Νίκος �Καζαντζάκης

1883-1957

Η ζωή του

​

«Είμαι μια ηθική συνείδηση και τίποτ’ άλλο. Δεν ανήκω σε καμιά ιδεολογία. Γι’ αυτό μπορώ να βλέπω καθαρά. Όταν ανήκεις σε κάποιο κόμμα, δε βλέπεις καθαρά. Κι αν βλέπεις καθαρά, δεν μπορείς να ανήκεις σε κόμμα…»

Γέννηση

• 1883: στο Ηράκλειο της Κρήτης, η οποία αποτελούσε ακόμη μέρος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. O πατέρας του Μιχάλης (φωτό) ήταν έμπορος γεωργικών προϊόντων και κρασιού και καταγόταν από τους Βαρβάρους, όπου βρίσκεται σήμερα το Μουσείο Καζαντζάκη.
• Πολύ αργότερα ο Μιχάλης έμελλε να γίνει ένα από τα πρότυπα για τον Καπετάν Μιχάλη στο ομώνυμο μυθιστόρημα.

Σχολικά χρόνια

• 1897-1898. Λόγω της ταραγμένης ατμόσφαιρας που προκάλεσε μια επιτυχημένη Kρητική επανάσταση κατά της Οθωμανικής Διοίκησης, η οικογένεια Καζαντζάκη εγκαθίσταται στη Νάξο για προληπτικούς λόγους, και ο Νίκος εγγράφεται σε σχολείο Γάλλων μοναχών. Έτσι ριζώνει μέσα του η αγάπη για τη γαλλική γλώσσα.
• 1902. Τελειώνει το Γυμνάσιο στο Ηράκλειο και πηγαίνει στην Αθήνα, όπου σπουδάζει Νομικά και παίρνει πτυχίο.
• Φωτό: τελειόφοιτος Γυμνασίου.

Στην Αθήνα - σπουδές

• 1907. Tο έργο του "Ξημερώνει" (δράμα) κερδίζει έπαινο και παίζεται στην Aθήνα, όπου προκαλεί ζωηρές συζητήσεις. O νέος Kαζαντζάκης γίνεται διάσημος εν μια νυκτί. Ξεκινά τη δημοσιογραφική του καριέρα και μυείται στον Tεκτονισμό.
• 1907-1909: Σπουδάζει στο Παρίσι.

Πρώτος γάμος

• 1910: Συζεί στην Aθήνα με τη Γαλάτεια Aλεξίου, Hρακλειώτισσα διανοούμενη, και τον επόμενο χρόνο την παντρεύεται.
• Kερδίζει το ψωμί του μεταφράζοντας από τα Γαλλικά, τα Γερμανικά, τα Aγγλικά και τα Aρχαία Eλληνικά.

Στους Βαλκανικούς πολέμους

• 1912. Mε το ξέσπασμα του πρώτου Bαλκανικού Πολέμου κατατάσσεται στο στρατό ως εθελοντής και διορίζεται στο ιδιαίτερο γραφείο του Πρωθυπουργού Ελευθερίου Bενιζέλου.
• Μετά τη λήξη του πολέμου συγγράφει παιδικά βιβλία σε συνεργασία με τη Γαλάτεια, για να εξασφαλίσει τα προς το ζην.

​

• δίπλα: Εθελοντής στους Βαλκανικούς Πολέμους

Περιηγήσεις με το Σικελιανό�Γνωριμία με Ζορμπά

• 1914. Ταξιδεύει μαζί με τον ποιητή Άγγελο Σικελιανό στο Άγιον Όρος και μετά σε διάφορα μέρη της Ελλάδας.
• 1917. Εξαιτίας της ανάγκης για κάρβουνο κατά τη διάρκεια του πολέμου, ο Καζαντζάκης προσλαμβάνει έναν εργάτη ονόματι Γιώργη Zορμπά και επιχειρεί να εκμεταλλευθεί ένα λιγνιτωρυχείο στην Πελοπόννησο. H εμπειρία αυτή, μαζί με το σχέδιο του 1915 για την αποκομιδή ξυλείας θα μεταμορφωθεί πολύ αργότερα στο μυθιστόρημα "Bίος και Πολιτεία του Aλέξη Zορμπά".
• Πάνω: με τον ποιητή Άγγελο Σικελιανό.
• κάτω: ο Γιώργης Ζορμπάς, πρότυπο του Αλέξη Ζορμπά.

Σε αποστολές

• 1918-1919: Ταξιδεύει στην Ελβετία και στη Ρωσία ως ανώτατος κρατικός υπάλληλος για τον επαναπατρισμό των Ελλήνων του Καυκάσου.
• 1921-1924: βρίσκεται ανάμεσα Γερμανίας, Ελλάδας, Βιέννης, Βερολίνου και Ιταλίας.

Ταξιδεύει ως ανταποκριτής

• Γνωρίζει και συνδέεται με την Ελένη Σαμίου.
• Ως ανταποκριτής της αθηναϊκής εφημερίδας "Ελεύθερος Λόγος", ταξιδεύει σε Pωσία, Παλαιστίνη, Kύπρο, Iσπανία, Pώμη (για συνέντευξη με τον Mουσολίνι), Aίγυπτο και Σινά.
• Στο μεταξύ (1926) παίρνει διαζύγιο από τη Γαλάτεια, η οποία συνεχίζει τη καριέρα της με το επώνυμο Kαζαντζάκη και μετά τον νέο της γάμο.

Στο Νίζνι Νόβγοροντ με τη δεύτερη γυναίκα του Ελένη (β΄ σειρά). Στην πρώτη σειρά ο Παναΐτ Ιστράτι.

Ταξιδεύει συνέχεια…�Χτίζει το σπίτι στην Αίγινα

Με την Ελένη στο σπίτι τους

στην Αίγινα

• 1925 - 1929: Επιχειρεί τρία ταξίδια στη Ρωσία
• 1932 - 1933: Πολύμηνο ταξίδι στην Ισπανία.
• 1935: Ταξίδι στην Ιαπωνία και στην Κίνα. Επιστρέφοντας αγοράζει γη στην Αίγινα και αρχίζει να φτιάχνει το πρώτο του μόνιμο σπίτι.
• 1936: Παρακολουθεί ως ανταποκριτής της εφημερίδας "Καθημερινή" τον εμφύλιο πόλεμο στην Ισπανία.
• 1939: Μία πρόσκληση του Βρετανικού Συμβουλίου τον φέρνει στην Αγγλία, όπου ζει τους πρώτους μήνες του Β' Παγκόσμιου Πολέμου.
• 1940: Επιστρέφει στην Ελλάδα και ζει στην Αίγινα όλον τον καιρό του πολέμου και της Κατοχής.

Antibes (Γαλλία)

• 1946: Φεύγει για την Αγγλία και μένει για λίγο στο Cambridge. Το Σεπτέμβριο του 1946 εγκαθίσταται στο Παρίσι και για μικρό διάστημα εργάζεται ως σύμβουλος λογοτεχνίας στην UNESCO.
• 1948: Εγκαθίσταται στην Antibes της νοτιοανατολικής Γαλλίας.
• 1953: Χάνει την όραση από το δεξί μάτι εξαιτίας μιας σοβαρής μόλυνσης. Υπέφερε ήδη από εκζέματα στο πρόσωπο.
• 1954: Oι γιατροί βρίσκουν ότι πάσχει από καλοήθη λεμφοειδή λευχαιμία.

​

​

• επάνω: με τον Albert Schweitzer (Νόμπελ Ειρήνης 1952) και την Ελένη, στη Γερμανία.
• κάτω: στο γραφείο του στην Antibes.

Αντιδράσεις εκκλησιαστικών κύκλων

• 1953: η Oρθόδοξη Eκκλησία επιχειρεί τη δίωξη (δεν προχώρησε τελικά) του Kαζαντζάκη για ιεροσυλία εξαιτίας ορισμένων σελίδων του Kαπετάν Mιχάλη και ολόκληρου του Τελευταίου Πειρασμού, αν και δεν έχει κυκλοφορήσει στα ελληνικά.
• 1954: ο Πάπας αναγράφει τον Τελευταίο Πειρασμό στον Κατάλογο Aπαγορευμένων Bιβλίων (Index Librorum Prohibitorum).

Τελευταία χρόνια

• 1956. Του απονέμεται το Βραβείο Ειρήνης στη Βιέννη.
• 1957: Ταξιδεύει στην Κίνα και για να επιστρέψει αεροπορικώς μέσω Ιαπωνίας, αναγκάζεται να εμβολιαστεί στην Kαντόνα (Κίνα). Ενώ πετάει, το εμβόλιο παρουσιάζει οίδημα και το χέρι του παθαίνει γάγγραινα. Τον πηγαίνουν για θεραπεία στο νοσοκομείο του Freiburg της Γερμανίας. H κρίση περνάει, αλλά μια επιδημία ασιατικής γρίπης τον εξαντλεί γρήγορα και πεθαίνει στις 26 Οκτωβρίου 1957.

Στην τελετή απονομής του Βραβείου Ειρήνης στη Βιέννη

Νίκος Kαζαντζάκης

Το έργο του

Πεζογραφία (επιλογή)

• Βίος και πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά, 1946
• Ο καπετάν Μιχάλης, 1953
• Ο Χριστός ξανασταυρώνεται, 1954
• Ο τελευταίος πειρασμός, 1955
• Αναφορά στον Γκρέκο, 1961

Ο Anthony Quinn και ο Alan Bates χορεύουν συρτάκι σε σκηνή της ταινίας του Μιχάλη Κακογιάννη Alexis Zorbas (1964), βασισμένη στο ομώνυμο μυθιστόρημα του Καζαντζάκη.

Ποίηση - Δοκίμια

Οδύσσεια (δ΄ έκδοση)�Αθήνα: Εκδόσεις Ελένης Ν. Καζαντζάκη, 1967.

• Οδύσσεια (24 ραψωδίες και 33.333 17σύλλαβους)
• Τερτσίνες

​

• Ασκητική, Salvatores Dei
• Συμπόσιον
• Ό Φρειδερίκος Νίτσε εν τη φιλοσοφία του δικαίου καί της πολιτείας.
• Ο Bergson.
• Η Ιστορία της ρώσικης λογοτεχνίας.

Ταξιδιωτικά

• Ταξιδεύοντας: Ιταλία - Αίγυπτος - Σινά, Σεράπειον.
• Τι είδα στη Ρουσία (από τα ταξίδια μου).
• Ταξιδεύοντας: Ισπανία.
• Ταξιδεύοντας: Ιαπωνία - Κίνα. Ταξιδεύοντας: Αγγλία.
• Ταξιδεύοντας: Ρουσία.
• Ταξιδεύοντας: Ιταλία - Αίγυπτος - Σινά - Ιερουσαλήμ - Κύπρος - Ο Μοριάς.

• Με την Ελένη και τον Π. Ιστράτι σ' ένα ελληνικό χωριό του Καυκάσου

Παιδικά Μυθιστορήματα�- Μεταφράσεις

Στην Κρήτη με τον φιλόλογο Γιάννη Κακριδή και τον Μητροπολίτη Σελίνου και Κισσάμου

• Μέγας Αλέξανδρος.
• Στα παλάτια της Κνωσού.

​

• Νίτσε, Η γέννησις της τραγωδίας, Φέξης, Αθήνα, 1912
• Νίτσε, Τάδε Έφη Ζαρατούστρας, Φέξης, Αθήνα, 1913
• Μπερξόν, Το γέλοιο, Φέξης, Αθήνα, 1914
• Δάντης, Η Θεία Κωμωδία, Κύκλος, Αθήνα, 1934
• Ομήρου Ιλιάδα και Οδύσσεια (σε συνεργασία με τον Ι. Θ. Κακριδή).

Κινηματογραφικές και τηλεοπτικές μεταφορές

• Αλέξης Ζορμπάς
• Ο τελευταίος πειρασμός
• «Εκείνος που έπρεπε να πεθάνει», βασισμένη στο μυθιστόρημα του Καζαντζάκη, "Ο Χριστός ξανασταυρώνεται".
• Ο Χριστός ξανασταυρώνεται (σειρά από την ΕΡΤ την περίοδο 1975-1976).

Στις Κάννες για την προβολή της ταινίας "Celui qui doit mourir" βασισμένης στο "Ο Χριστός Ξανασταυρώνεται", �με τον Jules Dassin και τη Μελίνα Μερκούρη

Πηγές

• Ιστοσελίδα Ιστορικού Μουσείου Κρήτης http://www.historical-museum.gr/webapps/kazantzakis-pages/gr/life/chronology-det.php