หัวข้อเรื่อง

ศาสนพิธี จารีตประเพณี

กิจวัตรและมารยาทของพระสงฆ์

ความจำเป็นของศาสนพิธี จารีตประเพณี

กิจวัตรและมารยาทสำหรับพระภิกษุสงฆ์

พระภิกษุสามเณร เป็นบุคคลพิเศษที่ถูกคาดหวังจากสังคมสูง ในฐานะที่เป็นแบบอย่างแห่งความดีงามทั้งปวง ความเพียบพร้อมด้วยการปฏิบัติตามหลักพระธรรมวินัย จารีตประเพณี กิจวัตรอันงดงามของพระภิกษุสงฆ์ ย่อมนำมาซึ่งความเลื่อมใสศรัทธาต่อพระพุทธศาสนา

พระสงฆ์จำเป็นต้องปฏิบัติตาม

ศาสนพิธี จารีตประเพณี ฯลฯ หรือไม่ ?

• พระธรรมวินัย
• พระราชบัญญัติคณะสงฆ์ (กฎหมายอื่นๆ พรบ.ที่เกี่ยวข้อง)
• กฎกระทรวง (ออกตามความใน พรบ.คณะสงฆ์)
• กฎมหาเถรสมาคม
• ระเบียบมหาเถรสมาคม

พระสงฆ์จำเป็นต้องปฏิบัติตาม

ศาสนพิธี จารีตประเพณี ฯลฯ หรือไม่ ? (ต่อ)

• คำสั่งมหาเถรสมาคม
• มติมหาเถรสมาคม
• ประกาศคณะสงฆ์
• ภาคผนวก
• คำพิพากษา ฯลฯ

(สามารถค้นคว้าได้ในคู่มือพระสังฆาธิการ)

พระสงฆ์จำเป็นต้องปฏิบัติตาม

ศาสนพิธี จารีตประเพณี ฯลฯ หรือไม่ ? (ต่อ)

มิใช่เฉพาะสิ่งที่เป็นกฎหมายหลักเท่านั้น แม้แต่ข้อปฏิบัติที่เกี่ยวกับของศาสนพิธี จารีตประเพณี กิจวัตรและมารยาทสำหรับพระภิกษุสงฆ์ ก็มีในระเบียบคำสั่งประกาศ หรือมติมหาเถรสมาคมด้วย เช่น การห้ามพระภิกษุเรี่ยไร ห้ามไปในสถานที่อโคจร ฯลฯ เป็นต้น

พหุสฺสุโตปิ เจ โหติ สีเลสุ สุสมาหิโต

อุภเยน นํ ปสํสนฺติ สีลโต จ สุเตนจ.

​

(พุทฺธ) องฺ. จตุกฺก. ๒๑/๙.

ถ้าเป็นพหูสูต มีสีลาจารวัตรมั่นคง บัณฑิตย่อมสรรเสริญเขาด้วยคุณ ๒ ประการ คือด้วยศีลและสุตตะ ฯ

• ศีล คือ พระวินัย อาจาระข้อปฏิบัติธรรมเนียม, จารีต
• สุตตะ คือ ความเข้าใจรอบรู้ในศาสนพิธีอันดีงาม

• พระสังฆาธิการ ที่รู้ระเบียบ ปฏิบัติตนตามระเบียบ ข้อปฏิบัติตามจารีตประเพณี จรรยามารยาท ย่อมได้รับความเคารพนับถือทั้งในหมู่บรรชิตด้วยกัน และทั้งในญาติโยมทั้งหลาย

• พระสังฆาธิการ ที่ความรู้ความเข้าใจในศาสนพิธี ย่อมดำเนินการตามพิธีการทางพระพุทธศาสนาได้เรียบร้อยงดงาม นำมาซึ่งศรัทธาปสาทะ นอกจากนั้นยังแนะนำให้พุทธศาสนิกชน ปฏิบัติตามหลักศาสนพิธีอย่างถูกต้องได้

ข้อปฏิบัติที่เกี่ยวข้องกับศาสนพิธี

1. ขั้นตอน

ควรกำหนดขั้นตอนให้ชัดเจน บางอย่างอาจตัดทอนได้ บางอย่างไม่ควรตัดทอนจนสูญเสียความสำคัญ ฯลฯ

ข้อปฏิบัติที่เกี่ยวข้องกับศาสนพิธี (ต่อ)

2. สาระ

ตัวเนื้อแท้ที่พิธีกรรมต้องการจะสื่อถึงนั้น พระสงฆ์เราต้องเข้าใจ อย่าสักแต่ว่าทำ ทำเพราะลาภสักการะอย่างเดียว ต้องแนะนำพร่ำสอน ฯ

ข้อปฏิบัติที่เกี่ยวข้องกับศาสนพิธี (ต่อ)

3. ความเป็นระเบียบเรียบร้อย

ความเป็นระเบียบเรียบร้อยเป็นสิ่งที่สำคัญมาก หลายๆ งานขาดระเบียบจนพิธีการ พิธีกรรมดูเป็นของเล่น ไม่ศักดิ์สิทธิ์ไปเสียเลย

ข้อปฏิบัติที่เกี่ยวข้องกับศาสนพิธี (ต่อ)

4. ระเบียบปฏิบัติที่ยึดถือสืบต่อกันมา

พระสังฆาธิการนอกจากจะรู้ระเบียบส่วนกลาง ที่ปฏิบัติโดยธรรมเนียมนิยมของคณะสงฆ์แล้ว ยังต้องฉลาดรู้ในธรรมเนียมข้อปฏิบัติของท้องถิ่นนั้นๆ รู้จักตัดทอน เพิ่มเติม, ประยุกต์เข้าด้วยกันอย่างเหมาะสม ฯลฯ

​

​

ยกตัวอย่าง การสวดมนต์, การใปในที่ประชุมชน ที่นิมนต์ ฯลฯ

ข้อปฏิบัติที่เกี่ยวกับกิจวัตร

และมารยาทของพระสงฆ์

• การเป็นเจ้าอาวาส เป็นพระสังฆาธิการนั้นนับว่าเป็นผู้ใหญ่ คือ เป็น เจ้า (อาวาส) เป็น (อธิการ) มีหน้าที่ความรับผิดชอบต่อหมู่คณะ ต่อวัดวาอาราม พระศาสนาสูงขึ้น จะปฏิบัติตนโดยไม่สนใจผลกระทบต่อใครๆ ไม่ได้เป็นอันขาด

ข้อปฏิบัติที่เกี่ยวกับกิจวัตร

และมารยาทของพระสงฆ์ (ต่อ)

1. กิจวัตรมารยาท ในฐานะเป็น “พระภิกษุ”
2. กิจวัตรมารยาท ในฐานะเป็น “สังฆาธิการ”

สวดมนต์ทำวัตรมิขาด ปัดกวาดพัฒนาเสนาสนะ

ไม่ทอดทิ้งธุระทั้งสอง สนองงานคณะสงฆ์ไม่บกพร่อง

ชัดเจนถูกต้องในธรรมเนียมจารีตประเพณี พระสังฆาธิการย่อมเป็นศรีแก่วัดวา ฯ

ศาสนพิธี จารีตประเพณี

กิจวัตรและมารยาทของพระสงฆ์