1:1 An motobin d'ocasion e 'd manere, ant l'antichità, Nosgnor a l'avìa parlà a nòsti pare për boca dij profeta. 1:2 Ora, contut, an costi dì-sì ch'a son ij dì darié[1], a l'ha parlà a nojàutri ant la përson-a dël Fieul, ch'a l'era 'l mojen medésim ëd la creassion e ch'a l'é stabilì ardité d'ògni còsa. 1:3 Chiel a l'é lë splendrior ëd la glòria 'd Nosgnor e l'ampronta 'd sò esse medésim[2]. Chiel a sostniss l'univers con ël podèj 'd soa paròla e ora, fàita la purificassion dij pecà, a l'é setasse ant ij leugh pì àut a la drita dla maestà divin-a. 1:4 Sossì a mostra coma 'l Fieul a sia tant pì grand che j'àngej, pròpi coma 'l nòm che Nosgnor a l'ha daje a l'é tant pì grand che ij sò.
1:5 An efet, Nosgnor a l'ha mai dije a 'n qualsëssìa àngel lòn ch'a l'ha dije a Gesù: "Ti 't ses mè Fieul, ancheuj i l'hai generate". Nosgnor a l'ha 'dcò dit: "I sarai sò Pare e chiel a sarà mè Fieul". 1:6 D'àutra banda, quand ch'a l'ha fàit intré ant ël mond sò prim-genit, Nosgnor a l'ha dit: "Che tùit j'angej ëd Nosgnor a-j rendo l'adorassion".
1:7 Riguard ëd j'àngej, a dis: "Chiel a manda ij sò àngej tanme 'l vent, ij sò sërvent tanme fiame 'd feu". 1:8 A sò Fieul, tutun, chiel a dis: "Tò tròno, ò Dé, as mantegn pr' ij sécoj dij sécoj. Ti 't governe con na cavija 'd giustissia". 1:9 Ti 't stas da la banda dla giustissia e 'l mal it l'has an ghignon. A l'é për lòn che Nosgnor, tò Dé, a l'ha consacrate vërsand l'euli dla gòj dzora 'd ti da pì che dzora chionque d'àutr. 1:10 Al Fieul chiel a dis ëdcò: "Al prinsipi, ò Signor, ti 't l'has pogià le fondassion dla tèra e 't l'has fàit ij céj con toe man. 1:11 Lor a andran a perdse, ma ti 't reste për sèmper. A vniran frust tanme na vesta veja. 1:12 Ti i-j ardobieras butandje vìa tanme 'n mantel vej e a saran cambià; ma ti, it ses l'istess, e ij tò agn a finiran mai".
1:13 Ëd pì, Nosgnor a l'ha mai dit a quaidun ëd sò àngej: "Butte-sì setà al pòst d'onor a mia drita fin-a tant che mi i farai dij tò nemis në scagn pr'ij tò pé". 1:14 Parèj j'angej a son mach dij sërvent - djë spirit ch'a son mandà a goerné coj ch'a l'han da ardité la salvëssa.
2:1 A venta donca ch'i fasso ancora pì d'atension a la vrità ch'a l'han mostrane[3], për nen core ‘l risigh ëd slontaness-ne[4]. 2:2 Përché 'l message[5] che Nosgnor a l'ha trasmetune pr' ël mojen dj'àngej a l'é sèmper stàit ferm e ògni violassion ëd la Lej e ògni at ëd dzubidiensa a l'ha sèmper arseivù 'l castigh ch'a mérita. 2:3 Nojàutri, donca, coma podrìo-ne scapé dal giudissi s'i lassèisso da banda na salvëssa tan granda? Costa salvëssa, nunsià prima dal Signor medésim, a l'é stàita pì tard confërmà da coj ch'a l'avìo sentilo. 2:4 Nosgnor a l'ha confermà 'l mëssage con ëd segn e 'd prodis, con ògni sòrt ëd miràcoj, e con ij don dlë Spirit Sant dëstribuì coma chiel a l'ha vorsù.
2:5 A l'é nen a dj'àngej che Nosgnor a l'ha sogetà 'l mond arnovà[6] dont ch'i parloma. 2:6 Ant le Scriture quaidun a l'ha rendune testimoniansa quand ch'a l'ha dit: "Còs é-lo mai l'òm, che ti i l'abie da arcordete 'd chiel? Lòn ch'a l'é 'n mortal përchè ti a lo tnissa present? 2:7 Ti 't l'has butalo 'n pòch pì an bass dj'àngej, it l'has coronalo 'd glòria e d'onor, 2:8 it l'has butà ògni còsa sota 'd sò control"[7]. Për lòn, se Nosgnor a l'ha sogetaje ògni còsa, sossì a veul dì ch'a l'ha lassà gnente ch'a sìa fòra 'd sò domini. Contut, i l'oma ancora nen vëddù che tute le còse a sio sogetà a soa autorità. 2:9 Lòn ch'i vëddoma a l'é Gesù, ch'a l'ha arseivù na posission "un pò pì an bass dj'àngej"; e pròpi përchè chiel a l'ha patì la mòrt për nojàutri, a l'é adess "coronà 'd glòria e d'onor". Vera, Nosgnor a l'ha fane la grassia che chiel a patìssa la mòrt për tuti.
2:10 Nosgnor, ch'a l'ha creà ògni còsa për chiel istess, a l'ha sernù 'd porté motobin ëd fieuj a la glòria. E a l'era mach giust che chiel a l'avèissa fàit ëd Gesù, pr' ël mojen dij sò patiment, ël condotié[8] përfet, adat a portèje a la salvëssa. 2:11 Tant col ch'a santifica coma coj ch'a son santificà, a ven-o tuti da 'n medésim pare: a l'é për lòn che chiel a l'ha gnun-a onta 'd ciameje ij sò frej. 2:12 Përchè chiel a l'ha dit a Nosgnor Dé: "I nunsiarai tò nòm ai mè frej e it laudrai an mes a la ciambrea 'd tò pòpol". 2:13 E ancora: "I butrai mia fiusa an chiel", visadì, "mi e ij fieuj ch'it l'has dame". 2:14 Parèj, donca, dàit che ij fieuj a l'han an comun la medésima condission uman-a[9] 'd carn e 'd sangh, ëdcò 'l Crist a l'ha pijà part a costa condission. Përche mach coma n'esse uman chiel a l'avrìa podù anienté 'l podèj del diav, col ch'a l'avìa an sla mòrt. 2:15 Mach an costa manera-sì chiel a l'avrìa podù liberé coj ch'a vivìo soa vita coma dë s-ciav dla tëmma 'd meuire. 2:16 I savoma 'dcò che 'l Fieul a l'é nen vnùit an agiùt dj'àngej; chiel a l'é vnùit për giuté i dissendent[10] d'Abraham.
2:17 A l'é për lòn ch'a l'era da manca che chiel as fèissa dël tut sìmil ai sò frej, parèj ch'a fùissa dëdnans a Nosgnor un gran' sacerdòt misericordios e degn ëd fiusa, ch'a fèissa l'espiassion dij pecà dël pòpol. 2:18 Dàit che chiel medésim a l'ha passà la preuva dla soferensa, ora chiel a peul giuté coj ch'a son provà.
3:1 Vojàutri, donca, frej e seur, pòpol sant ch'i pije part a na vocassion dël cél, penseje bin[11] a cost Gesù, ch'i confessoma esse col che Nosgnor a l'ha invià[12] e 'l grand sacerdòt ëd la fej ch'i professoma. 3:2 Chiel a l'é stàit dël tut fidel a Nosgnor ch'a l'ha consacralo[13], pròpi coma Mosè che, quand ch' a l'é staje fidà la ca 'd Nosgnor, a l'é dimostrasse degn ëd fiusa[14]. 3:3 Ma Gesù a mérita motobin ëd pì 'd glòria che Mosè, pròpi coma col ch'a fabrica na ca a mérita motobin pì 'd làude che l'istessa ca, 3:4 përchè tute le ca a l'han quaidun ch'a-j fabrica, ma 'l fabricant ëd tute le còse a l'é Dé. 3:5 Mosè a l'é stàit bin degn ëd fiusa ant la ca 'd Nosgnor coma 'n servitor. Soa euvra a l'era n'ilustrassion dle vrità che Nosgnor a l'avrìa arvelà pì tard. 3:6 Crist, contut, a l'é carià dla ca antrega. Costa ca i la soma nojàutri, a condission ch'i ten-o 'l coragi 'd gloriene ant lòn ch'i speroma.
3:7 A l'é për lòn che lë Spirit Sant a dis: "Ancheuj, s'i sente soa vos, 3:8 andurì nen vòstri cheur, coma ch'a l'ha fàit Israel quand ch'a l'é arvirasse, ant ël dì dla preuva ant ël desert. 3:9 A l'é là ch'ij vòst antich a l'han butà a la preuva mia passiensa, bele s'i l'avìo vëddù ij mè miracoj për quarant' agn. 3:10 Parèj i son anrabiame[15] contra 'd lor e i l'hai dit: 'Lor a scarto sèmper an sò cheur. As arfudo 'd fé l'òn ch'i-j diso'. 3:11 Parèj, ant mia rabia, i l'hai giurà: 'A j'intreran pì nen an mè leugh d'arpòs'".
3:12 Mè frej e seur, pijé bin varda ch'a-i sia pa ant quaidun ëd vojàutri un cheur gram ch'a chërd nen e ch'as arvira contra 'l Dé ch'a viv. 3:13 Ma esorteve l'un l'àutr ògni dì mentre ch'a l'é ancora "ancheuj", për tëmma che quaidun ëd voi as andurissa contra Nosgnor për motiv dla sedussion dël pecà, 3:14 përchè s'i restoma fidej fin-a a la fin con l'istessa fej ch'i l'avìo la prima vòlta ch'i l'oma chërdù, i pijeroma part a tut lòn ch'a l'é dël Crist. 3:15 Arcordeve 'd lòn ch'a l'é dit: "Ancheuj s'i sente soa vos, andurì nen vòstri cheur coma ch'a l'ha fàit Israel quand ch'a l'é arvirasse". 3:16 E chi ch'a j'ero coj ch'a son arvirasse contra Nosgnor, bele s'i l'avìo sentì soa vos? J'er-ne fòrsi nen ël pòpol che Mosè a l'avìa portà fòra da l'Egit? 3:17 Chi ch'a j'ero coj ch'a l'avìo fàit anrabié Nosgnor për quarant' agn? J'er-ne nen col pòpol ch'a l'avìa pecà, dont ij cadàver a son restà ant ël desert? 3:18 E a chi Nosgnor parlava-lo quand ch'a l'ha giurà ch'a-i avrìa fàit pi nen intré ant ël leugh ëd sò arpòs? J'er-ne pa ël pòpol ch'a l'ha nen vorsulo scoté? 3:19 Parèj i vëddoma ch'a l'han nen podùje intré për motiv ch'a l'han chërduje pa nen.
4:1 La promëssa 'd Nosgnor d'intré ant ël leugh ëd sò arpòs a resta vàlida. I dovrìo antlora tërmolé për tëmma che quaidun ëd nojàutri as treuva ch'a l'àbia përdù l'ocasion d'intreje. 4:2 Përchè costa bon-a neuva - l'é a dì, che Nosgnor a l'ha prontà cost arpòs - a l'é stàita nunsià a noi tant com a lor. Contut, a lor a l'ha servije a nen, përchè a l'han nen pijà part a la fej ëd coj che Nosgnor a l'han scotalo, 4:3 Përchè mach nojàutri ch'i chërdoma i podoma bin intreje ant sò arpòs. Për lòn ch'a riguarda a j'àutri, Nosgnor a l'ha dit: "Parèj, ant mia rabia, i l'hai giurà: 'A j'intreran pì nen ant mè leugh d'arpòs'", bele se sto leugh chiel a la prontalo già da quand ch'a l'ha creà 'l mond. 4:4 I lo savoma ch'a l'é pront për motiv dël pass ant lë Scriture andova ch'a l'é mensionà 'l dì ch'a fà set: "Ant ël dì ch'a fà set Nosgnor a l'è arposasse da tut sò travaj". 4:5 Contut, ant l'àutr pass, Nosgnor a l'ha dit: "A j'intreran pì nen ant mè leugh d'arpòs".
4:6 A l'é ciàir che 'n leugh d'arpòs a-i é bin, ma coj ch'a l'han prima sentì costa bon-a neuva a-i son nen intraje për càusa 'd soa dzubidiensa 'd lor. 4:7 Nosgnor, antlora, a l'ha fissà n'àutr temp pr' intré ant sò arpòs, e col temp-lì a l'é ancheuj. Nosgnor a l'ha nunsialo për ël mojen ëd David pì anans ant ël pass ch'i l'oma già mensionà: "Ancheuj, s'i sente soa vos, andurì nen vòstri cheur". 4:8 Ora, se Giosué a fùssa riussì a deje cost'arpòs, Nosgnor a l'avrìa nen parlà 'd n'àutr dì d'arpòs pì anans. 4:9 A l'é parèj che, pr' ël pòpol ëd Nosgnor, ancora a-i é 'n dì d'arpòs ëspecial ch'a-j ëspeta. 4:10 Përchè tuti coj ch'a son intrà an sò arpòs, a son arposasse dai sò travaj, pròpi coma Nosgnor a l'ha fàit dòp d'avèj terminà la creassion dël mond. 4:11 Foma antlora dël nòst mej pr' intré an col arpòs. Contut, s'i scotoma nen Nosgnor, coma ch'a l'avìa fàit ël pòpol d'Israel, ëdcò nojàutri i andoma a risigh ëd casché.
4:12 La paròla 'd Nosgnor a l'é viva e d'efet. A l'é arfilà e a taja motobin ëd pì che la pì arfilà dlë spa a dobia trancia. Tanme 'n bisturin as fà stra an tra l'ànima e lë spirit, an tra le gionture e le miole. A buta a la bela vista fin-a nòstri pensé e desideri pì ancreus. 4:13 A-i é gnente an tut ël creà ch'a peussa esse stërmà da Nosgnor. Dëdnans a Nosgnor tut a l'é patanù e dël tut dovert, e a chiel i dovroma rende cont ëd tut.
4:14 Antlora, dàit ch'i l'avoma 'n sovran grand sacerdòt, Gesù, ël Fieul ëd Nosgnor, ch'a l'é intrà ant ij céj, tenomse s-ciass a lòn ch'i chërdoma. 4:15 Cost gran sacerdòt ch'i l'oma a sa bin lòn ch'a sio nòstre debolësse përchè a l'é passà da l'istesse tentassion[16] ch'i l'oma nojàutri, combin ch'a l'àbia mai pecà. 4:16 Andoma donca con fiusa al tròno dla grassia, për podèj oten-e misericòrdia. Press a chiel i trovroma la grassia ch'a peul giutene quand ch'i l'oma da pì da manca[17].
5:1 Minca ‘n gran sacerdòt a l'é n'òm sernù ch'as buta dë 'dnans a Nosgnor an rapresentansa dla gent. Chiel a presenta a Nosgnor soe oferte e ij sò sacrifissi 'd lor për la remission dij pecà. 5:2 A l'é n'òm ch'a sa pro d'avèj compassion ëd coj ch'a fan ëd pecà d'ignoransa e ch'a falisso, përchè chiel medésim a l'é soget a l'istesse dëbolësse ch'a l'han lor. 5:3 A l'é për lòn che chiel a l’ha da smon-e 'd sacrifissi nen mach pr' ij pecà dël pòpol, ma 'dcò pr' ij sò. 5:4 Peuj, gnun a peul ëvnì gran' sacerdòt mach përchè a veuja avèj 'n tal onor. Pr 'un servissi parèj, a-i fà da manca ‘d na vocassion divin-a[18] pròpi coma ch'a l'ha avula Aron. 5:5 A l'é 'dcò për lòn che 'l Crist a l'ha nen atribuìsse la glòria d'esse 'n gran sacerdòt. Nò, a l'é stàit sernù da Nosgnor, ch'a l'ha dije: "Ti 't ses mè fieul. Ancheuj i son dventà tò Pare"[19]. 5:6 Ant n'àutr pass i trovoma che Nosgnor a l'ha dije: "Ti 't ses sacerdòt për sèmper second l'òrdin ëd Melchisedech". 5:7 Ël Crist, durant soa vita mortal, as adressava a Nosgnor, ch'a podìa salvelo da la mòrt, an pregandlo e suplicandlo con ëd grand crij e lerme. Nosgnor a l'ha scotà soe preghiere për motiv ëd soa divossion ancreusa.
5:8 Combin che Gesù a fùissa 'l Fieul ëd Nosgnor, a l'ha amprendù l'ubidiensa dai sò patiment. 5:9 A l'é për lòn che Nosgnor a l'ha diciaralo dël tut qualificà pr' esse 'n përfet gran sacerdòt, tant ch'a l'é dventà la sorgiss dla salvëssa eterna për tuti coj ch'a-j ubidisso. 5:10 Nosgnor a l'ha proclamalo grand sacerdòt second l'òrdin ëd Melchisedech.
5:11 Noi i l'avrìo 'ncora tante còse da dìve an st'argoment-sì, m' a son dificil da spiegheje përch' i seve dventà pitòst gargh e a smija ch'i scote nen. 5:12 I seve cristian da tant temp e i dovrìe ess-ne già 'd magister. Al contrari, i l'eve 'ncora da manca che quaidun av mostra l'abecé[20] al riguard ëd la paròla 'd Dé. I seve 'me 'd masnà ch'a l'han da manca 'd làit e ch'a peudo nen mangé dj'aliment sòlid! 5:13 An efet, coj ch'as nutrisso mach ëd làit a son ancora 'd masnà e a san nen coma ch'as deuv fé lòn ch'a l'é giust[21]. 5:14 J'aliment sòlid a son për ëd gent chërsùa che, grassie a l'esperiensa, a san com' arconòsse la diferensa an tra 'd lòn ch'a l'é giust e lòn ch'a l'é fàuss[22].
6:1 Donca, a venta adess bogesse pì anans da le dotrin-e 'd base[23] antorn al Crist e avansé anvers na comprension pì madura dle ròbe. I l'oma pa pì da traté torna dij fondament dla conversion da na condòta ch'a men-a a la mòrt[24] e dl'importansa d'avèj fej an Nosgnor. 6:2 I l'eve pa pì da manca d'àutre istrussion antorn ël batèsim, l'imposission dle man, l'arsurression dai mòrt e 'l giudissi etern. 6:3 Adess is bogeroma vers d'àutre ròbe, se Nosgnor a lo përmet.
6:4 Ora, a-i son ëd coj ch'a son ëstàit na vòlta anluminà, ch'a l'han gustà 'l don dël cél, ch'a l'han partagià dla spantiura dlë Spìrit Sant, 6:5 ch'a l'han gustà la bon-a paròla 'd Nosgnor e la potensa dël mond ch'a vnirà, 6:6 e ch'a casco torna ant ël pecà, da leugn da Nosgnor[25]. Bin, a l'é pì nen possìbil che coj-lì a sio torna arnovà da na sconda conversion, përchè parèj, lor a l'é coma s'a l'avèisso torna butà an cros ël Fieul ëd Nosgnor, a l'han dzonoralo.
6:7 A l'ha la benedission divin-a cola tèra ch'a bèiv la pieuva ch'a-i ven ansima e ch'a rend d'erbe ùtij a coj ch'a la travajo. 6:8 Ma cola ch'a rend mach dë spin-e e 'd card servaj a l'ha gnun valor e a n'arsèiv mach ëd maledission. A la fin tut a sarà brusà.
6:9 Car ij mè amis! Bele s'i parloma parèj, i penso nen che sossì a peussa esse aplicà a vojàutri. I l'oma la persuasion ch'i seve destinà a còse bin diferente[26] da cole-lì, le còse ch'a aparten-o a la salvëssa. 6:10 Nosgnor a l'é giust e a dësmentiarà nen ch'i l'eve travajà fòrt për chiel e ch'i l'eve dimostrà ch'i-j veule bin butandve al servissi dël pòpol sant, tant ant ël passà che ant ël present. 6:11 Nòst desideri pì grand a l'é che voi i séguite decis ant l'amor për podèj avèj la pien-a certëssa che vòstra speransa a rivrà a compiment. 6:12 I vorìo pròpi nen vëdde ch'i seve dventà ‘d gargh ant lë spirit e dëspassionà. Al opòst, i vorio bin vëdde che vojàutri i séguite l'esempi 'd coj che, con fej e përseveransa, a arseivran l'ardità che Nosgnor a l'ha promëttù.
6:13 Ora, quand che Nosgnor a l'ha fàit la promëssa a Abraham, sicoma a podìa nen giuré pr' un pì grand, a l'ha giurà për chiel istess. 6:14 A l'ha dit: "Ëd sicur it benedirai con abondansa e it darai na dissendensa numerosa". 6:15 Parèj, chiel a l'ha spetà con passiensa e, a sò temp, a l'ha otenù lòn ch'a l'era staje promëttù. 6:16 Quand ch'as fà 'n giurament, as lo fà për quaidun ch'a sia pì grand, e 'l giurament a buta fin a le discussion e a serv da garansìa. 6:17 Nosgnor, donca, a l'ha garantì con un giurament soa promëssa përchè a l'ha vorsù mostré ciair a coj ch'a l'avìo d'arsèive l'ardità, che soa decision a podìa nen esse revocà. 6:18 A l'é parèj che Nosgnor a l'ha fàit doi assion ch'a peudo nen esse revocà: la promëssa e 'l giurament, che chiel ëd gnun-a manera a peul dësmentì. Grassie a sossì, nojàutri ch'i soma butasse a la sosta 'd chiel, i na soma fòrt ancoragià: i podoma bin tense a la speransa ch'a l'é butane dëdnans. 6:19 Costa speransa a l'é për nojàutri tanme n'àncora sicura e ferma, e an men-a a travers ëd la tenda dël santuari a la presensa 'd Nosgnor medésim. 6:20 A l'é pròpi là che Gesù a l'é intraje coma col ch'an va danans[27], essend ëstàit fàit për sèmper grand sacerdòt second l'òrdin ëd Melchisedech.
7:1 Ës Melchisedech a l'era rè dla sità 'd Salem e 'dcò sacerdòt dël Dé Pì-àut. Abraham, quand ch'a tornava a ca, apress avèj butà 'n deròta ij ré, Melchisedech a l'é vnùje ancontra e a l'ha benedilo. 7:2 Peui Abraham a l'ha ciapà 'n décim ëd tute j'arsorse 'd guèra ch'a l'avìa vagnà e a l'ha daje a Melchisedech. Ël nòm Melchisedech a veul dì "rè 'd giustissia" e "rè 'd Salem" a l'é "rè 'd pas". 7:3 Lë Scritura an dis pa che chiel a l'avèissa 'n pare, o na mare, o na genealogìa. An parla gnanca che chiel a l'avèissa un prinsipi o na fin ëd soa vita. Parèj, smijand al fieul ëd Nosgnor, chiel a resta sacerdòt për sèmper.
7:4 Amiré la grandëssa 'd cost përsonagi: pròpi a chiel Abraham, bele ch'a fùissa 'l patriarca, a l'ha daje 'l décim dla mej part dël botin. 7:5 Ora, la Lej ëd Mosé a stabiliva che ij sacerdòt, ch'a son dissendent ëd Levi, a l’han da ciapé la décima dal rest dël pòpol d'Israel, l'é a dì dai sò frej, ch'a son ëdcò dissendent d'Abraham. 7:6 Contut, Melchisedech, ch'a l'era nen un dissendent ëd Levi, a l'ha ciapà la décima da Abraham. E Melchisedech a l'ha dàit na benedission a Abraham, col ch'a l'avìa già arsèivù le promësse 'd Dé. 7:7 A peul nen neghesse che col ch'a l'ha 'l podèj ëd dëspensé 'd benedission a sia pì grand che col ch'a arsèiv la benedission. 7:8 Ij sacerdòt ch'a ciapo le décime a son dj'òm mortaj, ma Melchisedech a l'é pì grand che lor, dàit che lë Scritura an dis che chiel a séguita a vive[28]. 7:9 Pì 'd lòn, i podrìo 'dcò dì che costi Levita, ch'a ciapo le décime, cò lor a l'han pagà la décima a Melchisedech, quand che Abraham, sò antich ëd lor, a l'ha pagaje la décima. 7:10 Përchè, combin che Levi a fùissa ancora nen nassù, la smens ch'a l'avrìa generà Levi, a l'era ancora ant ël còrp d'Abraham, quand che Melchisedech a l'ha arseivù da chiel la décima.
7:11 Ora, se 'l sacerdòssi 'd Levi (ch'a l'é 'l fondament ëd la Lej) a l'avèissa podù realisé la perfëssion che Nosgnor a l'antendìa. përchè mai Nosgnor a l'avrìa avù da manca dë stabilì un sacerdòssi diferent second l'òrdin ëd Melchisedech al pòst ëd col ëd Levi e Aron? 7:12 An efet, un cangiament ëd sacerdòssi a comporta 'dcò un cangiament ëd la Lej, 7:13 përchè 'l sacerdòt dont i parloma a l'é 'd na tribù diferenta, e coj ch'a na fan part a l'han mai servì a l'autar coma 'd sacerdòt. 7:14 Lòn ch'i veui dì a l'é che nòst Signor a l'é vnù da la tribù 'd Giuda, e Mosé a l'ha pa mai mensionà che dij sacerdòt a vnìsso da cola tribù[29]. 7:15 Cost cangiament a l'é ciair ch'a sia rivà, dàit ch'a l'é aparì un sacerdòt diferent ch'a l'é coma Melchisedech. 7:16 Gesù a l'é dventà 'n sacerdòt, nen përché chiel a l'era 'd la tribù 'd Levi[30], ma grassie a la potensa 'd na vita ch'a perìss nen. 7:17 La testimoniansa dla Scritura a dis parèj: "Ti 't ses sacerdòt për sèmper second l'òrdin ëd Melchisedech". 7:18 Për conseguensa, da na banda, a l'é cassà la legislassion ch'a j'era prima, përchè a l'era difetosa e bon-a a nen, 7:19 da già che la Lej a peul pa portè a la perfëssion[31]; d'àutra banda, adess i l'oma conossù na speransa pì bon-a ch'an fà avzinene a Nosgnor.
7:20 Cost neuv sistema a l'é stàit ëstabilì con un sarament solen. Ij dissendent d'Aron a vnisìo pa sacerdòt con un sarament parèj. 7:21 Ma a l'é staje 'n sarament a riguard ëd Gesù, përché Nosgnor a l'ha dije: "Ël Signor a l'ha fàit un sarament e a lo mantnirà: Ti 't ses sacerdòt për sèmper". 7:22 Për motiv ëd cost sarament, Gesù a l'é col ch'a dà la garansìa 'd costa aleansa pì bon-a con Dé. 7:23 A j'ero tanti ij sacerdòt sota 'l sistema vej, përchè a l'era la mòrt che a j'ampedìa 'd porté anans soe funsion. 7:24 Tutun, dàit che Gesù a viv për sèmper, ëdcò sò sacerdòssi a dura për sèmper[32]. 7:25 A l'é për lòn che chiel a peul, na vòlta e për sèmper, salvé coj ch'a s'avzin-o a Nosgnor për sò mojen. Chiel a viv për sèmper për antërcede a pro 'd lor.
7:26 A l'é pròpi chiel ël géner ëd grand sacerdòt ch'i l'oma da manca, përchè chiel a l'é sant, nossent, nen antamnà dal pecà. Chiel a l'é stàit separà dai pecator e a l'ha arseivù ant ël cél ël pòst d'onor pì àut[33]. 7:27 A diferensa da j'àutri grand sacerdòt, chiel a l'ha nen da manca 'd smon-e tùit ij dì 'd sacrifissi, prima pr' ij sò pecà e peui për coj dël pòpol, përchè a l'ha fàit lolì na vòlta për sèmper, essend-se smonù chiel istess coma 'l sacrifissi ùltim. 7:28 La Lej a stabilìa coma 'd grand sacerdòt dj'òm limità da le debolësse uman-e. Ma la paròla dël sarament ch'a l'é stàita prononsià da Nosgnor apress ëd la Lej, a l'ha stabilì sò Fieul ël përfèt Gran Sacerdòt për sèmper.
8:1 La question ëd fond a l'é costa-sì: "I l'oma un Gran Sacerdòt ch'a stà setà ant ël pòst d'onor[34] dacant al tròno dla Maestà 'd Nosgnor ant ij céj. 8:2 A l'é là che chiel a l'ha la fonsion ëd ministr dël santuari e dël Tabernacol dël cél, un leugh genit ëd servissi divin ch'a l'é stàit butà 'n pé da Nosgnor e nen da man uman-e.
8:3 Dàit che minca ‘n grand sacerdòt a l'ha da smon-e 'd don e 'd sacrifissi, ëdcò nòst Gran Sacerdòt a l'ha quaicòsa da smon-e. 8:4 Se chiel a fùissa ambelessì an sla tèra, a sarìa gnanca 'n sacerdòt, dàit ch'a i-é già 'd sacerdòt ch'a smon-o ij don che la Lej a comanda. 8:5 Lor a rendo ij sò servissi ant un sistema 'd cult divin ch'a l'é mach n'imitassion, n'ombra dl'original ch'a-i é an cél. Përchè quand che Mosé a l'era 'n camin ëd buté 'n pé 'l Tabernacol, Nosgnor a l'ha faje costa amonission: "Varda bin ëd fé tute le còse conform al model ch'a l'é state mostrà an sla montagna". 8:6 A l'opòst, nòst Gran Sacerdòt a l'ha otnù da rende un servissi motobin pì grand dël vej sacerdòssi, perché chiel a l'é col ch'an fà da mediator ant n'aleansa con Nosgnor ch'a l'é mej dla prima e ch'a l'é basà an sù 'd promësse ch’a son mej ëd cole-lì.
8:7 S'a fùssa staje gnente da dì[35] a la prima aleansa, a saria nen staje dabzogn ëd n'àutra. 8:8 An efet, Nosgnor a l'ha dit an ton d'arpròcc: "Vardé: ij dì a vniran, a dis Nosgnor, ch'i stabilirai con la ca d'Israel e con la ca 'd Giuda, na neuva aleansa[36]. 8:9 Cost' aleansa a sarà nen tanme ch'i l'avìa stipula con ij sò antich, quand ch'i l'avìa pijaje për man e i l'avìa faje seurte dal pais d'Egit. Lor a son nen ëstàit fedej a mia aleansa e parèj i l'hai voltaje le spale, a dis ël Signor. 8:10 A sarà costa-sì l'aleansa ch'i farai con ël pòpol d'Israel an col dì-là, a dis ël Signor: mi i butrai mia Lej an soe ment e i la scrivrai ant ij sò cheur. Mi i sarai 'l Dé d' lor, e lor a saran mè pòpol. 8:11 Lor a avran nen da manca 'd mostré ai sò vzin, ni a l'avran da mostré ai sò parent, disand: "I l'eve da conòsse Nosgnor", përchè tuti, dai pì cit ai pì grand, am conossran già. 8:12 E mi i përdonrai soa gramissia, e i m'ardcordrai mai pì dij sò pecà".
8:13 Dal moment che Nosgnor a parla 'd n'aleansa "neuva", a veul dì che la prima a l'a rendula superà. Ora, lòn ch'a l'é dventà vej e antich prest a dësparirà.
9:1 La prima Aleansa (an tra Nosgnor e Israel) a l'avìa dj'ordinanse[37] pr' ël cult divin e un santuari an ësta tèra. 9:2 An col tabernacol a-i era doi stansie. Ant la prima stansia a-i era na girindòla, na tàula e 'd pan consacrà[38] an sla tàula. Costa stansia a l'era ciamà "ël leugh sant". 9:3 Peuj a-i era un tendon e, darera col tendon, a-i era na sconda stansia, ciamà "ël leugh santìssim", 9:4 ch'a l'avìa n'autar d'òr[39] për l'ancens, n'èrca 'd bòsch ciamà "l'Érca dl'Aleansa", ch'a l'era tuta quatà d'òr. Drinta l'èrca a-i era un vas d'òr ch'a contenìa d manna, la cana d'Aron ch'a l'era fiorìa, e le tàule 'd pera dl'Aleansa. 9:5 Dzora dl'èrca a-i era ij cherubin ch'a segnalavo la presensa gloriosa 'd Nosgnor e che con j'ale a fasìo d'ombra al cuercc dël përdon[40]; dë ste còse-sì a fà nen da manca adess ëd parlene an detaj.
9:6 Ora, dispòst tut com i l'oma dit, ij sacerdòt a intravo 'd régola ant la prima stansia për compì soe fonsion, 9:7 Ant la sconda stansia, contut, a intrava mach ël gran sacerdòt na vòta l'ann. Chiel a smonìa 'd sangh për chiel istess e pr' ij pecà ch' ël pòpol a l'avio commëttù sensa rend-se cont[41]. 9:8 Pr' ël mojen ëd ëste ordinanse lë Spirit Sant a dasìa a conòsse che l'intrada ant ël leugh santissim a l'era ancora nen doverta, e sossì mentre che 'l Tabernacol e 'l sistema ch'a rapresentava a j'ero ancora an pé. 9:9 Costa-sì a l'era na figura ch'a pontava vers ël temp d'ancheuj. An efet, ij don e ij sacrifissi ch' ij sacerdòt a smonìo a peudo nen netié le cossiense dël pòpol ch'a-j portava. 9:10 Përché col sistema vej a tratava mach ëd vivande, beivande e 'd vàire sirimonie 'd purificassion - ordinanse materiaj[42] ch'a sarìo stàite an fonsion mach fin-a a tant ch'a fùssa rivà 'l temp ëd n'arfòrma[43].
9:11 Parèj adess ël Crist a l'é dventà ël gran sacerdòt dij beni a vnì. Chiel a l'é intrà ant ël Tabernacol pì grand e përfet ch'a sta an cél, ch'a l'é nen fàit da man uman-e e ch'a fà nen part dë sto mond creà. 9:12 Chiel a l'é intraje na vòta për sèmper con sò sangh medésim - nen con ël sangh ëd tòr e 'd boch - e a l'ha otnine na redension eterna. 9:13 Ël sangh dij tòr e dij boch, e la sënner dla veilëtta sbrincià dzora coj ch'a son impur, a-j purifica e a-j santifica mach a la manera 'd na sirimonia[44]. 9:14 Ma 'l sangh dël Crist, che për lë Spirit etern a l'ha smonù chiel medésim a Nosgnor coma na vìtima dël tut sensa difet, con motobin ëd pì 'd rason a purificherà nòstra cossiensa dai nòstri pecà[45], parèj ch'i podoma rende adorassion al Dé ch’a viv.
9:15 A l'é për lòn che 'l Crist a l'é mediator ëd na neuva aleansa[46] an tra Nosgnor e 'l pòpol, parèj che tuti coj ch'a na son ciamà a peudo arsèive l'ardità eterna che Nosgnor a l'ha promëttuje. Përchè 'l Crist a l'é mòrt për rendje liber dal castigh ch'a merito ij pecà comëttù sota la prima aleansa. 9:16 An efet, përchè un testament a peussa intré an vigor, a l'ha da esse acertà la mòrt ëd col ch'a l'ha falo. 9:17 Un testament a va a l'efet mach quand che col ch'a l'ha falo a l'é mòrt. Antant che col-lì a 'é viv, j'ardité a peudo ancora nen arsèive lòn che 'l testament a stabiliss.
9:18 A l'é për lòn che fin-a a la prima aleansa col testament a intrava an vigor con ël versament dël sangh ëd na bestia. 9:19 Quand che Mosè a l'avia fàit conòsse a tùit ël pòpol minca un dij comandament ëd la Lej, a l'ha ciapà 'l sangh dij bocin e dij boch, ansema a d'eva, e a l'ha fane l'aspersion con ëd lan-a scarlata e con d'ìssop an sël liber e an sù tut ël pòpol. 9:20 Peui a l'ha dit: "Sto-sì a l'é 'l sangh ch'a conferma l'Aleansa che Nosgnor a l'ha fàit con vojàutri". 9:21 Ant l'istessa manera, Mosè a l'ha 'dcò fàit l'aspersion ëd sangh an sël tabernacol e an su tut lòn ch'a l'avìa dovrà pr' ël servissi divin. 9:22 Second la Lej squasi tut a l'ha da esse purificà con ëd sangh, e sensa 'd versament ëd sangh a-i peul esse gnun-a remission dij pecà. 9:23 A l'é për lòn che 'l Tabernacol e tut lòn ch'a conten - ch'a l'ero 'd còpie[47] 'd lòn ch'a-i é an cél - a l'avìa da esse purificà con ël sangh ëd bestie. Contut, l'original, ch'as treuva an cél, a l'avìa da manca da esse purificà pr' ël mojen ëd sacrifissi mej 'd coj-lì.
9:24 Crist a l'é nen intra ant un santuari[48] fàit con ëd man uman-e - ch'a l'é na còpia dël ver santuari - ma ant ël cél istess, e ora chiel as presenta dëdnans a Nosgnor për antërcede a pro 'd nojàutri. 9:25 Ël gran sacerdòt a intra minca n'ann ant ël santuari con ëd sangh ch'a l'é nen ël sò. Ël Crist, a l'opòst a l'ha nen da ufrisse an sacrifissi vàire vòte; 9:26 s'a fùssa parèj chiel a l'avrìa avù da manca 'd patì vàire vòte da la creassion dël mond. Contut adess, ch'i soma a la fin dij temp, chiel a l'ha manifestasse na vòta për sèmper, për dëscancelé ij pecà pr' ël mojen dël sacrifissi 'd chiel istess. 9:27 A j'uman a toca 'd meuire na vira sola, e apress la mòrt a l'han da passé pr' ël giudissi; 9:28 parèj ël Crist a l'é mòrt na vira për sèmper coma 'n sacrifissi për gavé ij pecà 'd motobin ëd gent[49]. Chiel a vnirà na sconda vira, nen për motiv dij pecà, ma për salvé coj ch'a vëddo nen l'ora ch'a riva[50].
10:1 Ël sistema vèj, sota la Lej ‘d Mosè[51], a l’era mach n’ombra[52] dij beni ch’a l’avìo da ven-e, e nen la realità midéma[53]. A l’é për lòn ch’a l’era nen dël tut bon ëd porté a la pien-a purificassion[54] coj ch’a pijavo part ai medésim sacrifissi ch’a j’ero arpetù da n’ann a l’àutr. 10:2 An efet, s’ a l’avèisso procurà pien-a purificassion, coj sacrifissi a sarìo stàit chità, përchè antlora ij fedej a sarìo stàit purificà na vòta për sèmper, e ij sò sens ëd colpa a sarìo sparì. 10:3 Al opòst, coj sacrifissi a servìo për arciameje a la memòria, minca ann, ch’a j’ero ‘d pecator.
10:4 An efet, a l’é nen possibil ch’ ël sangh ëd bocin e ‘d boch a peussa levé ‘d pecà. 10:5 A l’é për lòn che, quand ch’a l’é intrà ant ël mond, Crist a l’ha dije a Nosgnor: “Ti ‘t l’has nen vorsù ‘d sacrifissi nè d’oblassion, ma ti ‘t l’has adatame[55] ‘n còrp da smon-e. 10:6 At piasìo nen nì j’olocàust nì d’àutre oferte pr’ ël pecà. 10:7 Peuj i l’hai dit: ‘Varda, i son ëvnù për fé tò volej, ò Dé, coma ch’a l’é scrivù ‘d mi ant le Scriture’”.
10:8 An prim leugh Crist a l’ha dit: “Ëd sacrifissi, d’oblassion, d’olocàust e ‘d’àutre oferte pr’ ël pecà ti ‘t l’has nen pijane piasì (contut ch’a j’ero comandà da la Lej ëd Mosè). 10:9 Peui a l’ha dit: “Varda, i son ëvnù për fé tò volèj. Parèj, Nosgnor a dëscancela la prima aleansa e a sò pòst a l’ha butane na sconda. 10:10 Precis përchè chiel a l’ha compì ‘l volèj ‘d Nosgnor, nojàutri i soma stàit santificà pr’ ël mojen dl’oferta dël còrp ëd Gesù Crist, lòn che chiel a l’ha fàit na vòta për sèmper.
10:11 Tùit ij sacerdòt a ufìssio minca dì e a smon-o vàire vòte ij medésim sacrifissi, ma sti-sì a peulo mai levé përdabon ij pecà[56]. 10:12 Ma Gesù Crist, nòst Gran Sacerdòt, apress d’avèj smonù n’ùnich sacrifissi pr’ ij pëcà, a l’é assetasse për sèmper a la drita ‘d Nosgnor. 10:13 Ambelelà chiel a speta fin che ij sò nemis a sio umilià e renduje tanme ‘n taborèt pr’ ij sò pé. 10:14 Con cola ùnica oblassion chiel a l’ha portà për sèmper a la pienëssa[57] coj che ora a son santificà.
10:15 Fin-a lë Spirit Sant a na dà soa testimoniansa, përchè chiel a dis: 10:16 “Costa-sì a l’é l’Aleansa ch’ i farà con mè pòpol dòp ëd col dì-lì”, a dis Nosgnor, “I butrai mie Lej ant ij sò cheur e i jë scrivrai ant sò interior”. 10:17 Peui a gionta: “I m’arcordrai pì nen dij sò pecà nè ‘d soe colpe[58]”. 10:18 Ora, quand che ‘l përdon a l’é stàit acordà, a-i é pì nen da manca ‘d smon-e ‘d sacrifissi.
10:19 Donca, car ij mè frer e seur, ora i l’oma pien-a libertà[59] d’intré ant ël Tabernacol, ël leugh pì sant dël cél, grassie al sangh dël sacrifissi ‘d Crist medésim. 10:20 Chiel a l’ha inaugurà për nojàutri na stra neuva, cola ch’a pòrta a la vita dëdlà dël tendon ch’a n’ampedìa l’intrada ant ël leugh santìssim, l’é a dì, travers soa carn[60]. 10:21 E dàit ch’ì l’oma un Gran Sacerdòt ch’a sta dzora la ca ‘d Nosgnor, 10:22 avzinomsje con cheur sincer e pien-a fiusa, da già che nòstre cossiense colpèivol a son ëstàite netià con ël sangh medésim ëd Crist e ij nòstri còrp[61] con l’eva ch’a purifica.
10:23 Tenomse s-ciass, sensa esitassion, a la speransa ch’i professoma, përchè Nosgnor a compiss fedel tute soe promësse. 10:24 Pensoma a ‘d manere sèmper neuve ëd cissesse j’un j’àutri a l’amor da bon frej e a fé d’euvre bon-e. 10:25 Chitoma nen ëd pijé part a nòstre adunanse[62], coma quaidun a l’é già costumasse a fé, ma ansigomse j’un j’àutri, dzortut ora ch’ ël dì darié a l’é avzinasse,
10:26 Car ij mè amis: s’ i seguitèisso a pòsta a fé ‘d pecà, adess ch’i l’oma conossù la vrità, a-i sarìa pì gnun sacrifissi ch’a podèissa quaté[63] costi pecà-sì. 10:27 I l’avrìo mach da speté, e sossì a sarìa afros, ël giudissi ‘d Nosgnor e ‘l feu ardent ch’a consumrà tùit ij sò nemis. 10:28 Përchè tant temp fà tùti coj ch’a l’avìo arfusasse ‘d scoté la Lej ‘d Mosè a l’ero stàit condanà a mòrt sensa pietà, për la paròla ‘d doi o tre testimòni. 10:29 Pensé mach a coma ch’a sarà motobin pes ëd lòn ël castigh ch’a l’avran merità coj ch’a buto sota ij pé ‘l Fieul ëd Dé, ch’a dëssacro ‘l sangh ëd l’Aleansa ch’a l’avìa santificane, e ch’a dëspresio lë Spirit ch’an pòrta la grassia ‘d Nosgnor! 10:30 I conossoma pro col ch’a l’ha dit: “I rangerai mi ij cont; a-j darai mi la paga ch’a merito”, e ancora: “A sarà Nosgnor a giudiché sò pòpol”. 10:31 A sarà afros ëd tombé ant le man dël Dé ch’a viv!
10:32 Arciamé a la ment coj dì ch’i l’avìe da pòch amprendù lòn ch’a riguarda ‘l Crist. Arcordeve coma ch’i seve staje fedej malgré tùit ij patiment ch’i l’avìe da soporté. 10:33 A l’avio renduve në spetàcol për la gent, antlora ch’av fasìo le schergne e av barotavo, e fin-a i giutave d’àutri ch’a l’avìo da patì l’istess che vojàutri. 10:34 I l’avìe pijà part ai patiment ëd coj ch’a j’ero butà an përzon, e quand ch’a l’avìo portave vìa tut lòn ch’i l’avìe, i l’eve acetalo con gòj. I savìe che a-i é ‘d beni ch’a son mej ëd coj-là e ch’a duro për sèmper. 10:35 Campé nen via adess, la fiusa[64] ch’i l’avìe ant ël Signor, da già che për lòn i arseivreve na gran’ arcompensa. 10:36 Lòn ch’i l’eve da manca a l’é la përseveransa ant ël compiment dël volèj ëd Nosgnor. Antlora i arseivreve tut lòn che chiel a l’ha promëttù.
10:37 Ancora un pò ‘d temp, e Col ch’a l’ha da ven-e a vnirà e a tarderà nen. 10:38 Ij mè giust a vivran për la fej; ma se quaidun a s’artira andaré, mia ànima a pija gnun piasì an chiel. 10:39 Nojàutri, nopà, i soma nen tanme coj ch’a viro le spale a Nosgnor e che për lòn a van a la perdission. Nojàutri i soma ij fedel, coj ch’a përsévero ant la fej për la salvëssa ‘d nòstre ànime.
11:1 La fej a l’é la fiusa che lòn ch’i speroma as compirà ‘d sicur; a l’é la certëssa[65] dl’esistensa ‘d ròbe ch’a-i son, bele s’i podoma nen vëddje[66]. 11:2 A l’é për la fej che j’antich a l’han meritasse la bon-a reputassion[67] ch’a l’han ancheuj.
11:3 A l’é grassie a la fej ch’i comprendoma che tut l’univers a l’é stàit creà da la paròla ‘d Nosgnor e che për conseguensa, tut lòn ch’i vëddoma a ven da lòn ch’as ved nen.
11:4 A l’é grassie a la fej che Abel a l’ha smonù a Nosgnor un sacrifissi ch’a l’era mej che col ëd Cain. Për costa fej Abel a l’ha dàit preuva[68] ch’a l’era n’òm giust, dàit che Nosgnor a l’ha acetà coj present ch’a smonìa. Bele se Abel a l’é mòrt da tant, chiel ancora an parla për sò esempi ëd fej[69].
11:5 A l’é grassie a la fej che Enoch a l’é stàit elevà fin-a al cél sensa passé për la mòrt, e che gnun a l’ha pì nen trovalo, përché Nosgnor a l’avìa ciapalo con chiel. Anans d’esse stàit elevà al cél, chiel a l’era bin conossù[70] coma n’òm agradì a Nosgnor. 11:6 An efet, sensa fej a l’é nen possibil d’esse agradì a Nosgnor, përchè chi s’acòsta a Nosgnor a l’ha da chërde che chiel a esist e ch’a arcompensa coj ch’a lo serco sincer.
11:7 A l’é grassie a la fej che Noé a l’ha fabricà na gròssa ambarcassion për salvé soa famija dal diluvi. A l’avìa fàit l’ubidiensa a Nosgnor ch’a l’avìa avertilo ch’a sarìo capitaje ‘d còse ch’as vëddìo ancora nen. Për soa fej Noé a l’ha condanà ‘l mond e a l’ha arseivù[71] la giustissia ch’a ven da la fej[72].
11:8 A l’é grassie a la fej che Abraham, ciamà da Nosgnor, a l’ha ubidije e a l’é andass-ne ant ël pais ch’a l’avìa d’arsèive an ardità, e a l’é partì sensa savèj bin andoa ch’andasìa. 11:9 E ‘dcò quand ch’a l’é rivà ant la tèra che Nosgnor a l’avìa promëttuje, chiel a l’é staje për la fej - përchè a-i stasìa tanme ‘n foresté ch’a viv an tenda. Parèj a l’han fàit Isach e Giacòb, ch’a l’ero ardité con chiel dl’istessa promëssa. 11:10 Abraham a spetava, an efet, la sità ch’a l’ha ‘d fondassion eterne e ch’a l’ha Nosgnor medésim coma sò architet e costrutor.
11:11 A l’è grassie a la fej che fin-a Sara a l’ha arseivù l’ podèj d’avèj na masnà, bele s’a l’era stéril e tròp veja. Chila a l’ha chërdù che Nosgnor a l’avrìa onorà soa promëssa. 11:12 A l’é parèj che na nassion antrega a l’é seurtìa da cost ùnich òm ch’a l’era già davzin a la mòrt - na nassion con tanta ‘d cola gent che, coma le stèile dël cél e la sabia ch’a l’é an riva dël mar, a peul gnanca contesse.
11:13 Tuti coj-lì a son mòrt ch’ancora a chërdìo a lòn che Nosgnor a l’avia promëttuje. A l’han nen arseivù lòn ch’a l’era staje promëttù, ma a l’han vëddulo da lontan salutandlo. I l’avìo arconossù ch’a l’ero dë strangé e ‘d foresté an sla tèra. 11:14 Përchè coj ch’a parlo parèj a fan vëdde ciàir ch’a serco ancora un pais ch’a peussa esse considerà ‘l sò[73]. 11:15 Se lòr a l’avèisso avù nostalgìa për ël pais ch’a l’ero surtine, a l’avrìo bin podù artornene, 11:16 ma lor a sercavo un pais ch’a fùssa mej, la patria del cél. A l’é për lòn che Nosgnor a l’ha gnun-a onta d’esse ciamà sò Dé ‘d lor, përchè ch’a l’avìa prontaje na sità.
11:17 A l’é grassie a la fej che Abraham, butà a la preuva, a l’ha smonù Isach an sacrifissi. A l’era sò fieul ùnich ch’a l’avìa smonù, combin ch’a l’avèissa arseivù le promësse, 11:18 Nosgnor a l’avìa dije: “La dissendensa ch’a porterà tò nòm a sarà cola d’Isach”. 11:19 Abraham, contut, a l’avìa fàit ël rasonament che Nosgnor a l’avrìa bin podù arsussitelo dai mòrt; e a l’é stane, an efet, na sòrt d’arsurression, la manera ch’a l’ha vëduss-lo dé andaré.
11:20 A l’é ‘dcò grassie a la fej che Isach a l’ha dàit soa benedission a Giacòb e a Esaù nunsiand lòn ch’a l’era da vnì.
11:21 A l’é grassie a la fej che Giacòb, ch’a stasìa për meuire, a l’ha dàit soa benedission a mincadun dij fieuj ëd Giusèp e a l’é prostërnasse an adorassion pogiandse a sò baston.
11:22 A l’é grassie a la fej che Giusèp, quand ch’a stasìa për meuire, a l’ha fàit mension ëd la seurtìa dij fieuj d’Israel da l’Egit e a l’ha dàje l’òrdin ëd porté con lor ij sò oss quand ch’a l’avrìo chità col pais.
11:23 A l’é grassie a la fej che, quand ch’a l’é nassù Mosè, a l’è stàit stërmà për tre dì da sò pare e da soa mare, përchè ch’a l’aviò vëddù che bela masnà ch’a l’era e a l’han nen avù tëmma dla crija real. 11:24 A l’é grassie a la fej che Mosè, quand ch’a l’é stàit grand, a l’ha arfudà d’esse ciamà fieul dla fìja ‘d Faraon, 11:25 essendje pì car d’esse maltratà con ël pòpol ëd Nosgnor, che gòde për un pò ‘d temp dël pecà. 11:26 Chiel a pensava ch’a fùssa mej patì për amor ëd Crist[74] che d’avèj tùit ij tesòr d’Egit, përchè ch’a l’avìa lë sguard fiss anvers l’arcompensa ch’a l’avrìa arseivù an avnì. 11:27 A l’é grassie a la fej ch’a l’ha chità l’Egit sens’ avèj tëmma dla zara dël rè, përchè ch’a l’é stàit frem, costant, coma s’a vëddèissa col ch’a l’é invisìbil. 11:28 A l’é grassie a la fej che Mosè a l’ha comandà al pòpol d’Israel ëd sacrifiché l’agnel ëd Pasca e ch’a l’ha fàit l’aspersion con ël sangh, përchè col ch’a massava ij prim-genit, a tochèissa nen ij sò. 11:29 A l’é grassie a la fej che j’Israelita a l’han travërsà ‘l Mar Ross coma s’a fùissa tèra sùita, mentre che j’egissian, ch’a l’avìo ‘dcò provà ‘d felo, a na son ëstàit tuti travondà.
11:30 A l’é grassie a la fej ch’a son tombaje le muraje ‘d Gerico, apress che j’Israelita a na fasìo ‘l gir për set dì. 11:31 A l’é grassie a la fej che Raab, la bagassa, ch’a l’avìa arseivù an pas j’esplorator, a l’é nen mòrta con coj ch’a l’avìo arfudasse ‘d fé l’ubidiensa a Nosgnor.
11:32 Còsa dirai-ne ‘d pì? Am mancherìa ‘l temp s’i l’avèissa da parlé ‘d Gedeon, ëd Barach, ëd Samson, ëd Iefte, ëd David, ëd Samuel, e dij profeta. 11:33 Tuti coj-lì e d’àutri ancora, për la fej a l’han sogetà ‘d regn; a l’han aministrà la giustissia; a l’han vëddù compisse le promësse; a l’han sarà le gole ‘d leon; 11:34 a l’han dëstissà la fòrsa dël feu; a son scapà dai tàj dle spa; da malavi a son dventà vigoros; a son mostrasse fòrt ant la bataja, a l’han fàit scapé d’armade forestere. 11:35 Ëd fomne a l’han arcuperà ij sò mòrt për ël mojen ëd n’arsurression; d’àutri a son ëstàit suplissià, arfudandse d’arneghé Nosgnor, combin che a l’avèisso podù esse liberà, për oten-e l’arsurression a na mej vita. 11:36 D’àutri a son ëstàit butà a la preuva con dë schergne e ‘d bòte, për ëd caden-e e për la përzon. 11:37 A son ëstàit massà con ëd prassà, a son ëstàit rëssià, a l’han patì ‘d preuve rudìe, a son ëstàit butà a mòrt për ël taj dla spa; a son andàit ëd sà e ‘d là vestì con ëd pej ëd moton e ‘d crave, privà ‘d tut, përseguità e maltratà, 11:38 A l’ero tròp bon për ësto mond, viroland për desert e për montagne; a së stermavo ant ëd balme e ant ij përtus dla tèra.
11:39 Tuti sti-sì, për motiv ëd soa fej, a l’han vagnasse na bon-a reputassion; pura lor a l’han nen arseivù tut lòn che Nosgnor a l’avìa promëttù, 11:40 përchè Nosgnor, ch’a l’avìa an ment quaicòsa ‘d mej për noi, a vorìa che lor a rivèisso nen a la përfession sensa nojàutri.
12:1 Donca, ëdcò nojàutri, da già ch’i soma anvironà da na csì gran nivola ‘d testimòni ëd la fej, dësbarassomse da minca ‘n càrich ch’an fà ralenté ‘l pass, dzortut dal pecà ch’a l’é lòn che pì ‘d tut an n’é d’antrap, e seguitoma ant la corsa ch’an n’é proponùa. 12:2 Tenoma lë sguard fiss a Gesù, ël cap-fila dla fej, col ch’a l’ancamin-a e la compiss. Chiel, për rivé a la gòj ch’a lo spetava, a l’ha soportà ‘l suplissi dla cros, sensa fé cas ëd l’onta ch’a l’avrìa avune. Adess chiel a l’é setà a la drita dël tròno ‘d Nosgnor, ant ël pòst d’onor. 12:3 Pensé mach a tuta la nimicissia ch’a l’ha soportà contra soa përson-a da part ëd pecator, parèj iv perdreve nen ëd coragi e i sareve nen ëstrach e sensa fòrse. 12:4 Vòst combatiment contra ‘l pecà ancora a l’ha nen portave d’arziste a la mira ‘d vërsé ‘l sangh.
12:5 L’eve-ne forsi dësmentià le paròle d’ancoragiament che Nosgnor a l’ha adressane coma sò fieuj, quand ch’a l’ha dit: “Mè fieul, arfusa nen la coression[75], e perd-te nen ëd coragi quand ch’at arpròcia. 12:6 Përchè Nosgnor a coregg coj ch’a-j veuj bin, e a castiga coj ch’a arsèiv coma ij sò fieuj”? 12:7 S’i sopòrte ‘l castigh, Nosgnor av trata coma ‘d fieuj; përchè col ch’a l’é ‘l fieul che ‘l pare a castiga nen? 12:8 Se a tuti a-j toca soa part ëd coression, e vojàutri a na reste sensa, lolì a vorìa dì ch’i seve ‘d bastard e nen ëd fieuj legitim! 12:9 E da già ch’ij nòstri pare dla tèra[76] a l’han castigane e che malgré lòn i l’oma rispetaje, saromne pa motobin ëd pì sogetà al Pare dël cél ch’an dà lë Spirit për fene vive? 12:10 Lor an coregìo për pòch temp com a-j smijava bin; Chiel, nompà, an coregg për nòst bin a la mira ‘d fene pijé part a soa santità. 12:11 Ora. minca castigh a smija nen an sël moment un piasì, ma na pen-a; apress, contut, coj ch’a son passà për costa dissiplina, a cheujo ‘l frut pacifich ëd na vita giusta.
12:12 Donca, rinforsé vòstre man fiache e vòstri ginoj sensa fòrsa! 12:13 Fé ‘d vieul drit ai vòstri pé, parèj che coj ch’a son déboj e strabucant a seurto nen da la stra, ma pitòst ch’a vnisso fòrt.
12:14 Fé an manera ‘d vive an pas con tuti, e angageve a vive na vita santa përchè sensa la santificassion gnun a podrà vëdde Nosgnor. 12:15 Pijeve varda che gnun ëd vojàutri a manca d’arsèive la grassia ‘d Nosgnor. Fé atension a che gnun-a rèis velenosa d’amarëssa a chërsa e av daga fastidi, përchè a podrìa antamné tanti ëd vojàutri. 12:16 Che gnun a s’angagia ant ëd fornicassion o ch’a sìa tacà a le còse dë sto mond tanme Esaù, che për na pitansa a l’ha vendù sò drit ëd prim-genit. 12:17 Përchè i seve bin che, apress ëd lòn, quand che peuj a l’ha vorsù la benedission ëd sò pare, a l’é stàne lassà fòra. Antlora a l’era tròp tard për pentisse, bele s’a l’avìa suplicalo con ëd lerme amère.
12:18 Vojàutri i seve nen vnùit a na montagna ch’a peussa esse tocà con ëd man, coma a l’avìo fàit j’Israelita al Sinai, un leugh ëd fiame afoà, ëd top, scurità e tempesta. 12:19 Përchè ch’a l’avìo sentì un gran crep ëd còrn e na vos csì spaventosa ch’a l’avìo suplicà Nosgnor ch’a chitèissa ‘d parleje. 12:20 Lor a podìo nen soporté lòn ch’a l’era stàje ordinà: “Fin-a na bestia, s’a toca la montagna, a l’avrà da esse massà a prassà”. 12:21 Col ëspetacol a l’era csì spaventos che Mosè a l’avìa sclamà: “I na son sburdì e tut tërmolant”.
12:22 Nò, i seve vnùit a la montagna ‘d Sion, a la sità dël Dé ch’a viv, la Gerusalem dël cél, a mijé dj'àngej ch’a fan festa e ch’a s’arlegro. 12:23 I seve vnùit a l’adunansa[77] dij prim-genit ch’a l’han ël nòm ëscrit ant ël cél; i seve avzinave a Nosgnor, giùdes ëd tuti, a jë spirit dij giust ch’a son rivà a la përfession[78]; 12:24 a Gesù, ël Mediator dla neuva aleansa e al sangh ch’a purifica, ch’a parla mej che col d’Abel.
12:25 Pijeve guarda dal dëspresié col ch'an parla, përchè se 'l pòpol d'Israel a l'ha podù nen ëscampé quand ch'a l'han arfudasse dë scoté Mosè, un mëssagé dla tèra, a l'é pì che sicur che nojàutri i podroma nen ëscampé s'is arfudoma 'd scoté col ch'an parla dal cél! 12:26 Quand che Nosgnor Dé a l’avìa parlà dal Mont Sinai, soa vos a l’avìa fàit tërmolé la tèra, ma adess chiel a fà n’àutra promëssa: “Ancora na vira i socrolerai nen mach la tèra, ma ‘dcò ‘l cél”. 12:27 Sossì a veul dì che tut ël mond creà, ch’a l’è instabil[79] a sarà trasformà, parèj ch’a resterà mach lòn ch’a peul nen esse socrolà. 12:28 Dàit ch’ i arseivòma un Regn ch’a peul nen esse socrolà, disomje grassie e rendoma a Nosgnor n’adorassion ch’a-j sia agradìa con rispet e con timor, 12:29 përchè Nosgnor a l’é ‘dcò un feu ch’a divora[80].
13:1 Che l’amor da frej e seur a chita mai an tra ‘d voi. 13:2 Dësmentieve nen ël dovèj cristian dl’ospitalità; grassie a chila quaidun, sensa savèjlo, a l’ha dàit d’alògg a dj'àngej. 13:3 Arcordeve dij përzoné coma s’i fusse an përzon ansem a lor. Arcordeve ‘dcò ‘d coj ch’a son maltratà, coma s’i sentisse an vòst còrp medésim ij sò patiment ëd lor.
13:4 Che ‘l matrimoni a sia onorà da tuti e goerné sensa macia vòstra vita coniugal[81] përchè Nosgnor a mancra nen ëd castighé coj ch’a son inmoraj e ch’a comëtto d’adulteri.
13:5 Ch' ij vòstri cheur a sio sensa avarìssia; contenteve ‘d lòn ch’i l’eve, përchè Nosgnor medésim a l'ha dit: "It lasserai nen e i t'abandonrai nen". 13:6 Ëd manera ch’i podoma dì con fiusa: “Nosgnor a m’é d’agiut, parèj i l’avrai gnune tëmme: lòn ch’a podrìa mai feme la gent?”.
13:7 Arcordeve ‘d coj ch’a l’han portave a la fej nunsiand-ve la paròla ‘d Nosgnor. Imité l’esempi ëd soa fej ëd lor ; consideré ‘l bin ch’a l’é vnùje da soa vita ‘d lor.
13:8 Gesù Crist a resta l’istess: coma ch’a l’era ier, a l’é ancheuj e a sarà doman. 13:9 Për lòn, lasseve nen mné dëdsà e dëdlà da ‘d dotrin-e diverse e forestere, përchè ‘l cheur a l’ha da trové soa fòrsa an la grassia ‘d Nosgnor, e nen an d’osservanse riguard a lòn ch’as peul o ch’as peul nen mangesse. Gnun profit a l’é mai vnune a coj ch’a-j pràtico.
13:10 Nojàutri i loma n’autar e, dij sacrifissi ch’a-i smon-o a l’han gnun drit ëd mangene j’ufisiant ant ël tabernacol. 13:11 An efet, ël dì che ‘l gran sacerdòt a porta ‘l sangh dle bestie a l’intern dël santuari per fé l’espiassion dij pecà, ij còrp ëd cole vìtime a son dël tut brusà fòra dël campament. 13:12 A l’é ‘dcò për lòn che Gesù, për santifiché ‘l pòpol con sò sangh medésim, a l’ha patì fòra da le pòrte dla sità. 13:13 Seurtoma, donca, a trovelo fòra dël campament, carià dël disonor che chiel a l’ha portà, 13:14 përchè nojàutri i l’oma nen ambelessì na sità[82] da steje ch’a durërà për sèmper, ma i arsërcoma cola ch’a l’é ancora a vnì.
13:15 A Nosgnor, donca, smonoma sèmper, për ël mojen ëd Gesù Crist, un sacrifissi ‘d làude[83], l’é a dì, ël frut ëd làver ch’a confesso sò nòm. 13:16 Dësmentieve nen ëd fé dël bin[84] e ‘d fé part dij vòstri beni: costi-si a son ij sacrifissi che a Nosgnor a-j piaso.
13:17 Fé l’ubidiensa ai vòstri dirigent, fé lòn ch’a diso[85]. Sò travaj a l’é ‘d vijé an sù vòstre ànime: ëd lolì a l’avran da rendne cont. Deje ‘d rason ch’a lo faso con letissia e nen con regret: përchè lòn av sarìa ‘d gnun profit.
13:18 Preghé për noi: i soma persuas ch’i l’oma na bon-a cossiensa e, an tute le ocasion, i voloma comportene con onestà[86] con tuti. 13:19 Dzortut, iv ciamo ‘d preghé përchè i peuda torné bin tòst a troveve.
13:20 Che ‘l Dé dla pas, ch’a l’ha fàit seurte da ‘n tra ij mòrt Gesù, nòst Signor, ël gran Bërgé dle fèje, grassie al sangh ëd n’aleansa eterna, 13:21 av fornissa ‘d tut lòn ch’i l’eve da manca per fé soa volontà. Che Nosgnor, për la potensa ‘d Gesù Crist, av fasa porté ‘d frut bondos: lolì a l’é lòn ch’a-j pias. Tuta la glòria a vada a chiel, për ij sécoj dij sécoj. Amen.
13:22 Iv prego, car ij mè frej e seur, d’arsèive coste paròle d’esortassion, përchè i l’hai scrivune an pòche paròle. 13:23 I l’eve da savèj che nòst frel Timòt a l’é stàit liberà. Se chiel am ven a troveme tòst, i vnirai a vëdd-ve con chiel. 13:24 Porté ij mè salùt ai vòstri dirigent e a tut ël pòpol sant. Coj dl’Italia av salùto.
13:25 Che la grassia a sia con tuti vojàutri. Amen.
[1] O "definitiv".
[2] O "ëd soa përson-a".
[3] O "Lòn chi l'oma sentì".
[4] O "për tëmma 'd restene sensa".
[5] O "la paròla".
[6] O "mond a vnì".
[7] O "sota ij sò pé".
[8] O "prinsi", "cap", "capitani" "duerta-pista", "pionié".
[9] O "a pijo part a la carn e 'l sangh".
[10] O "la smens".
[11] O "fissé lë sguard an Gesù".
[12] O "l'apòstol".
[13] O "stabililo".
[14] O "a l'ha servì fidel".
[15] O "I son ëstait dësgustà 'd cola generassion".
[16] O "preuve".
[17] O "ant ël bzogn".
[18] O "a l'ha da manca d' esse ciamà da Nosgnor".
[19] O "I l'hai generate".
[20] O "le còse 'd base".
[21] Let. "a san nen còs' a sìa la paròla dla giustissia".
[22] O "disserne 'l bin dal mal".
[23] O "elementarie".
[24] O "euvre mòrte".
[25] O "ch'a comëtto 'l pecà d'apostasìa".
[26] O "pi bon-e".
[27] O "nòst precursor".
[28] O "ch'a l'é vivent".
[29] O "atribuine na fonsion sacerdotal".
[30] O "a la Lej ëd na dissendensa fìsica".
[31] O "pienëssa".
[32] O "a l'é përpetuo".
[33] O "elevà dzora dij céj".
[34] O "a la drita 'd Nosgnor”..
[35] O "s'a fùissa nen stàita difetosa".
[36] O "na neuva manera 'd traté con Israel e con Giuda".
[37] O "ritual".
[38] O "pan d'oferta" o "pan dla Presensa".
[39] O "turìbol".
[40] O "cuert ëd la misercòrdia", "propissiatòri",
[41] O "për ignoransa".
[42] O "carnaj".
[43] O "d'un sistema pì bon", "dl'arnovament".
[44] O "an manera carnal".
[45] O "euvre mòrte".
[46] O "dël Testament neuv".
[47] O "d'imitassion".
[48] O "leugh sant".
[49] O "ëd diversi".
[50] O "ch'a lo speto".
[51] O “la Lej ‘d Mosè”.
[52] N’anticipassion nen dël tut ciàira.
[53] O “la viva imagine dle còse”.
[54] Let “a la përfession”.
[55] O “dame”.
[56] O “son dël tut nen bon a dëscancelé ij pecà”.
[57] O “consacrà për sèmper”.
[58] O “euvre nen conform a la Lej”.
[59] O “la baldansa”.
[60] O “ëd sò corp s-ciapà”, “pr’ ël mojen ëd sò sangh”, “pr’ ël mojen dël sacrifissi ‘d chiel medésim”.
[61] O “nòstri còrp”.
[62] O “le riunion dla cesa”.
[63] O “fé l’espiassion”.
[64] O “cola fermëssa”.
[65] O “la dimostrassion”.
[66] O “a l’é arsèive an antìcip lòn ch’i speroma, a l’é conòsse ‘d realità ch’i vedoma nen”.
[67] O “testimoniansa”.
[68] O “ch’a l’ha arseivù la testimoniansa”.
[69] O “soa fej ancora an parla”.
[70] O “a l’avìa arseivù la testimoniansa che”.
[71] O “ardità”.
[72] O “ch’a l’é second la fej”.
[73] O “soa pàtria”.
[74] O “l’onta ‘d Crist”.
[75] O “la dissiplina”.
[76] O “second la carn”.
[77] O “cesa”.
[78] O “pienëssa”.
[79] Provisori.
[80] O “ch’a consuma”.
[81] O “let coniugal”.
[82] O “na ca”.
[83] O “d’assion ëd grassie”.
[84] O “‘d fé beneficensa”.
[85] O “sogeteve a lor”.
[86] O “onor”.