Sosyal medya, Sosyal ağlar ve Bilgi kullanımı

BBY 253 Bilgi Kullanımı�(2022-2023)

Sosyal bilginin türleri

2010’dan önce...

2015...

2018...

(hatırlatma)�Mobil bilgi kullanımı

• Aşırı bilgi yüklemesinin olumsuz etkilerinden kurtulmak için kullanıcıların erişebildiği bilgi uzayında rahat hareket edebilmeleri ve bilgi ihtiyaçlarını karşılayabilmeleri için patikalar yaratılması zorunlu.
• Yalnızca “ilgili”, bir başka deyişle ihtiyaç duyulan bilgiye erişebilmek için kullanılan yöntemlerden biri “bağlam bilgisi” (context information).
• Bağlam bilgisi, kullanıcıların bilgi ihtiyaçlarını anlamak ve karşılamak için temel oluşturur.
• Bu yolla kullanıcı daha fazla, ancak kendi bilgi ihtiyacı ile daha ilgili ve daha kullanışlı bilgiye eriştirilir.
• Bu yöntem web’de kişiselleştirme için kullanılan stratejilere benzer ve bağlam bilgisi;
• yer, kullanıcının mobil aracıyla ağ üzerinde yaptığı herhangi bir iş/eylem, kullanıcının bulunduğu çevre, kullandığı cihaz, kişisel ilgi alanları, sosyal etkileşimleri, vb.

kullanılarak oluşturulabilir.

​

(hatırlatma)�İnceleyin!

• AmbiSense örneği

http://www.ambiesense.com/

Değişen bilgi kullanımı alışkanlıkları sosyal ağları etkiliyor:

• Sosyal ağ tasarımları, fonksiyonları ve düzenleri değişiyor
• İnsanların bu ağlardan yararlanma şekilleri değişiyor
• Sosyal ağların taşıdığı önem değişiyor
• Kurumların, firmaların, işverenlerin ya da çalışanların bu ağları kullanma amaçları değişiyor

(hatırlatma)�Networked individuals (Ağa bağlı bireyler)

• “Ağ insanları”nın;
• Bilginin varlığı hakkında farklı algıları – çok fazla bilgi ile çevrelenmişlerdir
• Farklı zaman algıları – “sürekli kısmi dikkat” (continuous partial attention) üzerine odaklıdır
• Farklı topluluk ve bağlantı algıları – “yok varlık” (absent presence)
• Farklı (ekonomik, sosyal, politik ve kültürel anlamda) ödül ve mücadele algıları

vardır.

​

B(a)ğlı bireyler^*in bireyselciliği (Networked individualism)

• Bol ve erişilebilir teknoloji
• Artan müşteri seçenekleri
• Gelir, servet, iş “gelir geçer”liği
• Davranış özgürlüğü ve serbest çalışanların artışı
• Aile oluşumu, rolleri ve sorumluluklarındaki değişimler
• Emeklilik ve sağlık yönetimi yönünde gözlenen yeni eğilimler
• “Do it yourself” politika ve din anlayışı

^* Kuş, 2016, s.98

Sıcak kavramlar

• filter bubbles
• (filtre baloncukları)
• echoe chambers
• (yankı fanusları)
• confirmation bias
• (doğrulama sapması)
• post-truth
• (gerçeklik ötesi)

​

• «Kalabalığın bilgeliğinden, saçmalığın yaygınlığına: Filtre baloncuğunda kısılı kaldık. Görüşümüze karşı çıkacak bilgiyle karşılaşmıyoruz.» .. «Sosyal ağların arkasındaki algoritmalar komplo teorilerini destekleyerek gerçekleri tahrif ediyor.»

Sosyal ağlar

Sosyal ağlarda mahremiyet I

Sosyal ağlarda mahremiyet II

Sosyal ağlarda mahremiyet III

​

​

​

​

​

​

​

​

Is privacy really for wrong-doers?

«Why twitter is dying?...»

Biraz tarihçe:

• Günde atılan tweet sayısı > 500 milyon
• 2013: 278.000/ dk
• 2015: 360.000 / dk
• 2021: 575.000 / dk
• Aylık aktif kullanıcı:
• 2014: 288 m.
• 2015. 305 m.
• 2019: 330 m.
• 2022: 436 m.
• İnsanların görüşlerini, şikayetlerini, eğilimlerini, beğeni ya da nefretlerinin dile getirebildiği bu ortamda, bu potansiyel “müşteri/kullanıcı” görüşlerinin hizmet ya da ürün sunan kuruluşlara etkisinin çok büyük olduğu zamanlar: ~ 2010 – 2015

​

Okuyun: «Why Twitter’s Dying (And What You Can Learn From It)» (Haque, 2015)

“TikTok”

Yeni nesil koordinasyon ve işbirliği: «Collaborative working», «Collaborative seaching», …

• Ortak çalışma
• Yaratıcılık
• Üretkenlik
• ...

Neden “işbirlikçi çalışma”?

• Çalışma arkadaşlarınızla ortak bir hikaye, roman ya da herhangi bir bilgilendirici metin yazmak için
• Hiç/sık bir araya gel(e)mediğiniz “e-kanka”nız ile ortak ilgi alanlarınıza yönelik projeler (yazı, müzik vb.) üretmek için
• Grup ödevleri/projeleri planlamak ve yürütmek için
• Yazı değerlendirmesi (örn. hakemlik), editörlük vb. yapmak için
• İçeriği topluluklar (diğer insanlar) tarafından oluşturulması hedeflenen web sayfaları için
• Uzaktan öğrenim platformlarının bir parçası olan e-öğrenme forumlarını yaratabilmek için
• Araştırma bulgularını diğer araştırmacılarla paylaşmak ve birlikte yorumlamak için
• Belli konularda belli gruplarla (okullar, öğrenciler, ortak ilgi alanlarını paylaşan kişiler vb.) bilgi paylaşımı yapabilmek için

• Kullanılan kaynaklar ve okuma listesi
• Grown up Digital (D. Tapscott, 2009)

Chpt. 2: A generation bathed in bits (Kitabın elektronik kopyasına H.Ü. Kütüphaneleri aracılığı ile erişebilirsiniz.)

• Social Media (bu sekme altında yer alan tüm videolar) (Commoncraft)

http://www.commoncraft.com/videolist?qt-cc_video_quicktab=1#qt-cc_video_quicktab

• The new information ecology (Lee Rainie, 2009) http://yunus.hacettepe.edu.tr/~soydal/bby253_2012/4/newinfoecology2009.ppt
• The role of public information in ecology and conservation: an emphasis on inadvertent social information (Blanchet, Clobert & Danchin, 2010)
• Use of social media by the library http://www.tandf.co.uk/libsite/whitepapers/socialmedia/index.asp
• How to use Bing Maps for 'fun' geo-stalking (Ms. Smith, 2012) http://www.networkworld.com/community/blog/how-use-bing-fun-geostalking

• Kullanılan kaynaklar ve okuma listesi
• Google veri gazeteciliği ve haber teyit projelerini fonlayacak. Shan Wang, 2016. (Çeviri: Journo.com.tr, Orijinal metin için tıklayın.)
• Facebook yankı fanuslarından nasıl kaçınabilir? Anne Escher, 2016. (Çeviri: Yusuf Tatlı, Orijinal metin için tıklayın.)
• Algoritmalar komplo teorilerini destekleyerek gerçekleri tahrif ediyor. Renee Diresta, 2016. (Çeviri: Yusuf Tatlı, Orijinal metin için tıklayın.)
• Obama: New media has created a world where “everything is true and nothing is true.” Joseph Lichterman, 2016.
• Resource for Understanding Political Bots. Sam Woolley, 2016.
• Facebook fake-news writer: ‘I think Donald Trump is in the White House because of me’. Caitlin Dewey, 2016.
• Why Twitter’s Dying (And What You Can Learn From It). Umair Haque, 2015.