1 of 16

Παραμετρικές Εξισώσεις 1ου βαθμού

Επιμέλεια, Ιορδάνη Χ. Κοσόγλου

Msc,μαθηματικού ΓΕΛ

https://blogs.sch.gr/iordaniskos

Αριδαία, 2/12/20

2 of 16

Γιατί δημιουργήθηκε αυτό το αρχείο !

Αυτό το αρχείο είναι να προσπάθεια, να κατανοήσουν

οι μαθητές μου την έννοια της παραμετρικής εξίσωσης

1ου βαθμού.

Τι λένε οι οδηγίες του ΙΕΠ ;

Οι μαθητές, συναντούν δυσκολίες στη μετάβαση

από την επίλυση μιας τέτοιας μορφής εξίσωσης

στην επίλυση της γενικής μορφής αx +β = 0 , για

δυο κυρίως λόγους:

  • α) είναι δύσκολος ο διαχωρισμός της έννοιας της παραμέτρου από την έννοια της μεταβλητής και
  • β) δεν είναι εξοικειωμένοι με τη διαδικασία της διερεύνησης γενικά.

3 of 16

Εξίσωση 1ου Βαθμού

Ποια ονομάζεται εξίσωση 1ου ή α΄ βαθμού ή πρωτοβάθμια;

Όλες οι παραπάνω είναι εξισώσεις ( δυο μέλη ίσα) 1ου βαθμού , (ο άγνωστος x

είναι υψωμένος στην 1η δύναμη). Ονομάζεται επίσης και μεταβλητή ( x ) .

4 of 16

Διαδικασία Επίλυσης Πρωτοβάθμιας

  • Κάνουμε πράξεις και στα δυο μέλη . Διώχνουμε τα κλάσματα υπολογίζοντας το ΕΚΠ και πολλαπλασιάζοντας δεξί και αριστερό μέλος με αυτό. Κατόπιν εφαρμόζουμε την Επιμεριστική ιδιότητα και συνεχίζουμε τις πράξεις μέχρι ……
  • Χωρίζουμε γνωστούς από αγνώστους. Για π.χ οι 3x , -x , 2x άγνωστοι.(συνήθως αριστερά οι άγνωστοι- δεξιά οι γνωστοί)
  • Διαιρούμε με τον συντελεστή του αγνώστου και τα δυο μέλη και βρίσκουμε την άγνωστη μεταβλητή x ή αλλιώς λύση της εξίσωσης ή ρίζα της.

5 of 16

Ένα Λυμένο Παράδειγμα

2(3x-1)-3(2x-1)=4 ή

6x – 2 – 6x + 3 = 4 ή

0x + 1 = 4 ή

0x = 3 ή

0 = 3

H εξίσωση είναι αδύνατη !

Δεν έχει δηλαδή ΚΑΜΙΑ λύση , κανένας πραγματικός αριθμός δεν είναι λύση της.

6 of 16

Και άλλο ένα Λυμένο Παράδειγμα

Η εξίσωση είναι ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ, όλοι οι πραγματικοί είναι λύση της

7 of 16

Για εξάσκηση, για πάμε !

8 of 16

Η γενική Μορφή !

  • ΟΛΕΣ οι πρωτοβάθμιες «καταλήγουν» στη μορφή : αx + β = 0 ή αx = -β
  • π. χ αυτή που είδαμε πριν: 2∙(3x-1)-3∙(2x-1)=4,

Μετά από πράξεις έγινε: 0x - 3 = 0

    • α=0 , β = -3
  • Επίσης η 4∙x − 3∙(2x −1) = 7x − 42 μετά από πράξεις έγινε: -9x+45 = 0
    • α = -9 , β = 45
  • Κατόπιν διαιρούμε με τον συντελεστή του αγνώστου και βρίσκουμε την λύση ή ρίζα της .

9 of 16

Παραμετρική 1ου βαθμού !

  • Η εξίσωση λx +3 = λ , εκτός από την μεταβλητή x έχει και την παράμετρο λ (δηλαδή μεταβλητή«2ης κατηγορίας»)
  • Για λ = 1 γίνεται : x + 3 = 1 ή x = 1-3 ή x = -2
  • Για λ =-1 γίνεται : -x + 3 =-1 ή -x = -4 ή x = +4
  • Για λ = 2 γίνεται : 2x + 3 =2 ή 2x = -1 ή x = -0.5
  • Για λ = 0 γίνεται : 0x + 3 = 0 ή 0 = -3 ΑΔΥΝΑΤΗ
  • Για λ = 0.5 γίνεται : 0.5x + 3 = 0.5 …………….

Για κάθε λ προκύπτει μια καινούργια εξίσωση, πώς μπορούμε να λύσουμε την λx +3 = λ για κάθε τιμή του πραγματικού λ ;

10 of 16

Επίλυση Παραμετρικής για κάθε λ

  • Την φέρνουμε στη μορφή αx = β (όλες έρχονται εδώ , το είπαμε !)
  • Παίρνουμε περιπτώσεις για το α (αφού το τελευταίο βήμα είναι η διαίρεση με τον συντελεστή του αγνώστου!)
    • Αν α = 0 , τότε βρίσκουμε το λ και το αντικαθιστούμε στην εξίσωση. Τέλος την λύνουμε.
    • Αν α ≠ 0 , τότε διαιρούμε με τον αριθμό α και γράφουμε τη λύση ως συνάρτηση του λ (εξαρτάται δηλαδή απ το λ).
  • Για να δούμε τι καταλάβατε !

11 of 16

Επίλυση Παραμετρικής για κάθε λ

λx +3 = λ ή

λx = λ-3

  • Αν λ = 0 , τότε η εξίσωση γίνεται

0x = -3 ή

0= -3 άρα ΑΔΥΝΑΤΗ

  • Αν λ ≠ 0 , τότε η εξίσωση έχει λύση :

12 of 16

Επαλήθευση !

  • Πριν είπαμε για λ = 1, η εξίσωση λx +3 = λ έχει λύση την x = -2
  • και για λ = -1 , την λύση x = +4 (check it please !)

  • Για δες την γενική λύση, τώρα, για λ ≠ 0

Για λ = 1 , πόσο βγαίνει το x ; Μήπως - 2

Για λ = -1 , πόσο βγαίνει το x ; Μήπως 4. Τι έχεις να πεις ;

13 of 16

Μια πρώτη προσπάθεια και για σένα !

Να λυθεί η παραμετρική πρωτοβάθμια εξίσωση

(λ-1)∙x - 3 = λ-2

για κάθε πραγματικό λ

Καλή επιτυχία !

14 of 16

Παραμετρικές Εξισώσεις του Σχολικού βιβλίου

15 of 16

Άλλες δυο ασκήσεις !

16 of 16

Καλή συνέχεια σε όλους σας !��Τις ασκήσεις που δεν είναι στο σχολικό αν θέλετε λύστε τες και στείλτε μου τις λύσεις σας.

Απορίες στο μειλ

iordaniskos@sch.gr