Το Σηκωμένο Αυλάκι ως στοιχείο της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς του Κυριακοχωρίου Φθιώτιδας
Το Σηκωμένο Αυλάκι συνδέεται με την ιστορία του χωριού καθώς η χρήση του νερού που έρχεται από το βουνό με το αυλάκι στάθηκε καθοριστική για την ασφάλεια και την επιβίωση των κατοίκων εδώ και αιώνες.
Στη σημερινή εποχή συνδέεται με την παραδοσιακή άρδευση των κήπων με τα αυλάκια για την παραγωγή αγροδιατροφικών προιόντων, με την διαχείριση των υδάτινων πόρων της περιοχής, με την βιοποικιλότητα (χλωρίδα και πανίδα) και την ποιότητα ζωής των μόνιμων κατοίκων, των παραθεριστών και των επισκεπτών του Κυριακοχωρίου.
Το Δ.Σ του Συλλόγου Κυριακοχωριτών Φθιώτιδας πιστεύει ότι το Σηκωμένο Αυλάκι , όπως περιγράφεται παραπάνω, έχει μεγάλη σημασία για το χωριό μας και γι αυτό το λόγο έχει πάρει την πρωτοβουλία και με την στήριξη της Κοινότητας, κάνει ενέργειες για τη διαφύλαξη και ανάδειξή του ως στοιχείο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς.
Ζητάμε από σας, που βιώνετε τη σχέση που έχει το Σηκωμένο Αυλάκι με τα παραπάνω είτε είστε μόνιμοι κάτοικοι ή παραθεριστές ή επισκέπτες του Κυριακοχωρίου και ανεξάρτητα από την ηλικία σας,να συμπληρώσετε το παρακάτω ερωτηματολόγιο προκειμένου να εκφράσετε τις δικές σας απόψεις για τη σημασία και την αξία που έχει το Σηκωμένο Αυλάκι στην καθημερινή ζωή του χωριού όπως και στην ιστορία του. Το ερωτηματολόγιο είναι ανώνυμο.
Το Σηκωμένο Αυλάκι στο Κυριακοχώρι Φθιώτιδας
Το Σηκωμένο Αυλάκι στο Κυριακοχώρι Φθιώτιδας
Ποιά είναι η σχέση σου με το Κυριακοχώρι Φθιώτιδας; *
Ποτίζεις το κήπο σου στο Κυριακοχώρι με το νερό που έρχεται από το βουνό με το Σηκωμένο Αυλάκι ; *
Πιστεύεις ότι οι συγγενείς σου(γονείς, παππούς ή γιαγιά, θείοι κ.α) έπαιξαν σημαντικό ρόλο για να διδαχθείς αυτή τη κοινωνική πρακτική ; *
Πώς έμαθες να ποτίζεις με το νερό από το αυλάκι που έρχεται από το βουνό; *
Το Σηκωμένο Αυλάκι και η παραγωγή αγροδιατροφικών προϊόντων
Από μαρτυρίες κατοίκων γνωρίζουμε ότι το αυλάκι πριν το 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο άρδευε εκατοντάδες στρέμματα που καλλιεργούσαν τότε οι κάτοικοι του χωριού. Στο αυλάκι επίσης στηρίζονταν η λειτουργία των αλευρόμυλων που κάποτε υπήρχαν στο Κυριακοχώρι.
Σήμερα, με το κρύο νερό από το αυλάκι ποτίζονται τα φασόλια μας, που κάποτε τα πουλούσαν οι κάτοικοι του χωριού στα παζάρια των κοντινών πόλεων, οι πατάτες, τα κολοκύθια, οι ντομάτες και όλα τα οπωροκηπευτικά προϊόντα μας. Επίσης με το νερό από το αυλάκι ποτίζονται τα δέντρα μας, οι μηλιές, οι καστανιές, οι καρυδιές κ.α
Πιστεύεις ότι το Σηκωμένο Αυλάκι ήταν καθοριστικό για την επιβίωση των κατοίκων από την δημιουργία του χωριού εδώ και 300 χρόνια περίπου *
Πιστεύεις ότι στη σημερινή εποχή η άρδευση των κήπων που βρίσκονται μέσα στον οικισμό στηρίζεται στο Σηκωμένο Αυλάκι; *
Η διατροφή σου σχετίζεται με τα αγροδιατροφικά προϊόντα που παράγονται στο Κυριακοχώρι; *
Παράγεις για σένα και την οικογένειά σου οπωροκηπευτικά προϊόντα στον κήπο του χωριού ; *
Πόσους μήνες το χρόνο ασχολείσαι με τα αγροδιατροφικά προϊόντα που παράγεις στο Κυριακοχώρι; (Σημειώστε έναν αριθμό από το 0 έως και το 12) *
Πιστεύεις ότι αν είχες περισσότερο χρόνο και την οικονομική δυνατότητα θα καλλιεργούσες περισσότερο στο χωριό; *
Παράγεις για σένα και την οικογένειά σου κάστανα ή καρύδια στον κήπο του χωριού; *
Με το αυλάκι αρδεύονται όλα τα αγροδιατροφικά προιόντα που παράγεις; *
Πιστεύεις ότι οι παραθεριστές του χωριού, οργανώνουν τους κήπους τους ώστε κατά την περίοδο των διακοπών να έχουν και εκείνοι τα αγνά αγροδιατροφικά προϊόντα που ευδοκιμούν στην περιοχή; *
Πιστεύεις ότι η παραγωγή των αγροδιατροφικών προϊόντων κατά τους καλοκαιρινούς μήνες είναι ένας παράγοντας της αύξησης του πληθυσμού των κατοίκων την περίοδο αυτή στο Κυριακοχώρι; *
Αν γνωρίζετε πληροφορίες που σχετίζουν, την παραδοσιακή άρδευση με το νερό που έρχεται από το βουνό με το Σηκωμένο Αυλάκι, με την παραγωγή αγροδιατροφικών προϊόντων στο Κυριακοχώρι είτε στο παρελθόν είτε στη σημερινή εποχή, παρακαλούμε να τις σημειώσετε παρακάτω.
Το Σηκωμένο Αυλάκι και η βιώσιμη χρήση του νερού στη γεωργία
Από μαρτυρίες γνωρίζουμε ότι οι Κυριακοχωρίτες πριν αποφασίσουν να ποτίσουν λαμβάνουν υπόψη τους τις καιρικές συνθήκες,
παρατηρούν τη φυσιολογία των φυτών τους και γνωρίζουν τις ιδιότητες τους εδάφους για να υπολογίσουν τις ανάγκες των φυτών τους για νερό.
Επίσης ότι το νερό έρχεται με το αυλάκι για πότισμα νωρίς το πρωί ή αργά το απόγευμα ώστε να αποφεύγεται η εξάτμισή του λόγω της θερμοκρασίας της ατμόσφαιρας.

Γνωρίζεις να υπολογίσεις αν "διψούν" οι καλλιέργειές σου; *
Οργώνεις δημιουργώντας ισιώματα στα επικλινή εδάφη για καλλιέργεια ώστε να αποφεύγονται οι πλημμύρες κατά την άρδευση με το αυλάκι; *
Προσέχεις να μην λιμνάζει το νερό στην καλλιέργεια όταν ποτίζεις από το αυλάκι; *
Γνωρίζεις να υπολογίζεις το χρόνο που θα χρειαστείς για να ποτίσεις το κήπο σου με το νερό από το αυλάκι; *
Πιστεύεις ότι χωριανοί ενδιαφέρονται για την εξοικονόμηση του νερού που έρχεται από το βουνό με το Σηκωμένο Αυλάκι; *
Αν γνωρίζετε πληροφορίες για τον τρόπο ή για τους κανόνες παραδοσιακού ποτίσματος των κήπων με το νερό που έρχεται από το βουνό με το Σηκωμένο Αυλάκι, παρακαλούμε να τις σημειώσετε παρακάτω.
Το Σηκωμένο Αυλάκι και ο συλλογικός χαρακτήρας του
Η Κοινότητα του χωριού οργανώνει με τη βοήθεια των κατοίκων κάθε χρόνο την ποτιστική περίοδο κάνοντας τις απαραίτητες εργασίες διάνοιξης, επισκευής και καθαρισμού του αυλακιού. Η παραδοσιακή άρδευση με τα αυλάκια δεν είναι μόνο τη σημερινή εποχή αποτέλεσμα συλλογικής προσπάθειας αλλά και από μαρτυρίες γνωρίζουμε ότι: 1)Τις παλαιότερες εποχές που ποτίζονταν και μεγαλύτερες εκτάσεις όλοι οι χωριανοί με εθελοντική εργασία καθάριζαν το αυλάκι στην αρχή της ποτιστικής περιόδου. Χτυπούσε η καμπάνα της εκκλησίας και χωρίζονταν σε ομάδες και συλλογικά ολοκλήρωναν το έργο 2)Γύρω στο 1950 οι χωριανοί με εθελοντική εργασία μετέτρεψαν το αυλάκι από χωμάτινο σε τσιμεντένιο και άλλαξαν και τη διαδρομή του για να καλύψουν τις νέες τους ανάγκες σε άρδευση.
3) Μέχρι πριν από κάποια χρόνια ο νεροφόρος ο οποίος διοριζόταν από την κοινότητα είχε το καθήκον να διανέμει το νερό σε κάθε κήπο.
Πιστεύεις ότι η παραδοσιακή άρδευση των κήπων του χωριού με το νερό του βουνού είναι συλλογικό έργο και βασίζεται στη συνεργασία της Κοινότητας με τους χωριανούς που ποτίζουν; *
Για να επιτευχθεί η παραδοσιακή άρδευση με τα αυλάκια συνεργάζονται οι συγχωριανοί της ίδιας γειτονιάς ώστε να ολοκληρωθεί η διαδικασία δίκαια σε όλους και σε όσο το δυνατόν λιγότερο χρόνο; *
Βοηθούν οι συγχωριανοί ο ένας τον άλλον στο πότισμα όταν υπάρχει ανάγκη; *
Διαφωνούν μεταξύ τους οι συγχωριανοί για θέματα που αφορούν το αυλάκι; *
Αν γνωρίζετε στοιχεία που αφορούν το συλλογικό χαρακτήρα της κοινωνικής πρακτικής του ποτίσματος με το νερό που έρχεται από το βουνό με το Σηκωμένο Αυλάκι σας παρακαλούμε να τις σημειώσετε παρακάτω.
Το Σηκωμένο Αυλάκι και η Βιοποικιλότητα
Από μαρτυρίες γνωρίζουμε ότι
• Τα άγρια ζώα που υπάρχουν στην περιοχή μας όπως αλεπούδες , λύκοι, αγριογούρουνα, λαγοί, ζαρκάδια κ.α ξεδιψούν από το νερό του.
• Τα δάση καστανιάς και ελάτου που συναντά στη διαδρομή του διατηρούνται εδώ και αιώνες.
• Κάθε χρόνο την ίδια εποχή φυτρώνουν τα ίδια είδη λουλουδιών γύρω από το αυλάκι.
• Τα μικρότερα ζώα όπως βατράχια, σκιουράκια , τρυποκάρυδοι, έντομα κ.α. μας συντροφεύουν στη βόλτα μας κατά μήκος του αυλακιού.
Πιστεύεις ότι το Σηκωμένο Αυλάκι έχει σχέση με τη χλωρίδα και πανίδα της ορεινής περιοχής που διαρρέει ; *
Το Σηκωμένο Αυλάκι έχει συμβάλλει θετικά εδώ και αιώνες στη διατήρηση της βιοποικιλότητας της ορεινής περιοχής που διαρρέει; *
Το Σηκωμένο Αυλάκι και η αναψυχή
Η Δέση είναι ένα φράγμα με το οποίο "δένεται" ," πιάνεται" το νερό του παραπόταμου του Ίναχου και το αυλάκι χαράχτηκε προς τα κάτω έτσι όπως πάει το βουνό ώστε να έχει μία ελαφριά κλίση (κάθε 3 μέτρα οριζόντιας διαδρομής κατέβαινει 2 με 3 εκατοστά). Τη διαδρομή του καθορίζουν επίσης η μικρή και η μεγάλη σάρα.
Εδώ και τουλάχιστον 60 χρόνια ο περίπατος στη διαδρομή "Πλατεία του Χωριού - Δέση" βρίσκεται ανάμεσα στις ψυχαγωγικές δραστηριότητες των κατοίκων τους καλοκαιρινούς μήνες.
Ετήσια Πεζοπορία στο Σηκωμένο Αυλάκι
Έχεις περπατήσει στο βουνό κατά μήκος του αυλακιού με την οικογένειά σου ή τους φίλους σου; *
Έχεις περπατήσει "αυλάκι -αυλάκι¨ μέχρι τη Δέση ; *
Ο περίπατος κατά μήκος του αυλακιού μέσα στο βουνό σε βοηθάει στην ψυχική σου ευεξία; . *
Ο περίπατος κατά μήκος του αυλακιού μέσα στο βουνό σε βοηθάει στη σωματική σου άσκηση; *
Το Πανηγύρι του Προφήτη Ηλία δίπλα στο Αυλάκι
Πρόσκοποι από την Αθήνα έχουν κατασκηνώσει δίπλα στο αυλάκι για δύο συνεχόμενες χρονιές. Εσύ θα ήθελες να κατασκηνώσεις δίπλα στο αυλάκι για μερικές ημέρες με τη δική σου παρέα; *
Δίπλα στο αυλάκι διοργανώνονται ετήσιες πολιτιστικές εκδηλώσεις. Θα ήθελες και εσύ να συμμετέχεις σε κάποια; *
Δίπλα στο αυλάκι διοργανώνονται ετήσιες αθλητικές δραστηριότητες όπως πεζοπορία, αγώνες δρόμου, ποδηλασία. Θα ήθελες και συ να συμμετέχεις σε κάποια; *
Το Σηκωμένο Αυλάκι, οι πηγές, τα νερά του χωριού και οι μυθοπλασίες.
Από μαρτυρίες γνωρίζουμε ότι το Σηκωμένο Αυλάκι το δένουν μύθοι που λέγονται μέχρι σήμερα.
Νεράιδες λένε πλένονται και περπατούν τραγουδώντας κατά μήκος του μόλις δύσει ο ήλιος και αν το περπατήσεις εκείνη την ώρα θα της ακούσεις να τραγουδούν.

Αν γνωρίζετε μύθους για νεράιδες , ξωτικά, καλλικάντζαρους κ.α που συνδέονται με τις πηγές και τα νερά του χωριού παρακαλούμε να μας τις περιγράψετε παρακάτω.
Το Σηκωμένο Αυλάκι και η Ιστορία της κατασκευής του
Είναι αξιοθαύμαστος ο νους που επινόησε αυτή την κατασκευή του αυλακιού και μάλιστα τόσο μακριά από τον οικισμό.
Πως βγήκε το όνομα του;

Υπάρχουν στοιχεία που συνδέουν την ιστορία του χωριού με την αρχαιότητα;
Υπάρχουν στοιχεία που συνδέουν την ιστορία του χωριού με τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία;
Υπάρχουν στοιχεία που συνδέουν την περιοχή του βουνού που διαρρέει, με την ιστορία της Ελλάδας;

Διαβάσαμε για το Μοναστήρι του Προφήτη Ηλία Παλαιοχωρίου ότι ήταν χτισμένο σ' ένα λοφίσκο, στα χίλια και πάνω μέτρα που ένωνε τα διάσελα στο τρίστρατο για Βελούχι, Σαράνταινα και Οξυά. Η παράδοση το θέλει να χτίζεται στα βυζαντινά χρόνια, τότε που γίνονταν οι μεγάλες μετακινήσεις μοναχών και χριστιανών από την Κωνσταντινούπολη και τα παράλια της Μικράς Ασίας προς τις φιλόξενες βουνοκορφές της πατρίδας μας.
Γύρω από το καθολικό, στα χρόνια της ακμής του, ήταν χτισμένα πολλά κελιά, μονόπατα και δίπατα, για να στεγάζονται οι καλόγεροι.
Η κτηματική του περιουσία ήταν πολύ μεγάλη. Άρχιζε με τα κτήματα του Παλαιοχωρίου, συνέχιζε στο Νικολίτσι, στο ΚΥΡΙΑΚΟΧΩΡΙ, στην Κουτσούφλιανη, έφτανε ως τη δασωμένη πλευρά του Γαύρου και του Γουλινά και τελείωνε στα Βασιλικά Υπάτης. Στο Παλαιοχώρι, στα Πουγκάκια, στα Κανάλια, στη Λευκάδα ακόμη και στο ΚΥΡΙΑΚΟΧΩΡΙ είχε υδρόμυλους τους οποίους εκμίσθωνε.
(αυτό προκύπτει από έγγραφα που υπάρχουν για την περίοδο 1841-1843 και αναφέρονται στο βιβλίο του Γιάννη Δημ. Παπαναγιώτου «ο Αϊ-Λιάς του Παλιοχωριού»).

Επίσης ερευνώντας βρήκαμε για το χωριό μας μεταξύ άλλων και τον παρακάτω χάρτη
Αν γνωρίζετε πληροφορίες που αφορούν την ιστορία της κατασκευής του αυλακιού , αλλά και την ιστορία του Κυριακοχωρίου παρακαλούμε να γράψετε αυτά που γνωρίζετε παρακάτω
Πιστεύεις ότι πρέπει να αναδείξουμε την αξία της πολιτιστικής κληρονομιάς του Κυριακοχωρίου που συνδέεται με το Σηκωμένο Αυλάκι ; *
Το Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς
Αν το Σηκωμένο Αυλάκι εγγραφεί στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς, τότε το Υπουργείο Πολιτισμού θα είναι αρωγός και θα στηρίζει με τα προβλεπόμενα μέσα τις μελλοντικές δράσεις του Συλλόγου και της Κοινότητας Κυριακοχωρίου που αφορούν τη διαφύλαξη και ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς που αφορά το Σηκωμένο Αυλάκι στο Κυριακοχώρι Φθιώτιδας.
Συμφωνείς να εγγραφεί το Σηκωμένο Αυλάκι στο Εθνικό ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς; *
Σας παρακαλούμε να δικαιολογήσετε την απάντηση σας στην προηγούμενη ερώτηση
Ποιά είναι η ηλικία σου; *
Αν το επιθυμείς συμπλήρωσε τη διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου σου
Eυχαριστούμε πολύ για τη συμμετοχή σας!Το Δ.Σ του Συλλόγου των Απανταχού Κυριακοχωριτών Φθιώτιδας
Submit
Never submit passwords through Google Forms.
This content is neither created nor endorsed by Google. Report Abuse - Terms of Service - Privacy Policy