปลีกและค้าส่ง สาขาการธนาคารและประกันภัย สาขาที่อยู่อาศัย สาขาการบริหารราชการ และสาขาบริการ
2. โครงสร้างตลาดสินค้าและบริการ
แบ่งได้ 2 ตลาด คือ
ตลาดภายในประเทศ และ ตลาดต่างประเทศ
ผลผลิตที่ผลิตขึ้นได้ส่วนหนึ่งใช้บริโภคภายในประเทศ
และที่เหลือส่งออกไปยังตลาดต่างประเทศ
3. โครงสร้างของปัจจัยการผลิตและ
การจําแนกแจกจ่ายผลผลิต
ประชากรไทยส่วนใหญ่อยู่ใน ภาคเกษตรกรรม ดังนั้น ที่ดินจึงเป็นปัจจัยการผลิตที่สําคัญ
ส่วนในภาคอุตสาหกรรมและบริการ ปัจจัยทุนและเทคโนโลยีมีบทบาทมากขึ้น
ลักษณะโครงสร้างทางเศรษฐกิจ
ของประเทศไทย
1. เศรษฐกิจไทยเป็นระบบเศรษฐกิจแบบทวิภาคหรือทวิลักษณ์ (Duality Economy)
ระบบเศรษฐกิจที่บางภาคเศรษฐกิจยังล้าหลังอยู่ในขณะที่ภาคอื่นๆ เจริญก้าวหน้าทันสมัย
มีความแตกต่างระหว่างภาคเศรษฐกิจค่อนข้างสูง
ประเทศไทยมีลักษณะเศรษฐกิจแบบทวิภาค คือ
ชนบทที่ล้าหลัง เช่น ภาคเกษตรกรรมที่ใช้แรงงานคนและสัตว์เป็นหลัก
ภาคอุตสาหกรรมอยู่ในเมืองใหญ่ๆ ใช้เครื่องมือเครื่องจักรที่ทันสมัย
2. เศรษฐกิจไทยเป็นระบบเศรษฐกิจที่มีการเจริญเติบโต
แบบไม่สมดุล (Unbalance Growth)
การพัฒนาเศรษฐกิจไทยได้รับการสนับสนุนจากภาครัฐในแต่ละสาขาการผลิตที่ไม่เท่าเทียมกัน เช่น รัฐบาลสนับสนุนภาคอุตสาหกรรมมากกว่าภาคเกษตรกรรม เป็นต้น
3. เศรษฐกิจไทยเป็นระบบเศรษฐกิจที่มีลักษณะ
พึ่งพาการส่งออกและนําเข้า
รัฐบาลเห็นว่าการส่งออกเป็นปัจจัยที่สนับสนุนการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจ ประเทศไทยจึงต้องพึ่งพาการส่งออก
ซึ่งตลาดที่สําคัญที่สุดของประเทศไทยคือ ตลาดประเทศสหรัฐอเมริกา
ส่วนมูลค่าการนําเข้าของไทยส่วนใหญ่เป็นสินค้าทุน ได้แก่
เครื่องมือ เครื่องจักรอุปกรณ์การผลิตที่ทันสมัย
4. เศรษฐกิจไทยเป็นระบบเศรษฐกิจที่มีลักษณะพึ่งพาเงินทุน
และเทคโนโลยีจากต่างประเทศ
เศรษฐกิจไทยจึงพาเงินทุนจากต่างประเทศทั้งเงินลงทุนโดยตรงและเงินลงทุนโดยอ้อมจากต่างประเทศ แบ่งเป็น 2 ประเภทใหญ่ๆ คือ
สําหรับเทคโนโลยีที่มีความซับซ้อนประเทศไทยต้องพึ่งพาต่างประเทศเป็นหลัก ได้แก่ เทคโนโลยีชีวภาพ เทคโนโลยีทางวัสดุวิทยาศาสตร์ และเทคโนโลยีทางอิเล็กทรอนิกส์
5. เศรษฐกิจไทยเป็นระบบเศรษฐกิจที่มีลักษณะ
การกระจายรายได้ที่ไม่เป็นธรรม
การกระจายรายได้ที่มีความไม่เป็นธรรมทั้งด้านระหว่างสาขาอาชีพ
ระหว่างเขตเมืองกับเขตชนบท และระหว่างภูมิภาคต่างๆ
มีความเหลื่อมล้ำในด้านรายได้ค่อนข้างสูง
เช่น เชียงใหม่ค่าแรงขั้นต่ำอยู่ที่ 320 บาท ส่วนกรุงเทพฯ 325 บาท เป็นต้น
ปัญหาเศรษฐกิจ
ของประเทศไทย
ปัญหาเศรษฐกิจของประเทศไทย
การพัฒนาเศรษฐกิจของไทยที่ผ่านมาประสบปัญหาในหลายๆด้าน ดังนี้
1. ปัญหาการขาดปัจจัยการผลิตและบริการขั้นพื้นฐาน
2. ปัญหาอัตราเงินเฟ้อที่มีแนวโน้มสูงขึ้น
3. ปัญหาการกระจายรายได้และความเจริญที่ยังไม่เป็นธรรม
4. ปัญหาความเสื่อมโทรมของทรัพยากรธรรมชาติและปัญหามลพิษ
5. ปัญหาการขาดดุลบัญชีเดินสะพัดในอัตราสูง
6. ปัญหาสถาบันการเงินขาดสภาพคล่อง
7. ปัญหาสังคมและอาชญากรรมต่างๆ
แนวทางแก้ไขปัญหาเศรษฐกิจของประเทศไทย
นักเรียนสามารถนำแนวคิด
เศรษฐกิจพอเพียงไปปรับใช้
ในชีวิตประจำวันได้อย่างไรบ้าง?
แนวข้อสอบปลายภาค
บอกหน่อยได้ไหม ?
บอกครูหน่อย !!!