1 of 22

თემა: დედამიწა‎ ‎�სიცოცხლის წარმოშობა

კლასი : XI
პედაგოგი ნინო აბაშიძე
ესგ
ბიოლ.XI.7.მოსწავლეს შეუძლია გამოიყენოს ევოლუციის კონცეფცია ორგანული სამყაროს მრავალფეროვნების და მასში მიმდინარე ცვლილებების ასახსნელად.
ჩამოთვლის კონკურენციის მაგალითებს და მსჯელობს ევოლუციის შედეგების შესახებ;
აგროვებს და წარმოადგენს ინფორმაციას ანთროპოლოგიური აღმოჩენების (მაგ., ლუსი, მზია და ზეზვა) და მათი მნიშვნელობის შესახებ;

2 of 22

დედამიწა‎ ‎�სიცოცხლის წარმოშობა�

3 of 22

სამი მთავარი კომპონენტი რამაც ხელი შეუწყო დედამიწაზე სიცოცხლის წარმოქმნას.�

4 of 22

ცოცხალი ორგანიზმების ევოლუცია�

5 of 22

ევოლუციის თეორია განსხაზღვრავს სიცოცხლის განვითარებას და არა მის წარმოშობას. მისი ცენტრალური მტკიცება მდგომარეობს იმაში რომ ყველა ცოცხალ ორგანიზმს ყავს საერთო წინაპარი. თეორია ათვლის წერტილად იღებს საერთო წინაპარს და არ მოიცავს მტკიცებებს იმის შესახებ როგორ წარმოიქმნა პირველი ცოცხალი ორგანიზმი. გამოყოფენ მიკრო და მაკრო ევოლუციას. მიკრო ევოლუცია განსაზღვრავს სახეობის შიგნით მომხდარ ევოლუციას. ერთი სახეობის სხვადასხვა ვარიაციას. მაკრო ევოლუცია კი პასუხისმგებელია ახალი სახეობების წარმოშობაზე და განსაზღვრავს დიდ, მნიშვნელოვან ცვლილებებს. მაკრო და მიკრო ევოლუციას შორის განსხვავება მხოლოდ ისაა რომ მაკრო ევოლუციას უფრო დიდი დრო და მეტი ცვლილება სჭირდება ვიდრე მიკროს. (მექანიზმი ერთიდაიგივეა) ბუნებრივია დიდ ცვლილებებს მეტი დრო უნდა ვიდრე მცირეს. სახეობის შიგნით

6 of 22

სახეობის წარმოშობა

7 of 22

ყველაფერი დაიწყო იმით, რომ 1916 წელს ალბერტ აინშტაინმა გამოაქვეყნა ფუნდამენტური შრომა, რომელიც ეხებოდა მატერიის და სივრცე–დროის ერთმანეთთან მიმართებას – ანუ აღწერდა სამყაროში სივრცე–დროის გეომეტრიული თვისებების დამოკიდებულება მასში არსებულ მატერიაზე.

8 of 22

ჰიპოთეზა პანსპერმიის შესახებ ამბობს, რომ სიცოცხლე დედამიწაზე ”გარედან” მოხვდა. ამ ჰიპოთეზის შესაბამისად, სამყაროში სიცოცხლის ჩანასახები მოგზაურობენ, რომლებსაც ჩვენს პლანეტაზეც შეეძლოთ მოღწევა.

9 of 22

ბიოლოგიური ევოლუცია არ ნიშნავს პროგრესს. მისი მიმართულება არ არის ყოველთვის მარტივიდან რთული.

11 of 22

ადამიანის წარმოშობა

ამ თავის ქალების პატრონები სულაც არ არიან მხოლოდ თანამედროვე ადამიანები. ისინი არიან გარდამავალი სახეობები. უძველეს პრიმატსა და თანამედროვე ადამიანს შორის.მათი არსებობა ფაქტია და პირდაპირ ადასტურებს ადამიანის ევოლუციურ განვითარებას. კრეაციონისტებს ისღა დარჩათ გამუდმებით თქვან ტყუილი თითქოს ზოგიერთი მათგანი მაუმუნია ზოგი კი ადამიანი. რაც მეცნიერული ფაქტებით მტკიცდება რომ სიმართლეს არ შეესაბამება, რადგან ყოველი მათგანის ანატომიური მახასიათებლები შეესაბამება მაიმუნისაც და ადამიანსაც. გარდამავალი სახეობები დადიოდნენ ორ ფეხზე, რაც ადამიანისთვისაა დამახასიათებელი. ასევე მათი ანატომია, თავის ქალა, ყბები. სახის პროპორციები, თანდათან უფრო ემგვანება თანამედროვე ადამიანისას. მაგრამ მტკიცებულება მხოლოდ მსგავსებაში არაა. მეორე ნაწილში განვიხილავ სხვა მტკიცებულებებსაც.

13 of 22

� ბუნებრივი გადარჩევა

ბუნებრივი გადარჩევა მოქმედებს როგორც ფილტრი. ის გადარჩენის შესაძლებლობას აძლევს იმ ორგანიზმებს (პოპულაციებს) რომლებსაც აღმოაჩნდებათ სასარგებლო მუტაცია. სასარგებლო მუტაციის არსი მდგომარეობს, იმაში რომ მუტაციამ ან მუტაციათა ჯგუფმა. შექმნას უკეთესი პირობები გამრავლებისთვის.

14 of 22

ხელოვნური გადარჩევა

17 of 22

სადისკუსიო კითხვები�თუკი ევოლუციური პროცესებით თევზები გარდაიქმნენ ამფიბიებად, რაღატომ არსებობენ დღეს თევზები?��

18 of 22

სააზროვნო კითხვები

შესაძლებელია თუ არა, თანამედროვე პრიმატები ოდესმე ადამიანის მსგავსი არსებები გახდნენ?
რატომ გადარჩება ზოგი სახეობა, ზოგი კი გადაშენდება ხოლმე?
რა საერთო აქვს ადამიანს ერთუჯრედიან ორგანიზმებთან?
არიან თუ არა ჩვენი წინაპრები მაიმუნები?
ამტკიცებს თუ არა ევოლუცია, რომ ღმერთი არ არსებობს?
არის თუ არა ევოლუცია , გარემოსთან ყველაზე მორგებულის გადარჩენა ერთი და იგივე?��

19 of 22

"მსოფლიოს უძველესი ბავშვის" ფეხი გვაჩვენებს, რომ ჩვენი წინაპრები ბავშვობაში ხეებზე დაცოცავდნენ. ახალ კვლევაში, რომელიც ეთიოპიაში აღმოჩენილი A.afarensis-ის ბავშვის ძალიან იშვიათ ნამარხზეა დაფუძნებული, ვიგებთ, რომ მათი ფეხები ხეებზე ცოცვაზე იყო მორგებული, ყოველ შემთხვევაში, ადრეულ ბავშვობაში მაინც. �

20 of 22

სიცოცხლის წარმოშობის ვერსიები

ადამიანის ვარსკვლავიური წარმოშობა
სამყაროში არსებულ ობიექტებს აქვთ ერთიანი წარსული და აქედან გამომდინარე თითქმის იდენტური შემადგენლობა. ეს არ ეხება მხოლოდ ცალკეულ ვარსკვლავებს, არამედ თავად პლანეტები, ნისლეულები და სხვა ციური ობიექტები თუთქმის იდენტური ნივთიერებისაგან შედგებიან. ადამიანი, როგორც დედამიწისა და შესაბამისად დედამიწასთან ერთად სამყაროს განუყოფელი ნაწილი შედგება სწორედ იმ ნივთიერებებისაგან, რითაც დანარჩენი ობიექტები კოსმოსში. ოქსიგენი, კარბონი, ჰიდროგენი, ნიტროგენი, კალციუმი, ფოსფორიუმი და სხვა – ეს ის არასრული ჩამონათვალია, რომლითაც ადამიანი და მათ შორის ვარსკვლავები და სხვა ციური ობიექტები შედგებიან. აღსანიშნავია ის გარემოება, რომ მაგალითად ჰიდროგენი, რომელიც დღეს სხვა ციურ ობიექტებზე გაიშვიათებულია, ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ნაწილაკი იყო სამყაროს ობიექტების ფორმირების პროცესში.

21 of 22

საშინაო დავალება

დააფიქსირეთ თქვენი აზრი : საიდან წარმოიშვა სიცოცხლე . დაასაბუთეთ თქვენი მოსაზრება

22 of 22

შეფასების რუბრიკა


შედეგები	1–2	3–5	6–7	8–10
გაკვეთილში აქტიური მონაწილეობა	არ არის ჩართული	პერიოდულად ერთვება, მაგრამ არა ნაყოფიერად	აქტიურია, მაგრამ მნიშვნელოვანი წვლილი ვერ შეაქვს	აქტიურია, კონსტრუქციულიდა შეაქვს დიდი წვლილი
აზრების დამოუკიდებლად გამოთქმა	ვერ გამოთქვამს საკუთარ აზრს	იშვიათად გამოთქვამს საკუთარ აზრს	გამოთქვამს საკუთარ აზრებს, მაგრამ ზოგჯერ აკლია დამაჯერებლობა	ყველა საკითხზე აქვს საკუთარი აზრი დამაჯერებელი, არგუმენტირებული
კონცენტრირება სამუშაოზე	ვერ ახერხებს კონცენტრირებას	ცდილობს კონცენტრირებას,მაგრამ ხშირად ეფანტება გონება	ცდილობს კონცენტრირებას,მაგრამ ხშირად ეფანტება გონება	მთელი გაკვეთილის განმავლობაში კონცენტრირებულია სამუშაოზე
სხვისი აზრების მოსმენა და პატივისცემა	არ უსმენს სხვების აზრებს, აწყვეტინებს	ყოველთვის არ უსმენს სხვების აზრებს	უსმენს სხვების აზრებს და ცდილობს იყოს კორექტული	ყურადღებით ისმენს სხვების აზრებს, აანალიზებს და კორექტულია