ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΜΑΡΚΟΥ ΣΚΟΥΦΑΛΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΟΥ ΕΠΙΚΕΦΑΛΗΣ ΛΑΙΚΗΣ ΣΥΣΠΕΙΡΩΣΗΣ ΔΗΜΟΥ ΧΙΟΥ
.
Είναι εντελώς απαραίτητο, στη σημερινή συζήτηση που αφορά τη διαχείριση του νερού, να διευκρινιστεί πρώτα απ’ όλα η θέση της κάθε πολιτικής δύναμης που συμμετέχει στις εκλογές, στο πώς βλέπει το νερό τόσο σε πολιτικοκοινωνικό επίπεδο, όσο και σε τεχνικό: Ως κοινωνικό αγαθό ή ως εμπόρευμα;
Και επειδή σχετικά εύκολα κάποιες πολιτικές δυνάμεις , αν όχι όλες ,σπεύδουν να μιλήσουν για νερό κοινωνικό αγαθό, συμμετέχουν σε συνέδρια για το Νερό στη σύγχρονη εποχή και χύνουν κροκοδείλια δάκρυα , πρέπει αυτό να το δούμε στην πράξη.
Να προσδιορίσουμε με σαφήνεια ποιος είναι ο πραγματικός μας αντίπαλος, για να μην εγκλωβιστεί η δίκαιη αγανάκτηση του λαού σε κάλπικα διλήμματα, στην επιλογή του δήθεν μικρότερου κακού. Ιδιαίτερα τώρα, στην προεκλογική περίοδο, όπου όλοι οι συνένοχοι για τη σημερινή κατάσταση, όλοι όσοι κυβέρνησαν τη χώρα, παριστάνουν ξανά τους σωτήρες.
Και δεν είναι λίγοι αυτοί που κρύβουν την αλήθεια, όταν ισχυρίζονται ότι στις εκλογές του Μάη πρέπει να ψηφίσουμε για να παραμείνει το νερό «δημόσιο αγαθό» και ότι ο μόνος που το απειλεί είναι η σημερινή κυβέρνηση Μητσοτάκη.
Γιατί η αλήθεια, φίλες και φίλοι, είναι ότι σήμερα το νερό είναι εμπόρευμα και όλοι εμείς είμαστε πελάτες των Ανώνυμων Εταιρειών που το εμπορεύονται.
Το ξέρουμε όλοι πολύ καλά όταν ανοίγουμε τον λογαριασμό των δημοτικών επιχειρήσεων, της ΔΕΥΑΧ στην περίπτωσή μας, και όταν αγοράζουμε εμφιαλωμένο νερό. Όταν από τα πιο αρμόδια χείλη των τοπικών αρχόντων ακούμε ότι το νερό είναι ανταποδοτικό, ένα νερό για τη Χίο συν τοις άλλοις και κακής ποιότητας και μη πόσιμο.
Το οξυμένο πρόβλημα του υδατικού ελλείμματος στη Χίο, αποτελεί ένα από τα εμβληματικά παραδείγματα του αντιλαϊκού δρόμου ανάπτυξης που ακολουθεί η χώρα μας. Αρκεί κυριολεκτικά να σκεφτούμε γιατί εδώ και δεκαετίες δεν λύνεται το πρόβλημα της αναβάθμισης των υδατικών πόρων του νησιού , για να βγάλουμε γενικότερα ασφαλή συμπεράσματα για το πολιτικό πρόβλημα της χώρας. Αξίζει πραγματικά να προβληματιστούμε και να εντοπίσουμε ποια είναι η πραγματική αιτία, ο πραγματικός ένοχος για τη σημερινή κατάσταση.
Δεν θεωρούμε ότι το ζήτημα είναι μόνο τεχνοκρατικό, αλλά είναι βαθιά πολιτικό, σχετίζεται με την καπιταλιστική ανάπτυξη όλων αυτών των χρόνων που επιλέγει γρήγορο κέρδος και θεωρεί αντιπαραγωγικό ό,τι συνδέεται με τις λαϊκές ανάγκες, ό,τι συνδέεται με υποδομές που το κεφάλαιο δεν κερδίζει. Έτσι, ενώ για μια σειρά φαραωνικά έργα , όπως η αχρείαστη γέφυρα προς Συκιάδα Λαγκάδα ή στη ΔΕΗ οι χρηματοδοτήσεις έτρεξαν ειδικά για τη δεύτερη, ενώ 58 εκατομμύρια είναι έτοιμα για τη ΓΕΚ-ΤΕΡΝΑ για το στρατόπεδο συγκέντρωσης στο Θόλος, για να αναφερθούμε στο νησί και να μην πάμε σε άλλα στην ενδοχώρα, που τα δισεκατομμύρια έτρεξαν σε χρόνο dt, για της κόρης το Γεφύρι παράδειγμα, οι χρηματοδοτήσεις μετατράπηκαν στης Άρτας το γεφύρι με ευθύνες των κυβερνήσεων της ΝΔ, του ΠΑΣΟΚ και του ΣΥΡΙΖΑ και φτάσαμε στα γνωστά εγκαίνια του φράγματος, που απέχουν ακόμη από την πλήρη λειτουργία του , αλλά έγιναν για τις προεκλογικές ανάγκες τόσο της ΝΔ, όσο και της περιφερειακής και δημοτικής αρχής με τα άλλα κόμματα ,να αποσείουν τις δικές τους ευθύνες με τα γνωστά σκάνδαλα επί ΠΑΣΟΚ του τότε εθνικού εργολάβου και τις σημαντικές ολιγωρίες επί ΣΥΡΙΖΑ.
Ποιο είναι το πραγματικό εμπόδιο στην κάλυψη των οξυμένων λαϊκών αναγκών σχετικά με το νερό στη Χίο και γενικότερα στη χώρα μας;
Πρόκειται για τις στρατηγικές επιλογές της άρχουσας τάξης και της ΕΕ που υπηρετούν όλες οι αστικές κυβερνήσεις, όπως και η σημερινή της ΝΔ. Πρόκειται για τον καπιταλιστικό δρόμο ανάπτυξης, όπου το νερό, η ηλεκτρική ενέργεια, τα τρόφιμα, η γη, οι δασικές εκτάσεις αποτελούν εμπορεύματα.
Το νερό ως κοινωνικό αγαθό απαιτεί δημόσια διαχείριση, γενναίες δημόσιες επενδύσεις, δραστική αλλαγή του καθεστώτος των ΔΕΥΑ, ώστε να είναι ενταγμένες σε έναν ενιαίο δημόσιο φορέα διαχείρισης των υδατικών πόρων που θα υπηρετεί το σύνολο των λαϊκών αναγκών και όχι την οικονομική εκμετάλλευση και λειτουργία με ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια ως Ανώνυμες εταιρείες, παρακλάδια των επιχειρηματικών ομίλων ή του αστικού κράτους, που δυστυχώς σε κάθε περίπτωση πληρώνει τις συνέπειες αυτές ο λαός για να καλύψει ως ένα βαθμό τις πραγματικές ανάγκες του σε νερό πόσιμο, άρδευσης κλπ.
Η πολιτική της ΕΕ και των κυβερνήσεων που τη στηρίζουν ( ΝΔ, ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ και παραπληρώματα) προωθούν την παραπέρα εμπορευματοποίηση και την απελευθέρωση της διαχείρισης των υδάτινων πόρων, ανοίγοντας τη βεντάλια της αντιλαϊκής πολιτικής, στον αγροτικό τομέα και στη λαϊκή κατανάλωση στις πόλεις. Άλλωστε αυτή η πολιτική αποτελεί ένα από τα προαπαιτούμενα του ταμείου ανάκαμψης. Η λογική της ανάπτυξης που προβάλει σήμερα η Κυβέρνηση της ΝΔ , είναι η λογική που στηρίζει το σύνολο των αστικών κομμάτων, η Ε.Ε., οι επιχειρηματικοί όμιλοι. Είναι η ίδια πολιτική που έχει μετατρέψει την τοπική διοίκηση να είναι μεσάζοντας αυτής της αντιδραστικής πολιτικής.
Η κοινοτική Οδηγία - Πλαίσιο του 2000 για το νερό θέτει-υποκριτικά λέμε εμείς- σε προτεραιότητα την εξοικονόμηση της ζήτησης του νερού και το θέτει σε αντιπαράθεση με τη μεγιστοποίηση της δυνατότητας προσφοράς του σε κάθε υδατικό διαμέρισμα, σε απλά ελληνικά το να μη διψά ο κόσμος. Θεωρεί εκ των προτέρων ότι όλοι υπερκαταναλώνουμε και όχι ότι υπάρχει σοβαρή βάση και αναγκαιότητα κατανάλωσης του νερού. Το πόσιμο νερό για παράδειγμα δεν είναι βιοτική ανάγκη ειδικά για το νησί μας; Γιατί λοιπόν αντί να αξιοποιούμε τις πηγές μας να διευρύνουμε τις ποσότητες πόσιμου και ποιοτικού νερού θα πρέπει να μπαίνουμε σε μια λογική περιορισμών με βάση «όποιος καταναλώνει πληρώνει»; Και αυτή η λογική μπορεί να βάλει φρένο σε μια επιχείρηση που μπορεί να πληρώνει να μετριάσει την κατανάλωση ή στρέφεται κυρίως εναντίον του κόσμου; Οι περικοπές της ΔΕΥΑΧ, ασχέτως αν υπάρχει μια βάση λόγω της λειψυδρίας ποιους θίγουν πρωτίστως, μια ξενοδοχειακή μονάδα με πισίνες ή τις λαϊκές οικογένειες; Αποτέλεσμα λοιπόν, πρώτον να πουλούν οι εταιρείες εμφιάλωσης του νερού και δεύτερον για να δημιουργείται το πλαίσιο της εμπορευματοποίησης του, είτε από τις ΔΕΥΑ είτε από παρόχους λόγω της αυξημένης ζήτησης, που αντικειμενικά υφίσταται γιατί το νερό είναι αναγκαίο στη ζωή μας.
Η Οδηγία, με την οποία εναρμονίστηκε η ελληνική νομοθεσία ήδη από το 2003, επιβάλλει νέα αντιλαϊκή πολιτική τιμολόγησης του νερού και διαμορφώνει το πλαίσιο εμπορευματοποίησής του.
Έτσι, δεν εστιάζει ούτε στα τεχνικά έργα και τις πολιτικές εμπλουτισμού των υπόγειων και επίγειων υδροφορέων, ούτε στην αναγκαιότητα προστασίας των δασών, που συμβάλλουν καθοριστικά στον εμπλουτισμό των υδροφορέων. Αντιπαραθέτει τεχνητά την προτεραιότητα της χρήσης του νερού για ύδρευση με τις χρήσεις του νερού σε κλάδους της παραγωγής, όπως των Τροφίμων και της Ενέργειας, δηλαδή σε κλάδους εξίσου απαραίτητους για την κάλυψη των κοινωνικών αναγκών. Όχι τυχαία η ΕΜΧ αντέδρασε στις περικοπές της ΔΕΥΑΧ, γιατί ακριβώς χτυπούσαν την παραγωγική της δυνατότητα ειδικά με τα μικρά δεδρύλια.
Στον πυρήνα δε , βρίσκεται η λογική της τιμής του νερού είτε ως τιμωρία στην υπερκατανάλωση, που την ορίζουν εντελώς ποσοτικά, χωρίς να βλέπουν άλλους παράγοντες, είτε ως παραγωγή , μέσω των αφαλατώσεων που είναι ακριβή λύση ούτως ή άλλως και φυσικά πρέπει να είναι η τελευταία προσφυγή σε αυτήν.
Ας αναρωτηθούμε τι συνέβη την τελευταία εικοσαετία, που οι δημοτικές επιχειρήσεις ΑΕ αναδιαρθρώθηκαν με βάση αυτά τα πλαίσια τιμολογήσεων .
Οι μόνιμοι εργαζόμενοι με κατοχυρωμένα δικαιώματα στις επιχειρήσεις ύδρευσης γίνονται όλο και λιγότεροι. Εφαρμόζεται όλη η βεντάλια των «ελαστικών» εργασιακών σχέσεων για την ένταση της εκμετάλλευσης. Συνυπάρχουν εργαζόμενοι με μπλοκάκι, με 8μηνες συμβάσεις, εργολαβικοί και πρακτικάριοι που αμείβονται με μισθούς πείνας.
Για την επιβάρυνση των λαϊκών οικογενειών με την αύξηση, πάνω από 150%, των τιμών για τις υπηρεσίες ύδρευσης και αποχέτευσης, δεν χρειάζεται να πούμε πολλά. Τα γνωρίζει κάθε φτωχό λαϊκό νοικοκυριό, μαζί με τα υψηλά τέλη σύνδεσης και τις διακοπές και τις σχετικές απειλητικές προειδοποιήσεις λόγω αδυναμίας έγκαιρης πληρωμής, τις κατασχέσεις λογαριασμών και τις δεσμεύσεις ΑΦΜ. Άλλωστε στη Χίο ως Λαϊκή Συσπείρωση κάναμε και κινητοποίηση για την ακρίβεια στο νερό και τις κατασχέσεις λογαριασμών.
Γνωστές είναι επίσης οι απώλειες των δικτύων που ξεπερνούν σήμερα στην Ελλάδα το 35% και στη Χίο με δηλώσεις των ιθυνόντων στο 40% Γνωστές είναι και οι καθυστερήσεις στα αναγκαία έργα αναβάθμισης, επέκτασης και συντήρησης των δικτύων και των εγκαταστάσεων επεξεργασίας νερού . Η κατάσταση αυτή συναντάται και σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες ανεξάρτητα αν οι εταιρείες είναι κρατικές ή ιδιωτικές ή μεικτές. Διαφωτιστική είναι μια συγγραφή από 4 επιστήμονες με τίτλο ΝΕΡΟ | ΚΟΙΝΟ ΑΓΑΘΟ Η προστασία και η διαχείριση του νερού ως «κοινού αγαθού» του ινστιτούτου Ν.Πουλατζάς, που αναφέρεται σε αυτή τη διεθνή εμπειρία, ασχέτως άλλων ζητημάτων που εμπεριέχουν μια διαχειριστική λογική που δεν είναι της παρούσης
Ας σκεφτούμε επίσης ποια είναι η γενικότερη πολιτική του κράτους του κεφαλαίου είτε στην εξουσία ήταν ο ΣΥΡΙΖΑ είτε σήμερα η ΝΔ ή πιο παλιά το ΠΑΣΟΚ σχετικά με το νερό.
Θωρακίζει άραγε τη λειτουργία των 126 ΔΕΥΑ, των δημοτικών επιχειρήσεων που παρέχουν νερό στην περιφέρεια; Αντίθετα, αρνείται να καλύψει τα υπέρογκα χρέη τους που έχουν φτάσει στα 120 εκατ. ευρώ, κυρίως λόγω της εκτίναξης του ενεργειακού κόστους με την εφαρμογή της πολιτικής της «πράσινης μετάβασης» της ΕΕ. Η κυβέρνηση της ΝΔ προτείνει ως λύση την αύξηση των τιμολογίων του νερού και αυτό έσπευσε να κάνει η ΔΕΥΑΧ. Ταυτόχρονα εμποδίζει τις προσλήψεις αναγκαίου μόνιμου προσωπικού στις ΔΕΥΑ με όρους ΑΣΕΠ.
Ο νέος αντιδραστικός νόμος της ΝΔ στοχεύει στην πιο αποτελεσματική εφαρμογή της κοινοτικής Οδηγίας για την πλήρη εμπορευματοποίηση του νερού. Γι' αυτό προβλέπει κυρώσεις για τη μη συμμόρφωση των δημοτικών επιχειρήσεων με τους κοινοτικούς κανόνες κοστολόγησης και τιμολόγησης του νερού. Γι' αυτό σφίγγει το πλαίσιο ελέγχου της τιμολόγησης σχετικά με την ανάκτηση απ' τις εταιρείες «του κόστους ύδρευσης - αποχέτευσης». Πολύ πριν από την ψήφιση του νόμου, βουλευτές της ΝΔ, όπως ο Παπαδημητρίου, δήλωναν ότι η τιμή του νερού πρέπει να γίνει φόβητρο για να περιοριστεί η σπατάλη του.
Ο νέος νόμος δίνει ώθηση στη συγχώνευση δημοτικών επιχειρήσεων, για να δημιουργηθούν επιχειρήσεις μεγάλης κλίμακας, σύμφωνα με τις κατευθύνσεις της ΕΕ. Στην ουσία ο νέος νόμος έχει στόχο να θωρακίσει καλύτερα νομικά και να επιταχύνει την εφαρμογή των κατευθύνσεων της κοινοτικής Οδηγίας για την εμπορευματοποίηση του νερού .
Και αυτός ο νόμος του κέρδους ισχύει σ' όλες τις περιπτώσεις, και για τις εταιρείες ύδρευσης, και για τις εταιρείες εμφιαλωμένου νερού που αυξάνουν τις πωλήσεις τους τα τελευταία χρόνια, με ρυθμό που πλησιάζει το 2% ετησίως, με κύκλο εργασιών που έφτασε τα 1,3 δισ. ευρώ το 2022. Αξίζει μάλιστα να το δούμε αυτό στη Χίο, που το πόσιμο νερό στο δίκτυο είναι ανύπαρκτο.
Η αύξηση του μεριδίου αγοράς των εταιρειών εμφιάλωσης, η οποία βασίζεται στην περιορισμένη διαθεσιμότητα και ποιότητα του δικτύου νερού σε ορισμένες περιοχές της χώρας, είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα για να κατανοήσουμε τα ανταγωνιστικά επιχειρηματικά συμφέροντα στο πλαίσιο της καπιταλιστικής αγοράς
Μπαίνει ένα ερώτημα: Γιατί τα λέμε αυτά; Γιατί έχουμε ιδεοληψία με τον καπιταλισμό όπως μας κατηγορούν; Σαφώς δεν έχουμε ιδεοληψίες με τον καπιταλισμό, είμαστε ταξικά απέναντί του, εκπροσωπεί τη σημερινή βαρβαρότητα που ζούμε, αποτελεί την ομπρέλα των δεινών μας.
Το θέμα είναι ότι και στο Master Plan της ΔΕΥΑ Χίου, και στις εισηγήσεις των στελεχών της, υπάρχει μέσα αυτή η φιλοσοφία. Αν δείτε το master plan προοιμιακά κάνει λόγο για την εναρμόνιση του σχεδίου με τις οδηγίες της ΕΕ για το νερό, δηλαδή για όσα μιλήσαμε και που κάποιοι νομίζουν ότι κυνηγάμε μάγισσες.
Αναφέρει επί λέξει ο τότε διευθυντής της:
«Λόγω της υφαλμύρινσης των υδροφορέων είναι αναγκαία η σταδιακή απομείωση άντλησης ή η διακοπή λειτουργίας ορισμένων γεωτρήσεων και η τροφοδοσία με νερό από άλλες πηγές (αφαλάτωση, φράγμα με διυλιστήριο κλπ). Δεν υπάρχει εναλλακτική μέθοδος με δεδομένη την κατάσταση ορισμένων υδροφόρων της Χίου. Αυτό συνεπάγεται σταδιακή αύξηση κόστους παραγωγής νερού, η οποία θα πρέπει να αποτυπωθεί ανταποδοτικά σε σταδιακή αύξηση τιμολογίων.»
Σε όλα τα σημεία της εισήγησης υπάρχει η λύση αφαλάτωση, η αφαλάτωση και σήμερα από τη ΔΕΥΑΧ και τη δημοτική αρχή, προκρίνεται ως πανάκεια, γεωτρήσεις και σωστά λοιδορούνται, όμως εξακολουθούν να δίνονται άδειες και όλα αυτά στο 5Ο σε μέγεθος νησί της Ελλάδας. Είναι τυχαίο; Όχι βέβαια! Προκρίνεται παντού ως λύση, γιατί υπάρχει χορός εκατομμυρίων γύρω από αυτή την τεχνολογία. Είναι τάση στον καπιταλιστικό κόσμο, ασχέτως των προσωπικών απόψεων ενός εκάστου για να είμαστε καθαροί. Συν τοις άλλοις όμως αποτελούν και ενεργοβόρα λύση.
Νομίζω όμως ότι είναι ξεκάθαρο για ποιο πράγμα μιλάμε: Το νερό ως εμπόρευμα.
Αυτή την πραγματικότητα να πληρώνει ο κόσμος και να λέει το νερό νεράκι δεν τη δεχόμαστε, όπως δε δεχόμαστε ότι δεν υπάρχει εναλλακτική. Υπάρχει εναλλακτική, χρειάζεται όμως άλλη πολιτική στον αντίποδα της σημερινής και φυσικά άλλοι πολιτικοί συσχετισμοί που θα συγκρουστούν βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα με τις εφαρμοζόμενες κεντρικές και τοπικές πολιτικές.
Κλείνοντας, κάποιοι θα πουν , μα πού θα βρεθούν τα λεφτά για μια σειρά επενδύσεις μέσω του Δήμου, της Περιφέρειας των ΔΕΥΑ κλπ. Στα ζητήματα που αναφέραμε.
Αλήθεια το 95% φορολογίας που μαζεύουν από τις λαϊκές οικογένειες πού το διαθέτουν; Μόνο 5% πληρώνει το κεφάλαιο και επιδοτείται από το δικό μας ιδρώτα αντί να γίνονται έργα για τις ανάγκες μας .
Λεφτά υπάρχουν , είναι τα ματωμένα πλεονάσματα όλων των κυβερνήσεων και της τελευταίας της ΝΔ που τα φυλάνε για τους τραπεζίτες και τους επιχειρηματικούς ομίλους, είναι τα τεράστια κέρδη όλων αυτών πριν την καπιταλιστική κρίση και κατά τη διάρκειά της, είναι οι θαλαμηγοί που κατακλύζουν το νησί , για να μας δείξουν ποιος πραγματικά κυβερνά αυτόν τον τόπο.
4,6 δις δίνουμε στο ΝΑΤΟ κάθε χρόνο, 1,7 δις επιβαρύνεται ο προϋπολογισμός από τις ελαφρύνσεις φόρου στο κεφάλαιο μέχρι το 2025. Εκατομμύρια χαρίζονται στους εφοπλιστές που φορολογούνται οικειοθελώς κάθε χρόνο στο δε μεγάλο κεφάλαιο η φορολογία μειώνεται συνεχώς τόσο επί ΣΥΡΙΖΑ στο 10% από 15%, ενώ η ΝΔ το πήγε στο 5%, όταν εμείς φορολογούμαστε με 21%
Η λύση προς όφελος του λαού δεν πρόκειται να δοθεί ή να χαριστεί ούτε από το αστικό κράτος ούτε από το κεφάλαιο, αφού σκοπός αμφοτέρων είναι η αύξηση των κερδών και όχι η καλυτέρευση της ζωής μας. Μόνο διά της επιβολής των λαϊκών κινητοποιήσεων, μπορούν να αναγκαστούν σε λύσεις που θα βοηθούν το λαό να ανασάνει. Το ότι δεν έχουμε υπερδομή φυλακή πάνω στο νησί χιλιάδων προσφύγων και μεταναστών οφείλεται στον αγώνα της συντριπτικής πλειοψηφίας των Χιωτών.
Η λύση επομένως βρίσκεται στα χέρια του λαού, στα χέρια τα δικά μας. Μόνο με δραστική απαίτηση και αγώνα διαρκείας θα μπορέσει να αλλάξει τα πράγματα και να δει άσπρη μέρα , αρκεί να το θελήσει και να μην παγιδευτεί στα ψεύτικα δίπολα και παγίδες που του στήνουν μέχρι να πάρουν την ψήφο του.
Εμείς σε κάθε περίπτωση καλούμε τους Χιώτες και τις Χιώτισσες, όλους εσάς να ενισχύσετε τη μόνη δύναμη ελπίδας και αντίστασης στις εκλογές ,το ΚΚΕ.
Σας καλούμε να κάνετε το λογαριασμό όλων αυτών των ετών, να βγάλετε τα συμπεράσματά σας και να μην γίνετε μέρος του προβλήματος παρέχοντας την ανοχή σας , αλλά να είστε μέρος της λύσης συμμετέχοντας στον κοινό αγώνα.
Περνάμε απέναντι, συνεχίζουμε με ψηλά το κεφάλι , για το δίκιο και τη λαϊκή ευημερία, σε μια κοινωνία η φύση και τα αγαθά της θα τα απολαμβάνουν όλοι και δεν θα αποτελούν εμπορεύματα.