Klasa 2 · Język polski

Ortograficzna

wyprawa

Odkrywamy tajne zasady pisowni!

Przewodnik małego mistrza słowa

Misja detektywa · Klasa 2

Najpierw znajdź podpowiedź

Nie zgadujemy liter na oślep. Prawdziwy tropiciel szuka pomocy w rodzinie wyrazów.

Złota zasada tropiciela

Gdy słyszysz trudną głoskę, zmień wyraz lub poszukaj słowa pokrewnego. Inna forma często zdradza ukrytą literę!

Przykład detektywistyczny

Mówisz: m...rz...e? Pomyśl o marynarzu i słowie morski! Wyraźne r od razu podpowiada rz.

Wyraz pokrewny to Twoja najlepsza lupa.

Ó wymienia się na o, e lub a

Piszemy ó z kreską wtedy, gdy w innym wyrazie zamienia się w o, e albo a.

ó wymienia się na o

stół

bo mówimy: stoły

W liczbie mnogiej słychać czyste O!

ó wymienia się na e

niósł

bo mówimy: niesie

Kiedy idzie teraz, ó zamienia się w E!

ó wymienia się na a

wrócić

bo mówimy: wracać

Ó zamienia się w głośne A!

Kiedy piszemy u?

Na końcu wyrazu

Na końcu wyrazu zawsze piszemy u: domu, krokodylu, zeszytu.

W wielu zakończeniach

U występuje także w wielu zakończeniach, np. maluje, pakuj.

Rz czy ż? Sprawdź wymianę

Obie litery brzmią podobnie, ale każda ma własnych krewnych w języku polskim.

Rz wymienia się na R

morze → morski, marzec → marcowy

Ż wymienia się na G

książka → księga, dróżka → droga

Ż wymienia się na Z, S lub H

każe → kazać, drużyna → druh

Morze jest pełne morskiej wody — rz zamienia się na r!

Rz po wybranych spółgłoskach

Literka rz uwielbia towarzystwo! Zobacz, po jakich spółgłoskach staje najchętniej:

B i P

brz · prz

brzeg rzeki

wielka przygoda

D i T

drz · trz

zielone drzewo

bardzo trzeba

K i G

krz · grz

gęsty krzak

leśny grzyb

W i J

wrz · jrz

pachnący wrzos

szybko spojrzeć

Ch na końcu i po s

Na końcu wyrazu

Na końcu wyrazu piszemy ch: dach, ruch, zuch.

Po literze s

Po s piszemy ch: schody, schować, schron.

Wyjątek do zapamiętania

druh.

Na czerwonym dachu i stromych schodach mieszka ch.

Trzy ortograficzne zagadki

Czas na próbę tropiciela! Wybierz poprawną literę i powiedz, jaka reguła Ci pomogła.

Zagadka 1

st__ł

stół czy stuł?

Podpowiedź: Policz: jeden stół, a dwa...

Zagadka 2

p__ygoda

przygoda czy pżygoda?

Podpowiedź: Jaka spółgłoska stoi na samym początku?

Zagadka 3

du__

duch czy duh?

Podpowiedź: Gdzie w wyrazie znajduje się ta litera?

Mini dyktando z podpowiedziami

Przeczytaj uważnie zdania i wstaw brakujące litery w okienkach:

W dom__ stał du__y stół.

Na ścianie wisiał obraz mo__a.

Za oknem rosło wysokie d__ewo.

Rozwiązanie sprawdź razem z nauczycielem krok po kroku.

Klucz tropiciela

domu — na końcu zawsze u

duży — bo duuużo / wielki

morza — bo morski (rz na r)

drzewo — rz po spółgłosce d

Ortograficzny superplan

Trzy złote kroki, które działają przy każdym trudnym słowie:

01

Krok 1: Sprawdź

Przeczytaj wyraz powoli i uważnie. Zastanów się, która głoska może sprawiać kłopot.

Nie spiesz się przed napisaniem.

02

Krok 2: Odkryj

Poszukaj wyrazu pokrewnego albo przypomnij sobie zapamiętaną regułę (np. po p piszemy rz).

Zamiana liter rozwiązuje zagadkę.

03

Krok 3: Zapisz

Napisz wyraz pewną ręką i przeczytaj go jeszcze raz,

by upewnić się,

że wygląda bezbłędnie.

Brawo! Jesteś mistrzem ortografii!