Ameryka

Ameryka

Ameryka – część świata położona na półkuli zachodniej (prócz części wysp archipelagu Aleutów), w skład której wchodzą dwa kontynenty: Ameryka Północna�i Ameryka Południowa, połączone Przesmykiem Panamskim (region ten nosi nazwę Ameryka Środkowa). Powierzchnia Ameryki wynosi 42,5 mln km², a zamieszkuje ją�ok. 893 milionów osób.

Ameryka Północna

Ameryka Północna – jej powierzchnia wynosi 24 242 000 km². Od zachodu otacza�ją Ocean Spokojny, od północy Ocean Arktyczny, a od wschodu Ocean Atlantycki.�Od Azji Amerykę oddziela Cieśniną Beringa.

Ameryka Północna ma bardzo dobrze rozwiniętą linię brzegową. Na północy znajduje się wiele półwyspów (8% powierzchni Ameryki Północnej) i zatok oraz wyspy (17%) tworzące archipelagi: Arktyczny i Aleutów.�Z Archipelagiem Arktycznym sąsiaduje Grenlandia.

Największe półwyspy: Labrador, Jukatan, Floryda, Półwysep Kalifornijski i Alaska.

​

Ukształtowanie powierzchni Ameryki Północnej

Ameryka Południowa

Ameryka Południowa – jej powierzchnia wynosi 17,8 mln km². Od wschodu graniczy�z Oceanem Atlantyckim, a od zachodu�z Oceanem Spokojnym. Ma słabiej rozwiniętą linię brzegową (urozmaicenia występują jedynie na południowym zachodzie).�Znajduje się tam wiele wysp i zatok, tworzących:

• wybrzeża dalmatyńskie - wybrzeża charakteryzujące się występowaniem licznych wydłużonych wysp stanowiących najwyższe wzniesienia dawnych łańcuchów górskich
• wybrzeża fiordowe – wyróżniają się występowaniem bardzo długich, wąskich�i głębokich zatok.

Ukształtowanie powierzchni Ameryki Południowej

Ukształtowanie powierzchni

Ameryka leży na płycie Północnoamerykańskiej, Karaibskiej i Południowoamerykańskiej. Nacierają one na płyty oceaniczne: Pacyficzną i Nazca. W wyniku ruchów zstępujących, zachodzących na linii kontaktu tych płyt, powstały góry: Kordyliery i Andy. Na ich terenie znajduje się wiele czynnych wulkanów.

Ameryka posiada południkowy układ form powierzchni.

Wyróżniamy:

- pas wysokich gór fałdowych

- pas równin i nizin

- pas wyniesień nadatlantyckich

Zobrazowanie płyt litosfery Ameryki

Pas wysokich gór fałdowych

Tworzą go:

• Kordyliery – mające długość ponad 8000 km. Składają się z pasów wzniesień: zachodniego, nadbrzeżnego�(m.in. góry: Alaska, Nadbrzeżne, Kaskadowe, Sierra, Madre Zachodnia) i wschodniego (m.in. góry: Brooksa, Mackenzie i Skaliste). Pomiędzy nimi znajdują się kotliny śródgórskie tj. Wielka Kotlina i Dolina Śmierci. Najwyższy szczyt – McKinley (6194 m n.p.m.).

• Andy – są obszarem dużej aktywności wulkanicznej i sejsmicznej (wiele czynnych wulkanów – np. Misti, Cotopaxi, Chimborazo). Składają się z kilku łańcuchów i pasm górskich oddzielonych kotlinami i śródgórskimi płaskowyżami. Najwyższym szczytem Andów jest Aconcagua (6960 m n.p.m.).

• Góra McKinley;
• Dolina Śmierci;
• Góra Aconcagua

1

2

3

Pas równin i nizin

Dzielimy go na:

• obszar Wielkich Równin (inaczej Wielka Równina Prerii);
• Niziny Wewnętrzne – w północnej części dominuje krajobraz polodowcowy, w południowej – rozległe równiny
• bagnista Nizina Zatokowa nad Zatoką Meksykańską
• na wschód od Andów – Nizina Amazonki (ok. 1/3 powierzchni Ameryki Południowej), Nizina Orinoko, Nizina La Platy

Nizina Amazonki

Pas wyniesień nadatlantyckich

Należą do niego:

• łagodne pasmo górskie Appalachów
• wyżynny półwysep Labrador
• nadbrzeżna Nizina Atlantycka
• wyniesienia nadatlantyckie: Wyżyna Gujańska, Wyżyna Brazylijska, Wyżyna Patagońska
• (wschodnia część Archipelagu Arktycznego oraz Grenlandia)

​

Przedgórze Appalachów

Strefy klimatyczne Ameryki

Klimat i roślinność

Na kontynentach amerykańskich występują wszystkie strefy klimatyczne Ziemi:

• strefa klimatów równikowych�i podrównikowych
• równikowy wybitnie wilgotny – wysokie opady oraz wysoka, stała temperatura, obszar porasta wiecznie zielony, wilgotny las równikowy
• podrównikowy wilgotny – pory roku: sucha i wilgotna, znacznie niższe opady, obszar porasta sawanna (wykorzystywana jako pastwiska)
• podrównikowy suchy – o wiele bardziej suchy i chłodny, występuje piętrowość klimatyczno-roślinna

Wilgotny las równikowy

Klimat i roślinność cd.

• strefa klimatów zwrotnikowych
• zwrotnikowy kontynentalny suchy – małe opady, uboga roślinność wysokogórska, im dalej na wschód pojawiają się pustynie i półpustynie�np. pustynia Atakama
• zwrotnikowy wilgotny – stosunkowo duże opady i wysokie temperatury, wiecznie zielone lasy
• pośredni – występowanie trawiastej sawanny

Pustynia Atakama

Sawanna

Półpustynia

Klimat i roślinność cd.

• Strefy klimatów podzwrotnikowych i umiarkowanych – południkowy układ poszczególnych typów klimatu. Klimaty morskie – dość duże opady, łagodna zima i lato. Przesuwając się w głąb kontynentu lata stają się gorętsze, a zimy chłodniejsze. Ilość opadów zmienia się wraz z oddalaniem się od oceanów. Występują tutaj lasy zrzucające liście na zimę, lasy mieszane, trawiaste stepy, lasy iglaste oraz uboga roślinność pustynna.

Trawiasty step

Las mieszany

Klimat i roślinność cd.

• strefa klimatów okołobiegunowych – chłodne krótkie lata i mroźne zimy, niewielkie opady (najczęściej w postaci śniegu), obszar pokryty lodem i śniegiem, występuje także tundra składająca się głównie z mchów, porostów oraz karłowatych wierzb i brzóz.

Pustynia lodowa

Tundra latem

Wody powierzchniowe�w Ameryce Północnej

Jej największym systemem wodnym jest rzeka Missisipi razem ze swoimi dopływami (Missouri, Arkansas, Ohio, Red). Stanowi�on jeden z największych na świecie system żeglugi śródlądowej. Innym ważnym szlakiem jest Rzeka Świętego Wawrzyńca. Ameryka Północna zajmuje pierwsze miejsce na świecie pod względem liczby jezior i ich powierzchni m.in.: Wielkie Jeziora (Górne, Huron, Michigan, Erie i Ontario), Wielkie Jezioro Niewolnicze, Wielkie Jezioro Niedźwiedzie�i Winnipeg. Występują jeziora polodowcowe, krasowe, przybrzeżne, wulkaniczne, a także sztuczne.

1

2

3

• Wielkie Jezioro Niedźwiedzie;
• Ontario;
• Missisipi

Wody powierzchniowe�w Ameryce Południowej

Największym systemem rzecznym Ameryki Pd. jest Amazonka (jej dorzecze jest największym na świecie). Inne duże rzeki to: Parama, Orinoko i São Francisco. Znajdują się na nich liczne wodospady takie jak: Salto Angel i Iguaçu. Do największych jezior Ameryki Południowej należą: Maracaibo, Titicaca i Poopó.

Amazonka

Salto Angel

Wody powierzchniowe Ameryki

Ludność Ameryki Pn.

Amerykę Północną zamieszkuje�ok. 524 mln ludności. Najludniejszymi aglomeracjami Ameryki Pn. są: Meksyk, Nowy Jork, Los Angeles i Chicago,�zaś najsłabiej zaludnione są obszary znajdujące się w strefie klimatów okołobiegunowych, a także Archipelag Arktyczny i Grenlandia. Wśród kontynentu można wyróżnić bardzo duże skupiska miast o ogromnej gęstości zaludnienia (tzw. megalopolis).�Są to m.in.:

• Megalopolis Wschodniego Wybrzeża,
• Megalopolis Okręgu Przyjeziornego
• Megalopolis Zachodniego Wybrzeża.�Skupiają one 30% ludności kontynentu.

Ludność Ameryki Pd.

Ameryka Południowa charakteryzuje się bardzo niską gęstością zaludnienia (20 osób na km²). Słabo zaludnione są obszary porośnięte wilgotnym lasem równikowym lub trawami sawanny, Andy�oraz Wyżyna Patagońska. Najludniejsze aglomeracje to: São Paulo, Buenos Aires,�Rio de Janeiro i Bogota.

Rio de Janeiro

Buenos Aires

Zróżnicowanie gęstości zaludnienia�w Ameryce

Rozwój gospodarczy

• Kraje wysoko rozwinięte:
• Stany Zjednoczone (PKB - 41,9 tys. dolarów)
• Kanada (32,2 tys.)
• Argentyna (13,9 tys.)
• Kraje średnio rozwinięte:
• Chile (11,5 tys.)
• Meksyk (10 tys.)
• Urugwaj (9,8 tys.)
• Kraje słabo rozwinięte:
• Gwatemala (4,4 tys.)
• Boliwia (2,7 tys.)
• Haiti (1,8 tys.)

Mapa polityczna Ameryki

• Meksyk;
• Statua Wolności (Stany Zjednoczone);
• Kanada

1

2

3

1

2

3

• Machu Picchu (Peru)
• Brazylia
• Chile

Wykonanie

Joanna Kotyrba

kl. 3c