Сабақтың тақырыбы:

§19 . Қазақстанның климаттық жағдайлары: температуралық режим

Бүгінгі сабақта:

​

- Климат қалыптастырушы факторлардың арақатынасы еліміздің және оны жекелеген аудандарының климаттық жағдайларын анықтаймыз

Қысқаша түсіндірме сабақ :

• Қазақстанның климаттық жағдайлары мен температуралық режимі елдің кең байтақ аумағы мен географиялық ерекшеліктеріне байланысты айқын континентті сипатқа ие. Елдің солтүстігі мен оңтүстігі арасындағы температура айырмашылығы өте үлкен, бұл Қазақстан климатының басты ерекшелігі болып саналады. Қыста республиканың солтүстігінде ауа температурасы кейде –40°C-қа дейін төмендесе, оңтүстігінде –10°C шамасында болады. Ал жаз мезгілінде керісінше, оңтүстікте +40°C-қа дейін ыстық болса, солтүстікте +25°C шамасында жылы ауа райы сақталады. Мұндай айқын маусымдық айырмашылықтар Қазақстанның мұхиттардан алыс, құрлықтың ортасында орналасуымен және жер бедерінің әртүрлілігімен түсіндіріледі. Сонымен қатар күн радиациясының мол түсуі жазда ауа температурасын қатты арттырады, ал қыс мезгілінде Сібірден келетін суық ауа массалары температураның күрт төмендеуіне себеп болады. Осылайша, Қазақстанның температуралық режимі жыл мезгілдері бойынша айқын бөлініп, континентті климаттың барлық белгілерін көрсетеді.

​

Сұрақ : Қазақстанның солтүстігі мен оңтүстігі арасындағы температура айырмашылығы қандай ерекшелікке ие?

Жауап : Солтүстікте қыс өте суық, ауа температурасы –40°C-қа дейін төмендейді, ал оңтүстікте қыс жұмсақтау, шамамен –10°C болады; жазда керісінше, оңтүстікте +40°C-қа дейін ыстық болса, солтүстікте +25°C шамасында жылы ауа райы сақталады.

Сұрақ : Қазақстан климатының континентті болуына басты себеп не болып табылады?

Жауап : Қазақстан аумағы мұхиттар мен теңіздерден алыс, яғни құрлықтың ортасында орналасқандықтан, ауа массаларының ылғалдылығы аз және температураның маусымдық айырмашылығы өте үлкен болып қалыптасқан.

Сұрақ : Қазақстандағы ауа температурасының маусымдық ауытқуларына қандай табиғи факторлар әсер етеді?

Жауап : Температураның маусымдық өзгерістеріне елдің географиялық орны, жер бедерінің әртүрлілігі және Сібірден келетін суық ауа массалары мен оңтүстіктен жететін жылы ауа ағындары әсер етеді.

Сұрақ : Температуралық режимнің Қазақстандағы ауыл шаруашылығына және тұрғындардың өмір сүру салтына әсері қандай?

Жауап : Қазақстанның қатты континентті температуралық режимі ауыл шаруашылығында маусымдық еңбек түрлерін қалыптастырып, қысқы және жазғы шаруашылық жұмыстарын бөледі, ал тұрғындардың тұрмысында ауа райының күрт өзгерістеріне бейімделу мен жылы және салқын киімнің ауысуы сияқты ерекшеліктер байқалады.

Қорытынды сұрақ:

​

• Қазақстанның климаттық жағдайының континентті болуына әсер ететін негізгі географиялық фактор қандай?

​

• Елдің солтүстігі мен оңтүстігі арасындағы температура айырмашылығының басты себебі неде?

​

• Қазақстандағы температуралық режимнің маусымдық ауытқуына қандай табиғи және ауа массалық факторлар әсер етеді?

​

КЕРІ БАЙЛАНЫС

• Семинарды жақсарту бойынша ұсыныс немесе идея

​

• Предложите конкретные идеи или рекомендации по улучшению семинара

• Бағдарламаны енгізуден білім алушылардың білім беру процесі мен тәрбиесіне қандай оң әсер күтесіз?

​

• Какое положительное влияние вы ожидаете от внедрения программы на образовательный процесс и воспитание обучающихся

• Семинардан алған білім немесе дағдыларды жазыңыз және оны өз қызметіңізде қалай қолданасыз?

​

• Опишите конкретные знания или умения, которые вы получили, и как вы планируете их использовать в своей работе