Waarom laten mensen zich dopen?

Wat is er toch met jou gebeurd, Manfred? Man, wat een poespas haal jij je op de hals. Al die gesprekken met de voorganger, een oudste erbij, een doopjurk, kopje onder in een zwembadje, al die mensen erbij. Wat is er met je gebeurd, man! Als iemand jou dit zo zou vragen, zouden de meeste mensen die je een beetje kennen, niet verwachten dat jij een heel verhaal gaat houden. We hebben net je getuigenis gehoord en dat was een behoorlijke opgave! Je hebt de kern goed verwoord! Maar spraakzaam ben je niet echt…. Weet je wat jij dan gewoon moet zeggen: vraag het maar aan mijn voorganger, mijn dominee, want die kan het veel beter uitleggen, dan ik….

En dat ga ik nu dan ook doen. Ik ga proberen om te verwoorden wat er met je is gebeurd vanuit een bijbeltekst die we samen gaan lezen. Hand. 2:37-40.

Watertandend, verwonderd, verbaasd lees ik dit gedeelte. 3000 mensen werden er die dag gedoopt…. Waauw! Wat een gigantische hoeveelheid mensen. Ik weet niet hoe jij het beleeft om in je eentje te worden gedoopt, Manfred? Misschien had je wel gehoopt op nog iemand die naast je kon staan, iemand die hetzelfde ondergaat als jijzelf. Dat geeft ergens steun, moed…. Maar 3000 tegelijk. Onvoorstelbaar! Je zou opgaan in de massa, geen aandacht voor jou persoonlijk. In kerkelijke vaktermen is hier sprake van een opwekking. Een opwekking is een grote geestelijke opleving met meerdere mensen tegelijk. In de kerkgeschiedenis zijn er meerdere van dit soort opwekkingen geweest met duizenden bekeerlingen op een dag. Mensen die ineens besluiten om zich te laten dopen. Waarom?! Wat bezielde hen en wat bezielt Manfred?! Natuurlijk zijn dat allemaal persoonlijke verhalen met allerlei verschillen, maar er zijn een aantal zaken die overeenkomen.

Het begint met wat we lezen in vers 37: “Toen zij dit hoorden, werden zij diep in hun hart geraakt en zeiden tegen Petrus en de andere apostelen: Wat moeten wij doen, mannenbroeders?!” Voor sommigen is het bekend wie die ‘zij’ zijn en wat die woorden waren die hen zo diep raakten, maar voor anderen is dit misschien minder vanzelfsprekend. Wat hier plaats vindt is een jaarlijks feest van de Israëlieten, het Pinksterfeest, ook wel wekenfeest of feest van de eerstelingen genoemd. Zeven weken, 50 dagen, na Pasen. Oorspronkelijk een oogstfeest, later werd er met dit feest ook terug gedacht aan de wetgeving op de berg Sinaï na de uittocht uit Egypte. Duizenden mensen, allemaal Joden kwamen speciaal voor dit feest naar Jeruzalem. Honderdduizenden feestvierders waren daar in die stad bij elkaar. Zij werden diep geraakt toen een man, Petrus, een volgeling van Jezus, een lange toespraak hield. De kern van de toespraak was dit: Jullie hebben een Man vermoord die niets fout heeft gedaan, sterker nog, het was een Man die speciaal naar jullie was toegekomen om jullie te laten zien wie God is en hoe je met Hem moet leven. Het volk Israël had al eeuwenlang uitgezien naar deze man die de Messias genoemd wordt. Die Man was Jezus. Hij werd 53 dagen geleden, vlak voor het Joodse Paasfeest,  vermoord aan een kruis, net buiten Jeruzalem. De geestelijke leiders van het Joodse volk en het volk zelf riepen om die gruwelijke dood. Waarom wilden ze dit? Jezus had gezegd dat Hij de enige weg tot de Here God was. Jezus zei dat alle mensen in Hem moesten geloven, dat ze Hem moesten volgen en hun eigen verlangens en doelen opzij moesten zetten. Jezus wilde dat mensen Hem centraal zouden stellen in hun leven. Nou, dat pikten ze niet! Wij willen zelf bepalen wat we doen! Weg met zo Iemand! Kruisig Hem!

En nu 53 dagen later spreekt Petrus hen hierop aan: jullie hebben Hem gekruisigd, jullie hebben de lang verwachtte Messias vermoord aan een kruis. En ineens, vallen de schellen van hun ogen en komen ze tot inzicht: Wat hebben we gedaan!? We hebben de grootste Mens ooit vermoord! De Zoon van God. Alsof je een tas vind met allemaal stenen en je denkt: wat heb ik daar nu aan en je gooit hem weg. Een paar weken later zie je die tas op het nieuws. Een of andere wetenschapper was die stenen eens gaan onderzoeken en wat bleek: het waren allemaal klompjes goud, bedekt met een laag modder. Wat heb ik gedaan!? Als ik dat geweten had?! Nou, zo iets en dan vele malen erger, want het gaat hier om moord van een geliefd iemand die niet herkend werd…. Wij zijn verloren, zo moeten ze hebben gedacht, want wat kunnen we doen om dit ongedaan te maken? De reden waarom ze nu ineens inzagen wat ze verkeerd gedaan hebben, heeft alles te maken met de Heilige Geest. Die Geest van God werd op die dag uitgestort over de volgelingen van Jezus. De aanwezigheid van die Geest, maakte de mensen wakker, lieten de schellen van hun ogen vallen en ze zagen hun schuld tegenover Jezus. Een diep besef van verlorenheid….

Dit besef van verlorenheid is in alle verhalen van mensen die ervoor kiezen om te worden gedoopt aanwezig. Niet bij iedereen even sterk en sommigen zullen dit misschien ook niet eens zo verwoorden, maar je voelt je verloren, omdat je Jezus hebt vermoord. Ho ho, hoor ik sommigen zeggen. Manfred was daar helemaal niet bij, 2000 jaar geleden. Hoe kun je hem die moord in de schoenen schuiven? Dat is inderdaad best lastig om te begrijpen…. De reden waarom de Joden toentertijd Jezus wilden zien hangen aan een kruis, was omdat ze liever hun eigen keuzes wilden maken. Ik ben zelf de koning van mijn leven en niemand vertelt mij wat ik moet doen. Jezus kwam nu juist naar de wereld om te vertellen hoe God het graag ziet. Hij riep mensen op om Hem te volgen als de enige weg, de enige waarheid. Deze boodschap klinkt nog steeds en stuit op ons hart dat zegt: dat bepaal ik zelf wel! Wie bent U dat ik naar U zou luisteren. Weg met U! Op het moment dat je hardop of bewust zegt: Die Jezus die wil ik niet, dan spijker je Hem aan het kruis, dan vermoord je Hem. En eerlijk is eerlijk: iedereen doet dit of heeft dit gedaan…. Iedereen heeft perioden in zijn leven gehad waarin hij Jezus bewust aan de kant heeft gezet…. Dit heet zonde. Jezus negeren, Jezus bewust negeren en je eigen weg gaan.

Mensen, zoals Manfred, hebben dit erkent en zeggen, met een gevoel van verlorenheid: wat moet ik nu doen?! Ik heb het verpest, ik heb de grootste Mens ooit genegeerd, vermoord?!

Petrus hoort deze wanhoopskreet en God zij dank is er een oplossing! Er moeten twee dingen gebeuren: bekeer u en laat u dopen.

Het eerste is bekering: een grote ommekeer in je leven, waarbij je je afkeert van het ene en je omkeert naar het andere. Het is vergelijkbaar met de bekering van een Ajax-fan tot een Feyenoord-fan of andersom. Van een junkfoodlover tot een duurzame, gezonde levensstijl. Het is totaal, volledig je afkeren van het één en je toekeren naar het andere. In het christelijke leven is bekering: je afkeren van je leven zonder God en je toekeren naar God. Je zegt met besef van schuld, schaamte: ik heb al die tijd zonder God geleefd en daar keer ik me vanaf en ik keer me om naar God. Dat is bekering. Bekering is een keuzemoment. Bij de één is die bekering heel heftig en abrupt, bij een ander gaat dat langzamerhand, meer in een proces, waarbij er niet één moment is aan te wijzen waarop je bekeerd werd. Veel mensen die uit een kerkelijk gezin komen zullen een langzame bekering hebben meegemaakt. Mensen die vanuit het niets tot geloof komen, vaak veel abrupter. Dan is er vaak een crisis, een echt gevoel van verlorenheid en dan ontmoeten ze Jezus die hen uit die put helpt. Bij Manfred is het vrij rustig verlopen, allemaal.

Als je tot de ontdekking komt dat je Jezus nodig hebt in je leven, dat je al die tijd het echte leven, zoals je Schepper het bedoeld had, hebt genegeerd, naast je neer hebt gelegd, kom dan in beweging en bekeer je. Dat doe je simpelweg door tot God te bidden: Heer, ik heb U nodig. Ik kan en wil niet langer zonder U leven. Het spijt me dat ik zonder U heb geleefd. Vaak zijn er wel dingen die bij je opkomen waarvan je weet dat ze niet bij God horen. Benoem die zaken gewoon, dat heet belijden, en zeg simpelweg: Ik stop ermee!

Dat kun je gewoon doen als je alleen bent. God hoort je gedachten, dus je hoeft het niet eens hardop te doen. Maar … je zult merken dat als je dit gedaan hebt, dan je niet alleen kunt blijven. Je zult merken dat je dit wilt delen met iemand. Dat gaat eigenlijk vanzelf. Je raakt gewoon vol van Jezus als je Hem echt gaat erkennen. Bij de één gaat dat heel heftig, bij een ander heel rustig. Niemand is daarin gelijk, maar iedereen wil er over praten. Dat is normaal. En dan gebeurt er nog iets: je wilt gedoopt worden.

Dat is het tweede wat Petrus zegt als oplossing van dat schuldgevoel: Laat je dopen in de Naam van Jezus Christus. De doop hoort onlosmakelijk bij die bekering. Die twee zijn één, ze horen bij elkaar zoals bijen en een iemker, wijn en een glas, brood en beleg, voetbal en Cruijff… Ze zijn een twee-eenheid. Als je je tot God keert, dan hoort de doop erbij. Die volgorde zie je ook overal in het NT. Overal waar mensen tot geloof komen, zich bekeren, laten ze zich ook dopen. Laat je dopen in de Naam van Jezus Christus. Letterlijk betekent dit dat Jezus degene is die deze doop eist, vraagt. Op Zijn gezag, op Zijn Naam, wordt je gedoopt. Als je je laat dopen zeg je daarmee ook: ik stel me onder Zijn gezag, ik hoor bij Hem! Dopen is in de grondtaal, Grieks, Baptizo (waar de naam baptisten ook vandaan komt) helemaal kopje ondergaan. Maarten Luther, de grote reformator, heeft een Grieks woordenboek gemaakt en hij geeft als betekenis: helemaal onder water gaan. Dat is opmerkelijk voor deze man, want als hij mensen doopte, dan deed hij dat met een paar druppels water….

Ja, die doop…. Wat is ze belangrijk en kernachtig voor het geloof en wat heeft ze een chaos aangericht onder de kerken…. Allerlei doop theologieën, wel zeven stuks! Zoals op veel theologische thema’s, is er een grote diversiteit aan meningen en overtuigingen. Jammer! Ik ben overtuigd van de doop op geloof, dat betekent dat ik geloof dat de volgorde bekering is en dan dopen, niet andersom, maar ik respecteer mensen die dit anders zien wel. Miljoenen christenen, onder andere dus ook Maarten Luther en Johannes Calvijn, vonden dat je als baby gedoopt moest worden en velen nu nog. Zij draaien de volgorde die we hier en op andere plaatsen lezen om: eerst doop, dan bekering. Ik vind dat moeilijk om te begrijpen, maar ik zeg tegelijk: als je maar bekeerd bent! Dat is het belangrijkste, niet de doop. De doop brengt je geen steek dichter bij de hemel, enkel jouw bekering. Maar sommige mensen komen tot de ontdekking dat ze misschien wel ooit als baby met water besprenkeld zijn (zoals Manfred), maar dat dit niet de doop is zoals die bevolen is door Jezus in Zijn Woord. Zij laten zich dan dopen.

Dit is wat Manfred heeft ontdekt. Dit is zijn verhaal, althans, dit zijn de basiselementen los van zijn persoonlijke elementen. En wat in zijn leven is gebeurd, is het werk van de HG. We zien in hem Pinksteren aan het werk. De Geest heeft hem laten zien wie Jezus is en hem tot inkeer gebracht.

Laat me afsluiten met een oproep: Besef dat je Jezus nodig hebt. Bekeer je tot Hem en laat je dopen en leef daarna met Hem door de kracht van de HG.