NEGENDO Education

Phần 2 Giới thiệu tổng quan về phần mềm mBlock V3

Phần mềm mBlock là gì

Phần mềm mBlock V3 là một phần mềm mở rộng của phần mềm SCRATCH OFFLINE EDITOR  do MIT phát hành trong đó vẫn giữ nguyên các tính năng gốc của Scratch đồng thời bổ sung các tính năng đặc biệt cho phép kết nối đến với các dòng Robot cũng như phần cứng điện tử tương thích nền tảng Arduino.


Cài đặt phần mềm mBlock V3 tại link sau: Download mBlock V3.4.11

Sau khi cài đặt mBlock sẽ hiện lên giao diện mặc định như sau


Thao tác các khối lệnh:  

Thẻ Script: Quản lý các khối lệnh được nhóm thành nhiều nhóm khác nhau có màu sắc để phân biệt tùy theo chức năng các nhóm khối lệnh.

Thao tác với hình dạng nhân vật

Thẻ Costumes:  Dùng để thay đổi và chỉnh sửa hình dạng các nhân vật đã chọn, người dùng có thể chỉnh sửa kích thước, thêm chữ, màu sắc hoặc tự sáng tạo thêm các tư thế nhân vật khác nhau để sử dụng trong hình động (còn gọi là costumes)


Thao tác với âm thanh

Thẻ Sounds: Dùng để thao tác với các tập tin âm thanh sẽ được dùng cho các lệnh xử lý âm thanh trong nhóm khối lệnh Sounds. Người dùng có thể lấy các tập tin âm thanh phong phú sẵn có của Scratch, có thể tự mình ghi âm hay tải một file MP3 từ máy tính lên,... Rất linh hoạt

   


Thao tác với nhân vật

Bạn có thể quản lý các nhân vật sẽ sử dụng trên Sân Khấu bằng cách chọn từ thư viện có sẵn, tự vẽ ra, tải lên từ máy tính (nếu tự thiết kế từ máy tính) hay thậm chí chụp hình từ Camera của máy tính.

Điểm quan trọng cần chú ý, trong Scratch, khi bạn chọn 1 nhân vật thì các đoạn mã lệnh tạo ra sẽ được sử dụng cho chính nhân vật đó. Tóm lại, một chương trình Scratch hoạt động là việc các nhân vật thực thi các mã lệnh của chính nó và tương tác với nhau, tương tác với người dùng.

Thao tác với Phông nền

Bạn có thể lựa chọn phông nền bối cảnh cho chương trình từ kho thư viện sẵn có của Scratch, cũng có thể chỉnh sửa vẽ thêm, tải lên từ file ảnh sẵn có của máy tính hay thậm chí là chụp ảnh thật từ Camera kết nối máy tính….

Ở khu vực quản lý, chọn thẻ Backdrops bạn có thể thêm các bối cảnh khác nhau để thay đổi trong chương trình ví dụ như 1 trò chơi có nhiều màn với cấp độ và bối cảnh khác do bạn thiết kế

Khi click chọn vào Backdrops, trong nhóm lệnh Looks sẽ xuất hiện các lệnh điều khiển việc hiển thị phông nền (khác với khi click vào các nhân vật, chỉ xuất hiện các lệnh điều khiển hiển thị nhân vật)

Cài đặt thư viện lệnh Curibot

Trên thanh Menu, vào Tab Extension và click vào Manage Extension để vào cửa sổ quản lý các Gói lệnh mở rộng cho Robot  (không nằm trong mặc định của Scratch)

Trong thẻ Available, vào Search gõ Curibot, sau đó Click Download

Vào nhóm lệnh Robots để kiểm tra các block của Curibot đã xuất hiện

Cập nhật thư viện Curibot

Thư viện Curibot sẽ liên tục được cập nhật để cải tiến các chức năng cho người học dễ sử dụng hơn, do đó khi có phiên bản mới được NEGENO cập nhật,  khi kiểm tra trong cửa sổ Manage Extensions, chọn thẻ Installed, sau đó quan sát trong phần Curibot sẽ xuất hiện nút Update, bấm Update. Các blocks sẽ được cập nhật thành phiên bản mới nhất.

Quản lý Board mạch phần cứng

Curibot sử dụng lõi Arduino Uno, vì vậy vào thẻ Boards trên thanh Menu, chọn  Arduino Uno

Chức năng chọn board mạch sẽ được sử dụng khi chúng ta cần Upload phần mềm đã viết vào Robot để thực thi chương trình trên board mạch của Robot (gọi là chế độ Arduino Mode) . Trong trường hợp thực thi chương trình Scratch trên máy tính như truyền thống (làm game, hoạt hình…), việc chọn Board mạch là không cần thiết (gọi là Scratch Mode).

Chúng ta sẽ hiểu rõ hơn về chế độ Arduino Mode và Scratch Mode ở các phần sau.

Quản lý kết nối với Robot

Curibot có 2 phương thức kết nối với Robot: Có dây và không dây

Trong cả 2 trường hợp, đều sử dụng như một cổng kết nối Serial, sau khi cắm thiết bị, vào Connect, chọn Serial Port và số hiệu cổng COMx sẽ xuất hiện tương ứng với thiết bị đã kết nối

PHÂN BIỆT SCRATCH MODE VÀ ARDUINO MODE

Chế độ Scratch Mode:  là chế độ mặc định hoàn toàn giữ nguyên các chức năng giống Scratch cho phép bạn lập trình Games, ứng dụng, hoạt hình,.....như lập trình Scratch trong đó mở rộng thêm các chức năng ra lệnh và nhận thông tin từ Robot để làm cho phần mềm trở nên phong phú và đặc biệt có thể tương tác với thế giới vật lý. Ví dụ như muốn một nhân vật có thể hiển thị số liệu cảm biến đo khoảng cách khi bấm phím SPACE từ máy tính thì chỉ cần ngắn gọn trong gói câu lệnh sau:

Như vậy, việc sử dụng chế độ Scratch mode được xem như là mở rộng các bài học và trải nghiệm trong quá trình học Scratch khi cho phép Scratch có thể tương tác với Robot, các cảm biến và các bộ phận chấp hành khác nhau để tương tác qua lại giữa ứng dụng Scratch và thế giới vật lý thật.

Khi sử dụng Scratch Mode, Robot bắt buộc phải được kết nối liên tục với máy tính để các lệnh trao đổi dữ liệu giữa Scratch và Robot có thể hoạt động.

Chế độ Arduino Mode

Để chuyển qua chế độ Arduino thì vào Edit và tick vào Arduino Mode

Chế độ Arduino Mode là chế độ mà Scratch chỉ đóng vai trò trung gian, người dùng có thể lập trình kéo thả các khối lệnh xử lý chương trình, dữ liệu và các lệnh Robot để ghép lại thành chương trình hoàn chỉnh, sau đó chương trình được chuyển đổi sang mã CODE Arduino và nạp vào trong board mạch để chạy. Tóm lại, chế độ Arduino Mode là chế độ mà phần mềm sẽ được thực thi trên board mạch của robot chứ không phải từ máy tính, khi đã nạp chương trình, robot có thể hoạt động độc lập mà không cần phải kết nối với máy tính.  

Trong chế độ Arduino, hầu hết các blocks xử lý hình ảnh, âm thanh, di chuyển ….của Scratch sẽ bị ẩn, chỉ còn lại các block cơ bản và các block liên quan đến robot để có thể lập trình

Lưu ý: chế độ  Arduino mode, bắt buộc phải sử dụng dây cáp USB để kết nối máy tính với Robot khi nạp chương trình