CẬP NHẬT CÁC TIẾN BỘ VỀ CÔNG NGHỆ VÀ KỸ THUẬT TRONG Y HỌC CẤP CỨU

PGS. TS. LƯƠNG QUỐC CHÍNH

TRUNG TÂM CẤP CỨU A9, BỆNH VIỆN BẠCH MAI

GIỚI THIỆU

• Những tiến bộ về y học cấp cứu đề cập tới những phát triển hoặc cải tiến mới nhất trong lĩnh vực cấp cứu, bao gồm:
• Công nghệ mới
• Kỹ thuật chẩn đoán và điều trị mới
• Giúp cải thiện kết quả điều trị và làm giảm tỷ lệ mắc và tử vong cho người bệnh

CÔNG NGHỆ MỚI

• Công nghệ đang nhanh chóng thống trị nhiều khía cạnh trong chăm sóc sức khỏe:
• Robot trong phẫu thuật
• Y học từ xa trong khám và điều trị người bệnh
• Trợ lý kỹ thuật số trong chăm sóc người cao tuổi
• Trong y học cấp cứu, công nghệ đã trở nên cần thiết để giải quyết những thách thức ngày càng tăng
• Thảm họa
• Đại dịch
• Chiến tranh

CÔNG NGHỆ MỚI

• Vai trò của công nghệ trong y học cấp cứu
• Thu hẹp khoảng cách
• Hỗ trợ tìm kiếm nạn nhân, điều hướng giao thông
• Dự đoán và kiểm soát tai nạn, bệnh dịch và các sự kiến khác có thể gây hại tới sức khỏe cộng đồng
• Các công nghệ hiện có áp dụng trong y học cấp cứu
• Máy bay không người lái (Drones)
• Xe cứu thương thông minh (Smart Ambulance)
• Internet vạn vật (Internet of Things)
• Dữ liệu lớn (Big Data)
• Công nghệ nhận dạng tần số vô tuyến (RFID Technology)
• Trí tuệ nhân tạo (Artificial Intelligence)

CÔNG NGHỆ MỚI�MÁY BAY KHÔNG NGƯỜI LÁI

• Máy bay không người lái có camera tích hợp đã trở nên quan trọng
• Cho tầm nhìn từ trên không về hiện trường cấp cứu
• Lái xe cứu thương có thể biết họ nên đưa nhân viên cấp cứu đến đâu
• Theo dõi giao thông theo thời gian thực để giúp nhân viên cấp cứu di chuyển mà không bị cản trở.
• Ứng dụng tiềm năng trong tương lai
• Quét cơ sở hạ tầng bị hư hại để xem liệu nhân viên y tế có thể vào và tìm kiếm những người sống sót hay không
• Một số máy bay không người lái cũng có thể khử rung tim cho bệnh nhân ngừng tim

CÔNG NGHỆ MỚI�MÁY BAY KHÔNG NGƯỜI LÁI

• Máy bay không người lái có thể cải thiện khoảng thời gian can thiệp:
• Cung cấp nhanh chóng máy khử rung tim ngoài tự động (AED), naloxone, thuốc chống động kinh và các sản phẩm máu.
• Trường hợp khẩn cấp ngoài bệnh viện, máy bay không người lái có khả năng cải thiện kết quả của bệnh nhân trong các trường hợp cấp cứu phụ thuộc vào thời gian.
• Tuy nhiên, vẫn còn những rào cản và lỗ hổng kiến thức cần được giải quyết:
• Cần thêm nhiều nghiên cứu sâu hơn để chứng minh vai trò trong các tình huống thực tế cũng như nghiên cứu tích hợp máy bay không người lái vào cấu trúc dịch vụ cấp cứu trước viện (EMS) hiện có.

Roberts NB, Ager E, Leith T, et al. Current summary of the evidence in drone-based emergency medical services care. Resusc Plus. 2023 Jan 6;13:100347.

CÔNG NGHỆ MỚI�XE CỨU THƯƠNG THÔNG MINH

• Hệ thống xe cứu thương thông minh đang dần thay đổi cách cung cấp dịch vụ cấp cứu.
• Một trong những thách thức quan trọng nhất mà nhân viên y tế phải giải quyết là thời gian.
• Sự chậm trễ về thời gian di chuyển có thể làm gia tăng tỷ lệ tử vong của bệnh nhân
• Giải quyết vấn đề thời gian đã trở thành một trong những mục tiêu chính của các bác sĩ, nhà quản lý và các lĩnh vực liên quan
• Tất cả điều này sẽ thay đổi nhờ sự phát triển của xe cứu thương thông minh được hỗ trợ bởi công nghệ
• Internet vạn vật (Internet of Things)
• Dữ liệu lớn (Big Data)

CÔNG NGHỆ MỚI�XE CỨU THƯƠNG THÔNG MINH

• Hệ thống thông minh được tích hợp trên xe cứu thương theo thời gian thực nhằm giảm thiểu:
• Thời gian đáp ứng của xe cứu thương
• Thời gian di chuyển từ vị trí của bệnh nhân đến bệnh viện
• Thời gian chờ đợi tại bệnh viện
• Cải thiện đáng kể các chỉ số hiệu suất của xe cứu thương.

Abdeen MAR, Ahmed MH, Seliem H, et al. A Novel Smart Ambulance System—Algorithm Design, Modeling, and Performance Analysis. IEEE Access. 2022;10:42656-72.

CÔNG NGHỆ MỚI�INTERNET VẠN VẬT

• Bác sĩ dễ dàng sử dụng internet vạn vật để truy cập cơ sở dữ liệu bệnh nhân mà không mất nhiều thời gian chờ đợi.
• Nhân viên cấp cứu dễ dàng gửi thông tin bệnh nhân đến bệnh viện khi họ đang di chuyển.
• Internet vạn vật sẽ giúp quá trình giao tiếp trở nên hiệu quả hơn.
• Dự đoán và giải quyết các vấn đề tiềm ẩn có thể phát sinh tùy theo tình huống của bệnh nhân.

CÔNG NGHỆ MỚI�DỮ LIỆU LỚN

• Ngành y tế phát triển mạnh nhờ dữ liệu
• Dịch vụ chăm sóc sức khỏe có thể bị tác động đáng kể khi dữ liệu được xử lý một cách có trật tự và kỹ lưỡng
• Bên cạnh việc cung cấp dữ liệu nhanh chóng, còn có sự đảm bảo về độ chính xác.

CÔNG NGHỆ MỚI�DỮ LIỆU LỚN

• Hen là một bệnh mãn tính phổ biến, tốn kém nhất và không thể chữa khỏi.
• Tuy nhiên, dữ liệu giám sát chính xác và kịp thời có thể cho phép can nhanh chóng và có mục tiêu ở cấp độ cộng đồng hoặc cá nhân.
• Các hệ thống giám sát bệnh hen suyễn truyền thống có độ trễ về dữ liệu lên đến vài tuần.
• Những tiến bộ trong việc thu thập thông tin kỹ thuật số phi truyền thống được sử dụng để thực hiện giám sát bệnh.
• Sử dụng nhiều nguồn dữ liệu để dự đoán số lượt khám tại khoa cấp cứu liên quan đến hen ở một khu vực cụ thể.
• Dữ liệu Twitter, sở thích tìm kiếm trên Google và dữ liệu cảm ứng môi trường được thu thập cho mục đích này.

• Mô hình giám sát có thể dự đoán số lượt khám cấp cứu vì hen dựa trên dữ liệu truyền thông xã hội và môi trường gần thời gian thực với độ chính xác khoảng 70%.

Ram S, Zhang W, Williams M, et al. Predicting asthma-related emergency department visits using big data. IEEE J Biomed Health Inform. 2015 Jul;19(4):1216-23.

CÔNG NGHỆ MỚI�CÔNG NGHỆ NHẬN DẠNG TẦN SỐ VÔ TUYẾN

• Ngoài việc cung cấp dịch vụ cấp cứu cho người bệnh, nhân viên y tế còn phải giải quyết vấn đề tồn kho vật tư.
• Xe cứu thương thông minh được trang bị trợ lý thông minh giúp tạo danh sách tự động gồm tất cả các vật tư tiêu hao và thiết bị trên xe.
• Ngoài việc cung cấp hàng tồn kho, công nghệ nhận dạng tần số vô tuyến cũng có thể cung cấp thông tin chi tiết theo thời gian thực về ngày hết hạn của thuốc, bao gồm cả khoảng thời gian bảo quản và sử dụng thích hợp.

CÔNG NGHỆ MỚI�CÔNG NGHỆ NHẬN DẠNG TẦN SỐ VÔ TUYẾN

• Yếu tố quan trọng nhất ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng điều trị là sự an toàn của người bệnh.
• Giảm thiểu các tác dụng phụ là một trong những thách thức lớn.
• Điều này đòi hỏi phải theo dõi bệnh nhân liên tục theo các khu vực và dịch vụ khác nhau, một quá trình được gọi là truy xuất nguồn gốc cũng như nhận dạng bệnh nhân và kê đơn thuốc thích hợp.
• Trong nghiên cứu này, hệ thống thông tin theo dõi bệnh nhân và thuốc được phát triển cho Khoa cấp cứu, Bệnh viện A Coruña.
• Các hệ thống sử dụng công nghệ RFID để thực hiện các nhiệm vụ khác nhau:
• Xác định vị trí bệnh nhân ở các khu vực khác nhau;
• Đo lường thời gian chăm sóc bệnh nhân và thời gian chờ đợi;
• Xác định liều lượng thuốc thống nhất;
• Đảm bảo sự phù hợp chính xác giữa bệnh nhân và thuốc do bác sĩ kê đơn.

• Hệ thống RFID được đánh giá tích cực bởi các nhân viên từ các chuyên ngành khác nhau tham gia vào quá trình phát triển hoặc triển khai sau đó.

Martínez Pérez M, Cabrero-Canosa M, Vizoso Hermida J, et al. Application of RFID technology in patient tracking and medication traceability in emergency care. J Med Syst. 2012 Dec;36(6):3983-93.

CÔNG NGHỆ MỚI�TRÍ TUỆ NHÂN TẠO

• Ngoài máy bay không người lái có camera tích hợp, trí tuệ nhân tạo (AI) cũng rất hữu ích trong việc điều hướng đường trong trường hợp khẩn cấp.
• Với AI, người lái xe có thể điều khiển từ xa đèn giao thông bất cứ khi nào họ cần đi qua ngã tư đông đúc.
• Hệ thống quản lý đèn giao thông giống như hệ thống được sử dụng trong Life First Emergency Traffic Control (LiFE), nhân viên y tế có thể thay đổi giao thông trong thời gian thực, giúp họ quyết định khi nào là an toàn cho phương tiện của họ đi qua.

CÔNG NGHỆ MỚI�TRÍ TUỆ NHÂN TẠO

• Một nghiên cứu hồi cứu so sánh hiệu suất của con người và trí tuệ nhân tạo trong việc dự đoán nhu cầu giường bệnh từ một khoa cấp cứu.
• Kết quả nghiên cứu cho thấy trí tuệ nhân tạo có thể dự đoán bệnh nhân nhập viện hoặc ra viện với độ chính xác 80%, tương tự hiệu suất của bác sĩ mới vào nghề và bác sĩ có kinh nghiệm.
• Những kết quả này cho thấy thuật toán có thể hoạt động như một hệ thống tự động và độc lập để hoàn thành nhiệm vụ.

Lucini FR, Reis MAD, Silveira GJCD, et al. Man vs. machine: Predicting hospital bed demand from an emergency department. PLoS One. 2020 Aug 27;15(8):e0237937.

BẬT MÍ

• Các đơn vị của Bệnh viện Bạch Mai bao gồm:
• Trung tâm Hồi sức tích cực;
• Trung tâm Đào tạo và Chỉ đạo tuyến;
• Trung tâm Cấp cứu A9;
• Trung tâm Hô hấp;
• Trung tâm Truyền nhiễm; và
• Nhiều trung tâm/khoa/phòng khác
• Bắt đầu triển khai 4 dự án nghên cứu và áp dụng công nghệ mới trong chẩn đoán và tiên lượng bệnh
• Internet vạn vật (Internet of Things)
• Dữ liệu lớn (Big Data)
• Trí tuệ nhân tạo (Artificial Intelligence)

KỸ THUẬT MỚI

• Y học cấp cứu là một lĩnh vực năng động và đang phát triển, đòi hỏi phải cập nhật liên tục
• Kiến thức
• Kỹ năng
• Một số kỹ thuật tiên tiến:
• Hồi sinh tim phổi và/hoặc trao đổi oxy qua màng bằng hệ thống tuần hoàn ngoài cơ thể (extracorporeal cardiopulmonary resuscitation (ECPR) and/or membrane oxygenation (ECMO))
• Kiểm soát thân nhiệt theo mục tiêu (targeted temperature management/TTM)
• Siêu âm cầm tay ở đầu giường (point-of-care ultrasound/POCUS)
• Bít động mạch chủ cấp cứu bằng bóng chèn nội mạch (resuscitative endovascular balloon occlusion of the aorta/REBOA)

KỸ THUẬT MỚI�ECPR/ECMO

• ECPR là kỹ thuật sử dụng máy để bơm máu và oxy đi nuôi cơ thể khi tim ngừng đập.
• Ngừng tim kháng trị hoặc sốc tim.
• ECMO là kỹ thuật sử dụng máy để cung cấp oxy và loại bỏ carbon dioxide khỏi máu khi phổi bị tổn thương nặng.
• Hội chứng suy hô hấp cấp tính (ARDS).
• ECMO có thể cải thiện trao đổi khí và giảm tổn thương phổi do máy thở.

KỸ THUẬT MỚI�TTM

• Kỹ thuật liên quan đến việc làm lạnh hoặc làm ấm cơ thể đến một phạm vi nhiệt độ cụ thể sau khi ngừng tim hoặc các tổn thương não khác
• Kỹ thuật có thể được áp dụng cho những bệnh nhân bị hôn mê hoặc chức năng thần kinh xấu kém sau hồi sinh tim phổi do ngừng tuần hoàn
• Kỹ thuật có thể làm giảm tổn thương não và cải thiện kết quả về thần kinh.

KỸ THUẬT MỚI�POCUS

• Thiết bị siêu âm cầm tay ở đầu giường để thực hiện các đánh giá và hướng dẫn các thủ thuật trong trường hợp khẩn cấp
• Siêu âm cầm tay ở đầu giường có thể nâng cao độ chính xác, hiệu quả và an toàn trong chẩn đoán cấp cứu qua thông tin và phản hồi theo thời gian thực
• Siêu âm cầm tay ở đầu giường có thể được sử dụng cho nhiều ứng dụng khác nhau, chẳng hạn như siêu âm tim, phổi, bụng, mạch máu, cơ xương, mắt và thủ thuật

KỸ THUẬT MỚI�REBOA

• Kỹ thuật sử dụng một ống thông bóng đưa qua động mạch đùi để làm tắc động mạch chủ và kiểm soát tình trạng chảy máu ở những bệnh nhân chấn thương thân không thể nén cầm máu được.
• REBOA có thể giúp ổn định huyết động tạm thời và cải thiện tỷ lệ sống sót ở những bệnh nhân bị sốc và có nguy cơ mất máu cao.
• Tuy nhiên, REBOA cũng có những biến chứng tiềm ẩn, chẳng hạn như tổn thương tái tưới máu do thiếu máu cục bộ, tổn thương mạch máu và huyết khối và cần phải lựa chọn và theo dõi bệnh nhân cẩn thận.

KẾT LUẬN

• Y học cấp cứu sẽ tiếp tục đối mặt với những thách thức. Mặc dù chúng ta đang dần tiến tới giải quyết nhiều vấn đề trong số đó nhưng chúng ta không thể phủ nhận rằng nhiều giải pháp trong số đó đều dựa trên công nghệ.
• Ngành y tế khá chậm trong việc đón nhận những tiến bộ như vậy, chủ yếu là do tính chính xác và quyền riêng tư của dữ liệu, nhưng sự thích ứng có thể được kích thích bất cứ khi nào có tình huống cần thiết.
• Trong y học cấp cứu, những công nghệ mới nổi này đã mang lại kết quả tích cực.