PRIME EPISTOLA DEL APOSTOLO PAULO AL CHRISTIANOS DE CORINTHO

Salutation

1.1 Paulo, appellate a esser apostolo de Christo Jesus per le voluntate de Deo, e Sosthene, nostre fratre. 1.2 Al ecclesia de Deo que es in Corintho, a illes que ha essite sanctificate in Christo Jesus e appellate a esser sancte, con tote illes que in omne placia invoca le nomine de nostre Senior Jesus Christo, lor Senior e nostre. 1.3 Gratia e pace a vos de Deo nostre Patre e del Senior Jesus Christo!

Actiones de gratia

1.4 Io semper regratia mi Deo pro vos a causa del gratia de Deo que esseva date a vos in Christo Jesus. 1.5 Pois que in ille vos esseva inricchite in omne maniera con omne eloquentia[1] e con omne sorta de cognoscentia, 1.6 proque lo que nos testificava super Christo esseva confirmate inter vos, 1.7 tanto que nunc vos non manca de ulle charisma[2], in le vive expectation del manifestation[3] de nostre Senior Jesus Christo. 1.8 Ille alsi confirmara vos usque al fin, a que vos sia trovate irreprochabile[4] in le die de nostre Senior Jesus Christo. 1.9 Deo es fidel: per ille vos esseva appellate al communion con su Filio, Jesus Christo, nostre Senior.

Disunion in le ecclesia

1.10 Io exhorta vos, fratres e sorores, per le nomine de nostre Senior Jesus Christo, que vos sia de accordo le unes con le alteres[5], que non sia inter vos dissensiones[6], e que vos sia unite in le mesme mente e in le mesme intentiones[7]. 1.11 Pois que io ha essite informate super vos. fratres e sorores mie, per membros del familia de Chloe, que il ha querelas[8] inter vos. 1.12 Ora io dice isto proque cata uno de vos dice: “Io es con[9] Paulo”, o “Io es con Apollo”, o “Io es con Cephas”, o “Io es con Christo”. 1.13 Esque Christo es dividite? Paulo non esseva crucifigite pro vos, nonne? O esque vos esseva de facto baptisate in le nomine de Paulo? 1.14 Io regratia Deo que io non baptisava alicuno de vos, excepte Crispo e Gaio, 1.15 de sorta que nemo pote dicer que ille esseva baptisate in mi nomine! 1.16 (Io alsi baptisava le familia de Stephano. Alteremente, io non rememora si io baptisava alicun altere). 1.17 Pois que Christo non me inviava a baptisar, ma a predicar le evangelio - e non con eloquentia[10] de parolas, de sorta que le cruce de Christo non sia vacuate de significato.

Le message del cruce

 1.18 De facto, le message concernente le cruce pare[11] insensate a illes que vade in perdition[12], ma a nos que es salvate[13], illo es le potentia de Deo. 1.19 Pois que il es scribite: “Io destruera le sapientia del sapiente e io reprobara le intendimento del intelligente”[14]. 1.20 Ubi es le sapiente? Ubi es le experto in le lege mosaic[15]? Ubi es le polemista[16] de iste etate[17]? An Deo non rendeva insensate le sapientia de iste mundo? 1.21 Le mundo, con tote su sapientia, esseva incapace a recognoscer Deo in le terminos de Su proprie sapientia, assi Deo se complaceva de salvar le credentes per le insensatessa[18] del predication. 1.22 Pois que le Judeos require signos miraculose e le Grecos require sapientia, 1.23 ma nos predica in re Christo crucifigite: isto pro le Judeos es scandalose[19] e pro le Grecos es insensate. 1.24 Ma pro illes que es vocate, sia Judeos, sia Grecos, Christo es le potentia de Deo e le sapientia de Deo. 1.25 Proque le insensatessa de Deo es plus sapiente que le sapientia human[20], e le debilitate de Deo es plus forte que le fortia human.

1.26 Va pensar al circumstantias de vostre vocation, fratres e sorores. Non multe de vos esseva sapiente[21] secundo le criterios human[22], non multe de vos esseva potente[23]. 1.27 Ma Deo seligeva lo que le mundo reputa insensate pro avergoniar le intelligente, e Deo seligeva lo que le mundo reputa debile pro avergoniar le forte. 1.28 Deo seligeva lo que in le mundo es considerate basse e dispreciate, lo que es considerate nihil[24], pro reducer a nihil[25] lo que es considerate importante, 1.29 a que nemo pote vangloriar se coram ille. 1.30 Il es a causa de Ille[26] que vos es nunc in Christo Jesus, le qual deveniva pro nos sapientia de Deo, e justification, e sanctification e redemption, 1.31 a que, como il es scribite, Si tu vole vantar te, vanta te solmente del Senior”[27].

2.1 Quando io veniva a vos, fratres e sorores, e proclamava le testimonio de Deo[28], io non lo faceva con ostentation de grande eloquentia[29] o de sapientia. 2.2 Io me proponeva de ignorar inter vos toto lo que non es Jesus Christo[30] e su crucifixion[31]. 2.3 Io me presentava inter vos como un homine debille[32] e multo timorose[33]. 2.4 Io non utilisava in mi discursos e in mi predication parolas persuasive de sapientia human, ma io demonstrava le potentia del Spiriito de Deo 2.5 pro non fundar vostre fide sur le sapientia human, ma sur le potentia de Deo.

Le sapientia de Deo

2.6 Totevia, nos parla de sapientia, ma solmente inter illes que es matur[34]. Illo non es, tamen, le sapientia de iste etate, o del governantes de iste etate, le quales va disparer[35]. 2.7 Nos parla del sapientia de Deo, celate in un mysterio[36], que Deo reservava[37] desde le eternitate[38] pro nostre gloria. 2.8 Inter le governantes de iste etate nemo lo comprehendeva. Si illes lo comprehendeva, illes non haberea crucifigite le Senior del gloria. 2.9 Sicut il es scribite: “Le cosas que necun oculo videva, ni aure audiva, ni mente[39] imaginava, es justo le cosas que Deo preparava pro illes que le ama[40]. 2.10 Deo revelava iste cosas a nos per le medio de Su Spirito, proque le Spirito introspice[41] omne cosa, mesmo le profunditates de Deo. 2.11 Esque il ha alicuno che pote comprehender su proprie pensamentos[42] si non su proprie spirito interior[43]? In le mesme maniera, nemo pote cognoscer le pensamentos de Deo si non le Spirito de Deo. 2.12 Ora, nos non recipeva le spirito del mundo, ma le Spirito que veni ab Deo, de sorta que nos pote comprehender le cosas que Deo nos dava gratuitemente. 2.13 E nos parla in re iste cosas, non con parolas inseniate per le sapientia human, ma con illos que le Spirito inseniava nos, combinante[44] pensieros spiritual con parolas spiritual. 2.14 Le incredule[45], tamen, non recipe[46] le cosas del Spirito de Deo, proque illos le pare insensate. Ille non los pote comprehender proque on los pote discerner solmente de maniera spiritual. 2.15 Ille qui es spiritual, tamen, discerne[47] omne cosas e ille mesme non es comprehendite[48] per alicuno[49]. 2.16 Pois que qui tanto conosce le mente del Senior que poterea devenir su consiliero?[50] Ma nos ha le mente de Christo.

Immaturitate e auto-deception

3.1  Assi, fratres e sorores, io non poteva parlar vos como a personas spiritual, ma al contrario, como personas carnal, como infantes in Christo. 3.2 Io nutriva vos con lacte, non con alimento solide, proque vos non esseva ancora preste pro illo. De facto, ancora nunc vos non es preste, 3.3 proque vos es ancora influentiate per le carne[51]. Pois que il ha ancora jelosia e dissentiones inter vos, esque vos non demonstra de esser assi influentiate per le carne e que vos comporta vos como personas non regenerate[52]? 3.4 De facto, quando alicuno dice: “Io es de Paulo”, o “Io es de Apollo”, esque vos non es simplemente human?[53] 3.5 Que es, realmente, Apollo? O que es Paulo? Servitores per le quales vos credeva, e cata uno de nos secundo le ministerio que le Senior dava nos. 3.6 Io plantava[54], Apollo rigava, ma Deo causava le crescimento, 3.7 assi que ni ille que planta, ni ille que riga es alique, ma il es Deo que causa le crescimento. 3.8 Ille que planta, e ille que riga es un mesme cosa, ma cata uno de illes recipera su recompensa secundo le proprie labor. 3.9 Nos es collaboratores al servicio de Deo[55]. Vos es le campo[56] de Deo, le edificio de Deo. 3.10 Secundo le gratia de Deo que me esseva accordate, como un habile constructor[57], io poneva un fundamento, ma super illo alicun altere construe. Il necessa, tamen, que cata uno de nos face multe attention a como ille edifica. 3.11 Proque nemo pote poner altere fundamento si non lo que esseva jam ponite, illo es Jesus Christo. 3.12 Si alicuno construe supra iste fundamento con auro, argento, petras preciose, ligno, feno, o palea, 3.13 le obra de cata un costructor essera visibile clarmente. Le Jorno[58], de facto,  lo rendera clar, proque illo essera probate con le foco. Le foco mesme probara le qualitate del obra de cata uno. 3.14 Si lo que alicuno ha construite permane[59], ille recipera un recompensa. 3.15 Si le obra de alicuno essera comburite per le foco, ille suffrera le perdita. Ille mesme essera salvate, ma como passante per le foco.

3.16 Esque vos non sape que vos es le templo de Deo e que le Spirito de Deo habita in vos? 3.17 Si alicuno destrue le templo de Deo, Deo destruera ille, proque le templo de Deo es sancte: isto es lo que vos es.

3.18 Guarda vos de deciper vos mesme, cata uno de vos. Si alcuno inter vos reputa de esser intelligente in iste etate, que ille deveni insensate[60] de sorta que ille pote devenir vermente intelligente. 3.19 Pois que Deo reputa insensatessa le sapientia de iste etate. Como il es scribite: “Ille attrappa le intelligente in lor astutia[61] 3.20 e ancora: “Le Senior sape que le pensamentos[62] del intelligente es futile”[63] 3:21 Alora, non plus de vangloria concernente simple homines! Poisque toto pertine a vos, 3.22 Paulo, Apollo, Cepha, le mundo, le vita, le morte, le presente, e le futuro. Toto pertine a vos. 3.23 E vos pertine a Christo, e Christo pertine a Deo.

Le ministerio del apostolo

4.1 On deberea considerar nos in iste maniera: como servitores de Christo e administratores del mysterios de Deo. 4.2 Ora, se require de tote administratores que cata uno de illes sia trovate fidel. 4.3 Le mesmo es pro me. Il es un question minor[64] que io sia judicate per vos o per un qualcunque tribunal human. De facto io non mesmo judica me mesme. 4.4 Pois que io non es consciente de nihil re reprehensibile[65], ma non pro iste io es justificate[66], pois que ille que me judica es le Senior. 4.5 Non va assi judicar nihil ante le tempore. Attende le venita del Senior. Ille portara al lumine le cosas celate in le tenebras e revelara le intentiones del cordes. Alora cata uno recipera le recognoscimento[67] de Deo.

4.6 Fratres e sorores, io applicava iste cosas a me mesme e a Apollo como exemplo pro amor vostre, a que per nostre medio vos apprehende a “non vader ultra lo que es scribite”. Assi nemo inter vos deveni arrogante[68] in favor de uno o contra le altere. 4.7 Qui, de facto, considera te superior? Que ha tu que tu non recipeva? E si tu lo recipeva, proque tu vangloria te como si tu non lo recipeva? 4.8 Vos es jam satiate! Vos jam deveniva ric! Vos jam comenciava regnar in le regno de Deo[69] sin nos! Io multo volerea que vos jam comenciava a regnar, proque alora nos regnarea con vos! 4.9 Il non es tamen assi, proque aliquando io pensa que Deo mitteva in monstra nos, apostolos, como prisioneros de guerra, sententiate a morte, al termino del parada de un armea victoriose. Nos deveniva un spectaculo pro le mundo integre, sia pro le populo, sia pro le angelos. 4.10 Nostre ingagiamento pro Christo face nos apparer como idiotas[70], ma vos assere de esser intelligente in Christo; nos es debile, ma vos dice de esser forte; vos es honorate, ma nos es ridiculisate. 4.11 Usque nunc[71] nos ha fame e sete, nos es povremente vestite, tractate con brutalitate e sin un tecto super nostre capite[72]. 4.12 Nos labora durmente, travaliante con nostre proprie manos. Quando nos es insultate[73] nos responde con un benediction[74], quando nos es persecutate nos lo supporta; 4.13 quando nos es diffamate[75], nos  responde con parolas gentil[76]. Nos deveniva como le immunditia e le feces de iste mundo, mesmo nunc.

Le admonition de un patre

4.14 Io non scribe iste cosas a vos pro avergoniar vos, ma pro admonestar vos como mi car filios. 4.15 De facto, benque vos poterea haber innumerabile maestros[77] in Christo, certemente vos non ha multe patres, pois que in Christo Jesus io generava[78] vos per le medio del evangelio. 4.16 Io exhorta vos, ergo, a devenir mi imitatores. 4.17 Isto es le ration pro le qual io a vos inviava Timotheo, mi car e fidel filio in le Senior. Ille rememorara vos in qual maniera io seque[79] Christo Jesus, sicut io insenia in tote le ecclesias, ubicunque io vade. 4.18 Alicunes deveniva arrogante[80] e pensa que io non venira plus a vos. 4.19 Tosto, tamen, io venira a vos, si le Senior vole, e io discoperira si iste gente solmente parla in maniera pretentiose o si illes ha vermente le poter de Deo[81]. 4.20 Pois que le regno de Deo non consiste in parlar solmente, ma in poter[82]. 4.21 Que prefere vos? Deberea io venir a vos con un virga pro castigar vos o con amor e un spirito de mansuetude?

Le disciplina del ecclesia

5.1 In effecto, se audi que inter vos il ha immoralitate sexual, le sorta de immoralitate que non es mesmo permittite inter le Gentiles, tanto que alicuno cohabita con le uxor de su patre. 5.2 In vice de affliger vos grandemente pro isto, vos deveniva arrogante. Qui committeva tal action haberea debite esser expulsate de vostre medio. 5.3 De facto, mesmo si io es absente physicamente[83], io es presente con vos in spirito e io jam ha judicate ille que faceva isto como si io esseva presente. 5.4 Assi, quando vos es renunite in le nomine de nostre Senior Jesus, io es con vos in spirito e le poter de nostre Senior Jesus es presente, 5.5 delivra iste homine a Satana pro le destruction de su carne, de sorta que su spirito sia salvate in le Die del Senior.

5.6 Vostre vangloria non es bon. Esque vos non sape que il necessa solmente un poco de levatura pro facer fermentar tote le massa del pasta? 5.7 Munda vos del vetule levatura de sorta que vos pote esser un nove massa de pasta - vos es, de facto, sin levatura, pois que Christo, nostre Pascha ha essite sacrificate, 5.8 Vamos assi celebrar le festa, non con le vetule levatura, le levatura del vitio e del malitia, ma con le pan sin levatura, le pan del sinceritate e del veritate.

5.9 Io scribeva vos in mi littera de non associar vos con personas sexualmente immoral. 5.10 In nulle maniera io me refere hic al personas immoral de iste mundo, le avide, le fraudatores, o le idolatras, alteremente vos deberea exir de iste mundo. 5.11 Hic, tamen, io scribe vos de non associar vos con un persona que se considera christian[84] e que tamen continua esser sexualmente immoral, o avide, o un idolatra, o un diffamator, o un bibulo notori, o un fraudator. Vos non deberea mesmo mangiar con un tal persona. 5.12 Il non es mi responsabilitate de judicar le forasteros[85], ma il es certemente vostre responsabilitate de judicar illes que pertine al ecclesia. 5.13 Deo judicara le forasteros[86]. Expulsa de inter vos le malfaciente[87].

Le processos

6.1 Quando uno de vos es in disputa legal[88] con un altere, esque ille hardi vader ante un tribunal de iste mundo injuste[89] plus tosto que esser judicate per le sanctos[90]? 6.2 Esque vos non sape que le sanctos judicara le mundo? E si le mundo essera judicate per vos, esque vos non esserea competente in judicar casos plus trivial[91]? 6.3 Esque vos non sape que nos judicara angelos? Proque non, alora, questiones ordinari[92]? 6.4 Assi, si vos ha tal disputas super questiones ordinari[93] proque vader al exterior ante a judices que non es respectate[94] per le ecclesia? 6.5 Io dice isto a vostre vergonia. Esque il non ha un persona inter vos bastante sage pro componer disputas inter confratres? 6.6 Al contrario un fratre disputa con un altre fratre e un persona incredule deberea judicar les? 6.7 Le facto mesme que vos ha inter vos disputas legal jam significa admitter un disfacta. Proque non plus tosto acceptar de suffrer un torto? Proque non plus tosto esser defraudate? 6.7 Vos mesme, tamen, face tortos e defrauda, e vos face istos a fratres e sorores!

6.9 Esque vos non sape que le injuste non hereditara le regno de Deo? Non face vos deciper! Le sexualmente immoral, le idolatras, le adulteros, le effeminate[95], le homosexuales[96], 6.10 le fures, le avide, le bibulos, le diffamatores e le fraudatores non hereditara le regno de Deo. 6.11 Alicun de vos jam viveva in iste manieras. Ma vos esseva mundate, vos esseva sanctificate, vos esseva justificate in le nomine del Senior Jesus Christo e per le Spirito de nostre Deo.

Fuge del immoralitate sexual

6.12 “Tote le cosas es licite pro me” - ma non toto es benefic[97]. “Tote le cosas es licite pro me” - ma io non me facera dominar per alicun de illos. 6.13 “Le alimentos es pro le stomacho e le stomacho es pro le alimentos”, ma Deo destruera sia le stomacho sia le alimentos. Le corpore non es pro le immoralitate sexual, ma pro le Senior, e le Senior es pro le corpore. 6.14 E Deo, le qual resuscitava le Senior, facera alsi resuscitar nos mediante Su poter. 6.15 Esque vos non sape que vostre corpores es membros de Christo? Esque io, alora, deberea prender le membros de Christo e render los membros de un prostituta? Jammais! 6.16 Esque vos non sape que quicunque se uni a un prostituta deveni un sol corpore con illa? Pois que il es scribite: “Le duo devenira un sol carne”[98]. 6.17 Qui es unite al Senior, tamen, es un sol spirito con ille. 6.18 Fugi ab le immoralitate sexual! “Cata peccato que on committe es foras del corpore” - ma le persona immoral pecca contra le proprie corpore. 6.18 Esque vos non sape que vostre corpore es le templo del Spirito Sancte que es in vos, le qual vos obteneva de Deo, e que vos assi non pertine a vos mesme? 6.19 Pois que vos esseva comprate a alte precio. Glorifica Deo, ergo, con vostre corpore.

Celibato e maritage

7.1 Ora, concernente le questiones super le quales vos me scribeva: “Il es bon pro un homine non toccar un femina[99]”. 7.2 Ma, a causa de immoralitates, cata homine deberea haber relationes sexual con su proprie sposa e cata femina con su proprie marito. 7.3 Un marito deberea satisfacer sexualmente su sposa[100], e le mesmo deberea facer un sposa con su marito. 7.4 Le sposa non ha autoritate[101] super su proprie corpore, excepte su marito. In le mesme maniera le marito non ha autoritate super su proprie corpore, excepte su sposa. 7.5 Non priva vos le uno del altere, excepte de commun accordo durante un certe tempore de sorta que vos pote dedicar vos al precaria. Retorna, pois, insimul, a que Satana non tempta vos a causa de vostre incontinentia[102]. 7.6 Io dice isto como un concession, non como un commando. 7.7 Io volerea que cata uno esserea como io es, ma cata uno ha le proprie dono de Deo, uno in iste maniera, le altere in ille.

7.8 Al personas non maritate e al vidue io dice que il es melio pro illes remaner como io es, 7.9 ma si illes non ha le dono del continentia[103], que illes se marita, proque il es melio maritar se que arder con desiderios sexual[104].

7.10 A illes que es maritate io da iste commando - non io, ma le Senior - un marita non deberea separar[105] se de su marito, 7.11 ma si illa lo face, illa deberea remaner non maritate o esser reconciliate con su marito, e un marito non deberea separar[106]  se de su marita.

7.12 Al restante Io dice - non io, ma le Senior - si un fratre ha un sposa  que non es credente e illa es felice[107] de viver con ille, ille non deberea divorciar de illa. 7.13 E si un femina ha un marito que non es credente, e ille es felice de viver con illa, illa non deberea divorciar de ille. 7.14 Proque le marito incredule es sanctificate per le medio de su marita, e le marita non credente per le medio de su marito credente. Alteremente vostre filios esserea immunde, ma nunc illes es sancte. 7.15 Ma si le non credente desidera un divorcio, que isto va occurrer. In iste circumstantias le fratre o le soror non es vinculate[108]. Deo appellava nos a viver in pace[109]. 7.16 Pois que, oh marita, an sape tu si tu non conducera tu marito al salvation? O an sape tu, marito, si tu non conducera tu marita al salvation?

Le circumstantias de vostre salvation

7.17 Foras de isto, secundo lo que le Senior assignava a cata uno, secundo a lo que le Senior vocava cata uno, assi on debe viver. Isto io ordina in tote le ecclesias. 7.18 Esque alicuno esseva vocate jam circumcidite? Ille non deberea essayar de disfacer su circumcision. Esque alicuno esseva vocate incircumcise? Ille non debe facer se circumcider. 7.19 Le circumcision es nihil e le incircumcision es nihil. Le cosa plus importante es le observantia del commandamentos moral de Deo. 7.20 Que cata uno remane in le condition secundo le qual ille esseva appellate. 7.21 Esque tu esseva in le condition de sclavitude quando tu esseva vocate? Non te preoccupa, ma si tu ha le opportunitate de devenir libere, servi te de iste opportunitate, 7.22. proque qui esseva appellate del Senior essente un sclavo, illes es le liberto[110] del Senior. In le mesme maniera, qui esseva appellate in condition de libertate, es servitor del Senior. 7.23 Vos esseva comprate a car precio. Non deveni sclavos[111] de homines. 7.24 Fratres e sorores, in qualcunque situation vos esseva vocate, permane in illo con Deo[112].

Remaner non maritate

7.25 Concernente le question in re personas que ancora non se maritava[113], io non ha commandos particular a dar ab le Senior, ma io offere mi opinion, como un homine que, per le misericordia del Senior, es digne de fiducia. 7.26 Io pensa que, in vista del imminente crise[114], il esserea melio pro vos remaner como vos es. 7.27 Qui es maritate non deberea cercar de divorciar. Qui esseva dissolvite de un vinculo matrimonial, non deberea essayar de remaritar se. 7.28 Ma si vos marita vos, vos non pecca. E si un virgine se marita, illa non pecca. Illes que se marita, tamen, debera affrontar difficile circumstantias. Io cerca de sparniar vos tal problemas. 7.29 E io dice isto, fratres e sorores: le tempore restante es breve. Assi, qui es maritate deberea esser como illos que non lo es, 7.30 qui plora como illes que non plora, qui gaude como illes que non gaude, qui compra como illes que ha nihil, 7.31 qui frue[115] de iste mundo como illes que non frue plenmente de illo. Pois que le forma presente[116] de iste mundo es passager.

7.32 E io vole que vos sia libere de preoccupationes. Le homine non maritate se interessa del cosas del Senior, como pote placer al Senior. 7.33 Le homine maritate, tamen, se interessa del cosas de iste mundo, de como ille poterea placer a su marita, 7.34 e su interesses es dividite. Un femina non maritate[117], o un virgine, se interessa del cosas del Senior, de esser sancte, tanto in le corpore, quanto in le spirito. Un femina maritate, tamen, se interessa del cosas del mundo, de como poterea placer a su marito. 7.35 Io dice tote isto pro vostre beneficio, non pro poner restrictiones super vos, ma de sorta que sin distractiones, vos pote render al Senior un servicio honorabile[118] e constante[119].

7.36 Si alicuno pensa de ager in maniera non appropriate[120] verso su filia virgine, si illa es de etate matur, e illo pare necessari, ille deberea facer lo que ille desidera, ille non pecca. Permitte que illa se marita. 7.37 Ma le homine que es firme in su corde, sin alicun pression, e ille ha controlo super su proprie voluntate, e ha decidite in su corde de conservar su filia non maritate, ille face ben. 7.38 Alora, ille que da in matrimonio su filia virgine, face ben, e ille que non la da in matrimonio, face le melior cosa.

7.39 Un marita es vinculate si su marito vive, ma si ille mori, illa es libere de maritar qui illa desira (ma solmente qui es in le Senior[121]). 7.40 In mi opinion, tamen, illa essera plus felice si illa remane como illa es - e io pensa que anque io ha le Spirito de Deo!

Alimentos sacrificate al idolos

8.1 Concernente le alimentos sacrificate al idolos, nos sape que “nos omnes ha cognoscentia”[122]. Le “cognoscentia”, tamen, rende arrogante, ma le amor edifica. 8.2 Si alicuno pensa de cognoscer qualcosa, ille ancora non cognosce como ille deberea cognoscer. 8.3 Ma si alicuno ama Deo, ille es cognoscite per Deo.

8.4 Concernente, alora, mangiar alimentos sacrificate a idolos, nos sape que “un idolo in iste mundo es nihil”, e que il non existe plus que un sol Deo. 8.5 Proque mesmo si il ha si-dicite deos, tanto in celo quanto sur le terra, como indubitabilmente on adora multe deos e multe seniores, 8.6 pro nos il ha solmente un Dio, le Patre, le qual creava omne cosas, e nos existe pro ille; e un sol Senior, Jesus Christo, per le qual tote le cosas existe e per le qual nos vive[123].

8.7 Non omnes, tamen, ha iste cognoscentia. Alcunes, habente essite accostumate al idolos in le passato, mangia iste alimentos como un sacrificio facite al idolos, e lor conscientia pro isto remane contaminate[124], proque illo es debile. 8.8 Ora, le alimentos non facera nos approchar a Deo[125]. Nos non deveni pejor si nos non mangia, e nos non deveni melior si nos lo face. 8.9 Ma face attention; iste tu libertate poterea scandalisar[126] le debile. 8.10 Proque si alicuno debile vide te que possede cognoscentia, prandiar in un templo de idolos, esque non su conscientia esserea “reinfortiate” a mangiar alimento offerite a idolos? 8.11 Assi, a causa de tu cognoscentia[127] le fratre o soror debile, pro le qual Christo moriva, es destruite, 8.12 Si tu pecca in iste maniera contra tu fratres o tu sorores, e vulnera lor conscientia, tu pecca contra Christo. 8.13 Pro iste ration, si un alimento causa mi fratre o mi soror a peccar, io nunquam plus mangiara carne, de sorta que io non es le causa del peccato de mi fratre o de mi soror.

Le derectos del Apostolos

9.1 Esque io non es libere? Esque io non es un apostolo? Esque io non ha vidite le Senior Jesus? Esque vos non es mi obra in le Senior? 9.2 Si pro alteres io non es un apostolo, pro vos certemente io lo es, proque vos es le confirmation[128] ipse de mi apostolato in le Senior. 9.3 Isto es mi defensa ante a illes que me examina. 9.4 Esque nos non ha le derecto a un supporto financiari[129]? 9.5 Esque nos non ha le derecto al compania de un sposa credente, como le altere apostolos, e le fratres del Senior e Cepha? 9.6 O solmente io e Barnaba ha le derecto de non laborar? 9.7 Qui serve in le armea a su proprie expensas? Qui planta un vinea e non mangia de su fructos? Qui cura un grege e non se alimenta de su lacte? 9.8 Esque io dice iste cosas solmente sur le base del senso commun[130], o esque le Lege non dice isto alsi? 9.9 Pois que in le lege de Moses es scribite: “Tu non musellara tu bove durante que ille calca le grano”[131]. Esque Deo se interessa hic del boves? 9.10 O Ille certemente hic parla pro nostre beneficio? Isto esseva scribite pro nos, proque le arator e le disgranator deberea laborar in le sperantia de gauder illes mesme del recolta. 9.11 Si nos seminava inter vos benedictiones spiritual, esque il es troppo recoltar ex vos cosas material? 9.12 Si alteres recipe iste derecto ab vos, esque nos non lo meritarea de plus?

Nos, tamen, non faceva uso de iste derecto. Al contrario, nos supporta toto pro non devenir un obstaculo al Evangelio de Christo. 9.13 Esque vos non sape que illes qui servi in le templo[132] mangia le alimentos del templo, e que illes qui servi regularmente al altar recipe un parte de lo que ibi es offerite? 9.14 In le mesme maniera, le Senior commandava a illes que proclama le Evangelio de viver del Evangelio. 9.15 Io, tamen, non me serviva de iste derecto. E io non scribe iste cosas de sorta que qualcosa de simile sia facite pro me. De facto, il esserea melio pro me morir que - nemo me privara del ration de mi vanteria[133]. 9.16 Proque si io predica le Evangelio, io ha nulle ration de vantar[134] me, proque io es compellite[135] de facer lo. Guai si io non predicarea le Evangelio! 9.17 Pois que si io lo face voluntarimente, io recipera un recompensa. Si, tamen, io lo face con reluctantia, me esseva confidite un responsabilitate. 9.18 Qual es, ergo, mi recompensa? Que, quando io predica le Evangelio, io pote offerer le Evangelio gratis, e assi non servir me plenmente de mi derectos in le Evangelio[136].

9.19 Durante que io es libere de toto, io pote facer me servitor de omnes, al fin de ganiar le major numero possibile de personas. 9.20 Pro le judeos io deveniva como un judeo pro ganiar le judeos. Pro illos que es subjecte al Lege, io me subjectava al Lege (benque io non sia subjecte al Lege) pro ganiar illes que es subjecte al Lege. 9.21 Pro illes que non es subjecte al Lege[137], io deveniva como uno que non es subjecte al Lege (benque io non es sin le Lege de  Deo, ma sub le Lege de Christo) pro ganiar illes que non es subjecte al Lege. 9.22 Pro le debile, io deveniva debile pro ganiar le debile. Io deveniva tote le cosas a totes, a fin que io salva alicuno per tote le medios possibile.

9.23 Io face tote isto pro le Evangelio, pro participar a tote su benedictiones[138].

9.24 Esque vos non sape que tote le cursores in un stadio compete, ma solmente uno recipe le  premio? Assi, curre pro vincer! 9.25 Cata un competitor se subjecta a un stricte trainamento[139]. Illes lo face al fin de reciper un corona corruptibile, ma nos recipe un corona incorruptibile.

9.26 Assi, io non curre al aventura o boxa como uno que colpa le aere. 9.27 Al contrario, io submitte mi corpore a un stricte disciplina[140] e lo trahe in subjection[141], de pavor que, habente predicate a alteres, io mesme sia disqualificate[142].

Apprehender del fallimento de Israel

10.1 Pois que io non vole que vos ignora, fratres e sorores, que nostre patres esseva totes sub le nube e totes transiva le mar. 10.2 Totes esseva baptisate con[143] Moses in le nube e in le mar. 10.3 Totes se nutriva del mesme alimentos spiritual, 10.4 e totes bibeva le mesme bibitura spiritual. Pois que totes bibeva del mesme rocca spiritual que les sequeva[144], e le rocca esseva Christo. 10.5 Deo, tamen, non agradava le majoritate de illes, pois que illes esseva abattite[145] in le deserto. 10.6 Iste cosas eveniva pro dar un exemplo a nos omnes, de sorta que nos non desira ardentemente lo que es mal como illes faceva. 10.7 Assi, va non esser idolatras como lo esseva alicun de illes. Como il es scribite: “Illes se sideva pro mangiar e biber, e alora illes se levava pro dansar”[146]. 10.8 Vamos non ager in maniera immoral[147], como alicunes faceva, e ventitres milles de illes moriva in un sol die,  10.9 ni vamos provocar Christo, como alicun de illes faceva, e esseva destruite per le serpentes[148]. 10.10 E vamos non murmurar, como alicun de illes faceva, e esseva occidite per le angelo[149] destructor[150]. 10.11 Iste cosas eveniva a illes como exemplos e esseva scribite pro admonestar nos que vive al termino del etates[151]. 10.12 Assi, ille qui pensa de esser firme, face attention a non cader. 10.13 Necun temptation superveniva a vos que non sia commun a alteres alsi. E Deo es fidel: ille non permittera que vos sia temptate ultra lo que vos pote supportar, ma con le temptation ille vos providera alsi le exito de sorta que vos lo pote supportar.

Evita le festas idolatric

10.14 Dunque, mi car amicos, fugi del idolatria. 10.15 Io parla vos como personas sage. Considera lo que io dice. 10.16 Esque le cuppa del benediction que nos benedice non es le participation[152]in le sanguine de Christo? Esque le pan que nos frange non es le participation[153]  in le corpore de Christo? 10.17 Pois que il ha un sol pan, nos, que es multes, es un sol corpore proque nos omnes participa a ille mesme pan. 10.18 Considera le populo de Israel[154]. Esque illes que mangia le alimentos del sacrificios non es coparticipantes al altar? 10.19 Esque io intende dicer que le idolos o le alimentos sacrificate a illos es alco? 10.20 No, io intende dicer que lo que le paganos sacrifica a idolos es sacrificate a demonios e non a Deo. Io non vole que vos sia in communion con demonios. 10.21 Vos non pote biber al cuppa del Senior e al cuppa del demonios. Vos non pote participar al mensa del Senior e al mensa del demonios. 10.22 Esque nos essaya provocar le Senior a jelosia? Esque nos es per aventura plus forte de ille?

Vive pro glorificar Deo

10.23 “Toto es licite”, ma non toto es benefic[155]. “Toto es licite”, ma non toto es edificante[156]. 10.24 Non cerca vostre proprie ben, ma le ben del altere personas. 10.25 Mangia toto lo que se vende al mercato del carne[157] sin facer questiones de conscientia, 10.26 pro que le terra e su abundantia[158] pertine al Senior[159]. 10.27 Si un persona incredule invita vos e vos accepta de vader, mangia tote lo que vos es offerite sin facer questiones de conscientia. 10.28 Si, tamen,  alicuno[160] dice vos: “Isto ha essite sacrificate a idolos”, non mangia lo, a causa de ille que lo diceva e pro motivos de conscientia - 10.29 Io non intende vostre conscientia, ma illo del altere persona. Proque, de facto, mi libertate deberea esser judicate per le coscientia de un altere persona? 10.30 Si io participa con gratitude, proque es io blasmate a causa del alimento pro le qual io rende gratias? 10.31 Assi, sia que vos mangia, bibe o face alicun altere cosa, face toto pro le gloria de Deo. 10.32 Non sia motivo de scandalo, ni a judeos, ni a gentiles, ni al ecclesia de Deo; 10.33 justo como io essaya esser agradabile a omnes in omne cosa, io non cerca mi proprie beneficio, ma le beneficio de multes, de sorta que illes sia salvate. 11.1 Sia mi imitatores, justo como io lo es de Christo.

Le copertura del capite del feminas

11.2 Io lauda vos proque vos me rememora in omne cosa e preserva[161] le traditiones justo como io los transmitteva[162] a vos. 11.3 Ma io vole que vos sape que Christo es le capite de cata homine, e le homine es le capite de un femina[163] e Deo es le capite de Christo. 11.4 Qualcunque homine que preca o prophetisa con su capite coperite dishonora su capite. 11.5 Ma qualcunque femina que preca o prophetisa con su capite discoperite dishonora su capite, proque illo es le mesme cosa que haber un capite rasate. 11.6 Pois que si un femina non vole coperir su capite, illa deberea accurtar su capillos. Si il es dishonorabile pro un femina de accurtar su capillos o de rasar su capite, illa deberea coperir su capite. 11.7 Le homine non deberea coperir su proprie capite, pois que ille es le imagine e le gloria de Deo. Le femina, tamen, es le gloria del homine. 11.8 De facto le homine non procede del femina, ma le femina del homine. 11.9 Ni le homine esseva create a causa del femina, ma le femina a causa del homine. 11.10 Pro iste ration le femina deberea haber un symbolo de autoritate sur su capite[164] in consideration del angelos[165]. 11.11 In omne caso, in le Senior, le femina non es independente del homine, ni le homine es independente del femina. 11.12 Proque, sicut le femina procede del homine, assi le homine nasce del femina. e tote le cosas procede de Deo. 11.13 Va judicar per vos mesme: Esque il es appropriate pro un femina precar Deo con su capite discoperite? 11.14 Esque le natura ipse non insenia que si un homine ha capillos longe, isto es un dishonor pro ille, 11.15 ma si un femina ha capillos longe, isto es su gloria? Proque su capillos le esseva date como su copertura[166]. 11.16 Si alicuno intende disputar super iste question[167], isto es lo que nos practica, e le mesmo face le ecclesias de Deo.

Le Cena del Senior

11.17 Ora, in dar vos le sequente instructiones, io non lauda vos, proque vos congrega vos non pro le melior ma pro le pejor. 11.18 Pois que, in prime loco, quando vos congrega vos como ecclesia, io audiva que il ha divisiones inter vos e, in parte, io lo crede. 11.19 De facto, il es necessari que il ha divisiones inter vos, de sorta que se manifesta inter vos illes que es approbate. 11.20 Ora, quando vos congrega vos in le mesme placia, vos non mangia realmente le Cena del Senior. 11.21 Pois que quando il es tempore de mangiar, cata uno procede con su proprie cena. Assi uno suffre fame e le altere se inebria. 11.22 Esque vos non ha vostre proprie casas in le quales mangiar e biber? Tanto minusprecia vos le ecclesia de Deo in avergoniar illes que ha nihil? Que deberea io dicer vos? Esque io deberea laudar vos? Certemente io non laudara vos pro isto!

11.23 Pois que io recipeva del Senior le mesmo que io inseniava vos, illo es:  le Senior Jesus, le nocte in le qual esseva traite, prendeva pan, 11.24 e depost haber rendite gratias, lo frangeva e diceva: “Isto es mi corpore que es pro vos. Face isto in memoria de me”. 11.25 In le mesme maniera, post le cena,  ille etiam prendeva le cuppa, e diceva: “Iste cuppa es le nove pacto in mi sanguine. Face isto tote le vices que vos bibe de illo, in memoria de me”. 11.26 Proque tote le vices que vos mangia iste pan e bibe de iste cuppa, vos proclama le morte del Senior usque ille veni.

11.27 Pro iste ration, quicunque mangia le pan o bibe del cuppa del Senior de maniera indigne, essera culpabile del corpore e del sanguine del Senior. 11.28 Un persona deberea, assi, examinar se mesme e pois mangiar le pan e biber del cuppa, 11.29 proque qui mangia e bibe sin discerner correctemente[168] le corpore del Senior, ille mangia e bibe un judicio contra se mesme. 11.30 Isto es proque multes inter vos es debile e malade, e plures moriva[169]. 11.31 Si nos, tamen, examina nos mesme, nos non essera judicate. 11.32 Quando, tamen, nos es judicate del Senior, ille disciplina nos, de sorta que nos non sia condemnate con le mundo.11.33 Assi, fratres e sorores mie, quando vos congrega vos pro mangiar, attende le unes le alteres. 11.34 Si alicuno ha fame, que ille mangia in su casa, a que, quando vos congrega vos, isto non conduce a un judicio. Io dara vos instructiones super altere questiones quando io veni.

Le charismas

12.1 Concernente nunc le donos spiritual[170], fratres e sorores, io non vole que vos remane in ignorantia[171]. 12.2 Vos sape que quando vos esseva pagan, vos esseva discamminate per idolos mute, comocunque vos esseva conducite. 12.3 Assi, io vole que vos comprehende que nemo, parlante per le Spirito de Deo, poterea dicer: “Jesus es anathema[172]”, e nemo poterea dicer: “Jesus es Senior” si non per le Spirito Sancte.

12.4 Ora, il ha differente charismas[173] ma le Spirito es le mesme. 12.5 E il ha differente ministerios, ma un mesme Senior. 12.6 E il ha resultatos differente, ma le mesme Deo que produce tote illos in omnes. 12.7 A cata persona es date le manifestation del Spirito pro le beneficio de omnes. 12.8 A uno es date per le Spirito le parola de sapientia, e a un altere le parola de cognoscentia secundo le mesme Spirito, 12.9 a un altere le fide per le mesme Spirito, e a un altere le charismas de resanamento per le unic Spirito, 12.10 a un altere le poter de operar miraculos, a un altere le prophetia, e a un altere le discernimento[174] del spiritos, a un altere diverse sortas de linguas, e a un altere le interpretation de linguas. 12.11 Il se tracta de uno e le mesme Spirito, le qual distribue individualmente a cata uno secondo le voluntate de Ille.

Differente membros in un corpore

12.12 Pois que justo como le corpore es uno e tamen ha multe membros, e tote le membros del corpore - benque multe - constitue un sol corpore, assi es Christo. 12.13 Proque in un Spirito nos omnes esseva baptisate in un sol corpore. Judeos  o grecos, sclave o libere, a nos omnes esseva date a biber del mesme Spirito. 12.14 De facto le corpore non es un sol membro, ma multes. 12.15 Si le pede dicerea: “Pois que io non es un mano, io non face parte del corpore”, non pro isto illo cessarea de esser parte del corpore. 12.16 E si le aure dicerea: “Pois que io non es un oculo, io non face parte del corpore”, non pro isto illo cessarea de esser parte del corpore. 12.17 Si le corpore integre esserea un oculo, qual parte de illo facerea le audito? Si le corpore integre esserea un aure, qual parte exercerea le olfaction? 12.18 Il es un facto que Deo collocava cata un del membros del corpore, justo como ille decideva. 12.19 Si illos esserea totes le mesme membros, ubi esserea le corpore? 12.20 Assi, il ha multe membros, ma un sol corpore. 12.21 Le oculo non pote dicer a un mano: “Io non te necessita”, ni, a su vice, pote le capite dicer a un pede: “Io non te necessita”. 12.22 Al contrario, le membros que pare plus debile es essential[175], 12.23 e al membros que nos considera minus honorabile nos confere[176] major honor. Nostre membros plus impresentabile es, de facto, tractate[177] con major cura 12.24 ma nostre membros presentabile non necessita isto. Il es assi que Deo ha componite le corpore quando ille dava plus grande honor al membros minor. 12.25 de sorta que il non ha divisiones in le corpore, ma le membros se interessa le uno del altere. 12.26 Si un membro suffre, tote le alteres suffre con illo. Si un membro es honorate, totes gaude con illo.

12.27 Ora vos es le corpore de Christo, e cata uno de vos individualmente es membros de illo. 12.28 E Deo ha designate in le ecclesia in prime loco apostolos, in secunde loco prophetas, in tertie loco maestros[178], pois miraculos, charismas de resanamento, adjuvamentos, charisma de administration, differente sortas de linguas. 12.29 Non omnes es apostolos, nonne? Non omnes opera miraculos, nonne? 12.30 Non omnes ha charismas de resanamento, nonne? Non omnes parla in linguas, nonne? Non omnes interpreta, nonne? 12.31 Ma vos deberea desiderar ardentemente le charismas major.

E nunc io vole monstrar vos un via incomparabile[179].

Le via del amor

13.1 Si io parla linguas human e angelic, ma io non ha amor, io es simile a un gong strepitose[180] o a un ruito de cymbalos. 13.2 E si io ha le dono del prophetia e cognosce tote le mysterios e tote le scientia, e si io ha tote le fide necessari mesmo pro remover montanias, ma io non ha amor, io es nihil. 13.3 Si io da tote mi benes pro nutrir le povres e si io me sacrifica completemente pro laudabile causas[181], ma io non ha amor, isto comporta nulle real beneficio[182].

13.4 Le amor es patiente, le amor es benigne, non invidia. Le amor non se vangloria, non es arrogante. 13.5 Illo non se comporta indecorosemente, non servi se mesme, non se irrita facilemente o nutri resentimento. 13.6 Le amor non gaude del injustitia ma se allegra del veritate. 13.7 Illo excusa[183] toto, crede toto, supporta toto.

13.8 Le amor es sin termino[184]. Si il ha prophetias, illos non servira plus[185]; si il ha linguas, illos cessara; si il ha scientia[186] illo non servira plus. 13.9 Pois que nos cognosce in parte, e nos prophetisa in parte, 13.10 ma quando toto essera complite[187], lo que es solmente partial non servira plus. 13.11 Quando io esseva un infante, io parlava como un infante, io pensava como un infante, io rationava como un infante. Quando, tamen, io deveniva adulte, io deponeva[188] le cosas del infantia. 13.12 Pois que nunc nos vide le cosas in maniera non completemente[189] clar como un imagine reflectite[190], ma tunc nos videra facie a facie. Nunc io cognosce in parte, ma tunc io cognoscera plenmente, sicut io ha essite plenmente cognoscite. 13.13 E ora tres cosas permane: le fide, le sperantia e le amor. Le major de illos, tamen, es le amor.

Prophecias e linguas

14.1 Perseque le amor e desira ardentemente le donos spiritual, super toto que vos prophetisa[191]. 14.2 De facto, qui parla in lingua non parla a homines ma a Deo, proque nemo comprehende, ma con su spirito[192] ille pronuncia[193] mysterios. 14.3 Qui prophetisa, tamen, parla a omnes[194] pro edificar, exhortar e consolar. 14.4 Qui parla in lingua edifica se mesme, ma qui profetisa edifica le ecclesia. 14.5 Io desira que vos omnes parla in linguas, ma multo plus que vos prophetisa. Qui prophetisa es plus grande de qui parla in linguas, excepte que ille los interpreta de sorta que le ecclesia recipe edification.

14.6 Ora, fratres e sorores, si io veni a vos e io parla in linguas, qual beneficio io poterea dar vos si io non transmitte vos un revelation, o cognoscentia, o prophetia, o inseniamento[195]? 14.7 On poterea comparar isto a cosas inanimate que emitte sonos, como un flauta o un harpa. Si il non ha un distinction inter le notas que illos emitte, como poterea esser comprendite lo que es sonate con le flauta o con le harpa? 14.8 Si, per exemplo, le trompa emitte un sono pauco clar, qui poterea preparar se pro le battalia? 14.9 Il es le mesmo pro vos. Si vos non pronuncia con le bucca parolas intelligibile, como poterea alicuno comprehender lo que vos dice? In tal caso vos parlarea in le aere. 14.10 Il ha multe varietate de idiomas in le mundo, e necuno de illos care de significato. 14.11 Si alora io non cognosce le significato del parolas, io essera un estraniero pro le locutor, e le locutor essera un estraniero pro me. 14.12 Il es le mesmo con vos. Pois que vos desidera ardentemente le donos del Spirito, perseque de abundar in illos que edifica le ecclesia.

14.13 Assi, qui parla in lingua deberea precar de poter alsi interpretar lo. 14.14 Si io preca in linguas, mi spirito preca, ma mi mente[196] remane infructuose[197]. 14.15 Que deberea io facer? Io precara con mi spirito, ma io precara alsi con mi mente. Io cantara laudes con mi spirito, ma io cantara laudes alsi con mi mente. 14.16 Alteremente, si tu lauda Deo con tu spirito, como poterea alicuno sin le dono[198] dicer “Amen!” a tu action de gratia si ille non comprehende lo que tu dice? 14.17 Proque tu certemente da gratia ben, ma le altere persona non es edificate. 14.18 Io regratia Deo que io parla in linguas plus que vos omnes, 14.19 ma in le ecclesia io prefere[199] dicer cinque parolas con mi mente[200] pro instruer alteres, plus tosto que dece milles parolas in lingua.

14.20 Fratres e sorores, non sia infantes in vostre maniera de pensar. Al contrario, sia infantes in malitia, ma in vostre maniera de pensar sia vos matur. 14.21 In le lege il es scribite Per gente de linguas estranie e per labios de estranieros io parlara a iste populo, ma non mesmo in iste maniera illes me ascoltara”[201], dice le Senior. 14.22 Assi, linguas es un signo non pro le credente, ma pro le incredule. Le prophecia, tamen, non es pro le incredule, ma pro le credente. 14.23 Assi, si le integre ecclesia se congrega e totes parla in linguas, e personas incredule o non informate[202] entra, esque illes non dicera que vos omnes es folle? 14.24 Ma si omnes prophetisa, e un persona incredule o non informate[203] entra, ille essera convincite per totes, ille essera judicate per totes. 14.25 Le secretos de su corde essera revelate e assi ille se prostrara e adorara Deo in declarar: “Deo es vermente inter vos”.

Le ordine in le ecclesia

14.26 Alora que deberea vos facer, fratres e sorores? Quando vos congrega vos, uno propone un salmo a cantar, un altere un inseniamento, un altere un revelation, un altere parla in linguas, un altere los interpreta. Que toto, tamen, sia facite pro le edification del ecclesia. 14.27 Si alicuno parla in linguas, il deberea esser duo, o maxime tres personas a parlar e a torno, e alicuno debe interpretar. 14.28 Ma si nemo pote interpretar, qui vole parlar in linguas debe tacer in le ecclesia. Que ille parla in se mesme e a Deo. 14.29 Que parla duo tres prophetas, e le alteres debe evalutar[204] lo que illes dice. 14.30 E si un altere que es sedite recipe un revelation, le persona que parla debe concluder. 14.31 Pois que vos omnes pote prophetisar, ma uno post le altere, assi totes potera apprehender e esser incoragiate. 14.32 Sin dubita, le spirito del prophetas es subjecte al prophetas, 14.33 proque Deo non es un Deo de confusion[205], ma de pace.

Como in tote le ecclesias del sanctos, 14.34 le feminas deberea remaner in silentio in le ecclesias, proque a illas non es permittite de parlar[206]. Al contrario, que illas remane in submission, como dice le lege. 14.35 Si illas desidera apprehender qualcosa, que illas pete a lor marito in casa, proque il non es correcte[207] que un femina parla in le ecclesia. 14.36 Esque le parola de Deo procedeva primo de vos o illo veniva a vos solmente?

14.37 Si alicuno considera se mesme esser un propheta o un persona spiritual, deberea recognoscer que lo que io scribe es le commando del Senior. 14.38 Si alicuno lo ignora[208], ille debera esser ignorate[209]. 4.39 Alora, fratres e sorores, desidera ardentemente de prophetisar, e non prohibi a alicuno de parlar in linguas. 14.40 E face toto in maniera decorose e ordinate.

Le resurrection de Christo

15.1 Ora, fratres e sorores, io declara[210] vos le Evangelio que io predicava vos, que vos recipeva, in le qual vos persevera[211] 15.2 e per le qual vos es salvate si vos tene vos firmemente al parola que io predicava[212] vos, a minus que vos credeva in van. 15.3 Pois que io primarimente[213] transmitteva[214] vos le mesmo que io recipeva, illo es, que Christo moriva pro nostre peccatos secundo le Scripturas, 15.4 e que ille esseva sepelite, e que ille esseva resuscitate[215] le tertie die secundo le Scripturas, 15.5 e que ille appareva a Cephas e pois a le Deceduo. 15.6 Pois ille appareva a plus que cinquecento fratres e sorores in un vice, le major parte del quales vive nunc e alicunes non es plus con nos[216]. 18.7 Pois ille appareva a Jacobo, e pois a tote le apostolos,  15.8 e, ultime de totes, como uno nascite foras de tempore[217], ille appareva a me alsi. 15.9 Pois que io es le plus insignificante[218] del apostolos: de facto io non es digne de esser appellate apostolo, proque io persecutava le ecclesia de Deo. 15.10 Pro le gratia de Deo, tamen, io es lo que io es, e le gratia que me esseva concedite non esseva van. De facto, io laborava multo de plus que tote illes - a dicer, non io, ma la gratia de Deo que opera in me. 15.11 Si il se tracta de illes o de me, non importa, isto es lo que nos predica e isto es lo que vos credeva.

Nulle resurrection?

15.12 Ora, si on predica que Christo resuscitava[219] ex le mortos, como pote alicun de vos dicer que il ha nulle resurrection del mortos? 15.13 Ma si il ha nulle resurrection del mortos, alora non mesmo Christo esseva resuscitate. 15.14 E si Christo non esseva resuscitate, alora nostre predication es futile[220] e mesmo vostre fide es vacue[221]. 15.15 In ultra, nos esserea trovate esser false testes de Deo, proque nos testificava contra Deo que ille resuscitava Christo del mortos, quando, in realitate, ille non le resuscitava, si vermente le mortos non resuscita. 15.16 Proque si le mortos non es resuscitate, alora non mesmo Christo esseva resuscitate. 15.17 E si Christo non esseva resuscitate, vostre fide es sin valor[222]; vos es ancora in vostre peccatos. 15.18 In ultra, illes que moriva[223] in Christo esseva alsi perdite[224] pro semper. 15.19 Si nos sperava in Christo solmente pro iste vita, nos es, de tote le homines, le plus digne de commiseration.

15.20 Ora, tamen, Christo esseva resuscitate ex le mortos. Ille esseva le primitia de illes que dormi (in le somno del morte). 15.21 De facto le morte veniva per un homine[225], e le resurrection del mortos alsi veniva per un homine[226]. 15.22 Poisque justo como in Adam totes mori, alsi in Christo totes essera vivificate.15.23 Ma cata uno in su proprie ordine: Christo, le primitia; pois, quando Christo retornara[227], illes que le appertine[228]. 15.24 Alora venira le fin, quando ille livrara le regno a Deo le Patre, quando ille habera annihilate omne imperio, omne potentia e potestate. 15.25 Pois que ille debe regnar usque ille ponera tote su inimicos sub su pedes. 15.26 Le ultime inimico que ille annihilara essera le morte. 15.27 Proque Deo poneva tote le cosas in subjection sub su pedes[229]. Quando, tamen, ille dice que “tote le cosas” ha essite ponite in subjection, il es clar que isto excepta[230] ille que poneva tote le cosas in subjection a Deo. 15.28 Quando, alora, tote le cosas essera subjectate a ille, alora le Filio ipse se subjectara a ille que subjectava tote le cosas a ille, de sorta que Deo essera toto in totes.

15.29 Alteremente, que facera illes que es baptisate pro le mortos? Si in nulle maniera le mortos resuscita, alora proque illes se faceva baptisar pro le mortos? 15.30 Pro qual ration, alsi, nos affronta periculos cata hora? 15.31 Io vos assecura, fratres e sorores, pro le satisfaction que io senti pro vos in Christo Jesus, nostre Senior, que cata die io es in periculo de morte. 15.32 Si solmente pro motivos human io luctava contra bestias salvage in Epheso, qual beneficio isto poterea dar me? Si le mortos non resuscita, vamos mangiar e biber, proque deman nos morira[231]. 15.33 Non sia decipite: “Mal companiones corrumpe le bon character”[232]. 15.34 Sia sobrie, como il conveni, e cessa de peccar! Proque alicunes ha nulle cognoscentia de Deo - io dice isto a vostre vergonia!

15.35 Alicuno, tamen, dicera: “Como resuscita la mortos? E con qual sorta de corpore illes venira? 15.36 Stupide! Lo que tu semina non revive si primo illo non mori. 15.37 Lo que tu semina non es le corpore que nascera, ma un mer[233] grano - como de frumento o de alicun altere specie. 15.38 Ma Deo da a illo un corpore secundo que ille planava, a cata uno del semines un corpore sue proprie. 15.39 Non tote le carnes es le mesme carne. Le esseres human ha un sorta de carne, le animales un altere, le aves e le pisces un altere. 15.40 Il ha, in ultra, corpores celeste e corpores terrestre. Le gloria del corpores celeste es de un sorta e illo del corpores terrestre de un altere. 15.41 Il ha le gloria del sol, e un altere gloria del luna e un altere gloria del stellas, e mesmo le gloria de un stella differe del altere stellas.

15.42 Le mesmo eveni con le resurrection del mortos. Lo que es seminate[234] es corruptibile, lo que resurge es incorruptibile. 15.43 Illo es seminate con dishonor, ma illo resurge gloriosemente; illo es seminate in debiltate ma illo resurge in potentia. 15.44 Illo es seminate corpore natural, ma illo resurge corpore spiritual. Si il ha un corpore natural, il ha alsi un corpore spiritual. 15.45 Assi il es anque scribite: Le prime homine, Adam, deveniva un esser vivente[235]. Le ultime Adam deveniva un spirito que da vita. 15.46 Le corpore spiritual, tamen, non veniva primo. Primo veniva le corpore natural e pois le corpore spiritual. 15.47 Le prime homine es terrestre[236], facite de pulvere; le secunde homine es celeste[237]. 15.48 Qual es le terrestre, tales es alsi le terrestres, e qual es le celeste, tales alsi es le celestes. 15.49 Sicut nos portava le imagine del terrestre, nos portara alsi le imagine del celeste.

15.50 Ora, isto es lo que io vole dicer, fratres e sorores: carne e sanguine non pote hereditar le regno de Deo, ni pote le corruptibile hereditar le incorruptibile. 15.51 Ascolta, io vole dicer vos un mysterio: non omnes morira[238], ma nos omnes essera transformate - 15.52 in un momento, in un batter del palpebras, quando le trompa sonara. Pois que le trompa sonara e le mortos essera resuscitate incorruptibile, e nos essera transformate. 15.53 De facto, iste corpore corruptibile debe revestir le incorruptibilitate, e iste corpore mortal debe revestir le immortalitate. 15.54 Ora, quando iste corruptibile essera revestite del incorruptibile, e iste mortal essera revestite de immortalitate, alora essera realisate lo que es scribite: Le morte essera devorate victoriosemente[239] 15.55 Ubi es, o morte, tu victoria? Ubi es, o morte, tu aculeo?[240] 15.56 Le aculeo del morte es le peccato, e le poter del peccato es le Lege. 15.57 Ma gratias a Deo, ille da nos le victoria per le medio de nostre Senior Jesus Christo! 15.58 Alora, fratres e sorores mie, sia firme, constante! Semper excelle[241] in le obra del Senior in saper que vostre travalio non es inutile[242] in le Senior.

Un collecta pro adjuvar le christianos del Judea

16.1 Concernente le collecta pro le sanctos, per favor seque le instructiones que io dava al ecclesias del Galatia. 16.2 Le prime die del septimana, cata un de vos deberea poner a parte e sparniar un certe summa de moneta in proportion a quanto Deo le benediceva[243], de sorta que un collecta non debera plus esser facite quando io veni. 16.3 E quando io arrivara, io inviara les que vos approbava[244] con litteras de explication pro portar vostre dono[245] a Jerusalem. 16.4 E si il pare consiliabile que io vade alsi, illes venira con me.

Le projecto de Paulo de visitar Corintho

16.5 Io venira a vos, tamen, quando io habera passate per le Macedonia - proque io transira per le Macedonia. 16.6 Io remanera con vos, forsan le integre hiberno, de sorta que vos me adjuva in prosequer mi viage. 16.7 De facto, io non desidera vider vos solmente de passage, proque io spera de permaner con vos un tempore plus longe, si le Senior lo permitte. 16.8 Ma io remanera a Epheso usque a Pentecoste, 16.9 proque un porta de grande opportunitates se apriva largemente pro me, ma il ha multe oppositores[246].

16.10 Ora, si Timotheo veni, certifica que ille habera nihil a timer inter vos, proque ille face le obra del Senior le mesme que io. 16.11 Non permitte que alicuno le tracta con minusprecio, ma face prosequer su cammino in pace, de sorta que ille veni a me, pois que io le expecta con le fratres.

16.12 Concernente nostre fratre Apollo, io fortemente le incoragiava a visitar vos con le altere fratres, ma il non esseva simplemente su intention de venir nunc. Ille venira quando ille habera le opportunitate.

Exhortationes final e benediction

16.13 Sia alerte, permane firme in le fide, demonstra corage[247], sia forte. 16.14 Toto lo que vos face sia facite con amor.

16.15 Ora, fratres e sorores, vos sape in re le familia de Stephano que, como prime a esser convertite[248] in Achaia, illes se consecrava al servicio[249] del sanctes. Io exhorta vos 16.16 a submitter vos a personas assi e a quicunque adjuta in le obra e travalia[250]. 16.17 Io esseva felice al arrivata de Stephano, Fortunato e Achaico, proque illes suppliva le communion que vos non poteva dar me. 16.18 De facto, illes recreava mi spirito e vostre. Tal personas merita appreciation[251].

16.19 Le ecclesias in le provincia de Asia manda vos salutes. Aquila e Prisca saluta vos multe affectuosemente in le Senior con le ecclesia que se incontra in lor casa. 16.20 Tote le fratres e sorores manda salutes. Saluta le unes le alteres con un sancte basio.

16.21 Io, Paulo, scribe vos iste salutation con mi proprie mano.

16.22 Si alicuno non ama le Senior, que sia anathema. Maranatha[252].

16,24 Mi amor sia con tote vos in Christo Jesus.

.


[1] O “parola”.

[2] O “dono charismatic”.

[3] O “revelation”, “venita”, “retorno”.

[4] O “irreprehensibile”.

[5] O “que vos omnes dice le mesme cosa”.

[6] O “divisiones”.

[7] O “proposito”, “judicamento”.

[8] O “rivalitates”, “disputas”.

[9] O “Io es de Paulo”, “Io es de accordo con Paulo”.

[10] O “sapientia”.

[11] O “es”.

[12] O “se perde”.

[13] O “se salva”, “le salvate”, illo es “que Deo salva”.

[14] Un citation de Isaia 29:14.

[15] O “le scriba”.

[16] O “disputator”, “le experto de debattos cultural”.

[17] O “seculo”.

[18] O “stupiditate”.

[19] O “scandalo”, litt. “petra que face trappar”.

[20] O “del homines”.

[21] O “reputate intellectuales”.

[22] O “secundo le carne”.

[23] O “influente in le societate”.

[24] O “lo que non es”.

[25] O “nullificar”, “annihilar”.

[26] O “de Ille”.

[27] O “ille que se vanta, que se vanta in le Senior”, citation de Jeremia 9:24.

[28] Illo es, in re Jesus Christo.

[29] O “superioritate de parola”, “excellentia de parola”.

[30] O “de saper nihil apud vos excepte”.

[31] O “e ille crucifigite”.

[32] O “in debilitate”.

[33] O “con multe tremor”.

[34] O “perfecte”.

[35] O “perir”.

[36] O “occulte”.

[37] O “predestinava”.

[38] O “ante del seculos”.

[39] Litt. “entrate in le corde”.

[40] Citation de Isaia 64:4.

[41] O “sonda”, “perquire”.

[42] O “le cosas de un homine”.

[43] O “si non le spirito del homine”.

[44] O “accommodante”.

[45] O “le homine natural”.

[46] O “non accepta”.

[47] O “evaluta”, “judica”.

[48] O “judicate”.

[49] Illo es, le persona sin le Spirito non comprehende le persona con le Spirito, particularmente in relation al vita del fide.

[50] Citation de Isaia 40:13.

[51] O “vos es ancora carnal”, “ancora simplemente human”.

[52] O “cammina secundo le carne”, illo es, vivente como le humanitate decadite, sin le influentia del Spirito, pro isto “personas non regenerate”, “personas del mundo”.

[53] In greco: “Esque vos non es ancora homines”, illo es, humanitate decadite sin le influentia del Spirito. Hic Paulo non dice: “camminante secundo” como in le verso precedente. De facto ille assere que le Corinthios es assi. In omne caso, isto quasi certemente es es un hyperbole rhetoric.

[54] Illo es, io fundava le ecclesia in Corintho.

[55] O “con Deo”, o “collaboratores in le labor de Deo”.

[56] O “campo di cultivation”.

[57] O “architecto”.

[58] O “le Die del Judicamento”.

[59] O “supervive”.

[60] O “ignorante”.

[61] Citation de Job 5:13.

[62] O “rationamentos”, “presumption”.

[63] O “inutile”, “van”. Citation de Psalmo 94:11.

[64] O “il es de poc importantia”.

[65] O “contra me”.

[66] O “sin culpa”.

[67] O “le laude”.

[68] O “se infla”.

[69] O “deveniva reges sin que nos esseva vos necessari”

[70] Il es, personas insensate, imbecille.

[71] O “usque al presente hora”.

[72] O “sin tecto”.

[73] O “ultragiate”, “maledicite”.

[74] O “nos benedice”.

[75] O “quando on parla mal de nos”,

[76] O “essaya un conciliation”.

[77] O “tutores”.

[78] O “deveniva vostre Patre”.

[79] O “mi via!”, “mi stilo de vita”.

[80] O “inflate”.

[81] O “non solmente le parlar de iste gente arrogante, ma alsi le poter que illes ha”.

[82] O “potentia”, “fortia de ager date per Deo”.

[83] O “in corpore”.

[84] O “fratre”.

[85] O “illes de foras”, i.e, illes que non pertine al ecclesia.

[86] O “illes de foras”, i.e, illes que non pertine al ecclesia.

[87] Un allusion a Deuteronomio 17:7; 19:19; 22:21,24; 24:7 “Per iste maniera tu purgara le mal que es inter vos”; cfr. 1 Corinthios 5:2.

[88] O “querela”.

[89] O “ante al injustes”.

[90] Illo es, le membros del communitate christian.

[91] O “plus parve”.

[92] O “questiones de iste vita”.

[93] O “questiones de iste vita”.

[94] O “in poc consideration”.

[95] I. e. partner homosexual passive.

[96] O “sodomitas”,. e. homosexuales practicante.

[97] O “conveniente”.

[98] Citation de Genesis 2:24.

[99] Illo es, non haber relationes sexual (con un femina).

[100] Litt. “dar a su sposa lo que ille la debe”., “facer su deber”.

[101] O “derecto a”.

[102] O “manco de autocontrolo”.

[103] O “si illes non pote continer se”, “si illes non ha autocontrolo”.

[104] Un expression que indica desiderios sexual insatisfacite.

[105] O “abandonar”, “divorciar”.

[106] O “abandonar”, “divorciar”.

[107] O “consente”.

[108] O “non es subjecte a servitude”. Illo es, non plus vinculate a ille maritage. Ille o illa es libere.

[109] O “al pace”.

[110] O “un homine liberate”.

[111] O “servitores”.

[112] I. e. Deo remanera con vos in ille circumstantias.

[113] In greco “virgines”.

[114] O “affliction”.

[115] O “face uso”.

[116] O “apparentia”.

[117] In le contexto probabilemente un vidua.

[118] O “notabile”.

[119] O “pro assecurar vostre constante devotion al Senior”.

[120] O “incorrecte”.

[121] Illo es, un credente.

[122] Paulo mentiona certe slogans del Corinthios usate pro justificar lor comportamento (cfr. 6:12-13; 7:1; 10:23). Paulo concorda in parte con le slogans, ma ille los corrige pro monstrar como illes abusava de iste ideas.

[123] O “e nos es per ille”.

[124] O “polluite”.

[125] O “non rendera nos acceptabile a Deo”.

[126] O “poterea devenir un obstaculo pro le debile”.

[127] Illo es, le facto de saper que le cosas offerite a idolos es indifferente proque le idolos es nihil.

[128] O “sigillo”.

[129] O “a mangiar e a biber”.

[130] O “secundo le homines”, “secundo le autoritate human”, “judicamento human”.

[131] Citation de Deuteronomio 25:4.

[132] O “labora in le cosas sancte”.

[133] Secundo le stilo de Paulo le phrase se interrumpe al puncto ubi nos poneva un tracto de union.

[134] O “gloriar”.

[135] O “me es imponite un necessitate”.

[136] O “sin usar le derecto que su predication me confere”.

[137] O “sin lege”.

[138] O “a illo”.

[139] O “debe exercer autocontrolo in toto”.

[140] O “autocontrolo”.

[141] O “lo rende mi servitor”, o “lo rende mi sclavo”.

[142] O “reprobate”.

[143] O “in Moses”, “a Moses”.

[144] O “accompaniava”.

[145] O “disperdite”.

[146] O “indulger in festas pagan”. Citation de Exodo 32:6.

[147] O “vamos non fornicar”.

[148] Iste conto se trova in Numeros 21:5-9.

[149] O “per le destructor”.

[150] ste conto se trova in Numeros 16.41-50.

[151] O “le termino de iste seculo”.

[152] O “communion”.

[153] O “communion”.

[154] O “le nation de Israel”. Litt. “Le Israel secundo le carne”.

[155] O “conveni”.

[156] O “constructive”.

[157] O “macelleria”.

[158] O “tote lo que illo contine”.

[159] Un citation de Psalmo 24:1; un allusion a Psalmos 50:12 e 89:11.

[160] Illo es, inter vostre fratres e sorores, que es invitate alsi o que sape in re iste invito.

[161] O “tene vos firmemente”.

[162] O “inseniava”.

[163] O “le narito es le capite de su sposa”.

[164] Paulo non usa un parola que specifica qual sorta de “copertura” ille intende (un velo, un cappello, etc.). Le termino grec que ille usa hic, exousia, traducite con “symbolo de autoritate” poterea esser: (1) un figura de parlar que substitue le resultato (le derecto in participar al culto) pro le apparentia appropriate que lo rende possibile (le capite coperite); o (2) illo se refere al symbolo exterior (haber le capite coperite) que representa le attitude interior que le femina debe posseder (le respecto date al autoritate masculin in le ecclesia).

[165] Paulo non explica iste referentia al angelos, e le question hic es non bastante clar. Isto pare reflecter le conscientia que le angelos es spectatores del vita del ecclesia e es particularmente sensibile al resistentia contra le ordinamento create de Deo.

[166] Nulle termino que significa “velo” o “copertura del capite” occurre in le versos 3-14. Que le capillos sia considerate per Paulo como copertura in v. 15 non es necessarimente un argumento que le capillos es le mesmo que le copertura del capite que ille describe in le versos precedente (particularmente v. 10). Paulo releva le similitude del longe capillos con le copertura del capite. Le duo, tamen, non pare le mesme cosa (vv. 5, 6, 7, 10, 13). Si le copertura del capite es le mesmo que longe capillos, alora que significa v. 6 (“Pois que si un femina non vole coperir su capite, illa deberea accurtar su capillos”)? Isto indica que le copertura non es le mesmo que le capillos ipse.

[167] O “si alicuno intende esser contentiose”.

[168] O “recognoscer”, o “honorar”.

[169] O litteralmente “dormiva”, un euphemismo pro morir.

[170] O “cosas spiritual”.

[171] O “non informate”.

[172] O “maledicte”.

[173] O “donos spiritual”.

[174] O “le capacitate de distinguer”.

[175] O “es le plus necessari”.

[176] O “revesti”.

[177] O “revestite”.

[178] O “inseniente”, “doctores”.

[179] O “un via plus excellente”.

[180] O “bronzo resonante”.

[181] Plure manuscriptos rende isto como “si io confide mi corpore a esser comburite” o “si io offere mi corpore al flammas”, ma isto es minus probabile.

[182] O “io recipe nulle beneficio”.

[183] O “coperi”.

[184] O “nunquam cessara”.

[185] O “essera ponite a parte”.

[186] O “cognoscentia”.

[187] O “quando lo que es perfecte veni”.

[188] O “poneva a parte”, “abandonava”.

[189] O “enigmatic”

[190] O “como in un speculo”.

[191] O “le prophetia”.

[192] O “per le Spirito”.

[193] O “parla”.

[194] O “al homines”.

[195] O “doctrina”.

[196] O “mi intelligentia”.

[197] O “improductive”.

[198] O “qui occupa le placia del non-initiato”.

[199] O “vole”.

[200] O “intelligentia”.

[201] Citation de Isaia 28:10-13.

[202] O “sin iste dono”.

[203] O “sin iste dono”.

[204] O “judicar”.

[205] O “disordine”.

[206] Secundo lo que dice versos 11:2-16, le qual permitte al feminas de precar o prophetisar in le reuniones del ecclesia, le silentio commandate hic pare non implicar le absolute prohibition a un femina de parlar al ecclesia. Ergo: (1) alcunes pensa que “remaner in silentio” significa non assumer un rolo de autoritate como indica 1 Timotheo 2, ma (2) le suggestion melior es de connecter isto al regulas precedente in re le evalutation del prophetas (v. 29). Hic Paulo pare indicar que le feminas non deberea parlar durante tal evalutation, durante que tal interrogation esserea in violation al submission al autoritate masculin requirite per le Vetule Testamento (le lege, p. ex. Genesis 2:18).

[207] O “dishonorabile”, “vergoniose”.

[208] O “non lo recognosce”.

[209] O “ille non debera esser recognoscite”.

[210] O “io desidera clarificar pro vos”.

[211] O “es firme”.

[212] O “annunciava”.

[213] O “como question de importantia primari”.

[214] O “inseniava”.

[215] O “resuscitava”.

[216] O “dormi”, phrase idiomatic pro “morir”.

[217] O “como un infante abortite”.

[218] O “le minor”.

[219] O “ha essite resuscitate”.

[220] O “van”.

[221] O “van”.

[222] O “false”.

[223] Litt. “cadeva addormite” (euphemismo).

[224] O “es perite”.

[225] Un referentia a Adam.

[226] Un referentia a Christo.

[227] O “veni”.

[228] O “illes que es de Christo a su venita”.

[229] Citation de Psalmo 8:6.

[230] O “non include”.

[231] Allusion a Isaia 22:13; 56:12.

[232] Un citation del poeta grec Menandro, Thais 218, que Paulo usa in maniera proverbial.

[233] O “simple”.

[234] Le corpore seminate.

[235] O “un persona vivente”. Citation de Genesis 2:7.

[236] O “del terra”.

[237] O “del celo”.

[238] O “dormira” (le somno del morte).

[239] Citation de Isaia 25:8.

[240] Citation de Hosea 13:14.

[241] O “abundante”.

[242] O “van”.

[243] O “rendeva vos prospere”.

[244] O “designava”.

[245] O “contribution”.

[246] O “adversarios”.

[247] O “age virilmente”, “age sicut homines”.

[248] O “primitia”.

[249] O “ministerio”.

[250] O “labora durmente”.

[251] O “recognoscimento”.

[252] Illo es: “Le Senior veni!”.