زن و امراض قلبی

December 1, 2017

www.HealthLetter.MayoClinic.com (June 2017)

خانمها، خطر امراض قلبی را جدّی بگیرید

 

 تقریباَ پنجاه درصد از خانم ها باور ندارند که امراض قلبی بالاترین رقم مرگ آنها است. امراض قلبی تقریبا یک چهارم از تعداد مرگ را بین خانم های شصت و پنج ساله و مسن تر تشکیل می دهد. اگر سکته قلبی را به این تعداد اضافه کنیم به اندازه یک سوّم بالاتر می رود.([1])

 تعداد مرگ ناشی از تمام سرطان ها نوزده درصد علّت مرگ زنان ۶۵ (شصت و پنج ) ساله و مسن تر می باشد.

در سالهای اخیر آموزش و آگاهی دادن درباره خطرات ناشی از بیماریهای قلبی زیادتر شده و پایین آمدن تعداد مرگ ناشی از امراض قلبی تفاوت قابل ملاحظه داشته است. بطوریکه در طی ۱۵ سال اخیر تعداد مرگ ناشی از امراض قلبی بطور قابل ملاحظه ای کاهش یافته است.

امّا در ایران، آمارهای رسمی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی نشان می‌دهد که ۳۳ تا ۳۸ درصد مرگ و میرها در کشور ناشی از بیماری‌های قلبی و عروقی است، به‌ طوری که ایران رکورد دار بالاترین آمار مرگ قلبی در جهان نامیده شده است. بر اساس این گزارش، روزانه 300 نفر در کشور بر اثر عوارض قلبی فوت می‌کنند و این در حالی است که شیوه زندگی و نوع تغذیه مردم، خطربروز این بیماری را به حداکثر رسانده است. ([2])

 سازمان بهداشت جهانی، امراض قلبی و سکته قلبی را اوّلین علّت مرگ در جهان می داند. ۷/۴ میلیون نفر سالیانه بعلّت امراض قلبی و ۶/۷ میلیون به علّت سکته قلبی می میرند.([3])

بیماری سرخرگ تاجی یا بیماری شریان کرونری ( Coronary artery disease )، نوعی بیماری است که جدار داخلی سرخرگ کرونی دچار ضایعه می شود. ورم جدار سرخرگ یکی از عواملی است که باعث شروع این ضایعه در جدار سرخرگ می گردد.

به علاوه مواد چربی (plaques) به مرور زمان در داخل سرخرگ جمع می شود. این مرحله از بیماری «تصلّب و انسداد شریانی» نامیده می شود. مواد چربی سرخرگ را تنگ کرده و بعضی اوقات باعث بستن شدن جریان خون می شود. به علاوه چربی باعث ایجاد پارگی جدار قلب و دلمه شدن خون می شود که می تواند جریان خون را مسدود کند.

بیماری سرخرگ کرونری باعث حمله قلبی و ایستادن ضربان قلب می شود. تصلّب شریانی ممکن است در سرخرگ های دیگر مانند سرخرگ هایی که خون را به مغز می رسانند اتفاق بیافتد و خطر سکته را زیاد کند.

معمولاً تصلّب شریانی در سرخرگ های بزرگ اتفاق می افتد که خون مورد نیاز قلب را فراهم می کنند. در حقیقت، تا کنون مردان و زنان تصلّب شریانی را در سرخرگ های بزرگ تجربه کرده اند.

بیماری «سرخرگ کرونری یا تاجی» ممکن است به صورت دیگر اتّفاق بیفتد. این بیماری قلبی بیشتر برای خانم ها پیش می آید و به این صورت است که رگ های بسیار ظریف قلب مسدود می شوند ویا در اثر باریک شدن رگ های قلب و یا عدم فعالیت عادی قلب پیش می آید. چنانچه پزشک آزمایش سرخرگ کرونری را لازم دانست ،علاوه بر آن آزمایش سرخرگ قلب هم لازم است.

 

علائمی که مستلزم دقّت و اهمیّت هستند

درد قفسه سینه، فشار یا تنگی نفس علائم حمله قلبی در مردان و زنان هستند. زنان علایم دیگری غیر از درد قفسه سینه مانند:

خطرات شناخته شده

مقایسه زنانی که یائسه نشده اند با مردان هم سن آنها نشان می دهد که خطر بیماری های قلبی برای زنان ۵۰ درصد نسبت به مردان کمتر است. این تفاوت بعد از یائسگی بطور سریع کمتر میشود یکی از دلایل آن کم شدن ترشّح استروژن (estrogen) در بدن می باشد.

علّت های ابتدائی ضایعات سرخرگ که در واقع باعث شروع و ایجاد امراض قلبی می شوند کاملاً شناخته شده اند. به هر حال عوامل خطرساز می توانند از طریق متفاوت، مردان و زنان را مورد تاُثیر قرار دهد. عوامل خطر عبارتند از:

خطرات مختص زنان

زنان در معرض خطرات دیگری هستند که مختص آنهاست و عبارتند از:

خطر بیماری قلبی را جدّی بگیرید

لیست بالا دو نکته اساسی را روشن میکند:

 0717_HeartDisease_inside.png


[1]. Mayo Clinic Health Letter July 2017

[2]. http://www.salamatnews.com

[3]. WHO | Cardiovascular diseases (CVDs)