1º BACHARELATO (Común)

Asignatura:  Ciencias para  o Mundo Contemporaneo

Profesores:  Guiomar Vazquez  , Javier Rodríguez

1º BACHARELATO (Común)

Asignatura:  Ciencias para  o Mundo Contemporaneo

Profesores:  Guiomar Vázquez, Javier Rodríguez

        A ciencia e a tecnoloxía son un dos alicerces da sociedade actual e constitúen o eixe do cambio acelerado en que se ve inmersa a humanidade do século XXI. O seu vertixinoso avance produce cambios significativos que inciden no proceso constante de transformación do mundo e afecta o tecido e a estrutura social de maneira máis relevante ca outros campos do saber.

        O desenvolvemento científico e tecnolóxico, en tanto que proporciona unha mellor comprensión da realidade e aumenta a posibilidade de interactuar sobre o ambiente, contribúe de forma innegable á mellora da calidade de vida nas sociedades occidentais. Con todo, non está exento de riscos e incertezas e suscita problemas sociais e ético–políticos máis aló dos laboratorios, en canto que a cidadanía se ve afectada por decisións en que non tomou parte e que inciden no seu escenario e forma de vida, tanto individual coma colectiva.

        Para unha sociedade democrática é, xa que logo, un reto importante a formación dunha sociedade capaz de comprender e desenvolverse nun mundo en que a ciencia e a tecnoloxía están cada día máis presentes e de participar na toma de decisións, con rigor e fundamento, en cuestións de actualidade e relevancia social para avanzar cara a un futuro sustentable para a humanidade.

        A materia de ciencias para o mundo contemporáneo, común para o alumnado de todas as modalidades de bacharelato, proponse responder a este desafío e contribuír a que todas as persoas posúan un coñecemento científico funcional, susceptible de ser aplicado a contextos diversos; un coñecemento dinámico, en sintonía co desenvolvemento da competencia de aprender a aprender, que capacite para adaptarse e seguir o ritmo da actualidade científica; un coñecemento que facilite o desenvolvemento de actitudes, como as de tolerancia e ausencia de dogmatismo, e que permita actuar como persoas autónomas e críticas capaces de argumentar, xustificar as súas posicións e participar activamente na sociedade.

        Desde esta perspectiva, abordarase a resolución de problemas abertos, tal e como se presentan no mundo real e na sociedade actual, conxugando a aplicación de modelos, teorías e procedementos científicos básicos coa contribución doutras ciencias necesarias para comprender a súa complexidade. O tratamento de cuestións da realidade, cun enfoque local e global, axudará o alumnado a tomar conciencia das distintas dimensións da realidade e fomentará a súa responsabilidade social.

        Na educación secundaria obrigatoria o alumnado xa estudou materias que lle proporcionan unha cultura científica básica. No bacharelato parte do alumnado vai seguir profundando nesta liña. O característico desta materia vai residir no enfoque interdisciplinario, a través da selección de determinados problemas relacionados con problemas reais, abordados desde enfoques CTS (ciencia-tecnoloxíasociedade) que preparen para a participación cidadá.

        Os contidos da materia están estruturados en bloques. No bloque común recóllense aqueles contidos que deben estar presentes nalgunha medida no desenvolvemento de todos os demais, aínda que a súa distribución e tratamento dependerá da súa pertinencia en cada contexto. Os restantes céntranse en ámbitos nos cales se insire algún problema específico merecedor de interese social. A orixe do universo e da vida, a saúde, a xestión sustentable do planeta, así como a biotecnoloxía, as tecnoloxías da comunicación, a nanotecnoloxía e a sociedade do coñecemento, son campos que forman parte do noso presente e futuro inmediato e son susceptibles de ser tratados desde unha perspectiva de divulgación científica,cunha formulación accesible.

        É ineludible a necesidade de integrar e ponderar equilibradamente os contidos de distintos tipos, a conveniencia de que o alumnado traballe en proxectos de grupo; así como desenvolver as competencias para o traballo en equipo e a responsabilidade compartida na xestión dun proceso de investigación.

        Por último, débese ter en conta que os contidos adaptaranse en virtude das necesidades e intereses do alumnado e dos propios avances científicos e tecnolóxicos, para acadar os obxectivos propostos e actuar deacordo cunha ciencia para o mundo contemporáneo.

        O Decreto 126/2008, do 19 de xuño, polo que se establece a ordenación e o currículo de bacharelato na Comunidade Autónoma de Galicia, non inclúe as competencias básicas nesta etapa educativa.

UNIDADE 1:O UNIVERSO E A TERRA

UNIDADE  2: A ORIXE  E A EVOLUCIÓN DA VIDA

UNIDADE 3:A SAÚDE: UN RETO DE VIVIR MAIS E MELLOR

UNIDADE  4: A REVOLUCIÓN XENÉTICA E A BIOTECNOLOXÍA

UNIDADE 5: CARA A UNHA XESTIÓN SOSTIBLE DO PLANETA

UNIDADE 6: O IMPACTO HUMANO NO SISTEMA TERRA

UNIDADE 7  : OS RISCOS NATURAIS E PROVOCADOS

UNIDADE 8: DOS SINAIS DE FUME Á ALDEA GLOBAL

UNIDADE 9: TERCEIRO MILENIO. A ERA DO COÑECEMENTO

1ºAVALIACIÓN.- 21 sesións

UNIDADE 9: DOS SINAIS DE FUME Á ALDEA GLOBAL.- 3 sesións

UNIDADE 10: TERCEIRO MILENIO. A ERA DO COÑECEMENTO.- 3 sesións

UNIDADE 1:O UNIVERSO E A TERRA.- 8 Sesións

UNIDADE 2: A ORIXEN E A EVOLUCIÓN DA VIDA.- 7 sesións

2ª AVALIACIÓN.- 19 sesións

UNIDADE 3:A SAÚDE: UN RETO DE VIVIR MAIS E MELLOR.- 7 sesións

UNIDADE 4: A REVOLUCIÓN XENÉTICA E A BIOTECNOLOXÍA.- 8 sesións

UNIDADE 5: CARA A UNHA XESTIÓN SOSTIBLE DO PLANETA.- 4 sesións

3ª AVALIACIÓN.- 12 sesións

UNIDADE 6: O IMPACTO HUMANO NO SISTEMA TERRA.- 4 sesións

UNIDADE 7: OS RISCOS NATURAIS E PROVOCADOS.- 8 sesións

As restantes sesións adicaranse a realización de probas escritas e a exposicións de traballos.

UNIDADE 1:O UNIVERSO E A TERRA

UNIDADE 2: A ORIXE E A EVOLUCIÓN DA VIDA

UNIDADE 3:A SAÚDE: UN RETO DE VIVIR MAIS E MELLOR

UNIDADE 4: A REVOLUCIÓN XENÉTICA E A BIOTECNOLOXÍA

UNIDADE 5: CARA A UNHA XESTIÓN SOSTIBLE DO PLANETA

UNIDADE 6: O IMPACTO HUMANO NO SISTEMA TERRA

UNIDADE 7: OS RISCOS NATURAIS E PROVOCADOS

UNIDADE 8: DOS SINAIS DE FUME Á ALDEA GLOBAL

UNIDADE 9: TERCEIRO MILENIO. A ERA DO COÑECEMENTO

A avaliación é un elemento fundamental do proceso de ensinanza-aprendizaxe, xa que permite obter información de como se está a realizar, coa finalidade de reaxustar a intervención educativa,en función dos datos obtidos.

Ten dous ámbitos de aplicación: O primeiro considera as adquisicións realizadas polos alumnos ao longo do proceso e terá que contemplar conceptos, procedementos, actitudes e hábitos de traballo. O segundo consiste en avaliar o proceso de ensinanza, a práctica docente.

Realizaranse tres tipos de avaliación cos alumnos: inicial, puntual e continua. A avaliación inicial permite determinar os coñecementos previos dos alumnos acerca dos obxectivos que se van traballar. A avaliación puntual valora aspectos conceptuais, mentres que  a avaliación continua, céntrase nos procedementos, actitudes e hábitos de traballo.

Os elementos escollidos para valorar o proceso de ensinanza-aprendizaxe,  teñen en conta os dous ámbitos de aplicación da avaliación, en primeiro lugar aparecen os instrumentos empregados para valorar o traballo dos alumnos e a continuación menciónanse os empregados para analizar a práctica docente.

Ao comezo do curso escolar realizarase unha proba escrita, que  permitirá coñecer o nivel de partida de cada un dos alumnos de 1º de bacharelato que cursan ciencias para o mundo contemporáneo.

Extraordinaria

        Os alumnos que non superaran a asignatura en xuño farán unha proba escrita en setembro que constará de varias cuestións referidas ós contidos mínimos, considerándose   aprobado se se obteñen máis de 5 puntos.

Según o aprobado por parte da CCP, claustro de profesores e consello escolar nas súas reunións do 30 de xuño de 2010, a partir deste curso se premiará a boa presentación e a omisión de faltas de ortografía cun máximo de 0,5 puntos en cada proba realizada.

Non aplicable a bacharelato.

Non aplicable a bacharelato.

        Aos alumnos de 2º de bacharelato con ciencias para o mundo contemporáneo de 1º de bacharelato pendente  non se lles deseñará un plan de traballo específico a non ser que o soliciten, de forma individual ou colectiva, debido a acumulación de traballo que adoitan ter ditos alumnos.

        Terá lugar unha reunión informativa co fin de comunicar o procedemento de recuperación e facilitar unha hora de consulta de dúbidas.

        Xefatura de estudos establecerá a data de celebración da proba escrita de recuperación.

Realizarase unha proba escrita na cal o alumno debera acreditar os coñecementos mínimos do curso en cuestión.

Os principios metodolóxicos propostos para esta materia baseanse  nas concepcións sobre as ciencias para o mundo contemporaneo que foron  aportadas nos diversos foros internacionais  e nacionais e nas suxerencias orientativas que aparecen nos curriculos oficiais.  Destacan os seguintes:

Inclúense aquí aspectos como: a importancia de ter en conta o nivel de desenvolvemento dos estudiantes e os seus coñecementos previos; conectar as novas ensinanzas cas ideas previas; propoñer problemas de situaciones concretas do entorno; suxerir actividades variadas e graduais para abordar os problemas; proporcionar situacións para por en práctica os novos coñecementos e comprobar a súa utilidade; propiciar actividades de reflexión sobre o aprendido, analizando o avance logrado desde as ideas previas.

No caso desta asignatura, destacan dúas concepciones previas  respecto as Ciencias e o Mundo Contemporaneo.  A primeira ten que ver ca crenza na omnipotencia humana, que sempre sera capaz de solucionar os problemas que continuamente xera, e a segunda confía  na omnipotencia da Ciencia, que tamen tería unha ilimitada capacidade de resolución, sexa cal sexa a agresión a  que sexa sometida.  Ambas concepcións recordan crenzas históricas pasadas que consideraban a Terra, a Ciencia  e a  especie humana como o centro do Universo.

Lograr cambios conceptuais a través da investigación e unha das prioridades fundamentais da asignatura, para chegar a entender de outra maneira as relacions entre o Mundo actual e a Ciencia.

Unha aprendizaxe é máis funcional se pode utilizarse en diversas situaciones reais ou se a partir dela pódense elaborar outras aprendizaxes.  Neste senso, deben presentarse aos alumnos e alumnas as abundantes situacions onde poidan aplicar os coñecementos adquiridos en diferentes ámbitos e contextos, e conectar o aprendido con situacions reais e cotiás, destacando sempre o interés práctico do que se vai aprender.

Os contidos son mais significativos canto máis claras sexan as relacións entre eles.  Na práctica convén organizalos con criterios que coñeza o alumnado, a fin de facilitar a sua comprensión.  Entre as unidades didácticas debe existir un fio condutor que explique a súa secuencia, e é moi acertado establecer o maior número de relacions entre diferentes áreas de coñecemento.  Ademáis, en cada unidade didáctica hai que facilitar a relación entre os conceptos, os procedementos e as actitudes.

E importante facilitar os traballos cooperativos,  e as interacións entre os iguais  e os adultos, propiciar a autonomía do alumnado na toma de decisións  e na asunción de responsabilidades.  Igualmente, debe facilitarse o desenvolvemento da autoestima, o equilibrio persoal e o afectivo. Neste senso, son axeitadas as posturas do profesorado de valorar nos estudiantes os esfozos realizados, propiciar a reflexión sobre os erros e  acertos, consensuar as normas da clase e o  compromiso de cumplilas, e, sobre todo, non  facer descalificacións totais ós traballos realizados e procurar valorar os logros, aínda que sexan pequenos.

A consecución dunha ensinanza eficaz esixe adaptar os procesos de ensinanza-aprendizaxe ás características personais do alumnado. Asentamos a atención á diversidade en catro puntos.

Para alumnos que necesiten atención especilizada seguiremos os consellos dados polo Departamento de Orientación.

A materia de ciencias para o mundo contemporáneo, a través do desenvolvemento das unidades didácticas plantexadas promoverá que os estudantes asimilen e adoiten os valores que se especifican a continuación:

Durante o curso os alumnos practicarán a lectura de textos divulgativos de ciencias . Ademais en cada clase adicaremos expresamente  5 minutos á lectura usando para eso o libro de texto do alumno.

Proporemos desde o noso departamento a lectura ou consulta dos seguintes libros para 1º de Bacharelato:

Editorial, Madrid, 1989.

Os alumnos a través do blog bioquimchivite consultaran as páxinas web propostas para realizar os traballos de cada unidade didáctica.

Os seus traballos seran realizados e presentados en soporte informático.

As máis salientables son:        

A continuación  describense os recursos idóneos para o desenrolo dos  temas de Ciencias para o Mundo Contemporáneo en 1º de Bacharelato:

Ao  longo do curso fomentarase a realización de algunhadas seguintes actividades :      

-  Visita a espazos naturais.

-  Asistencia á proxección de documentais  ou charlas sobre calquer tema abordado no curriculo.

-  Visita a un museo de ciencias naturais próximo á localidade.

-  Elaboración, por equipos, dun mural.

Os aspectos a mellorar para o curso 2013-2014 propostos na memoria do curso pasado son:

  1. Non abordar o  unidade 8: “Da idade de Pedra a nanotecnoloxía”.
  2. Favorecer máis a aprendizaxe construtiva integrando os coñecementos previos cas novas adquisición.
  3. Explicar os obxectivos e os criterios de avaliación o principio de curso e en cada unidade.
  4.  Favorecer que  o alumno participe no proceso de avaliación.
  5. Fomentar a aprendizaxe cooperativa na realización de traballos en pequeno grupo.

Utilizaremos un cuestionario para avaliar a programación.