1 of 28

Εισαγωγή στην Οργανική Χημεία

Μαραγκάκης Μιχάλης

ΧΗΜΙΚΟΣ

2 of 28

  • ΕΞΑΙΡΕΣΗ :

Οξείδια άνθρακα :

Ανθρακικά άλατα :

Τι είναι ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ενώσεις ;

CO, CO2

CaCO3 , Νa2CO3

ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ενώσεις, είναι

οι ενώσεις του άνθρακα

( )

C

1.1. Εισαγωγή στην οργανική χημεία

3 of 28

Οργανικές ενώσεις είναι :

  • C3H8

προπάνιο

  • CH3COOH
  • CH3CH2OH
  • C12H24O11

οξικό οξύ

ζάχαρη

  • C9H8O4

Ασπιρίνη

ACETYLSALICYLIC ACID

αιθυλική αλκοολη (οινόπνευμα)

1.1. Εισαγωγή στην οργανική χημεία

4 of 28

Είναι ΟΡΓΑΝΙΚΗ ένωση ;

C3H6O

Ναι !

C3H6O

1.1. Εισαγωγή στην οργανική χημεία

5 of 28

Είναι ΟΡΓΑΝΙΚΗ ένωση ;

H H H

⏐ ⏐ ⏐

H ⎯C ⎯ C ⎯ C ⎯ Ο ⎯ H

⏐ ⏐ ⏐

H Cl H

H H H

⏐ ⏐ ⏐

H ⎯CCC ⎯ Ο ⎯ H

⏐ ⏐ ⏐

H Cl H

Ναι !

1.1. Εισαγωγή στην οργανική χημεία

6 of 28

OXI !

Ανθρακικό κάλιο � (εξαίρεση)

K2CO3

Είναι ΟΡΓΑΝΙΚΗ ένωση ;

1.1. Εισαγωγή στην οργανική χημεία

7 of 28

Λίγα ΙΣΤΟΡΙΚΑ …

  • Έως 18ο αιώνα :

ΒΙΤΑΛΙΣΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ : οι οργανικές ουσίες συντίθενται μόνο σε ζωντανούς oργανισμούς με βοήθεια ζωϊκής δύναμης (vis vitalis)

  • Friedrich Wohler (Γερμανία, 1828) :

1η εργαστηριακή παρασκευή

οργανικής ένωσης :

NH4OCN

θέρμανση

κυανικό αμμώνιο

ουρία

Τελικό προϊόν του μεταβολισμού των πρωτεϊνών.

Συντίθεται στο ήπαρ, από εκεί περνά στο αίμα κι απεκκρίνεται από τους νεφρούς.

H2N – CO – NH2

1.1. Εισαγωγή στην οργανική χημεία

ανόργανη ένωση

οργανική ένωση

8 of 28

Λίγα ΙΣΤΟΡΙΚΑ …

1.1. Εισαγωγή στην οργανική χημεία

9 of 28

΄΄ Πρέπει να σου πω ότι μπορώ να παρασκευάσω ουρία χωρίς να χρειάζομαι νεφρό, άνθρωπο ή σκύλο".

Γράμμα του Βαίλερ στον Μπερζέλιους

Λίγα ΙΣΤΟΡΙΚΑ …

1.1. Εισαγωγή στην οργανική χημεία

10 of 28

Πόσες οργανικές ενώσεις έχουν βρεθεί – ανακαλυφθεί ;

Έχουν βρεθεί – παρασκευαστεί έως σήμερα :

  • 1.000.000 ανόργανες ενώσεις

  • 12.000.000 οργανικές ενώσεις !

1.1. Εισαγωγή στην οργανική χημεία

11 of 28

1.1. Εισαγωγή στην οργανική χημεία

Η οργανική χημεία είναι παντού!

12 of 28

Βέβαια, μπορεί να προκαλέσουν μερικά προβλήματα …

1.1. Εισαγωγή στην οργανική χημεία

13 of 28

ΓΙΑΤΙ Ο ΑΝΘΡΑΚΑΣ ΞΕΧΩΡΙΖΕΙ ;

  • 1ος λόγος

Ποια είναι η ηλεκτρονιακή δομή του 6C ;

Κ(..) L ( )

Κ(2) L (4 )

Ο άνθρακας έχει 4 μονήρη ηλεκτρόνια στην εξωτερική στιβάδα.

C

1.1. Εισαγωγή στην οργανική χημεία

Άρα μπορεί να σχηματίσει 4 δεσμούς με άτομα Η, Ο, Ν, S ή άλλα άτομα C σχηματίζοντας απλές ή πολύπλοκες ενώσεις

14 of 28

ΓΙΑΤΙ Ο ΑΝΘΡΑΚΑΣ ΞΕΧΩΡΙΖΕΙ ;

  • 2ος λόγος

Μικρή ατομική ακτίνα

Άρα, σταθερότητα

ομοιοπολικών δεσμών

με άλλα άτομα

1.1. Εισαγωγή στην οργανική χημεία

15 of 28

Έτσι, σχηματίζονται ΑΝΘΡΑΚΙΚΕΣ ΑΛΥΣΙΔΕΣ �

Καφείνη

ΓΙΑΤΙ Ο ΑΝΘΡΑΚΑΣ ΞΕΧΩΡΙΖΕΙ ;

με λίγα

ή πολλά άτομα C

Προπάνιο

1.1. Εισαγωγή στην οργανική χημεία

16 of 28

1.1. Εισαγωγή στην οργανική χημεία

Βιταμίνη B12

Βιταμίνη D

Βιταμίνη C

17 of 28

Λιγνίνη

Φυσικό πολυμερές ξύλου

1.1. Εισαγωγή στην οργανική χημεία

18 of 28

4 μονάδες συγγένειας το κάθε άτομο C

C

C

C

C

( δεσμοί)

1.1. Εισαγωγή στην οργανική χημεία

19 of 28

Ταξινόμηση ανάλογα με είδος δεσμών μεταξύ ατόμων C

H H H

⏐ ⏐ ⏐

H ⎯C ⎯C C ⎯ Cl

⏐ ⏐ ⏐

H H H

OH H H

⏐ ⏐

H ⎯C C = C ⎯ H

H

  • ΚΟΡΕΣΜΕΝΕΣ

Μόνο απλοί δεσμοί μεταξύ ατόμων C

  • ΑΚΟΡΕΣΤΕΣ

Διπλός ή τριπλός δεσμός

μεταξύ ατόμων C

1.1. Εισαγωγή στην οργανική χημεία

4 δεσμοί

4 δεσμοί

4 δεσμοί

4 δεσμοί

4 δεσμοί

4 δεσμοί

20 of 28

Κορεσμένη ή ακόρεστη ;

H H H

⏐ ⏐ ⏐

H ⎯C ⎯ C ⎯ C ⎯ Ο ⎯ H

⏐ ⏐ ⏐

H CΗ H

C ⎯ H

H H H

⏐ ⏐ ⏐

H ⎯C ⎯ C ⎯ C ⎯ Ο ⎯ H

⏐ ⏐ ⏐

H CΗ H

C ⎯ H

Ακόρεστη !

1.1. Εισαγωγή στην οργανική χημεία

21 of 28

Κορεσμένη ή ακόρεστη ;

H H H

⏐ ⏐ ⏐

H ⎯C ⎯ C ⎯ C = Ο

⏐ ⏐

H Η

H H H

⏐ ⏐ ⏐

H ⎯C C C = Ο

⏐ ⏐

H Η

Κορεσμένη !

1.1. Εισαγωγή στην οργανική χημεία

22 of 28

ΧΗΜΙΚΟΙ ΤΥΠΟΙ στην ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ

C CC C

C4H10

Η Η Η Η

| | | |

Η − CCCC – Η

| | | |

Η Η Η Η

ΜΟΡΙΑΚΟΣ ΤΥΠΟΣ

Αναλυτικός

ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟΣ ΤΥΠΟΣ

CH3CH2CH2CH3

ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟΣ

ΤΥΠΟΣ

Συνοπτικός

ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟΣ ΤΥΠΟΣ

Π.x.1

H3C CH2CH2CH3

H3

H2

H2

H3

ή

1.1. Εισαγωγή στην οργανική χημεία

23 of 28

ΧΗΜΙΚΟΙ ΤΥΠΟΙ στην ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ

CH3 CH = CH – CH3

C4H8

Η Η Η

| | |

Η − CC = CC – Η

| | |

Η Η Η

ΜΟΡΙΑΚΟΣ ΤΥΠΟΣ

Αναλυτικός

ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟΣ ΤΥΠΟΣ

CH3CHCHCH3

ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟΣ ΤΥΠΟΣ

Συνοπτικός

ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟΣ ΤΥΠΟΣ

Π.x.2

1.1. Εισαγωγή στην οργανική χημεία

24 of 28

CH2Cl CH2CH3

C3H7Cl

Cl Η Η

| | |

Η − CCC – Η

| | |

Η Η Η

ΜΟΡΙΑΚΟΣ ΤΥΠΟΣ

Αναλυτικός

ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟΣ ΤΥΠΟΣ

CH2ClCH2CH3

ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟΣ ΤΥΠΟΣ

Συνοπτικός

ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟΣ ΤΥΠΟΣ

ΧΗΜΙΚΟΙ ΤΥΠΟΙ στην ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ

Π.x.3

1.1. Εισαγωγή στην οργανική χημεία

25 of 28

ΧΗΜΙΚΟΙ ΤΥΠΟΙ στην ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ

CH2(OH) CH2CH3

C3H7OH

OH Η Η

| | |

Η − CCC – Η

| | |

Η Η Η

ΜΟΡΙΑΚΟΣ ΤΥΠΟΣ

Αναλυτικός

ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟΣ ΤΥΠΟΣ

CH2(OH)CH2CH3

ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟΣ ΤΥΠΟΣ

Συνοπτικός

ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟΣ ΤΥΠΟΣ

Π.x.4

1.1. Εισαγωγή στην οργανική χημεία

26 of 28

ΧΗΜΙΚΟΙ ΤΥΠΟΙ στην ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ

CH3 CH2 CH2C CH

C5H8

Η Η Η

| | |

Η − CC - CCCΗ

| | |

Η Η H

ΜΟΡΙΑΚΟΣ ΤΥΠΟΣ

Αναλυτικός

ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟΣ ΤΥΠΟΣ

CH3CH2CH2CCH

ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟΣ ΤΥΠΟΣ

Συνοπτικός

ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟΣ ΤΥΠΟΣ

Π.x.5

1.1. Εισαγωγή στην οργανική χημεία

27 of 28

H

|

Η

|

Η

Αναλυτικός

ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟΣ ΤΥΠΟΣ

CH3CH2CCCH3

Συνοπτικός

ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟΣ ΤΥΠΟΣ

ΧΗΜΙΚΟΙ ΤΥΠΟΙ στην ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ

Π.x.6

1.1. Εισαγωγή στην οργανική χημεία

CH3CH2CCCH3

CCC - C - C

H

|

|

Η

H

|

Η

|

Η

-

-

4 δεσμοί

4 δεσμοί

2 δεσμοί

2 δεσμοί

28 of 28

1.1.1. & 1.1.2.

Φύλο Εργασίας :

Διαβάζω :

Σελ . 9 - 11