March 4, 2018

www.HealthLetter.MayoClinic.com, Volume 33, Number 12, (December 17)          

                                                                                       

                                                                                          متفاوت (Dementia’s)دیمن شیا     

از آلَزایمر(Alzheimer's)،  مرض فراموشی  است

فرم های مختلف دیمِن شیّا یا دیمانس

فراموش کردن کلید اتومبیل که آن را کجا گذاشته اید و یا سریعاً  نام دوست قدیمی خود را به یاد نمی آورید، شما را به این فکر می اندازد که از خود سوال کنید: این فراموشی  نتیجه سنّ بالا است و یا اینکه علایم آلزایمر است .  خواه و ناخواه این فکر نگران کننده است.

برای بسیاری از مردم این گونه فراموشی ها فقط نتیجه پیری طبیعی است. با گذشت زمان به علّت خرد شدن و یا از دست دادن سلولهای عصبی،  مغز حجم کمتری پیدا می کند. در نتیجه ممکن است سرعت و روشنی حافظه وحتّی' فکر کردن به سرعت و روشنی سابق نباشد و شخص خواه و ناخواه کاهش حافظه را احساس می کند. این تغییرات در افراد کاملا متفاوت است و معمولا به نحو ظریف و موذیانه ای صورت می گیرد. مهم اینجاست که این تغییرات به زندگی عادی شخص خدشه ای وارد نمی کنند. ناگفته نماند که داروهای معیّن و شرایط خاص درمانی ممکن است باعث از دست دادن حافظه شوند که در بعضی موارد قابل برگشت می باشند.

 موارد غیر طبیعی مانند از دست دادن حافظه به طور شدید و علائمی که زندگی روزمره را مختل می کنند نشانه هایی است از دیمن شیّا. دیمن شیّا باعث نگرانی، دستپاچگی، اشکال در تکلّم، انجام دادن کارهای روحی و روانی، تغییر در خلق و خوی و روابط انسان می گردد.  درست است که آلزایمر نوعی دیمن شیّا است ولی ۶۰ تا ۸۰ درصد دیمن شیّا آلزایمر نیست.

چگونه از دست دادن حافظه شدیدتر می شود؟

 اختلال ذهنی یا شناخت خفیف

 

اختلال ذهنی یا شناخت خفیف (Mild cognitive impairmet, (MCI) اولین مرحله در پایین رفتن عملیّات ذهن و پیدایش دیمن شیّا است. اولین علامت دیمن شیّا از دست دادن حافظه است که برای خود شخص و اطرافیانش محسوس و قابل تشخیص است. برای مثال؛ اشکال در به خاطر آوردن قرار ملاقات با دکتر و یا گفتگوهائی که با او داشته است. ولی این حالت در به عقب انداختن فعّالیّت روزانه و یا عدم مستقل بودن شخص نمی شود.

بیشتر از 20 درصد از افراد شصت و پنج ساله و یا مسّن تر دچاراختلال شناخت خفیف، (MCI) می شوند چنانچه این مریضی یعنی اختلال شناختِ شخص توسط پزشک تشخیص داده شده باشد، شخص در خطر میتلا شدن به دیمن شیّا میباشد. بیش از سی درصد ازافرادی که دچار اختلال شناخت(MCI) هستند در طول پنج سال، احتمال به ابتلا به این بیماری یعنی دیمن شیّا افزایش می یابد.  از طرف دیگر بسیاری از مردمی که اختلال شناخت خفیف (MCI)  دارند دچار دیمن شیّا نمی شوند و در همان شرایط باقی می مانند و یا تا حدود کمی اختلال شناخت  پیشرفته تر می شود.

کاوش در مرض دیمن شیّا

انواع متفاوتی از مرض دیمن شیّا وجود دارد. در حالی که هر کدام از این انواع،  خصوصیّات مختص به خود را دارند. بسیاری از آنها علائم  شبیه به یکدیگر را دارند. معمولا بیشتر از یک نوع علامت وجود دارد. انواع دیمن شیا عبارتند از:

 مرض دیمن شیّا با یک نوع تست قابل تشخیص نیست.  تشخیص آن احتیاج به آزمایشات گسترده ای دارد. ارزیابی پزشکی می تواند تعیین کند که دیمن شیّا در نتیجه سن بالا، یا تاثیر داروهای به کار رفته و یا شرایط پزشکی خاصّی  می باشد.

جلوگیری از دیمن شیّا

بیش از سه درصد از انواع دیمن شیّا  قابل جلوگیری است.

 


[1] https://fa.wikipedia.org/wiki/مشتقات_تریاک 

مواد مخدّر یا اپیوئید ( Opioid) به مجموعه مواد طبیعی و شیمیایی مسکّن شبیه به مرفین یا مواد افیونی گفته می‌شود که در سیناپس به گیرندهای عصبی اپیویید می‌چسبند. عملکرد همگی آن‌ ها در بدن مانند کار انتقال‌ دهنده‌های عصبی ضد درد (اندورفین‌ها) است که از طریق تاثیر بر سلسله اعصاب مرکزی موجب تخفیف احساس درد در بدن می شوند.

[2] https://fa.wikipedia.org/wiki/ آنتی هیستامین موادی که برای درمان حسّاسیت بکار رفته و باعث خنثی کردن اثر هیستامین ها می شوند.

[3] https://fa.wikipedia.org/wiki/  انتای دیپرزنت  داروهایی که برای معالجه افسردگی، اضطراب و تشویش  به کار می روند.  

[4] www.aftabir.com Feb 5, 2006 كسانی كه دچار وقفه موقّتی تنّفس در خواب می شوند

[5] https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/insomnia مرض بی خوابی

[6] https://www.webmd.com/brain/normal-pressure-hydrocephalus Sep 11, 2016 - Normal pressure  

Hydrocephalus is a condition in which there is too much CSF(clear, colorless body fluid found in the brain and spinal cord) in the ventricles   

[7]  فراموشی عروقی ناشی از سکته مغزی stroke related vascular dementia. در این نوع فراموشی ، سکته مغزی در اثر انسداد یک رگ اصلی  رساننده خون به مغز رخ می دهد.منشا این انسداد معمولا از قلب است ، یعنی لخته خون از قلب وارد عروق خونی می شود و باعث انسداد  می گردد.

[8]  دمانس فرونتو تمپورال . این نام به فارسی ترجمه نشده و مانند کلمه انگلیسی آن تلفظ می شود.